>
Το 1982, οι RAINBOW βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σημείο της πορείας τους. Η αποχώρηση του Ronnie James Dio λίγα χρόνια νωρίτερα είχε ήδη αλλάξει ριζικά τον χαρακτήρα του συγκροτήματος, o ερχομός, η σύντομη παραμονή, το “Down to earth”, και η αποχώρηση του Graham Bonnet ήταν ένα σοκ, ενώ η είσοδος του Joe Lynn Turner και η κυκλοφορία του “Difficult to cure” σηματοδότησε μια σαφή μετατόπιση προς έναν πιο προσιτό, μελωδικό και ραδιοφωνικό ήχο. Παράλληλα, η ευρύτερη σκηνή του hard rock στις αρχές της δεκαετίας του ’80 κινείται προς την ίδια κατεύθυνση, μικρότερη διάρκεια τραγουδιών, μεγαλύτερη έμφαση στο ρεφρέν και παραγωγές που ευνοούν την καθαρότητα και την άμεση αναγνωρισιμότητα. Σε αυτό το πλαίσιο η κυκλοφορία του “Difficult to cure” από την μία ακολουθούσε την πιο εμπορική προσέγγιση που ήθελε ο Blackmore από την άλλη ήταν για αυτόν δύσκολο να απωλέσει εντελώς την πολύ αιχμηρή hard rock προσέγγιση που τον χαρακτήριζε είτε με τους DEEP PURPLE είτε με τους προγενέστερους RAINBOW. Η ποιότητα στην μουσική ήταν πάντα εκεί, αλλά το ερώτημα παρέμενε ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα της μπάντας, αφού κανείς δεν μπορούσε να έχει τίποτα δεδομένο όταν έχεις να κάνεις με έναν μουσικό σαν τον Man in Black.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το “Straight between the eyes” δεν προκύπτει ως καλλιτεχνική στροφή της στιγμής, αλλά μοιάζει ως αποτέλεσμα μιας ήδη διαμορφωμένης στρατηγικής. Το συγκρότημα φαίνεται να έχει καταλήξει σε μια συγκεκριμένη ταυτότητα, hard rock με κάποια AOR στοιχεία, βασισμένο σε δομές που μπορούν να λειτουργήσουν τόσο στο ραδιόφωνο όσο και στη ζωντανή εκτέλεση, προσπαθώντας πάντα μέσα σε αυτά τα πλαίσια να χωρέσει τα blues, τις κλασσικές επιρροές μαζί με το αυθόρμητο και αστραφτερό hard rock της κιθάρας του Blackmore. Υπό αυτό το πρίσμα, θέτω ένα ερώτημα: Θα μπορούσε μια μπάντα με την αισθητική και την μουσική των FOREIGNER να έχει κιθαρίστα έναν Blackmore ή έναν Malmsteen; Κολλάνε αυτά τα πράγματα μεταξύ τους; Όμως οι RAINBOW της εποχής του Turner έθεσαν αυτόν τον εξαιρετικά δύσκολο στόχο.. Τα κατάφεραν; Όσο και εάν είμαι υπέρμαχος του εξαιρετικού hard rock που έπαιξαν σε αυτά τα τρία άλμπουμ, θα ομολογήσω ότι θέλησαν να ταιριάξουν σχετικά ανόμοιες rock νοοτροπίες.
Όπως σε κάθε του δισκογραφική του εμφάνιση έτσι και εδώ ο Ritchie Blackmore εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό και κεντρικό δημιουργικό άξονα, ωστόσο η προσέγγισή του είναι πιο συγκρατημένη σε σχέση με το παρελθόν. Από την άλλη πλευρά, ο Joe Lynn Turner αποδεικνύεται κομβικός για την επιτυχία αυτής της κατεύθυνσης. Η ερμηνευτική του προσέγγιση, πιο καθαρή και ελεγχόμενη, ευνοεί την ανάδειξη των μελωδιών και των ρεφρέν, στοιχεία που αποτελούν τον πυρήνα του δίσκου. Η φωνή του δεν επιχειρεί να αντικαταστήσει το παρελθόν του συγκροτήματος, αλλά να εξυπηρετήσει μια διαφορετική αισθητική λογική. Συνολικά, το “Straight between the eyes” εντάσσεται πλήρως στο κλίμα της εποχής του, χωρίς ωστόσο να χάνει την κομβική σύνδεσή του με την ταυτότητα των RAINBOW και των DEEP PURPLE. Σημαντικός παράγοντας επίσης στο τελικό αποτέλεσμα είναι ο ρόλος του David Rosenthal στα πλήκτρα, ο οποίος προσφέρει μια πιο Αμερικάνικη έκφραση στο άλμπουμ όταν αυτό απαιτείται, και μια πιο “Lord” αισθητική όταν οι συνθέσεις γίνονται πιο δυναμικές. Γενικά πρόκειται για έναν δίσκο που δεν επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει το είδος, αλλά να λειτουργήσει αποτελεσματικά μέσα σε αυτό με μια πιο FM όσο γίνεται αισθητική.
The “Straight between the eyes” countdown:
- “Rock fever”
Αντιπροσωπεύει την πιο απλή και ευθύγραμμη πλευρά του άλμπουμ. Βασισμένο σε μια παραδοσιακή hard rock φόρμα, χωρίς ιδιαίτερες αποκλίσεις, λειτουργεί κυρίως ως filler κατά τη γνώμη μου. Η δομή του είναι προβλέψιμη και ελάχιστα αποτελεσματική, με έμφαση σε μια classic rock 70s φόρμα. Ωστόσο, σε σύγκριση με άλλα κομμάτια του δίσκου, στερείται ενός στοιχείου που θα το διαφοροποιούσε ουσιαστικά, είτε αυτό αφορά τη μελωδία, είτε κάποιο ιδιαίτερο κιθαριστικό σημείο. Για παράδειγμα το “Jealous lover” που ακολουθούσε την ίδια δομή είναι απείρως πιο ενδιαφέρον και πετυχημένο ως σύνθεση.
- “Tite squeeze”
Με το “Tite Squeeze”, οι RAINBOW εισάγουν ένα πιο funk στοιχείο, διαφοροποιούμενοι από την πιο τυπική προσέγγιση του υπόλοιπου άλμπουμ. Η ρυθμική βάση είναι πιο χαλαρή θα έλεγα, που δίνει στο κομμάτι έναν ανάλαφρο χαρακτήρα, το αποτέλεσμα δείχνει να μην έχει την ίδια αντοχή σε επαναλαμβανόμενες ακροάσεις. Η σύνθεση δεν στερείται ενδιαφέροντος, αλλά δεν διαθέτει την ίδια συνθετική ποιότητα ή τη μελωδική αμεσότητα άλλων στιγμών του δίσκου.
- “Power”
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κομμάτια του δίσκου, βασισμένο σε mid-tempo ρυθμό και σαφή συναυλιακό προσανατολισμό. Η ενορχήστρωση είναι συγκρατημένη, με τον Ritchie Blackmore να ενσωματώνει τα κιθαριστικά του μέρη στο σύνολο χωρίς να τα προβάλλει υπερβολικά. Στις live εκτελέσεις νομίζω ότι λειτουργεί πιο καλά πάντως, γιατί πρόκειται για ένα κομμάτι που πιθανότατα αποδίδει καλύτερα σε ζωντανό περιβάλλον, όπου η απλότητά και η συμμετοχή του κοινού λειτουργούν υπέρ του. Όπως και να έχει, από την πρώτη μέρα που το άκουσα, δεν μου τράβηξε ποτέ τη προσοχή, και εξακολουθεί να κάνει το ίδιο και σήμερα.
- “Miss mistreated”
Μια πολύ όμορφη και δυναμική σύνθεση που αποτελεί μία από τις πιο σαφείς αναφορές στο παρελθόν του συγκροτήματος, τόσο σε επίπεδο τίτλου όσο και αισθητικής. Αντλεί στοιχεία από τη bluesy προσέγγιση που χαρακτήριζε παλαιότερες περιόδους, ενσωματώνοντάς τα όμως σε μια πιο σύγχρονη, για την εποχή, παραγωγή. Η ισορροπία ανάμεσα στο παλιό και το νέο είναι το βασικό χαρακτηριστικό του κομματιού, ενώ η δομή παραμένει σαφώς προσανατολισμένη στη μελωδία και στο ρεφρέν. Η κιθάρα διατηρεί ρόλο-κλειδί, χωρίς όμως να απομακρύνεται από το συνολικό ύφος του άλμπουμ. Στα θετικά του η ερμηνεία του Turner.
- “Eyes of fire”
Η πιο δραματική και εσωστρεφής στιγμή του “Straight between the eyes”. Διαφοροποιούμενο αισθητά από τον συνολικό, πιο άμεσο και μελωδικό χαρακτήρα του άλμπουμ. Μια προσπάθεια που φέρνει στο μυαλό στιγμές όπως το “Gates of Babylon” αφού οι κλίμακες είναι ξεκάθαρα ανατολίτικές. Ένα από τα κρυφά διαμάντια της δισκογραφίας των RAINBOW. Η σύνθεση βασίζεται περισσότερο σε ατμόσφαιρα παρά σε ξεκάθαρη μελωδική κορύφωση, γεγονός που περιέργως λειτουργεί ως πλεονέκτημα και όχι ως αδυναμία. Η ερμηνεία είναι εξαιρετική, κινείται σε πιο χαμηλούς τόνους, με έμφαση στην ατμόσφαιρα και στο συναίσθημα αλλά όχι στην ένταση, ενώ η κιθαριστική παρουσία του Ritchie Blackmore είναι θεμελιώδης και πιο καθοριστική από οποιαδήποτε άλλη στιγμή του άλμπουμ. Απλά το μειονέκτημά του είναι πως βρίσκεται σε μια κυκλοφορία η οποία συνολικά έχει πολύ διαφορετικό χαρακτήρα.
- “Death alley driver”
Το “Death alley driver” αποτελεί την πιο δυναμική στιγμή του δίσκου, λειτουργώντας ως βασικό σημείο αναφοράς για την κιθαριστική ταυτότητα των RAINBOW. Σε αντίθεση με την πιο συγκρατημένη προσέγγιση άλλων κομματιών, εδώ ο Ritchie Blackmore υιοθετεί έναν πιο επιθετικό ρόλο, με riff και solo που επαναφέρουν στοιχεία της παλαιότερης αισθητικής του συγκροτήματος. Η σύνθεση διατηρεί υψηλό επίπεδο ενέργειας και η ερμηνεία του Turner προσαρμόζεται πλήρως σε αυτό το πιο έντονο πλαίσιο, προσδίδοντας την απαραίτητη αίσθηση ότι μπορεί να ανεβάσει τόνους εύκολα. Συνολικά, το κομμάτι λειτουργεί ως η πιο δυναμική έκφραση του δίσκου, συνδυάζοντας τη μελωδική κατεύθυνση της εποχής με στοιχεία της παλαιότερης ταυτότητας της μπάντας. Αδερφάκι του “Spotlight kid” και ξαδέρφι του “Highway star”.
- “Tearin’ οut my heart”
Αποτελεί ένα από τα πιο ρυθμικά και άμεσα κομμάτια του άλμπουμ, με σαφή προσανατολισμό στη δυναμική εκτέλεση. Μια μπαλάντα που θα δώσει ξαφνικά ένταση και θα ανεβάσει τους τόνους και μετα θα χαλαρώσει πάλι. Πολύ δυναμικό και με πολύ συναίσθημα τραγούδι! Η κιθαριστική παρουσία του Ritchie Blackmore είναι θα έλεγα πολύ λειτουργική, με ιδιαίτερες εξάρσεις, εστιάζοντας κυρίως στο συναίσθημα. Αντίστοιχα, ο Turner αποδίδει το κομμάτι με σταθερότητα, πολύ εκφραστικός και με έντονη φόρτιση. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να κάνω στην live εκτέλεση του “Tearin’ οut my heart”, όπου του προσθέτουν ακόμα ένα ολόκληρο μέρος, που δεν υπάρχει στην στούντιο εκτέλεση, και πραγματικά το απογειώνουν, με το Blackmore να δίνει πραγματική μάχη με την κιθάρα του. Αξίζει να το ακούσετε! Μια από τις πιο ολοκληρωμένες στιγμές των RAINBOW γενικότερα!
- “Bring on the night (Dream chaser)”
Εξαιρετική σύνθεση, εξαιρετικό ρεφρέν! Το “Bring on the night (Dream chaser)” ξεχωρίζει για τον πιο ατμοσφαιρικό και μελωδικό του χαρακτήρα. Σε αντίθεση με άλλα κομμάτια που βασίζονται στην άμεση δυναμική, εδώ η έμφαση δίνεται στη σταδιακή ανάπτυξη και στη συναισθηματική απόδοση. Τα φωνητικά βρίσκονται στο επίκεντρο, με μια ερμηνεία που αξιοποιεί πλήρως τη μελωδική γραμμή. Η παραγωγή ενισχύει αυτή την προσέγγιση, με το φανταστικό loop στην φωνή κατά την διάρκεια του ρεφρέν! Πρόκειται για ένα κομμάτι που εκπροσωπεί την πιο εμπορική χροιά της μπάντας και κερδίζει άμεσα τον ακροατή, αποτελώντας μία από τις πιο ουσιαστικές συνθέσεις του δίσκου. Παρόλα αυτά, νομίζω πως πρόκειται για το πιο υποτιμημένο τραγούδι στην ιστορία της μπάντας.
- “Stone cold”
Το “Stone cold” αποτελεί το πιο εμπορικά προσανατολισμένο κομμάτι του άλμπουμ, λειτουργώντας ουσιαστικά ως το βασικό του single. Η δομή είναι υποδειγματική για το είδος, σαφής, με ισχυρό ρεφρέν και ξεκάθαρη μελωδική κατεύθυνση. Η ερμηνεία του Turner είναι καθοριστική, καθώς αναδεικνύει πλήρως τη δυναμική του τραγουδιού, ενώ η κιθαριστική προσέγγιση του Ritchie Blackmore παραμένει απόλυτα ελεγχόμενη, υπηρετώντας τη σύνθεση αντί να κυριαρχεί σε αυτή. Το αποτέλεσμα είναι ένα κομμάτι που ενσωματώνει όλα τα χαρακτηριστικά του AOR/hard rock της εποχής, χωρίς να χάνει τη συνοχή του μέσα στο άλμπουμ, ένα πραγματικό διαμάντι της συνθετικής διάνοιας του Ritchie Blackmore. Από τα πιο όμορφα τραγούδια που έχουν στο ρεπερτόριο τους, το οποίο όμως κατακρίθηκε πολύ όταν κυκλοφόρησε. Αλλά με τέτοια ποιότητα, μελωδία και ατμόσφαιρα, σήμερα νομίζω ότι έχει πια πάρει την θέση του στην δισκογραφία της μπάντας, και αυτή είναι πολύ ψηλά.
Το “Straight between the eyes” δεν είναι άλμπουμ που μπορεί να αξιολογηθεί αποκομμένο από το χρονικό και μουσικό πλαίσιο στο οποίο δημιουργήθηκε. Σε μια περίοδο όπου το hard rock προσαρμόζεται σε νέα μέσα προβολής και σε διαφορετικές εμπορικές απαιτήσεις, οι RAINBOW επιλέγουν συνειδητά να κινηθούν προς μια πιο άμεση και προσβάσιμη μορφή έκφρασης. Αυτό αντικατοπτρίζεται σε πολλαπλά επίπεδα. Πρώτον, στη δομή των τραγουδιών. Δεύτερον, στην παραγωγή του Roger Glover, ο ήχος είναι καθαρός, ισορροπημένος και προσανατολισμένος στη μεγιστοποίηση της ευκρίνειας. Τρίτον, στη διάρκεια των τραγουδιών και ροή του άλμπουμ, που αποφεύγει τις υπερβολές και διατηρεί μια σταθερή δυναμική. Σε επίπεδο δισκογραφίας, το “Straight between the eyes” δεν αποτελεί κορυφή αλλά ούτε και σημείο καμπής αντίστοιχο με προηγούμενες κυκλοφορίες των RAINBOW. Ωστόσο, λειτουργεί ως ένα αντιπροσωπευτικό και καλοδομημένο δείγμα της πιο εμπορικής περιόδου τους, με σαφή στόχευση και συνεπή εκτέλεση.
Η παρουσία του Ritchie Blackmore εξακολουθεί να είναι καθοριστική, όχι όμως με τον τρόπο που χαρακτήριζε τις προηγούμενες φάσεις του συγκροτήματος, ούτε είναι χαοτική με επιμονή στα ατελείωτα σόλο. Οι παρεμβάσεις του είναι πιο επιλεκτικές, πιο εγκεφαλικές και λειτουργούν ως σημεία αναφοράς που χαρακτηρίζουν όμως το άλμπουμ. Ο Turner, από την πλευρά του, καλύπτει πλήρως τις απαιτήσεις που προέρχονται από την πορεία της μουσικής που επιλέγει ο Blackmore, η σταθερότητα και η καθαρότητα της φωνής του ενισχύουν τη συνοχή, και συμβάλλουν στην εμπορική του προσβασιμότητα, χωρίς να το καθιστούν ρηχό ή απρόσωπο.
Εν τέλει, η αξία του δίσκου έγκειται στην ικανότητά του να αποτυπώνει με ακρίβεια μια συγκεκριμένη φάση της μπάντας και της ευρύτερης σκηνής τα χρόνια που κυκλοφόρησε. Αν το δείτε από αυτή την οπτική πλευρά, πρόκειται για μια δουλειά που παραμένει λειτουργική, συνεκτική και ουσιαστική. Παρόλα αυτά το απόλυτο δείγμα της πιο εμπορικής μορφής των RAINBOW θα έρθει ένα χρόνο αργότερα και θα ονομάζεται “Bent out of shape”, ένα άλμπουμ state of art!
Δημήτρης Σειρηνάκης
