Το neo prog ήταν, είναι και παντοτινά θα είναι, βρετανική υπόθεση. Οι MARILLION ήταν αυτοί που ουσιαστικά πατώντας στην κληρονομιά των σπουδαίων GENESIS έδωσαν νέα υπόσταση σε ένα “ξέπνοο” ιδίωμα που προκειμένου να βρει διέξοδο και απήχηση στη νέα γενιά των 80s, δεν δίστασε να ακολουθήσει pop πρακτικές αλλά και σε ορισμένες περιστάσεις new wave αισθητική. Και δεν αναφέρομαι αποκλειστικά στο μουσική κομμάτι αλλά και στο στυλιστικό. Αλλά αυτό είναι μία ιστορία που δεν θα ειπωθεί την δεδομένη στιγμή. Οι IQ συγκαταλέγονται στις πρωτογενείς εστίες της αναβίωσης του progressive rock των seventies και δεν θα θεωρήσω εαυτόν εκτός πραγματικότητας αν ισχυριστώ με κάθε δυνατό επιχείρημα πως εξακολουθούν να βρίσκονται στην κορυφογραμμή μετά τόσα πολλά χρόνια δισκογραφικής παρουσίας. Η παραγωγικότητα τους δεν διεκδικεί ιδιαίτερες δάφνες, σε αντιδιαστολή, όμως, ποιοτικά, φροντίζουν να παρέχουν -εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων- υλικό το οποίο ικανοποιεί σε μεγάλο βαθμό το αφοσιωμένο μεν, σχετικά ολιγάριθμο δε, fan base τους. Και ναι, δίσκοι όπως το “The wake” (1985), “Ever” (1993), “Subterranea” (1997) στην pre-2000s περίοδο τους, ήταν εκείνοι που δημιούργησαν αίσθηση στο ευγενές άθλημα στο οποίο αγωνίζονταν. Η κατάσταση βελτιώθηκε ακόμα περισσότερο με την είσοδο της νέας χιλιετίας, όπου δεν κυκλοφόρησαν ποτέ κάτι κατώτερο από έναν πολύ αξιόλογο δίσκο. Οι επιλογές -κι εδώ- είναι μονόδρομος, με τα “Dark matter” (2004), “Frequency” (2009) και “The road of bones” (2014) να προσπερνούν στο νήμα όλα τα υπόλοιπα. Άλλοτε οριακά άλλοτε πάλι έχοντας σαφέστατο προβάδισμα.
Η προσμονή μου στο οπτικό κομμάτι για ένα έντονα φουτουριστικό και μη προβλέψιμο εξώφυλλο από το κουιντέτο, δεν έπεσε ακριβώς στο κενό αλλά δεν θα έλεγα πως καθόμουν και το απολάμβανα με τις ώρες. Ο τομέας που λειτούργησε ακριβώς αντίθετα από την προηγούμενη συνθήκη, αποτέλεσε η ιδιαίτερα προσεγμένη παραγωγή, προσωπική επιμέλεια του κιθαρίστα Mike Holmes, ο οποίος και δεν σταματά παράλληλα να δηλώνει με την πρώτη ευκαιρία πόσο σημαντική για την όλη εξέλιξη και την ροή του άλμπουμ ήταν η τοποθέτηση των κομματιών με την δέουσα σειρά. Κατανοώ απόλυτα την συλλογιστική του. Αρμόζει σε καλλιτέχνες που παίρνουν απολύτως σοβαρά το δημιούργημα τους και φροντίζουν να το καλλωπίζουν με κάθε δυνατή λεπτομέρεια που θα κάνει τόσο τους ίδιους αλλά και σε όσους θα τους τιμήσουν με την υποστήριξη τους -έστω και προσωρινά- να “σκάσουν” ένα χαμόγελο ικανοποίησης. Τους βγάζω το καπέλο. Και οφείλω να επισημάνω ότι η ακρόαση του “Dominion” λειτούργησε προς την κατεύθυνση που μόλις περιγράψαμε. Το πείραμα του διπλού δίσκου μετά και την επιτυχία του “Resistance” πέρασε εκ νέου ως ιδέα στον Holmes αλλά επιλέχθηκε τελικά η φυσιολογική λύση του μονού…
Έχοντας πάντα κατά νου, πως το ύφος που κινούνται οι IQ έχει τα δικά του στεγανά και πάγιες πρακτικές, το “Dominion” παρ’ όλο που δεν προσεγγίζει τα μεγαλεία του παρελθόντος, εντούτοις διαθέτει πάμπολλες ιδέες οι οποίες και υλοποιούνται μέσα σε έναν χρονικό ορίζοντα 52 λεπτών, διάρκεια που για τα δεδομένα του σχήματος -αλλά και του ιδιώματος- φαντάζει μάλλον “μικρή”. Μαζεμένο άλμπουμ ως εκ τούτου, με μόλις πέντε συνθέσεις και μία εξ αυτών, το ακουστικό “One of us” να ξεπερνά μετά βίας το τρίλεπτο. Σαφέστατα δεν πρόκειται για το κομμάτι που αντιπροσωπεύει την αισθητική των Άγγλων και λειτουργεί περισσότερο ως “ξεμούδιασμα” από αυτό που είχε προηγηθεί. Το μεγαλοπρεπές “The unknown door” το οποίο μέσα στα 22 του λεπτά, εξιστορεί την μουσική περιπέτεια των δημιουργών του, φιλτράροντας με ουσιαστικό τρόπο όλα εκείνα τα μοναδικά χαρίσματα τους ανά τα χρόνια. Είναι τουλάχιστον εντυπωσιακό το γεγονός πως ακόμα και σήμερα, 40 και πλέον χρόνια μετά τα πρώτα τους δειλά βήματα, εξακολουθούν να προσφέρουν δυνατές στιγμές και έντονες συγκινήσεις. Δεν απαιτούνται back to back αλλαγές, ρυθμοί που ποικίλλουν διαρκώς. Η συνθετική τους δεινότητα καταγράφεται με μια θαυμαστή απλότητα που καλύπτεται μέσα σε ένα πέπλο ατμοσφαιρικότητας, λυρισμού, υποβλητικότητας αλλά και έντασης όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη και με γνώμονα πάντοτε την δημιουργία των ηχοσωμάτων που θα “ξεκλειδώσουν” τις αισθήσεις του ακροατή.
Το πρώτο single “No dominion” και μέσα σε μόλις ένα 6λεπτο φιλοξενεί ορισμένα εξαιρετικά θέματα σε πλήκτρα και κιθαριστικά solos, με την χαρακτηριστική ερμηνεία του Peter Nicholls να συναρπάζει με κάθε λέξη, με κάθε πρόταση. Κάτι που με θρησκευτική ευλάβεια τηρείται και στις δύο επόμενες -επίσης εξαιρετικές- συνθέσεις “Far from here” (πανέμορφα τα παιχνιδίσματα των τυμπάνων) και “Never Land” … Και είναι να απορεί κάποιος, πως είναι εφικτό μετά από τόσα χρόνια στην πλάτη τους η έμπνευση να αρνείται τους γυρίσει την πλάτη. Δείχνουν ανεπηρέαστοι από οποιαδήποτε εξωτερικά μουσικά ερεθίσματα και αναγάγουν σε λυτρωτική εμπειρία κάθε στιγμή που οι συζυγίες των πλανητών τους φέρνουν μπροστά σε μια νέα ηχογράφηση, σε μια ακόμα περιπέτεια που όταν ολοκληρώνεται, απογειώνει τις αισθήσεις των πιστών συνοδοιπόρων τους. Τα λόγια είναι φτωχά για να περιγράψουν ένα ακόμα θαυμαστό κεφάλαιο στην εποποιία του σημαντικότερου neo prog (με την στενή έννοια του όρου πάντα) σχήματος της ιστορίας…
8 / 10
Γρηγόρης Μπαξεβανίδης
