"/>
Ο Σουηδός βιρτουόζος μας επισκέπτεται στις 19 Ιουνίου στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων και δύο μέρες νωρίτερα στη Μονή Λαζαριστών στη Θεσσαλονίκη, και αρπάζουμε την ευκαιρία για να θυμηθούμε δέκα από τα κομμάτια του όπου μας αποδεικνύει ότι η αξία του δεν οφείλεται μόνο στην διαβολεμένα γρήγορη κιθαριστική τεχνική του (ένας από τους μουσικούς του ήρωες, ο Ιταλός βιολονίστας Niccolò Paganini, είχε κάνει συμφωνία με τον Διάβολο για φήμη και δόξα, όπως λένε οι κακές γλώσσες) αλλά και στην συνθετική ευαισθησία του. Τι, όχι;
- “Icarus‘ Dream Suite Op. 4” (“Rising Force”, 1984)
Μιλάμε για μια πραγματική συμφωνία σε μινιατούρα. Αρχίζει δραματικά, περνώντας σταδιακά μέσα από ακουστικά περάσματα, ατμοσφαιρικά πλήκτρα και περάσματα ηλεκτρικής κιθάρας. Αντί να βιάζεται από το ένα σόλο στο άλλο, το κομμάτι αναπτύσσει ιδέες υπομονετικά, δημιουργώντας μια ταξιδιάρικη ατμόσφαιρα και με τον Μπαχ να δηλώνει πανταχού παρών. Ο τίτλος παραπέμπει στον ελληνικό μύθο του Ίκαρου και η μουσική αποτυπώνει μια παρόμοια αίσθηση έμπνευσης, θαυμασμού και τραγωδίας. Το έργο έχει κινηματογραφική αίσθηση, σχεδόν σαν το soundtrack ενός φανταστικού έπους. Η συμβολή του πληκτρά Jens Johansson είναι εξίσου σημαντική. Οι εμπνευσμένες από την κλασική μουσική εναλλαγές φράσεων με τον Malmsteen προσθέτουν ορχηστρικό βάθος και βοηθούν στην αναβάθμιση του κομματιού πέρα από ένα τυπικό κιθαριστικό ορχηστρικό κομμάτι. Είναι αναμφισβήτητα η πιο ολοκληρωμένη καλλιτεχνική του δημιουργία. Ένα neoclassical metal έπος που παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του Malmsteen.
2. “Black Star” (“Rising Force”, 1984)
Εδώ ξεκίνησαν όλα. Κανείς δεν είχε ακούσει κάτι παρόμοιο μέχρι τότε (άντε το πολύ κάποια ψήγματα στο παίξιμο του Blackmore) αλλά για πρώτη φορά το shredding και η κλασική μουσική γίνονταν ένα με τέτοιο τρόπο. Το κομμάτι ξεκινά με μια στοχαστική ακουστική εισαγωγή πριν εξελιχθεί σε μια δραματική σύνθεση με ηλεκτρική κιθάρα. Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε γρήγορο shredding, ο Malmsteen χτίζει ένα δυνατό μελωδικό θέμα και το αναπτύσσει μέσα από παραλλαγές, δημιουργώντας μια δομή που μοιάζει πιο κοντά σε μια κλασική σύνθεση παρά σε μια τυπική rock ορχηστρική σύνθεση.
Ο τίτλος ταιριάζει απόλυτα με τη μουσική. Μια σκοτεινή, σχεδόν μεσαιωνική ατμόσφαιρα διατρέχει τη σύνθεση. Οι μελωδίες σε ελάσσονα, δημιουργούν μια αίσθηση μυστηρίου και μεγαλείου, ενώ οι τα πλήκτρα προσθέτουν μια μπαρόκ διάσταση.
3. “Far Beyond the Sun” (“Rising Force”, 1984)
Η ταχύτητα, η ακρίβεια, το βιμπράτο και η κυριαρχία του Malmsteen στην αρμονική ελάσσονα phrasing είναι αδιαμφισβήτητες σε αυτό το κομμάτι. Ωστόσο, η διαχρονική γοητεία της ερμηνείας προέρχεται από τη μουσικότητά της και όχι από τη δυσκολία της. Τα γρήγορα περάσματα εξυπηρετούν τη σύνθεση αντί να υπάρχουν απλώς ως επιδείξεις τεχνικής. Ο τόνος της κιθάρας είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας μιας που το βιμπράτο που θυμίζει βιολί και η ρευστό παίξιμο του Malmsteen κάνουν ακόμη και τα πιο σύνθετα κομμάτια να ακούγονται εκφραστικά και μελωδικά.
Μαζί με το “Black Star” έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια του Malmsteen, κάνοντας και τα δύο να είναι αναπόσπαστα μέρη του set list του. Ο ίδιος ο Malmsteen έχει δηλώσει ότι το έχει παίξει καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του, συχνά ανανεώνοντάς το επί σκηνής μέσω αυτοσχεδιασμού.
4. “I‘ll See the Light, Tonight” (“Marching Out”, 1985)
‘Hταν το τραγούδι που έδειξε ότι μπορούσε να γράψει μια αξιομνημόνευτη φωνητική μελωδία χωρίς να θυσιάσει τη νεοκλασική του ταυτότητα.
Οι στίχοι, το ρεφρέν και τα ορχηστρικά μέρη είναι αυστηρά οργανωμένα, καθιστώντας το ένα από τα πιο προσιτά τραγούδια στον κατάλογό του. Ο Jeff Scott Soto προσφέρει μια δυνατή αλλά και μελωδική, συγχρόνως, προσέγγιση, συμπληρώνοντας τέλεια τη νεοκλασική ατμόσφαιρα. Σε αντίθεση με την θεματική της ηρωικής φαντασίας, τυπική εκείνης της δεκαετίας, οι στίχοι παραμένουν σχετικά απλοί, εστιασμένοι στον αγώνα, το πεπρωμένο και την υπέρβαση των αντιξοοτήτων.
Το παίξιμο του Σουηδού περιέχει όλα τα χαρακτηριστικά του. Δεξιοτεχνικό παίξιμο, κλασικές επιρροές, πιασάρικες μελωδίες και δραματικές πινελιές, κάνουν αυτό το κομμάτι να είναι από τα καλύτερα heavy κομμάτια της δεκαετίας.
5. “You Don‘t Remember, I‘ll Never Forget” (“Trilogy”, 1986)
Ίσως το πιο πιασάρικο κομμάτι της καριέρας του, είναι τόσο επιθετικό όσο και μελωδικό, δημιουργώντας μια πιο σκοτεινή και συναισθηματική ατμόσφαιρα. Η ενορχήστρωση είναι σφιχτά δομημένη, κινούμενη με φυσικό τρόπο ανάμεσα σε δυνατούς στίχους (εκδίκηση; αγανάκτηση;), ένα εκρηκτικό ρεφρέν και ορχηστρικά μέρη.
Το παίξιμό του έχει μια αίσθηση νοσταλγίας και απογοήτευσης που αντικατοπτρίζει τα στιχουργικά θέματα. Σε σύγκριση με την αισιοδοξία του “I’ll See the Light, Tonight”, αυτό το κομμάτι δίνει μια πιο προσωπική και συναισθηματικά περίπλοκη αίσθηση. Ο πιο σκοτεινός τόνος του δίνει ένα βάθος που ανταμείβει την επαναλαμβανόμενη ακρόαση.
6. “Crying” (“Trilogy”, 1986)
Ο τίτλος τα λέει όλα: η ακουστική κιθάρα δίνει πραγματικά την αίσθηση ότι θρηνεί, με πλατύ vibrato και εκφραστικές πενιές που αγγίζουν την ψυχή. Η ενορχήστρωση εξελίσσεται σταδιακά από ένα μελαγχολικό άνοιγμα σε πιο δραματικά νεοκλασικά περάσματα. Σε αντίθεση με ορισμένα από τα πιο επιθετικά ορχηστρικά κομμάτια του Malmsteen, το “Crying” παραμένει επικεντρωμένο στη μελαγχολική ατμόσφαιρα καθ’ όλη τη διάρκειά του ενώ τα πλήκτρα παρέχουν ένα ορχηστρικό, μπαρόκ φόντο χωρίς όμως να αποσπούν την προσοχή από την κεντρική μελωδία. Δεν συστήνεται η ακρόαση του τραγουδιού εάν περνάτε από δύσκολες στιγμές ή εάν υπάρχουν αιχμηρά αντικείμενα κοντά σας.
7. “Trilogy Suite Op. 5” (“Trilogy”, 1986)
Ο φυσικός διάδοχος του “Icarus’ Dream Suite Op. 4”. Αυτή τη φορά, ο Jens Johansson έχει πιο ελεύθερο πεδίο για να ζωγραφίσει κυριολεκτικά μέσα από ηχητικά τοπία που πάνε από το μπαρόκ, στο μεσαιωνικό, στο επικό, ακόμα και στο progressive rock fusion, σε απόλυτη εναρμονία με τα κιθαριστικά περάσματα του Malmsteen που μέσα από τρία διαφορετικά μέρη μας ανεβάζει σε ένα τρενάκι του λούνα παρκ με φοβερές αλλαγές και ανεβοκαταβέσματα έντασης και συναισθημάτων, ενώ την ίδια στιγμή, ο αδελφός του, ο ντράμερ Anders Johansson, κρατάει όλο το βάρος αυτών των αλλαγών και την ίδια στιγμή δείχνει τον δρόμο μπρος τα μπροστά (αυτό το ride cymbal!). Άλλο ένα μικρό αριστούργημα του Σουηδού κιθαρίστα.
8. “Dreaming (Tell Me)” (“Odyssey”, 1988)
Η απόλυτη power ballad της καριέρας του. O Joe Lynn Turner έφερε μια μελωδική-ροκ ευαισθησία που συμπλήρωνε τέλεια το νεοκλασικό στυλ κιθάρας του Malmsteen. Η εκφραστική του ερμηνεία ταιριάζει απόλυτα με τα θέματα των στίχων, που αφορούν τη λαχτάρα και την ιδανική αγάπη. Ισπανική κιθάρα, επικά πλήκτρα και μια αργή ενορχήστρωση δημιουργούν μια ρομαντική, σχεδόν κινηματογραφική ατμόσφαιρα. Όταν φτάνει το σόλο κιθάρας, υπηρετεί το τραγούδι συναισθηματικά αντί να λειτουργεί ως επίδειξη τεχνικής υπερβολής. Όποιος το ακούει και δεν του σηκώνεται η τρίχα, δεν έχει αίμα ζεστό που τρέχει από τις φλέβες του, αλλά Κόκα Κόλα. Up the lighters!
9. “Save Our Love” (“Eclipse”, 1990)
Άλλο ένα ξεκάθαρο δείγμα κομματιού όπου ο Malmsteen συγκρατεί το συνηθισμένο του shredding και επικεντρώνεται στη μελωδία, η οποία δίνει στο τραγούδι μια πιο προσιτή και φιλική προς το ραδιόφωνο αίσθηση, σχεδόν AOR θα έλεγα. Η ζεστή φωνή του Göran Edman προσθέτει συναισθηματικό βάρος σε στίχους που μιλούν σχετικά με την συμφιλίωση μεταξύ δύο εραστών, στίχοι που διαφορετικά θα έμοιαζαν κάπως κλισέ. Από τις λίγες περιπτώσεις στην καριέρα του όπου το νεοκλασσικό παραχωρεί την πρωτοκαθεδρία στο ροκ αυτό καθαυτό.
10. “Brothers” (“The Seventh Sign”, 1994)
Είναι ένα κομμάτι που θα μπορούσε να είχε συνθέσει και ένας Gary Moore στα πιο παραπονιάρικά του. Το νεοκλασσικό στοιχείο είναι παρόν βεβαίως, αλλά προτεραιότητα έχουν η μελαγχολία, η εκφραστικότητα, η νοσταλγία μιας (χαμένης;) φιλίας, με αποτέλεσμα το κομμάτι να ακούγεται περισσότερο προσωπικό και στοχαστικό παρά δεξιοτεχνικό από μόνο του. Τα πλήκτρα προσφέρουν ένα φωτεινό και μεγαλοπρεπές background, ενώ η κιθάρα αναλαμβάνει τη συναισθηματική αφήγηση. Η παραγωγή στο “The Seventh Sign” ήταν γενικά πιο ζεστή και οργανική από κάποια από τα άλμπουμ του Malmsteen στα τέλη της δεκαετίας του ’80, και αυτό το κομμάτι επωφελείται σε μεγάλο βαθμό από αυτή την ατμόσφαιρα.
Γιώργος Γκούμας
