>
Μεγάλος ντόρος έγινε τις τελευταίες μέρες σχετικά με την συνεργασία των U2 με την Apple, ώστε κάθε κάτοχος λογαριασμού στα iTunes αλλά και του νέου smartphone της εταιρίας να λάβει δωρεάν το νέο άλμπουμ των Ιρλανδών superstars, στο κινητό ή στον υπολογιστή του. Υπολογίζεται ότι δεκάδες εκατομμύρια χρήστες, έλαβαν, κατέβασαν και –πιθανώς- άκουσαν το άλμπουμ. Χρήστες που μπορεί να μην είχαν ακούσει καν τους U2 μέχρι τώρα, οπότε και το συγκρότημα κέρδισε ακόμα περισσότερους ακροατές…
Για να πάμε να δούμε μερικές σκέψεις που κάνω πάνω σ’ αυτήν την κίνηση, τα πρώτα πράγματα που μου ήρθαν στο μυαλό… Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι μερικά χρόνια πριν, το 2007, οι RADIOHEAD είχαν αποφασίσει να διαθέσουν το καινούργιο –τότε- άλμπουμ τους, το “In rainbows” μέσω μίας πλατφόρμας του στυλ του bandcamp (των ημερών μας), όπου ο καθένας πλήρωνε όσο ήθελε για να αποκτήσει το άλμπουμ και αν ήθελε ακόμα το κατέβαζε και δωρεάν. Δύο μήνες αργότερα, κυκλοφόρησε και σε φυσική μορφή (CD, βινύλιο). Μεγάλος ντόρος έγινε τότε πάνω σ’ αυτό το μοντέλο που πρωτοεισήγαγαν (τουλάχιστον για γκρουπ τόσο μεγάλου βεληνεκούς) οι RADIOHEAD, αφού γραφόταν ότι αυτό είναι το μέλλον της μουσικής βιομηχανίας κι έτσι θα παίρνουμε μουσική από τούδε και στο εξής και διάφορα άλλα τέτοια, απόρροια της τεράστιας έκπληξης όλων μας, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και ο Prince, λίγους μήνες πριν, είχε διαθέσει σε αποκλειστικότητα σε Κυριακάτικη Αγγλική εφημερίδα, τον τότε καινούργιο δίσκο του, το “Planet earth”, κάτι διαφορετικό από την κίνηση των RADIOHEAD, αλλά με νόημα παρόμοιο… Είδε κανείς τον Prince να κάνει κάτι παρόμοιο στο μέλλον; Αν είχε θετικό αντίκτυπο σε όλους τους τομείς δεν θα το είχε επαναλάβει; Στην περίπτωση δε, των RADIOHEAD, παρότι θεωρήθηκε ως επαναστατική κίνηση (και ήταν στην πραγματικότητα τέτοια) και δεν είναι τυχαίο ότι και ο Bono των U2, επικρότησε την τακτική των RADIOHEAD, λέγοντας ότι ήταν «θαρραλέα κι ευφάνταστη». Αυτό που πέρασε όμως στα ψιλά, είναι ότι χρόνια αργότερα, όταν κατακάθισε ο κουρνιαχτός, οι ίδιοι οι RADIOHEAD ομολόγησαν ότι το μεγαλύτερο λάθος της καριέρας τους ήταν η κυκλοφορία του “In rainbows” με τον συγκεκριμένο τρόπο.
Φτάνουμε λοιπόν στο παρόν. Οι U2, για το άλμπουμ τους “How to dismantle an atomic bomb”, το 2004, πούλησαν πάνω από 9.000.000 αντίτυπα παγκοσμίως. Το “No line on the horizon”, που βγήκε το 2009, πούλησε γύρω στα 5.000.000 αντίτυπα, παρότι ήταν το έβδομο άλμπουμ σε πωλήσεις τη χρονιά εκείνη. Η περιοδεία τους όμως, “U2 360°”, η οποία πέρασε και από την Ελλάδα με τεράστια επιτυχία, υπήρξε απλά μυθική!!! Παρά την πτώση στις πωλήσεις, λόγω της κατάστασης που επικρατεί στη δισκογραφία, τα νούμερα της περιοδείας υπήρξαν ιλιγγιώδη: Είναι η #1 περιοδεία στα πάντα. Στο ακαθάριστο τελικό ποσό των εσόδων (736.000.000 δολάρια, δηλαδή σχεδόν 200 εκατομμύρια πάνω από τους ROLLING STONES και 300 εκατομμύρια πάνω από το “The wall” του Roger Waters, τους AC/DC και τη Madonna), στο συνολικό αριθμό των εισιτηρίων που κόπηκαν (πάνω από 7.000.000) αλλά και στον μέσο όρο των ανθρώπων που τους παρακολουθούσαν σε κάθε συναυλία (66.000). Ασύλληπτα νούμερα, τα οποία πρέπει με κάποιον τρόπο να τα προσεγγίσουν με την περιοδεία 
που θα ακολουθήσει με το καινούργιο τους άλμπουμ. Ποιος λοιπόν ο καλύτερος τρόπος να βεβαιώσουμε ότι η επόμενη περιοδεία μας, που μπορεί να είναι και η τελευταία τους (ή η προτελευταία πριν από μία αποχαιρετιστήρια); Μα φυσικά, να φτάσουμε σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο ακροατήριο, κάτι που δεν μπορεί να συμβεί με τον συμβατικό τρόπο κυκλοφορίας του δίσκου, μέσα από τα δισκοπωλεία. Προφανώς λοιπόν, έλαβαν ένα πάρα πολύ μεγάλο ποσό στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, για να δώσουν την άδεια στην Apple να δώσει δωρεάν το νέο τους άλμπουμ σε όλους τους χρήστες των iTunes και σε όσους έχουν το τελευταίο μοντέλο του smartphone της, ένα ποσό που προφανώς θα ήταν αδύνατο να βγάλουν από τις πωλήσεις. Ταυτόχρονα, έχουν την ευκαιρία να φτάσει η μουσική τους ακόμα και σε κόσμο που δεν τους είχε ακούσει μέχρι σήμερα, οπότε να διευρύνουν ακόμα περισσότερο το fan base τους. Πανέξυπνη κίνηση επιχειρηματικά, αν μη τι άλλο. Win-win situation για το συγκρότημα. Θα κυκλοφορήσει σε λίγο καιρό ο δίσκος και σε φυσικό προϊόν, ώστε και οι οπαδοί τους που θέλουν να αγοράσουν ένα CD ή ένα βινύλιο να το κάνουν, αλλά σε καμία περίπτωση πλέον, δεν θα είναι καν τα 5 εκατομμύρια που τους τίμησαν στο “No line on the horizon”.
Που είναι το θέμα λοιπόν; Μα σαφώς, ότι αυτή η κίνηση σε καμία περίπτωση δεν είναι ή δεν πρέπει να είναι το μέλλον της μουσικής. Αλήθεια, πόσα μικρότερα από τους U2 σχήματα, μπορούν να προσφέρουν δωρεάν το δίσκο τους, για τον οποίο στις περισσότερες των περιπτώσεων έχουν ξοδέψει ένα σκασμό λεφτά για τη δημιουργία του κι έχουν δώσει τον εαυτό τους για να βγάλουν κάτι που να τους αντιπροσωπεύει; Στην τελική ανάλυση οι U2, δεν έκαναν κάτι τέτοιο τζάμπα. Προπληρώθηκαν και θα εισπράξουν και πολύ περισσότερα από την τεράστια περιοδεία που θα κάνουν. Ένα συγκρότημα όμως που πουλάει μερικές χιλιάδες αντίτυπα (για να μην πω λιγότερο), τι πρέπει λοιπόν να κάνει, όταν ένας φίλος της μουσικής, παίρνει δωρεάν ένα άλμπουμ από ένα «ιερό τέρας» εντελώς δωρεάν; Δεν έχουν ευτελίσει τη μουσική τους, αλλά και τη μουσική γενικότερα; Και μάλιστα, σε τελική ανάλυση, όποιος θέλει να ακούσει το δίσκο των U2, δεν χρειάζεται «να βγει στην παρανομία» και να το κατεβάσει από torrent. Ένα stream στο Spotify είναι αρκετό στις ημέρες μας και με ελάχιστα ευρώ, μπορεί να το αποθηκεύσει κιόλας στον υπολογιστή του, νόμιμα… Ποιο είναι το μέλλον της μουσικής λοιπόν, όταν ο δυνητικός αγοραστής θα σκέφτεται και θα συγκρίνει το γεγονός ότι «οι U2 πρόσφεραν δωρεάν το δίσκο, γιατί εγώ να πληρώσω 10+ ευρώ για να αγοράσω τη μουσική των … (εδώ συμπληρώνετε όποιο όνομα θέλετε)». Δεν στραγγαλίζονται με αυτόν τον τρόπο συγκροτήματα που θέλουν και πρέπει κάποια στιγμή να πάρουν σειρά και να διαδεχτούν τους κάθε U2; Όλοι λέμε ότι πρέπει να υπάρξει διάδοχη κατάσταση στους δεινοσαύρους κάθε μουσικού ιδιώματος. Ίσως κάποια νεότερα σχήματα να μην είναι τόσο καλά ώστε να φτάσουν σε σημείο να διαδεχτούν τους κάθε U2, ROLLING STONES, METALLICA, IRON MAIDEN κτλ, αλλά δεν αξίζουν μία ευκαιρία κι ας φάνε τα μούτρα τους; Φυσικά, όσο τα παραπάνω μεγάλα σχήματα συνεχίζουν και είναι ενεργά, βγάζουν αξιοπρεπείς δίσκους, τιμάνε τα χρήματα που δίνει ο κόσμος στις συναυλίες τους, καλά θα κάνουν να 
στρογγυλοκάθονται στην κορυφή και να μην αφήνουν κανένα να τους ρίξει. Όταν όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι κι όταν έχει αρχίσει η φυσική φθορά και παρακμή, που έρχεται με το χρόνο, κάπου πρέπει να υπάρχει και η διάδοχη κατάσταση.
Εννοείται ότι οι U2, σκέφτονται κι ενεργούν με καταπληκτικό τρόπο ώστε να μεγαλώσουν ακόμα περισσότερο τη φήμη τους και –γιατί όχι- να αυξήσουν τα μηδενικά στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάνε κάτι: Οι δισκογραφικές εταιρίες, έχουν κάνει στο πέρασμα των χρόνων μυθικά λάθη κι ευθύνονται για πολλά κακά στη μουσική. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως, ότι εκτός των άλλων, «ευθύνονται» και για τη γιγάντωση πολλών σχημάτων, με τα χρήματα που έριξαν για την προώθησή τους. Ξεκινώντας από πολύ παλιά, ο Elvis Presley έκανε τόσες πωλήσεις, ώστε δημιούργησε το budget για να σπρωχτούν στην αγορά οι BEATLES, αυτοί με τη σειρά τους βοήθησαν τους ROLLING STONES, εκείνοι τους LED ZEPPELIN, κ.ο.κ. Νομίζετε ότι οι METALLICA, οι IRON MAIDEN ή οι JUDAS PRIEST και οι BLACK SABBATH, θα γίνονταν από μόνοι τους τόσο τεράστια ονόματα, μονάχα με την αξία της μουσικής τους, αν δεν υπήρχε ισχυρή δισκογραφική από πίσω τους και πανέξυπνο management; Σίγουρα θα έβρισκαν το δρόμο τους, αλλά δεν νομίζω ότι θα γίνονταν τόσο μεγάλοι, όσο είναι σήμερα. Αν εξακολουθήσουν να μην μπαίνουν χρήματα στο ταμείο των δισκογραφικών από καλλιτέχνες που μπορούν να πουλήσουν ακόμα, σ’ έναν εξιδανικευμένο κόσμο, δεν θα μπορούν να επενδύσουν στο “next big thing”, όποιο και να είναι αυτό (σε περίπτωση που δίνουν βέβαια χρήματα για promotion). Μπορεί η κεντρική εταιρία των U2, να πήρε φυσικά χρήματα, ώστε να δώσει άδεια να γίνει κάτι τέτοιο, πήραν όμως και τα κατά τόπους παραρτήματα που περίμεναν τις πωλήσεις των U2 ώστε να ορθοποδήσουν και να επενδύσουν σε νέους καλλιτέχνες;
Δυστυχώς, είναι λίγες οι εταιρίες που δίνουν το βήμα σε νέους καλλιτέχνες να παρουσιάσουν όπως πρέπει τους δίσκους τους, γι’ αυτό και είπα ότι αυτά συμβαίνουν σε εξιδανικευμένες περιπτώσεις, αλλά γιατί να αποκλείσουμε κάτι τέτοιο; Ξέρω ότι πολλοί θα ξεκινήσουν να βρίζουν μόλις διαβάσουν για δισκογραφικές, όμως δεν πρέπει να ξεχνάνε ότι παρόλα τα τραγικά σφάλματα που έχουν κάνει, με πιο βασικό στις ημέρες μας ότι προσπαθούν να κάνουν τους πάντες ν
α ακούγονται με τον ήχο που επικρατεί αλλά και με το γεγονός ότι δεν καταβάλλουν ιδιαίτερες προσπάθειες να μειωθεί η τιμή του CD ή του βινυλίου, αυτές είναι σε θέση ακόμα να δίνουν την ευκαιρία σε συγκροτήματα να γιγαντώνονται και να καλύπτουν τα βασικά έξοδα ώστε κάποιος να κάνει τη δουλειά του απερίσπαστα.
Η Sharon Osbourne έβρισε με χύμα τρόπο τους Ιρλανδούς superstars, αλλά δεν έδωσε ο κόσμος και πολύ σημασία, επειδή η συγκεκριμένη κυρία, κατά το παρελθόν έχει προβεί σε κολοσσιαία ατοπήματα και η φήμη που την ακολουθεί δεν είναι και η καλύτερη. Για διαβάστε όμως λίγο πιο προσεχτικά αυτά που λέει και ξεχάστε ότι βγήκαν από το στόμα της… Αν τα δείτε λίγο πιο αποστασιοποιημένα τα πράγματα, η γνώμη της δεν είναι δα και τόσο τραγικά άτοπη…
Και πριν τελειώσω, μία μεγάλη μου απορία: Από ποια σπηλιά βγήκαν όλοι αυτοί που αντέδρασαν όταν είδαν στο smartphone τους να έχει εγκατασταθεί ο νέος δίσκος των U2 κι επαναστάτησαν για να βγει; Ένα σωρό updates μπαίνουν στα κινητά μας κάθε μέρα, Η μουσική μας πείραξε. Μην την ακούσεις στην τελική αν δεν θέλεις. Ξέρετε, πάντα υπάρχει κι αυτή η επιλογή… Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα μπορούσε να γίνει, αν τους έβαζαν δωρεάν το νέο δίσκο των CANNIBAL CORPSE!!!
Σάκης Φράγκος
