>
ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “The Ultimate Sin” – OZZY OSBOURNE
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 1986
ΕΤΑΙΡΕΙΑ: CBS (US) / Epic (UK)
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Ron Nevison
ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ:
Ozzy Osbourne – φωνητικά
Jake E. Lee – κιθάρα
Randy Castillo – ντραμς
Phil Soussan – μπάσο
Σαράντα χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το “The Ultimate Sin” στέκει ως ένα από τα πιο αντιφατικά, αλλά και πιο συναρπαστικά κεφάλαια στην καριέρα του Ozzy Osbourne. Είναι ένας δίσκος που πέτυχε εμπορικά, αγαπήθηκε από το ευρύ κοινό, αμφισβητήθηκε από τους φανατικούς και τελικά πέρασε χρόνια σχεδόν… στη σκιά. Σήμερα όμως, τέσσερις δεκαετίες μετά, ακούγεται σαν ένα καθαρό στιγμιότυπο μιας εποχής όπου το heavy metal ανακάλυπτε τη δύναμη της μελωδίας και των μεγάλων σκηνών.
Όταν κυκλοφόρησε το 1986, ο Ozzy βρισκόταν ήδη σε φάση μετάβασης. Είχε αποδείξει ότι μπορούσε να σταθεί χωρίς τους BLACK SABBATH, αλλά τώρα επιχειρούσε κάτι πιο δύσκολο: να μεταφέρει το σκοτεινό, θεατρικό του σύμπαν μέσα σε έναν πιο καθαρό, σχεδόν ραδιοφωνικό ήχο. Η παραγωγή του Ron Nevison είναι η πιο γυαλιστερή της καριέρας του — και αυτό γίνεται αντιληπτό από τα πρώτα κιόλας δευτερόλεπτα του ομώνυμου “The Ultimate Sin”. Το τραγούδι ανοίγει με ένα επιβλητικό riff και ένα ρεφρέν σχεδιασμένο για αρένες. Οι στίχοι μιλούν για ηθική παρακμή και ανθρώπινη ύβρη, δίνοντας αμέσως το θεματικό στίγμα ενός άλμπουμ που δεν ενδιαφέρεται τόσο για το occult, όσο για την ανθρώπινη φύση.
Αν το ομώνυμο κομμάτι θέτει το πλαίσιο, το “Shot in the Dark” είναι το σημείο όπου ο δίσκος εκρήγνυται σε καθαρή pop-μεταλλική ενέργεια. Με το χαρακτηριστικό μπασοriff και ένα από τα πιο άμεσα ρεφρέν της δεκαετίας, έγινε το μεγαλύτερο single του Ozzy στα 80s και το μοναδικό που μπήκε στο αμερικανικό Top 100. Κι όμως, πίσω από την εμπορική του λάμψη κρύβεται μια πιο σύνθετη ιστορία: η αρχική του μορφή είχε γεννηθεί σε άλλο συγκρότημα πριν μεταμορφωθεί μέσα στο camp του Ozzy. Η διαδρομή αυτή, μαζί με μεταγενέστερες διαμάχες για δικαιώματα και credits, συνέβαλε ώστε το τραγούδι — και κατ’ επέκταση ολόκληρος ο δίσκος — να αποκτήσει με τον χρόνο μια σχεδόν μυθική, αμφιλεγόμενη αύρα.
Σε όλο το άλμπουμ, η κιθάρα του Jake E. Lee λειτουργεί ως ο συνδετικός ιστός ανάμεσα στο heavy παρελθόν και τη μελωδική κατεύθυνση του παρόντος. Στο “Secret Loser” ξεδιπλώνει πιο κοφτά riff δημιουργώντας μια νευρική ένταση που θυμίζει τις πιο σκοτεινές στιγμές του Ozzy. Το “Never Know Why” κινείται σε πιο mid-tempo ρυθμούς, με ένα ρεφρέν που κολλάει αμέσως στο μυαλό και μια μελαγχολική διάθεση που διαπερνά όλο το τραγούδι.
Η πιο δραματική στιγμή του δίσκου είναι αναμφίβολα το “Killer of Giants”. Πρόκειται για μια σχεδόν κινηματογραφική μπαλάντα για τον πόλεμο και τις ψυχικές πληγές που αφήνει πίσω του. Εδώ ο Ozzy εγκαταλείπει τη θεατρική υπερβολή και τραγουδά με μια απροσδόκητη ευαισθησία, ενώ η εναλλαγή καθαρών και βαριών μερών δημιουργεί μια αίσθηση έντασης που κορυφώνεται σε ένα συγκρατημένο, αλλά βαθιά συναισθηματικό solo.
Στον αντίποδα, το “Lightning Strikes” επαναφέρει την ωμή ενέργεια με έναν σχεδόν πολεμικό ρυθμό, ενώ το “Fool Like You” κλείνει τον δίσκο με μια σκοτεινή μελαγχολία που αφήνει μια αίσθηση ανολοκλήρωτης εξομολόγησης. Συνολικά, το άλμπουμ προτιμά μια πιο μελωδική αφήγηση σε σχέση με τους προηγούμενους σόλο δίσκους του Madman.
Αυτή ακριβώς η επιλογή ήταν που δίχασε τους ακροατές όταν κυκλοφόρησε. Για πολλούς ήταν υπερβολικά γυαλισμένο, για άλλους αποτελούσε φυσική εξέλιξη. Εμπορικά πάντως, η επιτυχία ήταν αδιαμφισβήτητη: το άλμπουμ έγινε πλατινένιο και η περιοδεία που ακολούθησε καθιέρωσε οριστικά τον Ozzy ως headliner σε μεγάλες αρένες. Κι όμως, η μετέπειτα πορεία του ήταν παράξενη. Νομικές διαμάχες για δικαιώματα και αμοιβές συνεργατών, σε συνδυασμό με τη μάλλον ψυχρή στάση του ίδιου του Ozzy — ο οποίος αργότερα το χαρακτήρισε υπερβολικά «γυαλισμένο» για τα γούστα του — οδήγησαν στο να αποσυρθεί για χρόνια από επανεκδόσεις και επίσημους καταλόγους.
Αυτή η σχεδόν μυστηριώδης απουσία, αντί να το ξεθωριάσει, το μετέτρεψε σε cult αντικείμενο. Πρώτες εκδόσεις βινυλίου απέκτησαν συλλεκτική αξία, ενώ νέες γενιές ακροατών το ανακάλυπταν σαν ένα «χαμένο» κεφάλαιο της δισκογραφίας του Ozzy. Πολλές ιστορίες από εκείνη την περίοδο, μπορείτε να διαβάσετε στο σχετικό άρθρο.
Σήμερα, σαράντα χρόνια μετά, το “The Ultimate Sin” ακούγεται διαφορετικά. Δεν είναι το πιο βαρύ ούτε το πιο σκοτεινό έργο του, αλλά είναι ίσως το πιο ατμοσφαιρικό και προσανατολισμένο στα τραγούδια. Το “Shot in the Dark” παραμένει ένας ύμνος, το “Killer of Giants” μια συγκλονιστική στιγμή ωριμότητας και το ομώνυμο κομμάτι η ιδανική πύλη σε έναν κόσμο όπου το heavy metal αγκαλιάζει τη μελωδία χωρίς να χάνει τη δραματική του ένταση.
Τελικά, αυτός ο δίσκος χρειάζεται απλώς ένα δυνατό άκουσμα από την αρχή μέχρι το τέλος για να θυμίσει κάτι βασικό: ο Ozzy Osbourne δεν υπήρξε μόνο ο Πρίγκιπας του Σκότους, αλλά και ένας από τους πιο χαρισματικούς αφηγητές της μελωδικής, θεατρικής πλευράς του heavy rock.
Did you know that:
- Ο κιθαρίστας Gus G., που μίλησε για την περίοδο αυτή σε συνέντευξή του (2021), αποκάλυψε ότι ο ίδιος είχε εκφράσει στον Ozzy πόσο του άρεσε το άλμπουμ. Ο Ozzy τότε του απάντησε ότι το μίσησε τότε γιατί συνέπεσε με «μια κακή περίοδο στη ζωή του» και επειδή δεν του άρεσε ο τελικός ήχος (mix). Δηλαδή, σύμφωνα με τον Gus G., ο Ozzy από την κυκλοφορία κιόλας θεωρούσε το “The Ultimate Sin” άσχημο λόγω των προσωπικών προβλημάτων του και της ηχητικής του εικόνας.
- Ο επί πολλά χρόνια συνεργάτης του Ozzy, Bob Daisley, έχει επίσης εκφράσει πολύ αρνητική άποψη για το “The Ultimate Sin”. Όπως περιέγραψε ο ίδιος, «είμαι ευτυχής που δεν συμμετείχα σε αυτό το άλμπουμ επειδή νομίζω ότι είναι το χειρότερο άλμπουμ του Ozzy. Ακόμα και ο ίδιος δεν το αγαπούσε και το αποκαλούσε “The Ultimate Din”».
- Το “Shot in the Dark” είναι το μοναδικό single του Ozzy από τα 80s που μπήκε στο αμερικανικό Top 100 (Billboard Hot 100), δείχνοντας πόσο κοντά έφτασε τότε στο καθαρό mainstream.
- Το “Shot in the Dark” γεννήθηκε στην συγκρότημα Wildlife (πριν τον Ozzy) και ο Phil Soussan, πρώην μέλος τους, το έφερε στο σόλο project του Ozzy. Υπάρχει αμφισβήτηση σχετικά με το πόσο αυθεντικά «ίδιο» είναι η Ozzy-version με τη demo έκδοση κι αυτό οδήγησε σε διαμάχες για τα credits.
- Ο Nevison, που ανέλαβε την παραγωγή, έχει διηγηθεί ότι δυσκολεύτηκε να πείσει τον Ozzy να μπει να ηχογραφήσει το “Shot in the Dark”. Σύμφωνα με τον Nevison, μόλις πείστηκε, το αποτέλεσμά του τον ενθουσίασε τόσο που ο Ozzy σχολίασε «που είναι η συνέχεια;» – και ο παραγωγός του απάντησε θυμωμένα «είπες ότι δεν ήθελες καν να το κάνεις!». Αυτή η ιστορία δείχνει πόσο διφορούμενα ένιωθε ο Ozzy για το υλικό του τότε.
- Ο Jake E. Lee αναφέρει ότι, ενώ ο Ozzy βρισκόταν σε κλινική αποτοξίνωσης, ο ίδιος συνέθεσε «περίπου 12 τραγούδια» και τα παρέδωσε στον Ozzy όταν επέστρεψε, εκ των οποίων τα μισά μπήκαν τελικά στο άλμπουμ. Ωστόσο, όταν συνειδητοποίησε ότι κινδύνευε να μην έχει δικαίωμα ούτε για ένα από αυτά, αρνήθηκε να κάνει το “The Ultimate Sin” μέχρι να έχει ένα συμβόλαιο που να του εγγυάται συγγραφικά δικαιώματα και μερίδιο. Αργότερα ανέφερε ότι η Sharon του είχε πει πως εάν δεν υπέγραφε το συμβόλαιο που του έδιναν, θα έβρισκαν άλλον να παίξει τις κιθάρες του. Ο Lee δεν σχολίασε άμεσα το τελικό αποτέλεσμα, αλλά το παρασκήνιο αυτό δείχνει τη δυσπιστία και την ένταση στην μπάντα εκείνη την εποχή.
- Το “Killer of Giants”, παρότι αγαπημένο των οπαδών, παίχτηκε ζωντανά ελάχιστες φορές και γρήγορα αποσύρθηκε από τα setlists.
Πέτρος Καραλής
