ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “Seventh star” – BLACK SABBATH
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 1986
ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Warner Bros
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Jeff Glixman
ΣΥΝΘΕΣΗ:
Tony Iommi – κιθάρες
Glenn Hughes – Φωνητικά
Geoff Nicholls – keyboards
Eric Singer – drums
Dave “The Beast” Spitz – μπάσο
Όταν οι BLACK SABBATH έγιναν… κάτι άλλο
Τα άλμπουμ των συγκροτημάτων στην συντριπτική τους πλειοψηφία αντικατοπτρίζουν την κατάσταση και τις ισορροπίες της μπάντα που τα δημιουργεί. Μας δείχνουν τις δημιουργικές περιόδους, τις περιόδους κάμψης, ακμής και παρακμής, κούρασης, τις περιόδους κρίσης. Το “Seventh star” ανήκει ξεκάθαρα στη τελευταία κατηγορία. Δεν είναι απλώς ένας αμφιλεγόμενος BLACK SABBATH δίσκος, είναι ένα άλμπουμ που γεννήθηκε μέσα στην καρδιά της κρίσης! Αποχωρήσεις, παλινδρομήσεις, λάθος timing, δισκογραφικές πιέσεις, δημιουργήθηκε κατά κύριο λόγο από την ανάγκη του Tony Iommi να συνεχίσει να συνθέτει, ακόμη κι όταν το όνομα BLACK SABBATH είχε πάψει να σημαίνει συγκεκριμένα πράγματα και ήταν υπό αμφισβήτηση από τους πάντες!
Η κρίση όμως μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή ή σε ευκαιρία! Και ο συμπαθής κιθαρίστας με ένα μαγικό τρόπο δεν οδηγήθηκε στην καταστροφή! Για να καταλάβει κανείς το “Seventh star”, πρέπει πρώτα να καταλάβει πρώτα τι δεν είναι: δεν είναι συνέχεια του “Born again”, δεν έχει σχέση με οτιδήποτε είχαν κάνει μέχρι τότε, δεν είναι ατμοσφαιρικό, ούτε σκοτεινό. Δεν είναι SABBATH με την κλασική έννοια, και, ειρωνικά, δεν ήταν καν σχεδιασμένο εξαρχής να είναι τέτοιο. Αν αυτό το καταλάβει ο ακροατής από την αρχή, τότε θα το κατανοήσει καλύτερα. Βέβαια οι προσδοκίες το 1986 που κυκλοφόρησε ήταν πολύ διαφορετικές.
Από το “Born again” στο κενό
Το “Born again” (1983) με τον Ian Gillan ήταν ήδη ένα παράδοξο κεφάλαιο. Ένας τραγουδιστής ταυτισμένος με τους DEEP PURPLE σε έναν από τους πιο σκοτεινούς metal δίσκους, σ’ ένα σχεδόν κατεστραμμένο από τον ήχο του άλμπουμ. Παρά την προσπάθεια, το άλμπουμ άφησε τη μπάντα κουρασμένη και ξέπνοη, χωρίς καν line-up και χωρίς κατεύθυνση. Για μην αναφέρω ότι η περιοδεία με τον Gillan, σε κάποιες περιπτώσεις ήταν και επιζήμια για το όνομα της μπάντας. Όταν ήταν οι DEEP PURPLE να επανενωθούν, ο Gillan έφυγε σχεδόν φυσιολογικά και οι SABBATH έμειναν ξανά μετέωροι. Βασικά, ούτε καν μετέωροι, ουσιαστικά έπαψαν να υπάρχουν αφού ο Geezer Butler αποχώρησε, ο Bill Ward ήταν ήδη εκτός, και ο Tony Iommi βρέθηκε ουσιαστικά μόνος, κουβαλώντας ένα όνομα βαρύτερο ακόμα και από την ίδια του τη μουσική. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα: ένα solo άλμπουμ!
Το project που δεν έπρεπε(;) να λέγεται BLACK SABBATH
Ο Iommi ξεκίνησε να γράφει και να συνθέτει υλικό χωρίς την πρόθεση να ακολουθήσει τον κλασικό SABBATH ήχο. Ήθελε μελωδία πιο bluesy φωνές, πιο καθαρή rock παραγωγή και λιγότερο όγκο. Το αρχικό πλάνο περιλάμβανε διαφορετικούς τραγουδιστές ανά τραγούδι, όπως ο Dio, ο David Coverdale κ.α. Κάπου εκεί εμφανίζεται ο Glenn Hughes, επιστήθιος φίλος του.
Ο Hughes, πρώην DEEP PURPLE και TRAPEZE, δεν ήταν metal τραγουδιστής σε καμία περίπτωση. Είναι soul-rock, funk-rock ερμηνευτής, γεμάτος συναίσθημα και blues επιρροές. Η χημεία του αλλά και η φιλία του με τον Iommi ήταν άμεση και καθοριστική στην εξέλιξη των ηχογραφήσεων. Τόσο, που τελικά τραγούδησε ολόκληρο τον δίσκο.
Και εδώ μπαίνει το μεγάλο “αλλά”: η δισκογραφική εταιρεία αρνήθηκε τελικά να κυκλοφορήσει το άλμπουμ ως solo δουλειά. Το όνομα BLACK SABBATH πουλούσε ακόμα και παρα τις προβλέψεις το υλικό που άκουσαν οι manager ήταν πολύ καλό για να μην έχει το όνομα του συγκροτήματος να το συνοδεύει. Έτσι, το “Seventh star” βαφτίστηκε, στο χωρίς νόημα “BLACK SABBATH featuring Tony Iommi”, ένας τίτλος που από μόνος τους όμως μαρτυρά σύγχυση η οποία επιβεβαιώνεται και από το εξώφυλλο στο οποίο παρουσιάζεται μόνος του ο κιθαρίστας. Πολλοί από εμάς αναρωτηθήκαμε, τι σημαίνει BLACK SABBATH featuring Tony Iommi, υπάρχουν και SABBATH χωρίς Iommi; Ή Iommi χωρίς SABBATH; Μια σύγχυση χωρίς λόγο…
Ένας δίσκος που ακούγεται… αλλιώς..,
Από το πρώτο κιόλας κομμάτι, το θαυμάσιο “In for the kill”, γίνεται ξεκάθαρο ότι αυτό που ακούς δεν είναι τυπικός SABBATH ήχος, όσο και αν ο ρυθμός θα σου θυμίσει “Die young” και “Neon knights”. Το riff είναι βαρύ, αλλά η φωνή του Hughes μεταφέρει το κομμάτι σε hard rock μονοπάτια. Υπάρχει ένταση, υπάρχει δύναμη, αλλά όχι heavy ατμόσφαιρα με την κλασική της έννοια.
Το “No Stranger to love” ήταν το απόλυτο σοκ όμως. Radio-friendly power ballad συναισθηματική, σχεδόν στο ύφος των 80s και με τον Hughes σε μια από τις καλύτερες ερμηνείες του. Για πολλούς οπαδούς δεν ήταν μόνο έκπληξη, ήταν “προδοσία”, ήταν γροθιά στο σαγόνι! Σήμερα, ακούγεται ως μια ώριμη, καλοδουλεμένη στιγμή που απλώς έφερε λάθος όνομα στο εξώφυλλο, αλλά διατηρεί στο έπακρο την γοητεία της. Το “Turn to stone” και το επικό και βαρύ “Seventh star” είναι ίσως τα κομμάτια που ισορροπούν καλύτερα ανάμεσα στον Iommi των SABBATH και τον Iommi που ήθελε να προχωρήσει διαφορετικά. Μελωδικά riffs, στιβαρή δομή, και μια αίσθηση εσωτερικής αναζήτησης αντί για οτιδήποτε άλλο. To οργανικό “Sphinx (the guardian)” μοιάζει σαν ανολοκλήρωτη σύνθεση, παρά το ενδιαφέρον που παρουσιάζει δείχνει ότι θα μπορούσε να αναπτυχθεί πολύ περισσότερο.
Το “Danger zone”, το “Angry heart” και το “Heart like a wheel” ακουμπούν ξεκάθαρα στο 80s hard rock καθώς βαδίζουν σε μουσικά μονοπάτια απάτητα για την μπάντα μέχρι τότε, αλλά με την ερμηνεία του Hughes να τους δίνει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Αν δεν ήξερες ποιος παίζει κιθάρα, δύσκολα θα μάντευες ότι πρόκειται για BLACK SABBATH. Και όμως, η σφραγίδα του Iommi είναι παντού, στον τρόπο που «ξεπηδάνε» τα riffs, στη λιτότητα, στην απλότητα και στον όγκο πίσω από τη μελωδία. Το άλμπουμ κλείνει με το “…In Memory”, ένα instrumental σχεδόν απολογιστικό. Δεν μοιάζει με φινάλε θριάμβου, αλλά με ένα αμήχανο και σιωπηλό τέλος μιας εποχής.
Η περιοδεία που δεν έγινε ποτέ σωστά
Ο Glenn Hughes ξεκίνησε την περιοδεία, (μαζί και οι Eric Singer , Dave “The Beast” Spitz και ο Geoff Nicholls), αλλά αποχώρησε σχεδόν αμέσως, μετά από ένα βίαιο επεισόδιο με μέλος του crew που του έσπασε τη μύτη, αλλά και τις παλινωδίες του επάνω στην σκηνή μιας και η χρήση ουσιών τον έκανε κομμάτια. Οι δικαιολογίες για την τότε κατάσταση ήταν αστείες, ο Hughes δικαιολογήθηκε πως επειδή δεν κρατούσε μπάσο στην σκηνή και δεν ήξερε τι να κάνει τα χέρια του, ο Iommi είπε ότι τον έδιωξαν επειδή έτρωγε πολλές …σοκολάτες!! Το πιο ακραίο της υπόθεσης ήταν πως είχαν τον Ray Gillen στα παρασκήνια έτοιμο να ανέβει στην σκηνή, όπως και τελικά έγινε. Όμως η ζημιά είχε γίνει. Το “Seventh star” δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να σταθεί «ζωντανά» όπως έπρεπε, παρά τον εξαιρετικά επιδέξιο και ταλαντούχο νεαρό που αντικατέστησε τον Hughes.
Την εποχή της κυκλοφορίας του, το άλμπουμ δέχτηκε ανάμικτες κριτικές και ήταν λογικό. Ήταν ένας άλλος ήχος. Οι οπαδοί το θεώρησαν “NON SABBATH”, οι κριτικοί μπερδεύτηκαν, και οι πωλήσεις ήταν μέτριες. Με τα χρόνια όμως, η οπτική άλλαξε όπως συχνά-πυκνά συμβαίνει. Σήμερα το “Seventh star” θεωρείται cult classic. Όχι γιατί είναι το κρυφό αριστούργημα των SABBATH, αλλά γιατί είναι ένα εξαιρετικό hard rock άλμπουμ που κουβαλά όμως λάθος ιστορία μέσα του. Είναι η απόδειξη όμως ότι ο Tony Iommi μπορούσε να υπάρξει και έξω από το doom καλούπι, ακόμη κι αν το κοινό δεν ήταν έτοιμο να το δεχτεί.
Το “Seventh star” πια δεν ζητά συγχώρεση. Απαιτεί αναγνώριση. Δεν είναι δίσκος που γράφτηκε για να ικανοποιήσει προσδοκίες, αλλά για να εκφράσει τον δημιουργό του σε μια μεταβατική φάση. Αν το ακούσεις ως “χαμένο SABBATH άλμπουμ”, δεν θα λειτουργήσει πιθανόν, αλλά αν του αλλάξεις τίτλο και το ακούσεις ως “Tony Iommi & Glenn Hughes project”, μπορεί να σε κερδίσει ολοκληρωτικά και να θαυμάσεις την ενέργεια του, την δυναμική του και τον ήχο του. Θα πεις “Ρε τον μπαγάσα τον Iommi, τι έφτιαξε πάλι»…
Και τελικά, ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο παράδοξο του “Seventh Star”, έχει δυο ακροάσεις, διαλέγετε και παίρνετε.
Δημήτρης Σειρηνάκης
