>
“Last of the Dragonlords”
Τον Enrico Paoli τον εκτιμώ βαθύτατα, τόσο ως κιθαρίστα και συνθέτη μίας μπάντας που κυριολεκτικά λατρεύω αλλά και ως άνθρωπο που δεν διστάζει να πει τα πράγματα όπως ακριβώς τα νιώθει… Δίχως την παραμικρή δόση βεντετισμού ή μισαλλοδοξίας… Καθαρά και ξάστερα… Δεν είναι τυχαίο που οι DOMINE διαθέτουν μία πολύ δυναμική βάση οπαδών στην Ελλάδα. Ο συμπαθέστατος κιθαρίστας των Ιταλών, λίγο πριν τους απολαύσουμε στο Up The Hammers, μπαίνει στο μικροσκόπιο μας…
Enrico, έχουμε αρκετά χρόνια να τα πούμε και συγκεκριμένα λίγο μετά την κυκλοφορία του “Ancient spirit rising” το 2007… Όλοι μας αναρωτιόμαστε που οφείλεται αυτή η μακροχρόνια σιωπή σας και αποχή από την δισκογραφία και τι συμβαίνει επί του παρόντος;
Γεια σου Γρηγόρη, η ευχαρίστηση είναι δική μου! Στην παρούσα φάση είμαστε στην διαδικασία σύνθεσης νέου υλικού και παίζουμε σε ορισμένες, επιλεγμένες, συναυλίες. Θεωρήσαμε σκόπιμο να κάνουμε ένα διάλειμμα από τα μουσικά δρώμενα μιας και οι συνθήκες δεν ήταν και οι καλύτερες δυνατές. Ελπίζουμε μέσα στην χρονιά να έχουμε έτοιμο το νέο μας άλμπουμ!
Έχετε επισκεφθεί την χώρα μας αρκετές φορές και δεν αποτελεί κοινό μυστικό πως από το ξεκίνημα σας μάλιστα είχατε αναπτύξει έναν ιδιαίτερο δεσμό με τους Έλληνες οπαδούς σας. Ποια εξήγηση δίνεις ;
Δεν ξέρω να σου πω ακριβώς αλλά από το 1986 που κυκλοφόρησε το πρώτο μας demo, λαμβάναμε γράμματα από Ελληνες που ήθελαν να το αγοράσουν και να ακούσουν την μουσική μας. Την εποχή που όλοι άκουγαν thrash και glam, εσείς ενδιαφερόσασταν για το κλασικό heavy metal με επικό και power προσανατολισμό. Έχει να κάνει ίσως με την κοινή κουλτούρα Ελλήνων και Ιταλών και το γεγονός πως οι χώρες μας ήταν οι κοιτίδες του πολιτισμού, της κλασικής τέχνης και της λογοτεχνίας από τα αρχαία χρόνια. Ίσως πάλι μοιραζόμαστε και το ίδιο επικό γονίδιο στην μουσική!
Είστε οι headliners της πρώτης ημέρας του Up The Hammers festival και απ’ ότι είμαι σε θέση να γνωρίζω, μας ετοιμάζετε κάποιες όμορφες εκπλήξεις. Σκοπεύετε να παίξετε τραγούδια μόνο από τα δύο πρώτα σας άλμπουμ ή θα ακουστούν κομμάτια απ’ όλα σας τα CD;
Χαιρόμαστε πολύ που θα ξαναπαίξουμε στην Ελλάδα γιατί κάθε φορά περνάμε φοβερά! Θα παίξουμε κυρίως κομμάτια από τα “Champion eternal” και “Dragonlord” αλλά και μερικά πιο πρόσφατα. Ξέρουμε πόσο σας αρέσει το πρώτο άλμπουμ , έτσι λοιπόν θα παίξουμε τα καλύτερα κομμάτια απ’ αυτό, πράγμα που δεν κάνουμε συχνά γιατί συνήθως παίζουμε τα πιο καινούργια. Βέβαια, το ξέρω ότι θα υπάρξουν παράπονα, ότι δεν παίξαμε αυτό κι εκείνο και πάει λέγοντας αλλά θα προσπαθήσουμε να αποζημιώσουμε όσους γίνεται περισσότερο…
Ακόμα αναπολώ τις αλησμόνητες εκείνες ημέρες της κυκλοφορίας του “Champion eternal”, που έφερε κατά την ταπεινή μου άποψη, την επανάσταση στο Ευρωπαϊκό heavy metal στερέωμα! Οι παροικούντες του underground metal σας ανέδειξαν ως την ανερχόμενη δύναμη του epic ήχου, τα fanzines φιλοξενούσαν συνεντεύξεις σας και οι κριτικές που λαμβάνατε ήταν ενθουσιώδεις! Πως νιώθεις που δικαιωθήκατε σε σημαντικό βαθμό για την επιμονή και την σκληρή σας δουλειά;
Σ’ ευχαριστώ για τα σχόλια σου και η αλήθεια είναι ότι την μεγαλύτερη αναγνώριση την πήραμε από το underground metal κοινό. Μετά το δεύτερο άλμπουμ “Dragonlord”, όμως, κάναμε περισσότερα πράγματα, που ήταν αυτό ουσιαστικά που μας έδωσε την απαιτούμενη ώθηση, σε σχέση με το πρώτο πάντα. Σημείωσε τις περισσότερες πωλήσεις και στάθηκε ο κυριότερος λόγος ώστε να κάνουμε περιοδεία με μπάντες όπως οι RIOT, ANVIL, AGENT STEEL και να παίξουμε σε αρκετά festivals με κάποια από τα ινδάλματά μας. Είμαι ευγνώμων για το γεγονός ότι άρεσε τόσο πολύ στον κόσμο, για εμάς ήταν το ξεκίνημα μας… Μην ξεχνάς πως ηχογραφήθηκε σ’ ένα μικρό home studio λόγω έλλειψης χρημάτων και τ’ ότι μπορέσαμε να ηχογραφήσουμε τα τραγούδια των demos με αξιοπρεπή ήχο, ήταν από μόνο του επιτυχία. Εκτιμώ απεριόριστα το σχόλιο σου αλλά σε προσωπικό επίπεδο πάντα, δεν θεωρώ πως έφερε την επανάσταση στο heavy metal…
Αρχής γεννόμενης από το “Dragonlord”, ο πρώιμος ήχος τον DOMINE εξελίχθηκε αισθητά, “οι γωνίες λειάνθηκαν”, αν μου επιτρέπεις τον χαρακτηρισμό και το ύφος σας υιοθέτησε μια μελωδικότερη power κατεύθυνση, δίχως ωστόσο ν’ απωλέσει την ταυτότητα του. Προσωπικά μιλώντας, το εξέλαβα ως κάτι απολύτως φισιολογικό, υπήρξαν όμως και φωνές διαμαρτυρίας από τους παλαιότερους φίλους σας που έβλεπαν εκ μέρους σας μία απόπειρα προσέγγισης μεγαλύτερων ακροατηρίων… Τι ίσχυε τελικά;
Χαχαχα! Το πράξαμε συνειδητά για να πουλήσουμε περισσότερες κόπιες από τα CD μας και να γίνουμε rock stars! Ας κάνουν στην άκρη οι METALLICA, έρχονται οι DOMINE… Όπως είπες, υπήρχε μια μερίδα (θεωρώ μικρή και απολύτως εναρμονισμένη με τις επιταγές του epic metal στην πιο underground του μορφή) που υποστήριζε κάτι τέτοιο! Και ορισμένοι άλλοι που θεωρούσαν τους RHAPSODY ως το συνώνυμο της Ιταλικής heavy metal σκηνής. Ο περισσότερος κόσμος, κατανόησε, ωστόσο, πως επρόκειτο για μια φυσιολογική εξέλιξη. Δεν θέλαμε να μείνουμε “κολλημένοι” στο πρώιμο ύφος μας… Όταν ξεκινάς να παίζεις, ονειρεύεσαι ότι θέλεις να ηχογραφήσεις την μουσική που γουστάρεις και πρωτάκουσες από τους ήρωες των παιδικών σου χρόνων. Η αγαπημένη μου μπάντα ανέκαθεν ήταν οι QUEEN, συνεπώς θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως αρέσκομαι στον μεγάλο, πλούσιο ήχο με ενορχηστρώσεις μεγαλεπίβολες και πομπώδεις. Ο λόγος που το ”Champion etrernal” ηχεί ωμό, έχει να κάνει με το ότι δεν διαθέταμε τα χρήματα, ηχογραφήθηκε σ’ ένα μικρό studio και η μίξη του δεν διεκδικεί δάφνες ποιότητας. Όταν μας δόθηκε η δυνατότητα να μπούμε σ’ ένα κανονικό studio, μ’ ένα ικανοποιητικό budget κι έναν ικανό μηχανικό ήχου, ξεκινήσαμε να χτίζουμε αυτό που πάντα ονειρεύομασταν: Να βγάλουμε ένα άλμπουμ που να ηχεί όπως το επιθυμούσαμε, να μπορούμε να αξιοποιήσουμε τον χρόνο που έχουμε στην διάθεση μας προκειμένου να επιμείνουμε στις λεπτομέρειες που θεωρούσαμε απαραίτητες, στις ενορχηστρώσεις, στον συνολικό μας ήχο. Γνωρίζω πως υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που πιστεύουν πως ένα true metal άλμπουμ, “οφείλει” να έχει ωμό ήχο, μ’ έναν τραγουδιστή εκτός τόνου όλη την ώρα κι έναν ντράμερ που να μην κρατά έναν σταθερό ρυθμό. Έτσι είμασταν στο ξεκίνημα μας, το γνωρίζω πολύ καλύτερα από τον καθέναν, στην συνέχεια όμως είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε, να δουλέψουμε περισσότερο πάνω στις συνθέσεις και κατά την ταπεινή μου γνώμη, να βελτιωθούμε σε όλους τους τομείς. Είναι πολύ δυσκολότερη η προσπάθεια να εξελιχθείς ως μουσικός και συνθέτης παρά να προσπαθήσεις να ακουστείς ο ίδιος ξανά και ξανά. Ο καθένας, πάντως, είναι ελεύθερος ν’ ακούσει αυτό που θεωρεί σωστό και ταιριάζει στα γούστα του …
Δεν χωράει η παραμικρή αμφιβολία παρ’ όλη την εξέλιξη του ήχου σας, το ερώτημα που έμεινε αναπάντητο είναι τι θα συνέβαινε αν οι συγκυρίες ήταν ευνοϊκότερες και υπογράφατε κάποιο συμβόλαιο με εταιρία μεγαλύτερης εμβέλειας απ’ όλες τις απόψεις από το αντίστοιχο της Dragonheart… Υψηλότερες πωλήσεις, μαζικότερη αποδοχή, συμμετοχή σε ακόμα περισσότερα festivals ανά την Ευρώπη;
Θα μπορούσε να συμβεί… Δεν ήρθε όμως… Στείλαμε τα master των πρώτων μας άλμπουμ σε πολλές εταιρίες και μόνο ορισμένες μικρότερου βεληνεκούς απάντησαν. Δεν ήταν όμως εκεί το θέμα. Οι λεγόμενες “μεγάλες”, δεν ενδιαφέρθηκαν ούτε στο ελάχιστο, κοινώς “μας έγραψαν”. Είμαι απόλυτα πεπεισμένος πως αν υπογράφαμε στην Sony, είχαμε τεράστιο budget στην διάθεση μας και την ανάλογη διαφημιστική καμπάνια στα πόδια μας, θα είμασταν πολύ πιο επιτυχημένοι. Ίσως πάλι, όχι… Ποιος ξέρει; Σε έναν ιδεατό κόσμο της μουσικής βιομηχανίας, πάντως, φαντάζομαι τους DOMINE να περιοδεύουν σε όλο τον κόσμο μ’ ένα stage show ακόμα πιο εντυπωσιακό κι από εκείνο των KISS! Χαχαχα!
Θέλω να σταθούμε για λίγο στην τελευταία σας studio δουλειά, το “Ancient spirit rising”… Ο λόγος είναι πως ξένισε τους περισσότερους fans, συγκριτικά με τις προηγούμενες κυκλοφορίες σας πάντα, μιας και το επικό/ηρωικό στοιχείο, όπως το είχαμε συνηθίσει, τουλάχιστον, αποδίδεται με διαφορετική αντίληψη εκ μέρους σας…
Δεν θεωρώ πως είναι έτσι τα πράγματα. Πολλοί το θεωρούν ως το κορυφαίο μας άλμπουμ! Όσοι λατρεύουν το “Champion eternal”, η αλήθεια είναι πως δεν τρελάθηκαν με τον ήχο του “Ancient spirit rising”, ακριβώς επειδή είναι τόσο διαφορετικό. Ποτέ δεν θελήσαμε να κάνουμε ένα άλμπουμ που να μοιάζει με το προηγούμενο. Είναι φυσιολογικό επίσης το ντεμπούτο μιας μπάντας να μην έχει πολλές ομοιότητες με το πέμπτο της. Αυτό θέλαμε να πράξουμε εξ’ αρχής. Παρ’ όλα αυτά, όμως, θεωρώ πως είναι το πιο επικό μας άλμπουμ! Εξαρτάται βέβαια πως αντιλαμβάνεται ο κάθε ακροατής τον ορισμό της επικής μουσικής. Ο ήχος, οι ενορχηστρώσεις, οι μελωδίες, τα πάντα σχεδόν είναι πιο δουλεμένα, πιο προσεγμένα, αν προτιμάς. Οι στίχοι, επιπλέον, είναι περισσότερο βασισμένοι σε προσωπικά βιώματα, ενώ σε ορισμένα σημεία είναι επηρρεασμένοι από την κλασική λογοτεχνία εκτός από την επική/ηρωική. Αποτέλεσε το άλμπουμ που πάντα θέλαμε να κάνουμε κοιτώντας ξανά τις κλασικές δουλειές των συγκροτημάτων που λατρεύαμε. Όχι φυσικά στο να φτάσουμε σε σημείο να τις αντιγράψουμε, μα να ανιχνεύσουμε το αυθεντικό, πρωτόλειο πνεύμα που δίνει νόημα σε πέντε ανθρώπους σαν κι εμάς να παίξουν αυτό που τους λέει η καρδιά τους. Το ομώνυμο κομμάτι νομίζω πως τα λέει όλα. Και πάλι, όμως, και με τεράστιο σεβασμό προς τις απόψεις των οπαδών μας, παλιών και νεότερων, αν το epic metal πρέπει σώνει και καλά να έχει χάλια ήχο, με τα συνηθισμένα εκτός τόνου φωνητικά, οι DOMINE έχουν ξεφύγει από την συγκεκριμένη οπτική γωνία. Και η μουσική που συνέθεσε ο Wagner είναι άκρως επική, κλασική, με τον δικό της τρόπο…
Η persona του Elric του Μελνιμπονέ, του τραγικού αυτού αντι-ήρωα, αποκύημα της φαντασίας του τεράστιου Michael Moorcock, θα είναι εσαεί το συνώνυμο της μουσικής των DOMINE… Έννοιες αλληλένδετες… Έχοντας εντρυφήσει όσο λίγοι στο αντικείμενο, ποια θεωρείς την κορυφαία νουβέλα που έχεις διαβάσει και κατά την γνώμη σου ποιο είναι το στοιχείο εκείνο που τον κάνει τόσο ξεχωριστό σε σχέση με τους υπόλοιπους ήρωες της φανταστικής λογοτεχνίας;
Πρώτα απ’ όλα διάβασα τα λογοτεχνικά βιβλία που βρίσκονται σε χρονολογική σειρά και αναφέρομαι στα “The sailor on the seas of fate”, “The weird of the white wolf”, “The vanishing tower”, “The bane of the black sword”, “Stormbringer”. Στην συνέχεια εντρύφησα στα υπόλοιπα βιβλία του Moorcock, κυρίως στα αγγλικά, μιας και δεν υπήρχαν όλες οι εκδόσεις στα Ιταλικά αλλά και σε συγγραφείς όπως ο J.R.R. Tolkien, George Martin. Ανέκαθεν μου άρεσε τόσο ο Tolkien, όσο και ο Robert Howard (φυσικά!) αλλά τα βιβλία του Moorcock είναι τόσο διαφορετικά, με το φανταστικό στοιχείο να μπλέκει μοναδικά με τον τραγικό, πολύπλοκο και κυνηγημένο αντι-ήρωα του. Οι ιστορίες του Moorcock αποτέλεσαν τεράστια πηγή έμπνευσης για τους DOMINE από το ξεκίνημα τους και παρ’ όλο που τα τελευταία χρόνια προτιμώ να γράφω για πιο προσωπικά θέματα, πάντα θα υπάρχει τουλάχιστον ένα κομμάτι που θα αναφέρεται στον Elric. Και θεωρώ μεγάλη τιμή που ο Moorcock μου είχε στείλει ένα mail πριν πολλά χρόνια λέγοντας μας πόσο του άρεσε το πρώτο μας άλμπουμ…. Απίστευτο συναίσθημα!
Γνωρίζω πως είσαι μεγάλος fan των RUSH, THIN LIZZY, BOSTON, QUEEN, URIAH HEEP και άλλων κολοσσών από τα 70’s… Σου πέρασε ποτέ από το μυαλό να δημιουργήσεις μια μπάντα που να βασίζεται αποκλειστικά στον ήχο των προαναφερθέντων συγκροτημάτων;
Είμαστε επηρρεασμένοι απ’ όλες αυτές κι ακόμα περισσότερες μπάντες, μεγαλώσαμε ακούγοντας τις δουλειές τους αλλά για παράδειγμα, αντί να προσπαθήσουμε να κάνουμε μουσική που να ηχεί σαν μία κόπια των QUEEN (όχι πως είναι εύκολο βέβαια μιας και δεν μπορείς να είσαι ούτε ο Freddie Mercury, ούτε ο Brian May!), αντλούμε έμπνευση ώστε να την μεταλαμπαδεύσουμε στο δικό μας ύφος. Είναι η λεγόμενη διαδικασία εκμάθησης, βήμα-βήμα, νότα-νότα, κομμάτι-κομμάτι. Όταν κάναμε το “Ancient spirit rising”, θέλαμε να δημιουργήσουμε υλικό που θα θέλαμε να το αγοράσουμε και να το ακούμε ως οπαδοί. Αυτές οι μπάντες είναι η ιστορία της rock μουσικής, εμείς είμαστε απλά ένα Ιταλικό heavy metal συγκρότημα. Και παρεμπιπτόντως… Σιχαίνομαι τις tribute μπάντες…
Τι επιφυλάσσει το μέλλον για τους DOMINE; Έξι χρόνια μακριά από την δισκογραφία, δε νομίζεις πως είναι αρκετά;
Θέλουμε να συνεχίσουμε να γράφουμε τραγούδια που θα μας ικανοποιούν και ελπίζουμε να ηχογραφήσουμε το νέο άλμπουμ και να κυκλοφορήσει το 2013 ή μέσα στο 2014. Η μουσική αγορά αυτή τη στιγμή στην Ιταλία είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Κανείς δεν αγοράζει πλέον, ούτε βέβαια πηγαίνει σε συναυλίες. Η οικονομική κρίση έχει κάνει τους νέους να βλέπουν αλλιώς τα πράγματα και τα περισσότερα νέα παιδια κατεβάζουν τα πάντα από το internet.
Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για τον χρόνο που μας διέθεσες Enrico και περιμένουμε να σας απολαύσουμε στην Αθήνα… Θα ήθελες να προσθέσεις κάτι τελευταίο;
Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω πολύ και να απευθύνω κάλεσμα σε όλους τους Έλληνες metal οπαδούς να έρθουν να μας δουν στο Up The Hammers. Είμαι σίγουρος πως όλοι θα περάσουμε καταπληκτικά!!!
Γρηγόρης Μπαξεβανίδης
LINE UP:
Morby – φωνητικά
Εnrico Paoli – κιθάρα
Riccardo Paoli – μπάσο
Stefano Bonini – τύμπανα
Riccardo Iacono – πλήκτρα
Δισκογραφία:
“Champion eternal” (1997)
“Dragonlord (Tales of noble steel)” (1999)
“Stormbringer ruler – The legend of power supreme” (2001)
“Emperor of the black runes” (2004)
“Ancient spirit rising” (2007)
