>
Θα έχετε πιάσει πολλές φορές τον εαυτό σας να ψάχνεται για τις επιλογές των αγαπημένων σας συγκροτημάτων. Ειδικά εσείς που έχετε στην καρδιά σας και μπάντες που έχουν έναν ηγέτη, που παίρνει πάνω του τις ευθύνες των επιλογών του group, έχετε σίγουρα πολλά να θυμάστε.
Μου έκανε τρομερή εντύπωση η τοποθέτηση του Σάκη Φράγκου στην παρουσίαση του “British lion” album του όσον αφορά αυτό το θέμα. Ο Steve Harris έχει γραφτεί στη συνείδηση όλων για τις ορθές επιλογές του, παίρνοντας νέα μέλη στις τάξεις των IRON MAIDEN, τα οποία απέδωσαν όλα καλύτερα από τα προηγούμενα. Να θυμηθούμε τον Dennis Straton που αντικαταστάθηκε από τον παντελώς άγνωστο Adrian Smith; Με τον Bruce Dickinson τα πράγματα ήταν αλλιώς και αντικατοπτρίζονται από την πλήρη επίγνωση των ικανοτήτων του frontman, λέγοντας τους κατάμουτρα στην audition του 1981 ότι πρέπει να παραδεχτούν ότι αξίζει να πάρει τη θέση πίσω από το μικρόφωνο των MAIDEN. Είπε τίποτα τότε ο Harris; Οχι βέβαια! Εβαλε τον εγωισμό του κάτω, για το συμφέρον της μπάντας και φυσικά αυτό είχε αποτέλεσμα! Το ίδιο ακριβώς έκανε και το 1999, όταν έπρεπε να καταπιεί την λανθασμένη του επιλογή να επιλέξει τον Blaze Bayley. Τί ήταν, όμως, λάθος αλήθεια;
Ο Harris έδειξε για πρώτη φορά να «συμβιβάζεται» με τους MAIDEN το 1990, όταν δέχτηκε στις τάξεις τους τον Janick Gers. Το τί έχει ακούσει ο Harris για την επιλογή αυτή δε λέγεται. Τα ίδια λίγα χρόνια μετά όταν και ήρθε ο Blaze Bayley. Γιατί, όμως, ήταν λάθος επιλογές αυτές; Οσον αφορά τί ήταν λάθος επιλογές;
To 1993 μετά από μια άκρως πετυχημένη χρονια, οι Ολλανδοί THE GATHERING ετοίμαζαν το διάδοχο του “Always”. Τα demos εκείνης της περιόδου αποκαλύφθηκαν 15 χρόνια μετά, για να επιβεβαιώσουν ότι το “Almost a dance” θα είχε τελείως διαφορετική τύχη αν πίσω από το μικρόφωνο ήταν ο Bart Smits. Αντ’αυτού διάλεξαν τον Niels Duffhues, ο οποίος τραγουδούσε σαν το Mike Patton. Αποτέλεσμα καταστροφικό! Εκεί που αποθεώνονταν την προηγούμενη χρονιά, πλέον δέχονταν ύβρεις σε κάθε τους εμφάνιση μαζί του. Το group μπήκε στον πάγο και η «seriousness» νοοτροπία που εισήχθη στις τάξεις τους, έφερε την Anneke van Giesbergen και την απόλυτη επιτυχία το 1995! 12 χρόνια μετά η αποχώρηση της θα ταράξει την πορεία τους και θα ξαναμπουν στη διαδικασία να βρουν άνθρωπο πίσω από το μικρόφωνο! Με ποια κριτήρια έκαναν τότε τις επιλογές τους και με ποια τώρα;
Οι ACCEPT χαντακώθηκαν με κάθε τους επιλογή μετά τη φυγή του UDO στα late 80s. Το αποτέλεσμα των επιλογών τους, ανάγκασε το γερμανικό group να ξαναδεχτεί στις τάξεις του τον μικρόσωμο frontman με την πιο χαρακτηριστική φωνή στο παραδοσιακό heavy metal. Αυτό το ήξεραν και κατάπιαν την απαίτηση του στο reunion του 2005 να μην προβούν σε προετοιμασίες σύνθεσης νέου δίσκου. Μπροστά, όμως, στην ανάγκη τους να γράψουν νέο δίσκο, αποφάσισαν να βρουν νέο τραγουδιστή και να προχωρήσουν χωρίς αυτόν, ριψοκινδυνεύοντας την υστεροφημία τους. Ποια ήταν τα κριτήρια της επιλογής τους και ποιος πήρε την απόφαση;
Οταν οι JUDAS PRIEST μπήκαν στο κρύο ντουζ της αποχώρησης του Rob Halford στα early 90s, δε σκέφτηκαν καν να βρουν αντικαταστάτη. Τί τους ώθησε στα τέλη των 90s να αναθεωρήσουν και να βρουν στο πρόσωπο του Tim Owens, τον frontman που θα γινόταν ο αντικατάστατης του Metal God και μάλιστα με το προσωνύμιο Ripper; Τί έκανε τόσο λάθος και λίγα χρόνια μετά έφυγε για να γυρίσει ο Halford; Ποιος πήρε την απόφαση; Ποιος πήρε πρόσφατα πάνω του την ευθύνη να συνεχίσουν χωρίς τον Κ.Κ. Downing;
Παραθέτω όλα αυτά ως παράδειγμα όχι τόσο για να αναδείξω το μέγεθος του προβλήματος της αντικατάστασης ενός frontman, αλλά για να δούμε τις παραμέτρους που οδηγούν ενα group στις επιλογές αυτές. Ποιος από το σχήμα παίρνει την ευθύνη; Αν είναι συλλογική η ευθύνη ισομερίζεται, αλλά τί συμβαίνει όταν ο ηγέτης προβαίνει σε κινήσεις που οδηγούν σε αδιέξοδα μετά από αλλεπάλληλες πετυχημένες αλλαγές;
Μεγαλύτερο παράδειγμα ακόμα και από των MAIDEN είναι σίγουρα οι BLACK SABBATH. Ο Tony Iommi μπορεί να περηφανεύεται ότι κατάφερε με 3 frontmen να κυκλοφορήσει πετυχημένους δίσκους με τελείως διαφορετικό ύφος και ήχο. H επιλογή του Dio μετά τον Ozzy ήταν απλά παράξενη, αλλά «του βγήκε»! Και η επιλογή του Tony Martin και πάλι του βγήκε, αλλά έχοντας πριν κάψει το όνομα του group στα mid 80s με τον Ian Gillan, τον Dave Donato, τον Jeff Fenholt και τον Glenn Hughes! 4 frontmen σε 3 χρόνια άλλαξε το θρυλικό σχήμα, κυκλοφορώντας τους 2 πιο αμφιλεγόμενους δίσκους της ιστορίας του! Τα θυμάται κανείς; Μόνο όσοι είναι κακοπροαίρετοι και δεν εστιάζουν στο γεγονός της ικανότητας του Tony Iommi, να προσαρμόζει το ύφος των συνθέσεων του στη χροιά και στο εύρος της φωνής που θα τις εμπλουτίσει.
Θαρρώ, λοιπόν, ότι ένας ηγέτης είναι μεγάλη προσωπικότητα, όταν επιτυγχάνει να βγάζει από το αδιέξοδο το σχήμα που ηγείται. Πώς προκύπτει, όμως, το αδιέξοδο;
Στα δικά μου μάτια οι SEPULTURA είχαν το 1996 να αντιμετωπίσουν τη χειρότερη περίπτωση αντικατάστασης frontman στην ιστορία αυτής της μουσικής. O Max Cavalera δεν ήταν απλώς ο frontman και ο ηγέτης της μπάντας. Ηταν ο εγκέφαλος πίσω από τους στίχους και ο εμπνευστής πίσω από τη μουσική στροφή τους στην ώριμη περίοδο του “Beneath the remains” και στον πλήρη επαναπροσδιορισμό του στο “Roots”. Ηταν εκείνος που είχε τη γυναίκα του να διευθύνει το management της μπάντας και εκείνος που μίλαγε εξ’ονόματος της μπάντας σχεδόν σε αποκλειστικότητα. Οταν έφυγε από το group η απόφαση που πάρθηκε δεν ήταν απλώς ριψοκίνδυνη, αλλά και επικίνδυνη για την περίπτωση reunion στο μέλλον με ευεργετικές επιπτώσεις στην τσέπη όλων. Πλέον ηγέτης θα ήταν ο Andreas Kisser, ο οποίος ακόμα και όταν ο Igor Cavalera έφυγε, προσέλαβε έναν μανιασμένο νεαρό drummer που δεν ήταν καν γεννημένος όταν το “Arise” κυκλοφορούσε! Για τον frontman τους από τότε έχουν ακουστεί πολλά, αλλά οι ίδιοι δε δίνουν δεκάρα, αποδίδοντας στο Derek Green το απόλυτο ελευθέρας να αυτοεκφραστεί! Γιατί;
Οταν ένας ηγέτης πρέπει να αντικαταστήσει το frontman της μπάντας, πρέπει να σταθμίσει τις επιπτώσεις. Καθόλου τυχαία όταν η μπάντα εμπορικά βρίσκεται σε πολύ καλό σημείο, οι επιλογές γίνονται κυρίως με καλλιτεχνικό γνώμονα. Η ανάγκη αλλαγής ύφους οδηγεί στην επιλογή frontman που να μη θυμίζει τον προηγούμενο για πολλαπλούς λόγους. Ο κυριότερος είναι για να μη γίνουν συγκρίσεις και να μπορέσουν απελευθερωμένα να προχωρήσουν στο μέλλον. Το πρόβλημα ξεκινάει όταν οι επιλογές τελικά δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα και προβαίνουν σε λύσεις ανάγκης. Στην καλύτερη περίπτωση προβαίνουν στην ευκολία του reunion όπως έκαναν οι MORBID ANGEL και στη χειρότερη βγαίνουν στη γύρα να βρουν κάποιον που να έχει τα χαρακτηριστικά του frontman, που στιγμάτισε την πορεία τους. Θέλετε παραδείγματα; Από τους ICED EARTH μέχρι τους ACCEPT, αποδεικνύεται η νομοτέλεια της «λύσης ανάγκης» όταν το εμπορικό σκέλος της μπάντας κλονίζεται. Αναπόφευκτα ο καλλιτεχνικός αντίκτυπος αποτελεί πλέον παράμετρος, που δε δίνει το δικαίωμα στους μουσικούς να «πειραματιστούν» με λύσεις που να «γυρνούν τη σελίδα στην ιστορία του σχήματος»! Εκεί οι παράμετροι είναι με αντικειμενικά κριτήρια….
Τί έχει ένας frontman που στιγματίζει μια μπάντα; Καταρχήν χροιά τόσο χαρακτηριστική που με τον ακους δεν μπορείς να τον συσχετίσεις με κανέναν άλλο! Πολλοί «σηκώνουν» τη φωνή τους τόσο καλά όσο ο Midnight, αλλά κανείς τους δεν ακουγόταν και δεν ακούγεται όπως εκείνος. Κανείς δεν έχει το ύφος του Kiske, όσο κι αν προσπάθησαν οι πάντες να τον πλησιάσουν. Οι ANGRA ξέρανε πως Andre Matos no2 δεν υπάρχει, γιατί τόσο «παράξενα όμορφη» φωνή δε θα ξαναβρεθεί. Καλή η χροιά, αλλά αρκεί για να είναι κάποιος πετυχημένος frontman;
Τις μέρες αυτές οι NIGHTWISH κλυδωνίζονται από τη φυγή της Annete Olzon. Μιλάμε για μια μπάντα, που έγινε μεγάλη εξαιτίας της πληθωρικής παρουσίας της Tarja Turunen. Οποιος νομίζει πως αρκούσε απλώς η φωνή της για την επιτυχία των Φινλανδών, μπορεί απλώς να δει την πορεία της επιλογής του ηγέτη τους να τη διώξει και να πάρει μια άσημη και μικρόσωμη τραγουδίστρια. Η Annete στα live τους ήταν κατώτερη των περιστάσεων και η μπάντα φαινόταν από χιλιόμετρα να «ψάχνεται» στη σκηνή μαζί της. Τα χρόνια πέρασαν και με την εξώθησαν με τον χειρότερο τρόπο να φύγει. Και το χειρότερο είναι ότι η προσωρινή αντικαταστάτρια έκανε πρόβες μαζί τους πριν καν ολοκληρωθούν οι υποχρεώσεις τους με την Annete! Αλήθεια γιατί ταιριάζει η frontwoman των AFTER FOREVER τόσο πολύ και αρέσει σε όλους, ακόμα και σε εκείνους που ζητούσαν διακαώς την Tarja πίσω;
Απαντήσεις σαφείς πιστεύω πως κανείς δεν μπορεί να δώσει. Τα ερωτήματα οδηγούν σε συμπεράσματα που επιβεβαιώνουν ότι οι ηγέτες προβαίνουν σε πολύ συγκεκριμένες κινήσεις μετά τη φυγή του frontman-στίγμα της ιστορίας τους. Προβαίνουν στην πρόσληψη κάποιου που να μη θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν και για έναν ακόμα λόγο: Θέλει να δείξει στον κόσμο ότι ο άνθρωπος-κλειδί πίσω από την επιτυχία δεν είναι ο frontman αλλά εκείνος και όποιος συνθέτει τις «επιτυχίες». Σε αυτή την ανάγκη θυσιάζεται κάθε πιθανότητα πρόσληψης κάποιου αντικαταστάτη με κοινά χαρακτηριστικά, για να διαιωνιστεί η όποια φήμη του σχήματος. Και όταν αυτή η επιλογή οδηγεί το σχήμα σε αδιέξοδο, τότε οι αποφάσεις είναι καίριες, επαναφέροντας συζητήσεις του στυλ «δεν ταίριαζε», «καλύτερα να επανασυνδεθούν με τον παλιό τους τραγουδιστή», ακυρώνοντας όλο το καλλιτεχνικό σκέλος της επιλογής! Εκεί η ανάγκη για αυτοεπιβεβαίωση είναι που παίζει πρώτιστο ρόλο και οι κινήσεις είναι συγκεκριμένες και απόλυτα προβλέψιμες! Η reunion ή πρόσληψη αντικαταστάτη με κοινά χαρακτηριστικά! Αρκούν όμως;
Αν δείτε την πορεία όλων αυτών των σχημάτων ίσως να αντιληφθείτε πως το πρώτιστο σε ένα συγκρότημα είναι η χημεία μεταξύ των μελών. Οταν διαταραχθεί, τίποτα δε λειτουργεί σωστά ακόμα κι αν έχει ο κύριος συνθέτης έχει έμπνευση. Συγκεκριμένα για τους NIGHTWISH θεωρώ πως ο Holopainen πληρώνει την αλαζονική του συμπεριφορά απέναντι στην Tarja, προβαίνοντας σε μια κίνηση που πλήγωσε βαθιά τον εγωισμό της. Δίκαια σίγουρα μετά από αυτό που είχε κάνει το 2005 μετά από την απόλυτη επιτυχία που είχαν γνωρίσει! Είναι σαν να λέει ο Harris στο Dickinson ότι οι MAIDEN θα γίνονταν μεγάλοι και χωρίς εκείνον! Οταν έρχεται το τίμημα τέτοιων συμπεριφορών, τότε οι φίλοι ενός σχήματος πρέπει γι’άλλη μια φορά να είναι αυστηροί και επικριτικοί για τα κίνητρα των κινήσεων και για τη συμπεριφορά που βγάζουν οι αγαπημένοι τους μουσικοί. Οταν αποδεικνύονται μικροί άνθρωποι, λόγω του γεγονότος ότι δεν είναι άξιοι να αναδεικνύουν τους συνεργάτες τους, τότε δεν τους αξίζει τίποτα παραπάνω από την απαξίωση. Οχι οι NIGHTWISH δε μου αρέσουν προσωπικά, αλλά τους σεβόμουν ως ένα βαθμό. Πλέον μετά από όλο αυτό το σκηνικό δε σέβομαι τον ηγέτη τους ό,τι κι αν κάνει! Για δεύτερη φορά αποδεικνύεται αγνώμον και αχάριστος απέναντι στις frontwomen που επέλεξε! Οποια κι αν έρθει είναι ουσιαστικά αναλώσιμη και ένας απλός υπάλληλος πίσω από το μικρόφωνο και όχι ένα ισότιμο μέλος, που ήρθε να προσφέρει κάτι δικό της όπως οι Silje στους THE GATHERING! Αυτό νιώθω, αυτό βλέπω, αυτό πιστεύω! Εσείς;
Λευτέρης Τσουρέας
