ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “Eternity” – ANATHEMA
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 1996
ΕΤΑΙΡΙΑ: Peaceville Records
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Tony Platt
ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΠΑΝΤΑΣ:
Κιθάρα, Φωνητικά – Vincent Cavanagh
Κιθάρα, Πλήκτρα – Danny Cavanagh
Μπάσο – Duncan Patterson
Τύμπανα – John Douglas
Παρέα με τους MY DYING BRIDE και τους PARADISE LOST, οι ANATHEMA συμπλήρωναν τη λεγόμενη «Αγία Τριάδα» του βρετανικού death/doom metal ήχου στις αρχές της δεκαετίας των ’90s. Όπως και οι άλλες δύο μπάντες που ακολούθησαν η καθεμία τον δικό της δρόμο, έτσι και η μπάντα από το Liverpool, μέσω της αφαιρετικής οδού όσον αφορά το μεταλλικό ύφος των κομματιών της, βρέθηκε αρχικά σε πιο alternative και μετέπειτα σε progressive μουσικά μονοπάτια, χωρίς όμως να απεμπολήσει ούτε στο ελάχιστο τον εσωτερικό και συναισθηματικό χαρακτήρα της μουσικής της.
Το “Eternity” ήταν το άλμπουμ εκείνο που εισήγαγε αρχικά πιο «soft» και rock στοιχεία στον ήχο του συγκροτήματος, αφήνοντας πιο πίσω τον doom και, σε μικρότερο βαθμό, death προσανατολισμό του παρελθόντος. Παράλληλα, αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς μια διαφορετική μουσική κατεύθυνση, με τους πειραματισμούς να γίνονται πλέον πιο εμφανείς και τις μελωδίες να εμπλουτίζονται με περισσότερα πλήκτρα, ατμοσφαιρικές ενορχηστρώσεις και πολύ περισσότερα καθαρά φωνητικά. Οι σκληρές death metal εκφράσεις των προηγούμενων κυκλοφοριών δίνουν σε μεγάλο βαθμό τη θέση τους σε μια πιο εκφραστική, μελαγχολική και εσωτερική προσέγγιση, χωρίς ωστόσο να εξαφανίζονται εντελώς οι βαριές και δυναμικές στιγμές.
Οι PINK FLOYD επιρροές, παρόλο που είναι έντονες, περνάνε μέσα από το μοναδικό πρίσμα των ANATHEMA και πλημμυρίζουν το δίσκο, δίνοντας μια πλούσια ’70s progressive αύρα στη μουσική. Οι ατμοσφαιρικές κιθάρες, τα χαρακτηριστικά τους ηχητικά εφέ, τα πλούσια πλήκτρα και οι διακριτικές ακουστικές πινελιές δημιουργούν ένα ηχητικό περιβάλλον που απομακρύνεται από τη συνήθη επιθετικότητα του doom metal. Η χρήση του πιάνου, ειδικά στην εισαγωγή του “Sentient”, είναι εξαιρετική και θέτει από την πρώτη στιγμή τον τόνο ολόκληρου του άλμπουμ, βυθίζοντας τον ακροατή σε έναν κόσμο μελαγχολίας, εσωστρέφειας και ατμοσφαιρικής ομορφιάς.
Η ατμόσφαιρα των κομματιών είναι υποβλητική και οι θλιμμένες και γεμάτες απόγνωση μελωδίες, σε συνδυασμό με τους εσωτερικούς και ποιητικούς στίχους, δημιουργούν ένα απόλυτα συναισθηματικό σκηνικό καθ’ όλη τη διάρκεια του δίσκου. Είναι ένας δίσκος σκοτεινός και μελαγχολικός, που παρά την έντονη απαισιοδοξία του αφήνει συχνά να διαφανεί μια αίσθηση ελπίδας. Οι συνθέσεις κινούνται με αργούς ρυθμούς, αλλά διαθέτουν μια λεπτότητα και μια ευαισθησία που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα doom metal στεγανά, αξιοποιώντας τις ακουστικές κιθάρες και τα πλήκτρα για να δημιουργήσουν πλούσια και λεπτομερή ηχητικά τοπία.
Τρανό παράδειγμα τα ατμοσφαιρικά “Sentient” και “Angelica” που ανοίγουν τον δίσκο. Ειδικά το δεύτερο αποτελεί ένα από τα ομορφότερα και πιο συναισθηματικά τραγούδια που έχουν γράψει ποτέ οι ANATHEMA, με την υπέροχη μελωδία του και την εξαιρετική ερμηνεία του Vincent Cavanagh να αποτυπώνουν ιδανικά τη μελαγχολική φυσιογνωμία της μπάντας. Στο “The Beloved” οι δυναμικές ανεβαίνουν, με τις πιο επιθετικές κιθάρες να εναλλάσσονται με ήρεμα και ατμοσφαιρικά περάσματα, αποδεικνύοντας πως το συγκρότημα δεν έχει χάσει την ικανότητά του να δημιουργεί ένταση και να χτίζει δυναμικές κορυφώσεις.
Παρά τα πιο χαλαρά και ακουστικά μέρη, οι δυναμικές δεν λείπουν, με κομμάτια όπως τα “Suicide Veil”, “Radiance” και “Eternity Part III”, που θα μπορούσαν κάλλιστα να βρίσκονται στα “Serenades” και “The Silent Enigma”. Το απίστευτο “Suicide Veil” είναι ίσως και το αγαπημένο μου από το άλμπουμ, με τον ιδιαίτερα μελαγχολικό τόνο που αποπνέει, ο οποίος επιτείνεται και κορυφώνεται από το μπάσο του Patterson και τα αγωνιώδη φωνητικά του Vincent Cavanagh. Το “Radiance” από την άλλη, χτίζει σταδιακά την έντασή του μέσα από τα βαριά κιθαριστικά μέρη και τα δραματικά πλήκτρα, οδηγώντας σε μια εξαιρετική κορύφωση.
Στον Vincent Cavanagh, μάλιστα, θα ήθελα να σταθώ λίγο περισσότερο. Η ερμηνεία του στο “Eternity” αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της αλλαγής που επιχειρεί το συγκρότημα. Αφήνοντας σε μεγάλο βαθμό πίσω τα ακραία φωνητικά του παρελθόντος, κινείται πλέον σε πιο καθαρά, χαμηλά και δραματικά μονοπάτια, με μια χαρακτηριστική μελαγχολία στη φωνή του. Δεν είναι μια τεχνικά αψεγάδιαστη ερμηνεία σε κάθε της στιγμή, όμως διαθέτει τεράστια εκφραστικότητα και συναίσθημα. Ο Vincent καταθέτει την ψυχή του σε όλα τα κομμάτια του “Eternity”, άλλοτε με ψιθυρίσματα, άλλοτε με κραυγές απόγνωσης και άλλοτε σχεδόν θρηνώντας, ενσαρκώνοντας απόλυτα το περιεχόμενο των στίχων. Είναι μια φωνητική προσέγγιση που δεν στηρίζεται τόσο στην τεχνική αρτιότητα όσο στην ικανότητα να μεταφέρει την απόγνωση, την παραίτηση και τη θλίψη με τρόπο άμεσο και αληθινό.
Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί η συμμετοχή της Michelle Richfield στα γυναικεία φωνητικά, που προσθέτουν μια ακόμη διάσταση στην ατμόσφαιρα του δίσκου, καθώς και εκείνη του Roy Harper στο “Hope”, όπου η αφηγηματική του παρουσία συνδέεται με τη διασκευή του ομώνυμου τραγουδιού του, που είχαν γράψει από κοινού με τον David Gilmour.
Παρά το γεγονός πως απομακρύνθηκε από τον ήχο των προκατόχων του, το “Eternity” είναι ένα καταπληκτικό άλμπουμ, με ξεχωριστό συναισθηματικό φορτίο και δύναμη, που σηματοδότησε μια νέα περίοδο για την μπάντα. Είναι ένας δίσκος-σταθμός στη μεταβατική πορεία των Βρετανών, καθώς άνοιξε τον δρόμο για το αριστούργημα που ονομάζεται “Alternative 4”, όπου η νέα μουσική τους ταυτότητα θα αποκτούσε ακόμη πιο ολοκληρωμένη μορφή. Παράλληλα, αποτέλεσε ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς οι πειραματισμοί και η προσθήκη καινούργιων στοιχείων μπορούν να ανανεώσουν τη μουσική ενός συγκροτήματος, προσφέροντας νέες ιδέες και διαφορετικές εκφραστικές δυνατότητες.
Θανάσης Μπόγρης
