ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “Aenima” – TOOL
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: – 1996
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: TOOL, David Botrill
ΕΤΑΙΡΙΑ: Zoo Entertainment
ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΠΑΝΤΑΣ:
Maynard James Keenan – φωνητικά
Adam Jones – κιθάρα
Justin Chancellor – μπάσο
Danny Carey – τύμπανα
Όταν ο λόγος έρχεται στους TOOL, η ετυμηγορία είναι σχεδόν πάντοτε η ίδια και ομόφωνη: ο καλύτερος δίσκος τους είναι το “Lateralus” αλλά το “Aenima” είναι συχνά το αγαπημένο πολλών οπαδών. Το πρώτο είναι μεν ένας απόλυτα κομβικός δίσκος που επαναπροσδιόρισε πολλά απ όσα θεωρούσαμε δεδομένα στην ευρύτερη rock και heavy metal μουσική. Ήταν και το άλμπουμ των TOOL που γύρισε πολλά κεφάλια στην prog κοινότητα καθώς βρίθει από αναφορές στους KING CRIMSON και PINK FLOYD που δένουν άψογα με το ιδιόρρυθμο στυλ των TOOL που θα συνόψιζα ως μια σύζευξη των RUSH με SOUNDGARDEN.
Το “Aenima” δε, ήταν και παραμένει βρώμικο, άξεστο, σκοτεινό και τραχύ χωρίς τα πολλά ψυχεδελικά χαρακτηριστικά και τους πειραματισμούς του “Lateralus”. Εννοείται φυσικά πως, όπως κάθε δίσκος του γκρουπ, είναι πολύπλοκος, πολυσχιδής και απαιτητικός – τόσο στο μουσικό όσο και στο στιχουργικό σκέλος. Ο ήχος του άλμπουμ ωστόσο χρωστάει πολλά στην grunge και post grunge μουσική. Ακόμα πιο σημαντικό ήταν το γεγονός πως το άλμπουμ γνώρισε εμπορική καταξίωση και έλαβε τα εύσημα από τον τύπο δίνοντας έτσι την ώθηση στους TOOL να εκπληρώσουν τις φιλοδοξίες τους και να γράψουν με το “Lateralus” ένα διεθνώς καταξιωμένο αριστούργημα. Όλα όμως ξεκινάνε με την έκρηξη του προκατόχου.
Πριν το “Aenima”, φυσικά, υπήρξε το ντεμπούτο των TOOL, “Undertow”, που κυκλοφόρησε το 1993 όταν το grunge μεσουρανούσε και ο κόσμος έψαχνε για κάτι διαφορετικό και ρηξικέλευθο. Στο “Undertow” κριτικοί και κοινό βρήκαν ένα άλμπουμ που, τόσο ηχητικά όσο και στιχουργικά, αντηχούσε με μηδενισμό και ένα σκοτάδι που ταίριαζε στο κλίμα του grunge. Εκτός όμως από σκοτεινό και τραχύ, το ντεμπούτο των Αμερικάνων ήταν τεχνικά άψογο και πολύπλοκο φανερώνοντας το απλησίαστο ταλέντο του ντράμερ Danny Carey και το «κρουστό» παίξιμο του κιθαρίστα Adam Jones που θεωρείται, δικαιολογημένα, ως ο ντράμερ με τον Carey να «στολίζει» με το δαιδαλώδες παίξιμο του όπως ένας κιθαρίστας. Με το καλημέρα, οι TOOL έτυχαν ευρείας αποδοχής από κριτικούς αλλά και από το κοινό που ανέβασαν το πρώτο single “Prison sex” στο νούμερο δεκαοκτώ του αμερικάνικου chart. Σήμερα, το “Undertow” είναι τριπλά πλατινένιο.
Τον Σεπτέμβριο του 1995, οι TOOL με τον νέο τους μπασίστα, Justin Chancelor, μπήκαν στο στούντιο τους στο Ocean Way στην Καλιφόρνια και έναν χρόνο μετά κυκλοφόρησαν το “Aenima”. Στο άνοιγμά του, ανέβηκε στη δεύτερη θέση στο αμερικάνικο chart με πάνω από εκατό χιλιάδες πωλήσεις. Ακαριαία επιτυχία λοιπόν για μια μπάντα που πραγματικά ήταν στο σωστό μέρος στη σωστή στιγμή, χωρίς να χρειαστεί να θυσιάσει κάτι από το καλλιτεχνικό της όραμα. Είναι πράγματι αξιοπερίεργο πως ένα γκρουπ που έπαιζε τόσο πολύπλοκη και ιδιότροπη μουσική έχαιρε τέτοιας αναγνώρισης στα 90s.
Μ’ ένα τόσο ιδιόρρυθμο και δαιδαλώδες δίσκο όπως το “Aenima”, το λογικό θα ήταν να λέγαμε πως οι TOOL ήταν διορατικοί και μπροστά από την εποχή τους, αλλά όχι. Ο τύπος της εποχής αμέσως κατάλαβε πως οι TOOL είναι ένα φιλόδοξο και καινοτόμο γκρουπ με πολλούς να το βάζουν στην κατηγορία alternative metal. Αρκετοί είναι και κείνοι που στο σήμερα πιστεύουν πως με το “Aenima” οι TOOL έσωσαν την heavy metal μουσική σε μια περίοδο που τα μεγάλα γκρουπ των 80s βρίσκονταν σε τέλμα απειλούμενα με πλήρη εξαφάνιση. Δίχως αμφιβολία, μετά το “Aenima” και ακόμα περισσότερο μετά το “Lateralus”, ο ήχος και η τεχνοτροπία των TOOL μεταδόθηκαν σαν σε πανδημία με πολλά νέα γκρουπ αλλά και παλιότερα να έχουν βρει στα παιδιά από το Λος Άντζελες τους νέους τους μεσσίες.
Η παγκόσμια περιοδεία που ακολούθησε έφερε το γκρουπ από την Αμερική στην Ευρώπη, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Το 1997 επέστρεψαν στις ΗΠΑ για μια θριαμβευτική headlining συναυλία στο θρυλικό Lollapalooza φεστιβάλ στο Σικάγο. Το “Aenima” προκάλεσε πραγματικά θραύση και εκτόξευσε το γκρουπ στη στρατόσφαιρα. Το άλμπουμ βρέθηκε στις λίστες με τα καλύτερα της χρονιάς στα περιοδικά Kerrang! και Terrorizer ενώ το 1998 το Grammy για καλύτερη heavy metal εμφάνιση πήγε στους TOOL για το κομμάτι “Aenema”. Τέλος, το 2003 ανακηρύχθηκε τριπλά πλατινένιο. Εν ολίγοις, μιλάμε για μια τρομερή εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία για έναν δίσκο που, υπό άλλες συνθήκες, αν είχε βγει στα 80s ή στα 2010s ενδεχομένως, θα είχε ξεχαστεί και χαθεί στην αφάνεια. Οι TOOL ωστόσο κατάφεραν το αντίθετο με δίσκους που ακόμα και τριάντα χρόνια μετά φαντάζουν υπέρμετρα φιλόδοξοι ακόμα και δύσκολοι στο άκουσμα. Ένας τέτοιος δίσκος είναι και το σπουδαίο “Aenima”.
Did you know that:
- Όπως συμβαίνει με κάθε δίσκο των TOOL, όλα, από τον τίτλο, στο εξώφυλλο, στους στίχους και το artwork συμβολίζουν ένα βαθύτερο μήνυμα και νόημα που συνδέονται με τις φιλοσοφικές, πολιτικές και θρησκευτικές βλέψεις του Maynard James Keenan. Ο Keenan είναι μεγάλος θαυμαστής του Ελβετού ψυχολόγου και φιλόσοφου Carl Jung του οποίου τα διδάγματα βρίσκονται διάσπαρτα στο “Aenima”. Ήδη από τον τίτλο βρίσκουμε ένα λογοπαίγνιο πάνω στα “anima” που στα λατινικά σημαίνει ψυχή και “enema” που αναφέρεται σε… κλύσμα. Σύμφωνα με τον Keenan η αναφορά εδώ είναι σε μια αναγέννηση της ψυχής, ένα είδος κάθαρσης όπως θα έλεγε ο Jung.
- Το “Third eye”, που κλείνει το δίσκο με επικό τρόπο, αναφέρεται στη χρήση ψυχοτροπικών ναρκωτικών όπως το φαντάστηκε ο stand-up κωμικός Bill Hicks που πέθανε το 1994. Το άλμπουμ μάλιστα είναι αφιερωμένο στον Hicks αφού ο Keenan θεωρούσε πως η φιλοσοφία του ήταν παρόμοια με κείνη του Hicks, εξού που ακούμε πολλά από τα «κηρύγματά» του σε διάσπαρτα σημεία στο άλμπουμ.
- Το “46 & 2”, ένα από τα θρυλικότερα και αγαπημένα κομμάτια των TOOL, αναφέρεται στην ιδέα πως ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει σε ένα ανώτερο επίπεδο φυσικής εξέλιξης ξεπερνώντας την κυτταρική δομή του DNA. Οι ιδέες αυτές προέρχονται από τον new age spiritual γκουρού Drunvalo Melchizedek. Το κομμάτι απ την άλλη φημίζεται για τις θεότρελες εναλλαγές στον ρυθμό που εναλλάσσουν σύμφωνα με ένα απλό σχετικά ριφ σε τέσσερα τέταρτα. Το ξέρατε πως οι DREAM THEATER το «δανείστηκαν» στα “Home” και “The great debate”;
- Το artwork είναι φυσικά πολυεπίπεδο και υπερβολικά μπερδεμένο για να μιλήσω επαρκώς γι αυτό εδώ. Αρκεί να πούμε πως πρόκειται για ένα τρισδιάστατο κολάζ το οποίο μπορείτε να κοιτάξετε μέσα από την εστία του ειδικού κουτιού που περιβάλει το jewel case.
Φίλιππος Φίλης
