Μέρος Β: Casualties of war
Αφού στο πρώτο μέρος μιλήσαμε για τις αλλαγές από την μια δεκαετία στην άλλη, το καινούργιο και τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τις μπάντες, ήρθε η ώρα να δούμε τις ίδιες τις μπάντες που σε αυτή την θαυμαστή δεκαετία θα τα έβρισκαν πολύ σκούρα τα πράγματα!
KANSAS και οι υπόλοιποι προοδευτικοί που τους ξέχασε η …πρόοδος
Το prog rock στα 70s ήταν σχεδόν ισότιμο του κλασικού ροκ. Ο κόσμος αποθέωνε τις συνθέσεις των 12 λεπτών, τα φουτουριστικά concepts, τα φανταχτερά πλήκτρα και την τεχνική δεξιοτεχνία. Στα 80s όμως, το prog έγινε σχεδόν απαγορευμένη λέξη . Οι δισκογραφικές δεν στήριζαν πια περίπλοκα άλμπουμ. Οι νέοι ακροατές ήθελαν εικόνα, τραγούδι, γρήγορο hook.
Οι EMERSON, LAKE & PALMER που εδώ μπορεί να μην τους έχουμε σε μεγάλη εκτίμηση, αλλά με πωλήσεις άνω των 40.000.000 άλμπουμ, ίσως να μην έχουμε και πολύ δίκιο. Μετά τη διάλυση στα τέλη των 70s, επανήλθαν ως EMERSON, LAKE & POWELL (χωρίς τον Palmer) το 1986 με το “Touch and go”, αλλά φάνταζαν σαν καρικατούρα του εαυτού τους. Το prog rock είχε ήδη παραδώσει τα σκήπτρα. Αντιθέτως, η δημιουργία των ASIA με τον Palmer στην σύνθεση τους, με εκρηκτικό μείγμα prog rock και μελωδίας ήταν το ιδανικό παράδειγμα προσαρμογής του prog στις φόρμουλες των eighties, όπως και οι GENESIS ..που άλλαξαν δέρμα. Νέες prog μπάντες όπως οι IQ, PALLAS, TWELFTH NIGHT, PENDRAGON κλπ δεν μπόρεσαν να αντέξουν πολύ τότε, αν και αργότερα επανήλθαν στο προσκήνιο. Εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα οι MARILLION βέβαια οι οποίοι είναι ένα μουσικό θαύμα προσαρμοστικότητας.
Γενικότερα το prog rock είχε ηττηθεί, και θαυμάσιες μπάντες όπως οι CAMEL, GENTLE GIANT, ELOY, BARCLAY JAMES HARVEST, VAN DER GRAAF GENATATOR κλπ, άλλοι διαλύθηκαν, άλλοι προσπάθησαν να προσαρμοστούν χωρίς επιτυχία, αλλά γενικότερα αντιμετώπισαν σοβαρότατα προβλήματα επιβίωσης. Οι CAMEL π.χ. ουσιαστικά διαλύθηκαν, οι ELOY, BARCLAY JAMES HARVEST αν και παρέμειναν δισκογραφικά ενεργοί, προσπάθησαν να βρουν πιο εμπορικούς δρόμους χωρίς επιτυχία. Οι YES έκαναν πιο προσιτό τον ήχο τους και γνώρισαν επιτυχία τέτοια που τους επέτρεψε να επιβιώσουν και να μας δώσουν πολύ ενδιαφέροντα άλμπουμ. Μην ρωτάτε για τους PINK FLOYD και τους RUSH, αυτοί ήταν, είναι και θα είναι μια κατηγορία μόνοι τους, από τα κορυφαία σχήματα που ανέδειξε η rock μουσική.
Ακόμα ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι KANSAS. Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ήταν κολοσσοί στις Η.Π.Α.: “Carry on wayward son”, “Dust in the wind” κλπ, πολυπλατινένια άλμπουμ, γεμάτα στάδια και αξιοσέβαστη μουσική υπόσταση — ένα μοναδικό μείγμα αμερικανικού prog και μελωδικού hard rock. Μπήκαν στα 80s με ένα από τα καλύτερά τους άλμπουμ, το “Audio-Visions” (1980), αλλά ήδη το κοινό είχε αρχίσει να μετακινείται σε άλλα ακούσματα. Η μεγάλη καμπή ήρθε όταν ο Steve Walsh αποχώρησε και αντικαταστάθηκε από τον John Elefante. Τα δύο άλμπουμ που ακολούθησαν, “Vinyl confessions” (1982) και “Drastic measures” (1983), είχαν πιο AOR προσανατολισμό, αλλά έχασαν το χαρακτήρα και το μεγαλείο της κλασικής περιόδου των 70s, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έλειπε η ποιότητα και οι καλές συνθέσεις. Απλά το κοινό τους δεν μπορούσε πολύ εύκολα να δεχτεί την αλλαγή και οι νεότεροι δεν έρχονταν εύκολα προς αυτούς.
Για μένα, απλά είναι λίγο περίεργο το ότι άλλες μπάντες, συνοδοιπόροι τους, όπως οι STYX, REO SPEEDWAGON, JOURNEY ενώ και αυτοί άλλαξαν δραστικά τον ήχο τους, βρήκαν απίστευτη επιτυχία, οι KANSAS παρά τα καλά άλμπουμ τους δεν βρήκαν αντίστοιχη ανταπόκριση. Το 1986 ο Steve Walsh επέστρεψε για το άλμπουμ “Power”, με νέο δισκογραφικό συμβόλαιο και νέο παραγωγό τον Andrew Powell. Το single “All I wanted” έφτασε στο νο9 του Billboard, σηματοδοτώντας ένα σύντομο comeback, αυτή τη φορά με έναν περισσότερο AOR/arena rock ήχο – κοντά στους SURVIVOR ή FOREIGNER. Το επόμενο άλμπουμ, “In the spirit of things”, ήταν ένα φιλόδοξο concept, αλλά εμπορικά δεν πήγε καθόλου καλά. Αν και είχαν μερικές ραδιοφωνικές επιτυχίες όπως το “Play the game tonight”, ήταν σαφές ότι δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν την εικόνα και τον ήχο των νέων συγκροτημάτων ή των παλαιοτέρων ανταγωνιστών τους. Κυκλοφόρησαν πέντε άλμπουμ μέσα στα 80s, αλλά στο τέλος έχασαν το δισκογραφικό τους συμβόλαιο και δεν βρήκαν ξανά ποτέ συμβόλαιο σε major label. Ο μύθος των 70s είχε επισκιαστεί από την αμηχανία των 80s, ήταν πολύ «προοδευτικοί» για να γίνουν AOR stars, και πολύ AOR για να παραμείνουν prog ήρωες. Έπεσαν στο κενό μεταξύ δύο εποχών.
Γενικότερα το prog rock αναγεννήθηκε πρώτα μέσα από τις metal μπάντες τύπου DREAM THEATER, FATES WARNING, όπου και η ύπαρξη αυτού του ρεύματος ωφέλησε τα μέγιστα ώστε παλιότερα και νεότερα σχήματα να βρουν ξανά τον δρόμο προς πιο μεγάλα ακροατήρια.
URIAH HEEP και ο θρίαμβος του hard rock που δεν αφορούσε τους …hard rockers των 70s!
Η στροφή της δεκαετίας του ’80 προς το θεαματικό hair / glam metal (διαφωνώ κάθετα με τον όρο, αλλά δεν έχει σημασία) έφερε νέο ήχο, νέα αισθητική, νέα πρότυπα επιτυχίας. Οι μπάντες που είχαν χτίσει την καριέρα τους στα 70s με riff και ιδρώτα στη σκηνή, βρέθηκαν ξαφνικά να ανταγωνίζονται μπάντες που μουσικά ήταν στο σύνολο τους άρτιες, αλλά η μουσική τους ήταν πιο «εύκολη», η εμφάνιση τους στα πρότυπα της εποχής, με περισσότερη… λακ μαλλιών, τρομακτική ορμή, φανταστικά show και άφθονη υποστήριξη. RATT, STRYPER, BON JOVI, CINDERELLA, SKID ROW, NIGHT RANGER, DEF LEPPARD κλπ όχι μόνο ήταν μια νέα γενιά, αλλά είχαν και την μουσική παιδεία και συνθετική ικανότητα να σαρώσουν ότι έβρισκαν μπροστά τους. Πάμε να δούμε μερικά τυπικά παραδείγματα:
UFO
Η μπάντα του Phil Mogg είχε ζήσει μεγαλεία στα 70s με τον Michael Schenker στην κιθάρα, επί της ουσίας όρισε το hard rock. Όταν o Schenker αποχώρησε το 1978, άρχισε η φθίνουσα πορεία, αλλά εξακολουθούσαν να μας δίνουν καλή μουσική. Το “Mechanix” (1982) και το “Making contact” (1983) ήταν αξιοπρεπή, αλλά δεν άντεξαν στον ανταγωνισμό, μιας και η μπάντα έδειξε κουρασμένη. Ο ήχος τους ακουγόταν “παλιός” σε μια εποχή όπου οι DEF LEPPARD και οι QUIET RIOT γέμιζαν τα στάδια του κόσμου. Εσωτερικές αστάθειες, καυγάδες, ναρκωτικά, αλκοόλ τους ακολουθούσαν από παλιά και βοήθησαν τα μέγιστα ώστε να έρθει η παρακμή. Η μουσική αλλαγή των πολύ καλών, αλλά αταίριαστων στο ύφος της μπάντας, “Misdemeanor” και “High stakes & dangerous men” φυσικά ήταν αποτυχίες μεγίστου βαθμού, που είχαν ακολουθήσει την πτώση τους.
URIAH HEEP
Έδωσαν τιτάνια μάχη για να κρατηθούν σε ένα ασταθές για αυτούς περιβάλλον, με εσωτερικές διαμάχες και συνεχής αλλαγές μελών. Από το 1980 με το “Conquest” έως το 1991 με το “Different world” έδωσαν πραγματικά επικές μάχες να αλλάξουν, να γράψουν μουσική εναρμονισμένη στην εποχή, να επιβιώσουν. Το εξαιρετικό “Abominog” του 1982 είναι ίσως το πιο επιτυχημένο βήμα τους στα 80s, μα η επιτυχία των 70s δεν ήρθε ξανά στην πατρίδα τους, για την Αμερική δεν το συζητάμε καν, παρόλο που η αλλαγή στην μουσική τους είχε αυτό το στόχο. Με τον εξαιρετικό Peter Goalby στα φωνητικά και παραγωγή στα μέτρα των καιρών, προσπάθησαν να μπουν στο AOR ρεύμα, αλλά το brand URIAH HEEP παρέπεμπε σε κάτι πολύ διαφορετικό. Παρόλα αυτά “Abominog” και “Equator” παρά το γεγονός ότι είναι πολύ μακριά από τον τυπικό τους ήχο, έχουν μέσα τους εξαιρετικές συνθέσεις. Παρά τις πολύ έντονες προσπάθειες τους οι URIAH HEEP στα 80s, γνώρισαν την εμπορική παρακμή και θα μπορούσαμε να τους χαρακτηρίσουμε ως μια από τις πλέον …αντιτουριστικές μπάντες για το MTV. Παρόλα αυτά, τα άλμπουμ τους, μόνο άσχημα δεν είναι..
BAD COMPANY
Είναι αυτές οι Αγγλικές μπάντες που όσο και να προσπαθήσουν, όσο καλά και να παίξουν τον Αμερικάνικο ήχο που πλησιάζει το AOR, είναι τόσο δυνατό τα παρελθόν τους από την μία, και τόσο δύσκολη η αποδοχή τους στην απέναντι ακτή από την άλλη, που ήταν καταδικασμένες. Μετά τη φυγή του Paul Rodgers το 1982, επανήλθαν, με άλλες συνθέσεις και με νέους τραγουδιστές (Brian Howe και Robert Hart) με προσέγγιση πολύ πιο ραδιοφωνική, με αρκετά πλήκτρα και η αποδοχή από τους παραδοσιακούς οπαδούς τους, ήταν και είναι σχεδόν απορριπτική. Κυκλοφόρησαν με σχεδόν μέτρια επιτυχία πέντε άλμπουμ, αλλά σήμερα ο κόσμος δεν τους θυμάται για κανένα από αυτά δυστυχώς, παρά το γεγονός ότι είναι καλές δουλειές, αλλά διαφορετικές…
BLACKFOOT και άλλοι ήρωες του Νότου…
Μια από τις πιο τίμιες southern hard rock μπάντες των 70s. Με δίσκους όπως το “Strikes” και το “Tomcattin’”, άφησαν σοβαρό αποτύπωμα στην Αμερικάνικη σκηνή αλλά και απέκτησαν ικανό αριθμό οπαδών και στην δική μας ήπειρο. Στα 80s προσπάθησαν πολύ — το “Marauder” (1981) είναι πιο σκληρό και άγριο από τα προηγούμενα τους άλμπουμ, αλλά δεν άντεξε απέναντι στις μπάντες με περισσότερο «λάμψη». Πάντως αξίζει να το έχετε στην δισκοθήκη σας. Την στροφή σε πιο εμπορικά μονοπάτια την έκαναν αμέσως μετά με το “Siogo” (1983), πολύ πιο εμπορικό, στο οποίο είχε και συμμετοχή του Ken Hensley (ex-URIAH HEEP) στα πλήκτρα — αλλά ακόμα κι έτσι, και παρά την ύπαρξη πολύ αξιόλογων συνθέσεων αυτό και το επόμενο τους άλμπουμ το “ Vertical smiles” (μετριότατο), το οποίο ήταν ακόμα πιο FM Rock, δεν γνώρισαν την αναγκαία επιτυχία. Τα πράγματα έγιναν ακόμα χειρότερα με το “Rick Medlocke and Blackfoot” που ακολούθησε αφού ουσιαστικά η μπάντα είχε διαλυθεί. Γενικότερα το Southern rock, στα 80s σε καμία περίπτωση δεν είχε την επιτυχία των προηγούμενων χρόνων και παρά την παραγωγικότητα (υπό πολύ αντίξοες συνθήκες) συγκροτημάτων όπως πχ οι MOLLY HATCHET, DOC HOLIDAY, OUTLAWS κ.α. η εμπορική τους απήχηση ήταν ελάχιστη. Αρκετά χρόνια αργότερα όμως και αυτοί θα έκαναν το come back τους. Η εξαίρεση που επιβεβαίωσε τον κανόνα ήταν οι 38 SPECIAL που προσάρμοσαν τον ήχο τους και γνώρισαν επιτυχία, και οι BLACK CROWS (αν και ήταν 80s band) που στόλισαν το southern rock παίξιμό τους και με άλλες επιρροές.
WISHBONE ASH and more sad stories to come…
APRIL WINE
Οι Καναδοί είχαν δυναμική παρουσία στα ’70s, εξαιρετικές πωλήσεις, εκτεταμένες περιοδείες και πολύ καλό όνομα. Μπήκαν στα ’80s με το εξαιρετικό “The nature of the beast” (1981) και μια σειρά από ενδιαφέροντα άλμπουμ, όμως σταδιακά και σταθερά η δημοτικότητα τους έφθινε και μέχρι το 1988, παρά την δισκογραφική τους συνέπεια, διέλυσαν. Τα δυνατά singles που κυκλοφόρησαν, όπως το “Just Between You and Me”,δεν ήταν αποτυχημένα όμως η μπάντα δεν μπόρεσε να σταθεί στην αμερικανική αγορά απέναντι στην νέα γενιά που έρχονταν με (και αυτή..) με φόρα!
WISHBONE ASH
Η μπάντα είχε ήδη χάσει έδαφος εμπορικά και με την εταιρία τους να τους πιέζει για εμπορική επιτυχία με το “Just testing” του 1980 τα πράγματα στο εσωτερικό της μπάντας έγιναν ακόμα χειρότερα. O Wetton ήρθε για να φύγει πριν καν την κυκλοφορία του αποτυχημένου “Number the brave” για να σχηματίσει τους ASIA και ακολούθως με τον Trevor Bolder κυκλοφόρησαν το σχεδόν metal “Twin barrels burning”, γνωρίζοντας επιτυχία μόνο στην Μ. Βρετανία. Μπορεί να προσπάθησαν να ακουμπήσουν τις νέες τάσεις, αλλά το MTV αγνόησε πλήρως τους WISHBONE ASH. Δεν είχαν ιδιαίτερα video clips, ούτε είχαν την παραμικρή σύνδεση με την “οπτική” κουλτούρα του 80s rock. Η δισκογραφία τους ήταν πλέον μάλλον άνιση και μετριότατη, ειδικά και με τις απίστευτες παλινωδίες στο εσωτερικό της μπάντας. Η twin-guitar αισθητική τους είχε επηρεάσει όλο το metal των 80s, αλλά οι δάσκαλοι ξεπεράστηκαν πολύ εύκολα από τους μαθητές.
BLUE ÖYSTER CULT
Με το “Fire of unknown origin” οι αγαπημένοι μας BLUE OYSTER CULT μπήκαν στην δεκαετία του ‘80 με τους καλύτερους οιωνούς. Όμως η συνέχεια δεν ήταν η αναμενόμενη, αν και τα άλμπουμ τους μόνο άσχημα δεν ήταν. “The revolution by night” (πολύ αγαπημένο), “Club Ninja” και “Imaginos” είναι μια τριάδα εξαίσιων προσπαθειών, πιο εμπορικών μεν, εξαιρετικών δε! Όμως το παραδοσιακό τους κοινό δε τα εκτίμησε και οι νέοι ακροατές δεν συγκινήθηκαν. Ίσως και η εποχή δεν σήκωνε το στυλ τους. Και τα τρία (εμπορικά) για τα δεδομένα της εποχής ήταν αποτυχίες (για το “Imaginos” και την ιστορία του μπορείτε να διαβάσετε το αντίστοιχο άρθρο), πράγμα που οδήγησε την μπάντα στο χείλος της καταστροφής και χρειάστηκε μια ολόκληρη δεκαετία μέχρι να βρουν ξανά δισκογραφικό συμβόλαιο.
Πολλές πετυχημένες μπάντες των 70s όπως οι παραπάνω αλλά και οι ALLMAN BROTHERS, MOUNTAIN, FOGHAT, GRAND FUNK RAILROAD, TEN YEARS AFTER δεν βρήκαν καθόλου τον δρόμο της επιτυχίας στα 80s. Μεγαθήρια σε πωλήσεις, όσο και εάν δεν τους εκτιμάμε εδώ, όπως οι SLADE και οι SWEET ουσιαστικά εξαφανίστηκαν. Οι φτωχοί οι SLADE (16 top 20 hit singles στην M. Βρετανία εκ των οποίων τα 6 στο νο1 παρακαλώ στα 70s, με το “”Merry Xmas Everybody” από μόνο του να έχει πουλήσει πάνω από 1.000.000 αντίτυπα.. ) έκαναν μια πρόσκαιρη επιτυχία με το θαυμάσιο “Run runaway” και “My oh my” , αλλά από εκεί και πέρα οι νεότεροι τότε τους έμαθαν μόνο από τις διασκευές στα δικά τους “Come on feel the noise” και “Mamma we’re all crazy now” που έκαναν οι QUIET RIOT με απίστευτη επιτυχία. Οι δε SWEET είχαν στο ρεπερτόριο τους επιτυχίες όπως τα “Fox on the run”, “Ballroom Blitz”, “Action”, “Love is like oxygen” όπου και αυτοί έβλεπαν μπάντες όπως οι KROKUS και οι DEFL LEPPARD να τα διασκευάζουν, ενώ τους ίδιους ο κόσμος τους είχε ξεχάσει εντελώς. Μια ιδιάζουσα περίπτωση είναι αυτή του Alice Cooper. Έζησε τις χειρότερες εμπορικά χρονιές της καριέρας του στις αρχές των ’80s. Το shock rock δεν συγκινούσε πια, το glam metal τον ξεπέρασε, και οι έξι δίσκοι του (“Special forces”, “Zipper catches skin”, “DaDa” κλπ ) ήταν άνισοι, χωρίς προώθηση και εμπορικά δεν πήγαν καθόλου καλά. Χρειάστηκε να περάσει σχεδόν η δεκαετία και να έρθει η υπερπαραγωγή του “Trash” (1989) προκειμένου να επιστρέψει δυναμικά πίσω στην επιτυχία και να γνωρίσει μια περίοδο μεγάλης ακμής και παγκόσμιας αναγνώρισης. Μέχρι τότε όμως… πάλευε μόνος του.
Τέλος, θα κάνω μια μικρή αναφορά σε τρεις μουσικούς που τα 80s για αυτούς ήταν εξαιρετικά δύσκολα, όχι μόνο από μουσικής απόψεως αλλά και λόγω προσωπικών προβλημάτων. Phil Lynott και Rory Gallagher, δυο σπουδαιότατοι μουσικοί όπου το χάος των 80s τους βύθισε ακόμα περισσότερο στο προσωπικό τους χάος. Ο πρώτος έφυγε γρήγορα, πριν προλάβει να επανιδρύσει τους THIN LIZZY, ο δεύτερος, πάντα ασυμβίβαστος, έφυγε μια δεκαετία αργότερα, αλλά ουσιαστικά η rock σκηνή στην οποία τόσα πρόσφερε, το είχε ξεχάσει σχεδόν οριστικά. Τον Jimmy Page ακόμα τον ψάχνουμε από τότε μιας και κανείς δεν έδωσε και πολύ σημασία στις κυκλοφορίες του με τους FIRM είτε με το προσωπικό του “The outrider” το 1988. Τον θυμηθήκαμε ξανά μόνο το 1993 με το “Coverdale–Page” άλμπουμ.
Επίλογος: Από την κορυφή στην αφάνεια — αλλά …
Αναφέραμε επιγραμματικά περιπτώσεις συγκροτημάτων στα οποία τα 80s δεν τους φέρθηκαν και με πολύ ευγένεια… Παρά τη φαινομενική τους πτώση, πολλές από αυτές τις μπάντες δεν χάθηκαν ποτέ πραγματικά. Μπορεί να μην προσαρμόστηκαν στο MTV, να μην έκαναν clip ή να μην μπήκαν ποτέ στα charts των ’80s, αλλά πρόλαβαν και άφησαν πίσω τους έργο διαχρονικό. Άλμπουμ, riffs και μελωδίες που συνεχίζουν να επηρεάζουν νέους καλλιτέχνες και να ζουν στις καρδιές των παλιών οπαδών. Γιατί το rock ‘n’ roll δεν μετριέται μόνο σε πωλήσεις – μετριέται σε πάθος, επίδραση και αφοσίωση. Και αυτά δεν τα σβήνει καμία δεκαετία.
Όμως νιώθω την ανάγκη να τονίσω και πάλι, ότι πολλές από αυτές τις μπάντες, για να μην πω σχεδόν όλες, θα είχαν τα επόμενα χρόνια και μια δεύτερη και τρίτη ευκαιρία να επανέλθουν. Και τα κατάφεραν. Επίσης πολλά 70s σχήματα που εναρμονίστηκαν με επιτυχία στην χρυσή δεκαετία, στα 90s τα βρήκαν και αυτοί πολύ σκούρα και η επιτυχία τους στοίχησε πολύ, αφού είχαν χάσει εν καιρώ την βάση των πιστών τους οπαδών, αλλά και η σύγκρουση με νέα ρεύματα της rock ήταν άνιση. Πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα οι WHITESNAKE, οι REO SPEEDWAGON και οι STYX. Αλλά ακόμα και αυτοί όμως με την αλλαγή της χιλιετίας θα γνώριζαν πάλι στιγμές αναγνώρισης και σεβασμού…
ΥΓ: Κάπου θα έπρεπε να βρω χώρο για τους αγαπημένους μας SUPERTRAMP, αλλά πραγματικά νομίζω ότι δεν θα ενδιέφερε και πολλούς…
ΥΓ: Και επειδή δεν θα ήθελα να κάνω ειδική αναφορά, θα πω εδώ για τους DEEP PURPLE και ας σας φανεί παράξενο. Αν εξαιρέσουμε το reunion άλμπουμ τους, το “Perfect strangers” μη θαρρείτε ότι έκαναν κατόπιν καμιά εμπορική επιτυχία στα 80s… Όπως και η περίπτωση των BLACK SABBATH όπου με τις γνωστές παλινδρομήσεις και ανακατατάξεις δεν πέρασαν καθόλου εύκολα την δεκαετία, ειδικά μάλιστα κατόπιν της διάσπασης της μπάντας τα χρόνια μετα τον Dio. Το ειδικό βάρος όμως και των δυο ήταν τέτοιο που τους απότρεψε από την ολική καταστροφή.
Δημήτρης Σειρηνάκης
