“Keepin’ it prog”
Οι SOEN, είναι ένα συγκρότημα, που ιδιαίτερα στην Ελλάδα, πλέον, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, αφού λατρεύονται στην κυριολεξία από τους φίλους της προοδευτικής -και όχι μόνο- μουσικής. Το πολύ πρόσφατο άλμπουμ τους, με τίτλο “Reliance”, μπορεί να μην είναι το καλύτερο της καριέρας τους, αλλά έρχεται να τους σταθεροποιήσει στην κορυφή του ιδιώματος. Ο τραγουδιστής τους, Joel Ekelöf, πολύ φιλικός και ανθρώπινος, μας μίλησε για το άλμπουμ αυτό και όλα όσα αφορούν το συγκρότημα.
Joel, καλώς ήρθες στο Rock Hard.
Ευχαριστώ.
Πρέπει να πω ότι σχεδόν όλοι οι δίσκοι σας — και συγκεκριμένα οι δύο τελευταίοι — έχουν αναδειχθεί δίσκοι της χρονιάς από τους συντάκτες του Rock Hard Greece. Για να δούμε λοιπόν τι μας επιφυλάσσει το 2026 με το “Reliance”.
Εντάξει, ναι. Έχω μεγάλες ελπίδες.
Το “Reliance” είναι το έβδομο στούντιο άλμπουμ των SOEN. Τι προσωπική σημασία έχει για εσένα η λέξη “Reliance”;
Για μένα σημαίνει κυρίως το να έχεις το θάρρος να βασίζεσαι σε άλλους ανθρώπους, να έχεις το κουράγιο να εξαρτάσαι από αυτούς. Δεν είναι ότι ένας άνθρωπος είναι αρκετά δυνατός για να τα βάλει με όλο τον κόσμο — είναι ακριβώς το αντίθετο. Πρέπει να έχεις το θάρρος να στηρίζεσαι στους άλλους και να τους εμπιστεύεσαι.
Το δελτίο Τύπου τονίζει την ειλικρίνεια ως τον πυρήνα του άλμπουμ. Τι σημαίνει ειλικρίνεια στη σύνθεση τραγουδιών για τους SOEN; Και τι σημαίνει να είσαι ειλικρινής σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν το image και το branding;
Για μένα ειλικρίνεια σημαίνει ότι η μουσική μας, οι στίχοι μας και όσα πρεσβεύουμε είναι πραγματικά δικά μας. Δεν γράφουμε μουσική για να απευθυνθούμε σε κάποια συγκεκριμένη αγορά ή κοινό. Δεν λέμε ποτέ “ας δούμε τι πουλάει”. Απλώς κάνουμε τη μουσική που αγαπάμε. Και ελπίζουμε ότι αυτό θα αρέσει και στον κόσμο, γιατί πιστεύω πως οι άνθρωποι μπορούν να νιώσουν και να ακούσουν αυτή την ειλικρίνεια. Ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα προϊόν φτιαγμένο για να ικανοποιήσει μια συγκεκριμένη ομάδα.
Όσο για το image και το branding, για εμάς δεν ήταν ποτέ πρόβλημα. Κάνουμε αυτό εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Δεν υπάρχει κανείς να μας λέει τι να κάνουμε, τι να φορέσουμε ή πώς να είμαστε. Δεν έχουν καμία πιθανότητα — είμαστε πολύ μεγάλοι και πολύ πεισματάρηδες γι’ αυτό. Κάνουμε απλώς αυτό που θέλουμε.
Βλέπεις το “Reliance” ως συνέχεια του “Memorial” ή ως ένα συνειδητό βήμα σε διαφορετικό συναισθηματικό έδαφος;
Νομίζω ότι είναι συνέχεια. Πήραμε πολλά από τα στοιχεία που πειραματιστήκαμε στο “Memorial” — τον ήχο, τα πιο βαριά και “τραχιά” φωνητικά, τον πιο σκληρό ήχο, τα πιο κλασικά metal riffs — και τα προχωρήσαμε ακόμη περισσότερο στο “Reliance”.
Παράλληλα όμως, σε αυτό το άλμπουμ πειραματιστήκαμε περισσότερο από ποτέ. Δεν ξέρω αν ο κόσμος αντιλαμβάνεται πόσο πολύ πειραματιστήκαμε. Είναι αρκετά διαφορετικό από αυτή την άποψη. Σε επίπεδο παραγωγής, για παράδειγμα, είχαμε περισσότερο χρόνο να κάνουμε ακριβώς αυτό που θέλαμε. Και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον παραγωγό μας, τον Alexander Backlund, που ήταν δίπλα μας σε όλη τη διαδικασία.
Τι πιστεύεις ότι άλλαξε ο Alexander στον ήχο σας;
Βασικά, είναι ένας πολύ ταλαντούχος και νεαρός τύπος, εξαιρετικά ανοιχτός σε νέες ιδέες. Δεν λειτουργεί με τον κλασικό τρόπο του παραγωγού που μπαίνει στο στούντιο και σου λέει τι να κάνεις. Αντίθετα, μας επιτρέπει να πειραματιστούμε, να είμαστε δημιουργικοί, να δοκιμάζουμε ιδέες και να διασκεδάζουμε μέσα στο στούντιο. Και χάρη στην εμπειρία του, μας βοηθά να υλοποιούμε αυτές τις ιδέες, γιατί ξέρει πώς να πετύχει τον ήχο που έχουμε στο μυαλό μας. Με αυτή την έννοια, συνέβαλε καθοριστικά στο να “ζωντανέψει” το άλμπουμ.
Ένα πράγμα πάντως στο οποίο σίγουρα δεν πειραματιστήκατε είναι οι μονολεκτικοί τίτλοι των τραγουδιών.
(γέλια) Όχι, όχι, όχι. Ποτέ.
Έχει γίνει εμμονή ή απλώς βγαίνει φυσικά;
Θα έλεγα πως πλέον δεν είναι εμμονή — είναι παράδοση. Έχει γίνει παράδοση. Και τώρα δεν θέλουμε να το αλλάξουμε, γιατί θα ήταν κακή τύχη.
Δεν μπορείτε να το αλλάξετε.
Όχι, δεν μπορούμε. Έτσι είναι πλέον. Και εξακολουθεί να μου αρέσει. Ένας μόνο λόγος — και μετά μπαίνεις στη μουσική και στους στίχους και πρέπει να το βιώσεις. Είναι διαφορετικό από το να έχεις έναν τίτλο τύπου “I Love Rock and Roll”.
Μιλώντας για στίχους, έχουν γίνει πιο άμεσοι και κοινωνικά τοποθετημένοι. Τι σας ώθησε σε αυτή τη στροφή; Πάντα γράφατε για κοινωνικά ζητήματα, αλλά όπως έχει πει και ο Martin, κάποια στιγμή αρχίσατε να “φωνάζετε” για όσα έχουν σημασία.
Νομίζω ότι απλώς αρχίσαμε να θέλουμε να λέμε τα πράγματα πιο ξεκάθαρα και άμεσα. Χωρίς ωραιοποιήσεις, χωρίς “ζάχαρη”, χωρίς υπερβολικά ποιητικές διατυπώσεις. Απλώς να τα λες όπως είναι. Και επίσης να μην φοβάσαι να μιλήσεις ανοιχτά για πολιτικά ζητήματα. Με την ηλικία, νομίζω ότι σταματάς να νοιάζεσαι τόσο για το τι θα πουν οι άλλοι. Γίνεσαι πιο σίγουρος για τον εαυτό σου.
Έχω περιγράψει κάποτε τους SOEN με δύο λέξεις από τραγούδια σας: “Unbreakable” και “Invincible”. Ποιο στοιχείο πιστεύεις ότι κρατά το συγκρότημα άθραυστο και ανίκητο; Πιστεύω ότι υπάρχει κάτι ιδιαίτερο εδώ. Οι καλές μπάντες έχουν αυτή τη συντροφικότητα. Περνάς τόσα χρόνια μαζί, τόσο χρόνο μαζί, και αυτό σε “χτίζει”. Δημιουργείται ένα αίσθημα “εμείς απέναντι στον κόσμο”. Όταν είμαστε μαζί, μπορούμε να αντέξουμε τεράστια πίεση. Και υπάρχει πολλή πίεση — αλλά ναι, αυτό είναι που μας κρατά.
Όταν ξεκινήσατε να παίζετε μουσική, υπήρχαν πολλές συγκρίσεις με τους TOOL και τους A PERFECT CIRCLE. Με τα χρόνια όμως έχετε διαμορφώσει ξεκάθαρα μια δική σας ταυτότητα. Τι πιστεύεις ότι ορίζει σήμερα αυτό που αποκαλούμε “ήχο των SOEN”;
Ίσως αυτό να είναι κάτι που θα έπρεπε να το περιγράφουν άλλοι. Παρόλα αυτά, νομίζω ότι υπάρχουν κάποια ξεκάθαρα στοιχεία στον ήχο μας. Είναι δυναμικός. Βασίζεται πολύ στην ένταση και την αποφόρτιση. Υπάρχουν πολύ βαριά σημεία και πολύ ήπιες στιγμές μέσα στο ίδιο κομμάτι, κάτι που πιστεύω ότι εκτιμά ο κόσμος — και το εκτιμάμε κι εμείς.
Νομίζω επίσης ότι παίζει ρόλο το γεγονός ότι είμαστε όλοι έμπειροι μουσικοί. Φέρνουμε στη μουσική μας πολλές εμπειρίες από άλλα είδη. Παρ’ όλα αυτά, ο πυρήνας είναι πάντα το metal. Εκεί γεννηθήκαμε μουσικά. Απλώς δεν φοβόμαστε να προσθέσουμε και άλλα στοιχεία. Πιστεύω ότι αν σου αρέσουν οι SOEN, είσαι άνθρωπος που του αρέσει να αναμειγνύει πράγματα, που αγαπά γενικά τη μουσική και μπορεί να εκτιμήσει διαφορετικές πτυχές και διαφορετικά είδη.
Καθώς ο κόσμος γίνεται όλο και πιο χαοτικός, πιστεύεις ότι η μουσική εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να προκαλέσει ουσιαστική αλλαγή; Οι στίχοι σας δείχνουν ότι θέλετε να τονίσετε αυτή την παγκόσμια αναταραχή.
Είναι παράξενο, αλλά σήμερα μοιάζει σχεδόν το αντίθετο. Αυτοί που έχουν την εξουσία, αυτοί που κυβερνούν, είναι ήδη οι ακραίοι. Δεν μπορείς να τους προκαλέσεις, γιατί βρίσκονται ήδη στα άκρα. Κι εμείς είμαστε οι “φυσιολογικοί”, οι λογικοί άνθρωποι, που μιλάμε για πολύ απλά, ώριμα και — θα έλεγα — βαρετά πράγματα. Λέμε ότι οι άνθρωποι πρέπει να μένουν ενωμένοι, να χτίζουν κοινότητες, να νοιάζονται ο ένας για τον άλλον και να δείχνουν ανοχή. Και είναι απίστευτο πώς σήμερα αυτά θεωρούνται ακραίες απόψεις.
Εμείς είμαστε οι περίεργοι και όχι αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία.
Ακριβώς. Με έναν τρόπο, μιλάμε απλώς για κοινή λογική και για πράγματα αυτονόητα για κανονικούς ανθρώπους.
Δεν θα έπρεπε καν να χρειάζεται να μιλάμε γι’ αυτά.
Δεν θα έπρεπε, ναι. Και φαντάζομαι πόσο δύσκολο θα είναι αυτό για τους punk rockers σήμερα. Αν θέλεις να είσαι προκλητικός ή να μιλάς για αναρχία, δεν είναι εύκολο σε έναν κόσμο που είναι ήδη τόσο τρελός. Είναι δύσκολο να σοκάρεις, όταν η πραγματικότητα έχει ξεπεράσει κάθε όριο.
Ακούγοντας τα τραγούδια σας, παρατηρεί κανείς ξεκάθαρα παύσεις, στιγμές σιωπής, πριν μπει π.χ. ένα ρεφρέν. Είναι αυτό ένα ακόμα στοιχείο-παράδοση στον ήχο των SOEN;
Ναι, πιθανότατα είναι ένα από τα χαρακτηριστικά μας. Έχει να κάνει ξανά με τη δυναμική, με την ένταση και την αποφόρτιση. Αν παίζεις “τέρμα” συνεχώς, στο τέλος όλα θολώνουν και δεν ακούγονται καν βαριά. Γίνονται μονότονα. Οι αντιθέσεις είναι αυτές που δημιουργούν συναίσθημα. Τουλάχιστον αυτό προσπαθούμε να πετύχουμε.
Τα φωνητικά σου σε αυτό το άλμπουμ ακούγονται πιο επιθετικά. Ήταν συνειδητή επιλογή και σχετίζεται με τη θεματολογία των στίχων;
Ναι, ήταν συνειδητό. Και για τους δύο λόγους. Μου αρέσει να τραγουδάω με πιο σκληρά, “βρώμικα” φωνητικά. Το απολαμβάνω. Πολλοί μου λένε: «Γιατί τραγουδάς έτσι; Έχεις τόσο όμορφη φωνή, γιατί δεν τη χρησιμοποιείς απλώς καθαρά;» Για μένα όμως η φωνή δεν είναι για να εντυπωσιάζει τεχνικά. Είναι εργαλείο για να μεταφέρει συναίσθημα. Θέλω να προκαλεί κάτι στον ακροατή. Και για να το κάνω αυτό, θέλω να χρησιμοποιώ τη φωνή μου με όλους τους τρόπους. Αυτή την περίοδο μου αρέσουν πολύ τα σκληρά και επιθετικά φωνητικά και πιστεύω ότι ταιριάζουν στα τραγούδια. Αλλά μου αρέσουν και τα δύο. Είναι απαραίτητο για να χτίζεις μουσική που έχει ενδιαφέρον και ουσία.
Πιστεύεις ότι πήρατε καλλιτεχνικά ρίσκα στο “Reliance” ή κινηθήκατε σε γνώριμα μονοπάτια;
Νομίζω ότι πήραμε αρκετά ρίσκα. Αυτό που μας λένε συχνά είναι ότι είμαστε μια εξαιρετική progressive rock μπάντα. Το “ασφαλές” θα ήταν να συνεχίσουμε σε αυτή την πορεία, να εδραιωθούμε στο είδος, ακολουθώντας τα βήματα συγκροτημάτων όπως οι DREAM THEATER ή οι RUSH. Αλλά εμείς κάναμε κάτι διαφορετικό. Και αν ρωτήσεις όλους αυτούς που “ξέρουν” τη μουσική βιομηχανία, θα σου πουν ότι είμαστε τρελοί. Γιατί δεν κάνουμε αυτό που περιμένουν από εμάς. Αντί γι’ αυτό, ακολουθούμε αυτή τη “τρελή” metal διαδρομή, αντί για το προβλέψιμο progressive μονοπάτι.
Ναι, αλλά αυτό ακριβώς είναι που σας διαφοροποιεί. Και αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι η πραγματική progressive μουσική.
Συμφωνώ απόλυτα. Δεν είναι progressive να κάνεις απλώς αυτό που “πρέπει”. Αυτό δεν είναι πρόοδος.
Αυτό είναι regress, όχι progress — το να παίζεις εκ του ασφαλούς.
Ακριβώς. Ευχαριστώ.
Μετά από τόσα χρόνια στη μουσική, τι εξακολουθεί να σε ενθουσιάζει δημιουργικά και προσωπικά όταν μπαίνεις στο στούντιο;
Το να δοκιμάζω, να εξερευνώ. Το να προσπαθώ να δημιουργήσω την καλύτερη δυνατή μουσική εξακολουθεί να με ενθουσιάζει.
Νιώθεις ότι έχεις ακόμα πολλή μουσική μέσα σου.
Ναι, ακριβώς. Νιώθω ότι αυτό θέλω να κάνω. Όσο έχει νόημα και είναι διασκεδαστικό, θα συνεχίσω. Το αγαπάω.
Τι να περιμένουμε από εσάς στο άμεσο μέλλον; Και ποιες είναι οι αναμνήσεις σου από τις φορές που έχεις βρεθεί στην Ελλάδα;
Έρχεται πολλή περιοδεία. Υπάρχει νέο άλμπουμ και θέλουμε να το παρουσιάσουμε σε όλο τον κόσμο. Να παίξουμε παντού και να κάνουμε δυνατές εμφανίσεις. Ξεκινάμε από τις σκανδιναβικές χώρες, μετά πάμε στις ΗΠΑ, το καλοκαίρι φεστιβάλ και το φθινόπωρο Ευρώπη. Ελπίζω και σίγουρα Ελλάδα. Και ίσως… με τη δική σου εμπλοκή.
Σε ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σου. Ήταν χαρά μου όχι μόνο να σε βλέπω στη σκηνή, αλλά και να μιλάμε.
Κι εμένα το ίδιο.
Σου εύχομαι ό,τι καλύτερο με το νέο άλμπουμ. Είμαι σίγουρος ότι θα τραβήξει την προσοχή των παλιών οπαδών αλλά και νέων ακροατών.
Σε ευχαριστώ. Ελπίζω να τα πούμε σύντομα στην Ελλάδα.
Σάκης Φράγκος
