>
Συνομιλώντας με τον drummer τους, Hans Rutten, για το “Disclosure” album τον Αύγουστο, μου ανέφερε για μια mini περιοδεία στην Ολλανδία, όπου και θα παρουσίαζαν το ντεμπούτο τους με το line up του 1992. Λόγω της οικονομικής δυστοκίας αποφεύγω να μπαίνω σε ανάλογους πειρασμούς, αλλά αυτό ήταν εφηβικό όνειρο και έκτοτε απωθημένο που δε θα εκπληρωνόταν ποτέ! Μιλώντας πριν αρκετά χρόνια με τον τραγουδιστή τους Bart Smits μέσω mail, μου έδωσε να καταλάβω πως δεν υπάρχει περίπτωση να ξανακάνει ακραία φωνητικά! «Ποτέ μη λες ποτέ», ήταν αυτό που μου έλεγε από κοντά όποτε του το ανέφερα και το χαμόγελο του ακόμα και σήμερα με κάνει να ελπίζω πως ό,τι έζησα εκείνο το σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου θα επαναληφθεί «στα 25 χρόνια του “Always”», όπως μου είπε και ο Hans!
Μαζεύοντας ό,τι χρήματα υπήρχαν διαθέσιμα και επιστρατεύοντας το ελληνικό δαιμόνιο, βρήκα φθηνά αεροπορικά εισιτήρια για Βρυξέλλες. Από εκεί με τρένο όλα θα ήταν εύκολα και το όνειρο θα γινόταν πραγματικότητα… Οι THE GATHERING του πιο αγαπημένου μου δίσκου θα εμφανίζονταν live μπροστά μου δύο φορές και θα είχα και τη δυνατότητα να μιλήσω μαζί τους για τα παλιά! Τί καλύτερο μετά από την πρώτη αποτυχημένη μου απόπειρα να τους δω την περασμένη πρωταπριλιά – εκεί το ελληνικό δαιμόνιο απέτυχε!
Στο Groningen εμφανίστηκαν σε ένα μικρό club και κυριολεκτικά η όλη ατμόσφαιρα σε ταξίδευε στις underground μέρες των early 90s, χρονικό σημείο δημιουργίας αυτού του κολοσσιαίου ατμοσφαιρικού doom/death δίσκου. Ως support είχαν τους 11th HOUR, που ήταν το καλύτερο ορεκτικό για τη βραδιά! Ατμοσφαιρικό mid tempo doom/death παλαιάς ολλανδικής κοπής με διπλά ανδρικά φωνητικά – καθαρά και ακραία. Το πληρέστερο line up των THE GATHERING ήταν κοντά στις 23:00 στη σκηνή και η αγωνία είχε κορυφωθεί….
Με πολύ δυνατό ήχο, που μπούκωνε στα σημεία που έμπαιναν και τα φωνητικά του Bart Smits και της Marike Groot , οι Ολλανδοί έφτιαξαν τη δική τους χρονομηχανή για να ξαναβιώσουν τα νιάτα τους! Ενέργεια που σε τρόμαζε, εκτελέσεις ονειρικές από ένα line up που έχει μόνο τρία ενεργά μέλη στο group! Οι υπόλοιποι τέσσερις είναι ανενεργοί σε επίπεδο συναυλιών, γεγονός που θα μπορούσε να ήταν ανασταλτικός παράγοντας! Γιατί, όμως, δεν είναι; Πολύ απλά γιατί κάνανε εντατικές έως εξοντωτικές πρόβες! Και το ζήσαμε πριν την εμφάνιση τους στην Ουτρέχτη, όταν τους περιμέναμε για να συζητήσουμε μαζί τους! Τους ακούγαμε στον κάτω όροφο να κάνουν πρόβα ΟΛΟ το album! Όχι soundcheck! Πρόβα κανονική πριν το live! Και κανείς δε μπορεί να μιλήσει για οικονομικό αντίκτυπο, μιας και στο μικρό club του Groningen ανάθεμα αν είμασταν 50 άτομα και στην Ουτρέχτη περίπου 400-500!
Το διάσημο Tivoli της Ουτρέχτης – πόλη με 400.000 πληθυσμό – είναι σαν ένα Gagarin χωρίς εξώστη και μα μεγάλη είσοδο με bar και έναν πολισχιδή δεύτερο όροφο με χώρους για πρόβες και περισσότερες εργασίες. Αντίστοιχο ήταν και το του Groningen, αλλά σαφώς πιο μικρό σε μέγεθος τηρουμένων των πληθυσμιακών αναλογιών. Βλέποντας αυτή την οργάνωση απλώς επιβεβαιώθηκε η πάγια θέση μου ότι η Αθήνα των 5 εκατομμυρίων δε θα έπρεπε να έχει αναλογικά ένα συναυλιακό χώρο 5.000 ατόμων, αλλά αυτό δε συμβαίνει γιατί δεν είναι στην ιδιοσυγκρασία μας οι συναυλίες, αλλά η διασκέδαση με άλλους τρόπους.
Στο Tivoli τα πράγματα ήταν εντελώς καλύτερα. Τώρα που τα σκέφτομαι ήταν σαν να είδαμε τους THE GATHERING πριν την κυκλοφορία του album, που έπαιζαν σε μικρά clubs και μετά την κυκλοφορία του που έπαιζαν σε πολύ μεγαλύτερα όπως το Tivoli. Πάρα πολύ καλός ήχος και για τους ΑKELEI, που άνοιξαν τη βραδιά με το νεότερης κοπής ατμοσφαιρικό στυλ τους. Τα καθαρά φωνητικά τους δεν ήταν ό,τι καλύτερο και ήταν και το αδύναμο σημείο όλης της εμφάνισης τους. Ο κόσμος άρχισε να μαζεύεται κατά τη διάρκεια της καταιγιστικής εμφάνισης των 11th HOUR, γεγονός που μας έδωσε να καταλάβουμε ότι οι ΤΗΕ GATHERING εκείνη τη βραδιά θα παρουσιαστούν με ιδανικές συνθήκες.
Τοποθετώντας το “Always…” σαν intro, και μπερδεύοντας τη σειρά των κομματιών, τo «Ολλανδικό θαύμα» αποκαλύφθηκε με τους πληρέστερους όρους – φωτισμοί, άψογος ήχος και stage που μπορούσε να υποδεχτεί πέντε μουσικούς και δύο τραγουδιστές επί σκηνής! Αφήσανε το μυθικό “Gaya’s dream” ως προτελευταίο και ιδανικό party-κλείσιμο με μια πιο ρυθμική απόδοση του “Subzero” μέσα σε αποθέωση. Οι περισσότεροι θα είστε περίεργοι να μάθετε τι ήχο επέλεξαν για να παρουσιάσουν αυτό το υλικό, μιας και τα χρόνια έχουν περάσει και ο ήχος τους έχει αλλάξει ριζικά από το 1998 και μετά.
Καταρχήν ακολουθήθηκε η πάγια αντίληψη τους, να αποδίδονται τα πάντα επί σκηνής! Ακόμα και τα εκτεταμένα soundscapes αποδόθηκαν από τον Bart Smits, που τα πήγε πραγματικά εξαιρετικά και σε αυτόν τον τομέα! O Frank Boeijen όταν δεν έκανε headbanging όπως τότε, πέρασε τις ατμόσφαιρες με εμπλουτισμένο τρόπο και κατάφερε να μεταφέρει όλα εκείνα τα ηχοχρώματα που κάνουν το “Always” τον πληρέστερο ατμοσφαιρικό doom/death δίσκο. Ειδικά τα new age σημεία-φόρος τιμής στο Jean Michel Jarre, με σόκαραν απίστευτα για το πόσο άψογα ακούγονται live!
Η κιθάρα του Rene Rutten ακουγόταν πιο heavy, αλλά σε καμία περίπτωση το παίξιμο του δε θύμιζε εκείνης της εποχής. Όμως η απάντηση για το ποιος έδινε εκείνον τον περίφημο ήχο δόθηκε επί σκηνής! O Jelmer Wiersma έφυγε από την μπάντα το 1998 για καθαρά λόγους διαφωνίας στις προτιμήσεις του – «Εκείνοι πήραν το “Ok Computer” κι εγώ το νέο Entombed» μας είπε χαρακτηριστικά! Ο Jelmer συνεχίζει και σήμερα να παίζει κιθάρα, αλλά σε καθαρά ερασιτεχνικό επίπεδο και γι’αυτόν το να παίξει live πάλι μαζί με τους THE GATHERING ήταν ό,τι καλύτερο! Ο ήχος του ήταν καρμπόν εκείνης της εποχής και ανέλαβε σχεδόν όλα τα περίφημα lead θέματα του δίσκου. Η διαφορά τους στο παίξιμο ήταν περισσότερο εμφανείς στα solos, όπου εκεί φάνηκε και η τεράστια διαφορά που έχει προκύψει στην πορεία του χρόνου. Το παίξιμο του Rene είναι gloomy και στακάτο, ενώ του Jelmer στηρίζεται στις τεχνικές της εποχής εκείνης με τα σφυρίγματα, τις αλλεπάλληλες παραμορφώσεις με το τρέμολο και τις επαναλαμβανόμενες κλίμακες. Σαν δίδυμο λειτούργησαν άψογα, κάτι ονειρικό μετά από 15 χρόνια που έχουν να βρεθούν μαζί στη σκηνή!
Για τον Hugo Prinsen Geerligs τι να πει κανείς; Στο παγωμένο Βερολίνο το Φλεβάρη του 2010, κλήθηκε να αντικαταστήσει την τωρινή τους μπασίστρια και άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις από όλους! Αναμενόμενη η απόδοση του και τώρα «γεμίζοντας» ονειρικά τον ήχο τους! Ο άνθρωπος – κλειδί του ήχου τους μετά το 1998, θαβόταν από το τείχος των διπλών κιθαριστικών θεμάτων. Όποτε όμως κλήθηκε να οδηγήσει μια σύνθεση, το έκανε με τον χαρακτηριστικό groovy στυλ του. Μαζί του στο rhythm section ο Hans Rutten απέδωσε για 50 λεπτά το πιο απαιτητικό σετ της πορείας του με τους THE GATHERING. Διπλομποτιές πλέον μόνο όταν παίζουν το “Eleanor”, αλλά εκείνο το βράδυ έδωσε ρεσιτάλ παιξίματος! Ήταν πραγματικά οδοστρωτήρας με τη δύναμη και την ένταση που έπαιζε, γεγονός που με εξέπληξε σε μεγάλο βαθμό!
Η μεγάλη έκπληξη ήταν τα φωνητικά μέρη, που αποδόθηκαν πάρα πολύ καλά από τον Bart Smits και την Marike Groot. Αμφότεροι έχουν σταματήσει να ασχολούνται επαγγελματικά με τη μουσική, με τη Marike να έχει αφοσιωθεί πλήρως στην οικογένεια της! Τα κατάφερε περίφημα, όμως, και όποτε χρειαζόταν να «σηκώσει» τη φωνή της τα κατάφερνε περίφημα – ανατριχίλα στη στοιχειωμένη κραυγή της στη μέση του “King for a day”! Στο “Gaya’s dream” η ιδιότυπη φωνή της ενώθηκε ιδανικά με τα καθαρά φωνητικά του Bart Smits, που τα παρουσίασε με μια καθαρά SISTERS OF MERCY προσέγγιση! Ήταν πραγματικά frontman με όλη τη σημασία της λέξης! Καραφλός πλέον, με γκριμάτσες που οπτικοποιούσαν τους στίχους του και κινήσεις στη σκηνή που μαγνήτιζαν το βλέμμα όλων. Με τρομερή αυτοπεποίθηση και ατέρμονο headbanging, έσβησε όποιον ακόμα και σήμερα θεωρεί πως αυτή η μπάντα ξεκίνησε μετά την είσοδο της Anneke van Giesbergen το 1994. Ενδεικτικό ήταν το γεγονός ότι παρουσίασε το group ξεκινώντας από τα παλιά μέλη, χωρίς να κάνει καμμία αναφορά στη σημερινή παρουσία των THE GATHERING, δηλαδή ότι Frank, Rene και Hans συνεχίζουν, ενώ εμείς αποχωρήσαμε στην πορεία του χρόνου! Αυτό το ψυχικό δέσιμο αυτών των συμμαθητών φάνηκε περίτρανε και σε αυτό το σημείο, που μόνο αμηχανία δεν έβγαζε, αλλά περισσότερο νοσταλγία και χαρά για όσα έγιναν τότε και ακόμα μας απασχολούν!
Mε αυτές τις εμφανίσεις απέδειξε γιατί αυτή η μπάντα είχε σοκάρει το παγκόσμιο underground όταν κυκλοφόρησε αυτό το δίσκο και γιατί όσοι τους είχαν δει, είχαν μετά τις καλύτερες των εντυπώσεων για να διηγηθούν. Ακριβώς το ίδιο έγινε και 20 χρόνια μετά και νιώθω απίστευτα τυχερός που κατάφερα να κάνω αυτό το ταξίδι! Μακάρι να επαναληφθεί και στο μέλλον και θα ήταν τεράστια τύχη να έρθουν και στη χώρα μας, αν και το ενδιαφέρον δεν είναι ανάλογο για εκείνη την περίοδο αυτής της μπάντας! Όπως και να έχει η 14η και 15η φορά που έβλεπα αυτή τη μπάντα επί σκηνής ήταν και η πιο καταιγιστική! Ηταν το μέρος της ιστορίας τους, που ολοκληρώνει το παζλ της συνολικής τους εικόνας ως συγκρότημα! Μακάρι να έχουμε την ευκαιρία να ξαναβιώσουμε αυτή την εμπειρία… μέχρι τότε «ποτέ μη λες ποτέ»! Έτσι δεν είναι Bart;
Λευτέρης Τσουρέας
Σημείωση: Οι φωτογραφίες είναι από την εμφάνιση τους στην Ουτρέχτη.
ΥΓ: Ευχαριστώ τη Glenda από καρδιάς που με φιλοξένησε στο Houten και την Άννα που συνάντησα στη συναυλία στο Groningen – όπου και να πας Έλληνα θα βρεις δεν υπάρχει περίπτωση! Ο σχεδιασμός μου να τους δω και στις υπόλοιπες δύο εμφανίσεις τους, σκόνταψε στη συναυλία των DEAD CAN DANCE που δε χανόταν με τίποτα! Εδώ ο Rene Rutten θα ταξίδευε μέχρι τη Βαρκελώνη γιατί όλες οι εμφανίσεις ήταν sold out και θα τους έχανα λίγη ώρα από το σπίτι μου και χωρίς άγχος για εισιτήριο;
