Ημέρα δεύτερη του ROCK HARD festival, με τις συγκινήσεις της προηγούμενης μέρας να μην έχουν καλά καλά περάσει, αλλά εμείς ετοιμαζόμαστε για την μεγάλη αυλαία. Οι ANGRA, με καλεσμένο τον Kiko Loureiro, γιορτάζουν τα 30 χρόνια του “Holy land”, o Udo Dirkschneider σε ένα set βασισμένο στις χρυσές μέρες του με τους ACCEPT, ο Blaze Bayley σε IRON MAIDEN set και ο Frank Blackfire σε ένα set που τιμάει τις μέρες του σε SODOM και KREATOR. Αρκετά δυνατοί πόλοι έλξης για την μέρα αυτή, οπότε πάμε να τους δούμε έναν-έναν γιατί έχουμε αρκετά να πούμε μου φαίνεται.
Την ημέρα ξεκίνησε ένα ανερχόμενο και τίμιο σχήμα στο χώρο του ελληνικού thrash. Οι DREAMLORD. Με αρκετά “Αμερικάνικο” ήχο (λέγε με πρώιμοι METALLICA, NUCLEAR ASSAULT, SACRED REICH, ATROPHY, EXODUS) αλλά και ένα δεύτερο δίσκο ο οποίος έχει κερδίσει τις εντυπώσεις, με τον γενικότερο τίτλο “Artificial imprisonment” (φοβερός τίτλος αν με ρωτάτε), κάνανε το επόμενο βήμα, μετά το “Disciples of war” (2019), το οποίο ήταν μεν καλό, αλλά άφηνε υποσχέσεις για το μέλλον. Βλέποντας τους δε, επιτέλους ζωντανά, μπορώ να καταλάβω, για ποιον λόγο άφησαν καλές εντυπώσεις.
Το “Artificial imprisonment” φυσικά, είχε τη μερίδα του λέοντος με τέσσερα κομμάτια (“Artificial imprisonment”, “Global decay”, “Kill the serpent”, “This war of mine”) έναντι ενός από το “Disciples of war” (“Out for blood”). Σοβαρό συγκρότημα, άρτιο παικτικά, ενώ νιώθω πως τα καλύτερα έρχονται. Επίσης, πλέον θα τους παρακολουθώ πιο στενά.
Συνέχεια, με τον αγαπημένο μου Frank Blackfire. Ολόκληρο άρθρο έγραψα για τα έργα και τις ημέρες του στους SODOM και KREATOR, εκφράζοντας την αγάπη που του έχω. Αυτό που δεν περίμενα, είναι να ξεκινήσει το set, αφενός μεν με το “Peter Gunn theme”, αφετέρου δε με το “Victims of society” από τον solo δίσκο του. Η Γερμανογκαρίδα του μου αρέσει, του πάει και πάει και στις συνθέσεις του. Η μεγάλη έκπληξη ήρθε καπάκια, όταν έπαιξε το “Renewal”. Δεδομένου ότι τις 6 φορές (πάμε για 7η σε δύο μήνες χοντρικά) που έχω δει KREATOR, δεν έχω ακούσει το εν λόγω κομμάτι, ήταν τεράστια χαρά να το ακούω από τον Frank.
Και πάρε καπάκια “People of the lie” για να ανοίξουν τα πρώτα circle pit (το οποίο ζητούσε διαρκώς!). Και εδώ, σταματάει η αναφορά στη περίοδο του με τους KREATOR. Τα βλέμματα γυρνάνε στους SODOM, με τα “Agent orange”, “Sodomy and lust” (το πρώτο κομμάτι που έγραψε για τους SODOM το ‘86), “Remember the fallen” (τονίζοντας το πόσο δεν θέλει τον πόλεμο!), “Bombenhagel” και σβήσιμο με “Ausgebombt”. Μια γερή τζούρα Γερμανικής thrash ιστορίας, αν μη τι άλλο, από έναν σπουδαίο πρωταγωνιστή της. Παράλληλα με το set, σκεφτόμουν πόσο θα ήθελα να δω κάποιον της Γερμανικής τριάδας εδώ μέσα. Αν όχι τους KREATOR που είναι για πιο μεγάλους χώρους, τότε σίγουρα τους DESTRUCTION.
Γιάννης Σαββίδης
Αν μία λέξη μπορεί να συνοδεύσει τον Blaze Bayley, αυτή είναι η τιμιότητα. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί για τον άνθρωπο που κάλυψε τη θέση του Bruce Dickinson στους IRON MAIDEN, στη δυσκολότερη στιγμή σε ολόκληρη την ιστορία του συγκροτήματος, ότι έκανε από την πλευρά του τα μέγιστα για να φανεί αντάξιος των περιστάσεων. Και ενώ για τα “The X-factor” και “Virtual XI” έχουν γραφτεί πολλές αράδες, όπου ευθύνη ο ίδιος δεν είχε καμία, υπάρχουν στιγμές και στα δύο άλμπουμ, πάρα πολύ καλές. Άλλωστε μιλάμε για τους IRON MAIDEN.
Έτσι λοιπόν, στην εμφάνιση του Blaze είχαμε να κάνουμε με ένα σχεδόν αποκλειστικό IRON MAIDEN setlist, όπου λίγα πράγματα μπορούν να πάνε στραβά. Ήταν όμως όλα όπως τα περιμέναμε από τον Blaze και τους μουσικούς που τον πλαισίωναν;
Αρχικά, το γκρουπ βγήκε στη σκηνή και ξεκίνησε παίζοντας το “Doctor doctor” των UFO, για να εμφανιστεί ο Blaze στο τελείωμα του τραγουδιού και να ξεκινήσουν αμέσως το “Lord of the flies”. Από τα αγαπημένα μου τραγούδια της περιόδου του Blaze στους IRON MAIDEN, όμως η πραγματικότητα είναι ότι όση διάθεση και να είχε ο αγαπητός frontman, η ηλικία, ο χρόνος και φυσική κατάσταση έχουν επηρεάσει την απόδοσή του. Και για να σταθούμε κυρίως στη φωνή του, φαινόταν, πως ζοριζόταν αρκετά να βγάλει τα τραγούδια δίχως όμως αυτό να πτοεί στο ελάχιστο το κοινό που τον αποθέωνε καθ’ όλη τη διάρκεια του σετ του.
Είπαμε όμως, τιμιότητα και ο ίδιος προσπάθησε πολύ για να ξεσηκώσει το κοινό και να κάνει ότι καλύτερο μπορεί. Εντύπωση δε, προκάλεσε το γεγονός ότι μόλις για δεύτερο τραγούδι επέλεξε το “Justice of the peace”, που κυκλοφόρησε αρχικά μέσω του single για το “Man on the edge” και η επιλογή του “Born as a stranger” από την προσωπική του καριέρα. Το “Judgement of heaven” θύμισε ότι ακόμα και τα πιο αδύναμα τραγούδια των IRON MAIDEN έχουν πανέμορφα σημεία, ενώ τα “The clansman”, “Man on the edge” και “Futureal” ήταν τα τραγούδια που υποδέχθηκε το κοινό με μεγάλη θέρμη. Αν αντί του “Angel and gambler” έκλεινε με το “Sign of the cross”, θα είχαμε ένα ακόμα καλύτερο φινάλε κατά τη γνώμη μου, αλλά και πάλι, ο Blaze μας ζέστανε όσο χρειαζόταν και μας προετοίμασε για την ισοπέδωση που θα ακολουθούσε από τους DIRKSCHNEIDER.
Δημήτρης Μπούκης
Για πάρα πολλούς οπαδούς της heavy metal μουσικής υπάρχουν κάποια de facto μέλη σε ένα συγκρότημα, αφού τα έχουν συνδέσει, καλώς ή κακώς, με τα άλμπουμ που έχουν θεμελιώσει ιδιώματα. Έτσι κάποιοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο, αντιμετωπίζουν κάπως στερεοτυπικά κάποιους μουσικούς, αφού δεν γίνεται να «αποσυνδεθούν» εύκολα από καλλιτεχνικές δημιουργίες που έχουν γράψει ιστορία, ασχέτως αν έχουν φύγει από το συγκρότημα που έκαναν την μεγάλη επιτυχία.
Ένας από αυτούς θα είναι για πάντα ο Udo Dirkschneider, ο τραγουδιστής που έχει ερμηνεύσει τα τραγούδια των ACCEPT, που θα «μεγαλώνουν» για πάντα με τους οπαδούς. Ο αντικαταστάτης του στο γκρουπ, Mark Tornillo, σαφώς και είναι ένας αγαπητός μουσικός, αλλά θεωρώ πως όλοι οι οπαδοί και του συγκροτήματος αλλά και του ιδιώματος, στο άκουσμα του ονόματος των ACCEPT, πρώτα θα σκεφτούν τον Udo και μετά τον Mark, όπως φυσικά συμβαίνει και με πολλά ακόμα συγκροτήματα αντίστοιχα. Δεν είναι τυχαίο ότι όπου εμφανίζεται ζωντανά ο Udo Dirkschneider, με το γκρουπ του, τους U.D.O., το μέρος γίνεται πόλος έλξης πολλών που θέλουν να τον ακούσουν. Σε αυτό έχει σίγουρα βοηθήσει και το γεγονός ότι έχει κυκλοφορήσει πολύ καλές δουλειές, που χρήζουν ιδιαίτερης μελέτης.
Τα τελευταία χρόνια σαν DIRKSCHNEIDER έχει κάνει κάποιες εμφανίσεις σε venues παρουσιάζοντας ζωντανά μόνο υλικό του συγκροτήματος από το οποίο ξεκίνησε τον μύθο του. Μια από αυτές θα ήταν και στο Rock Hard Festival, και έτσι όσοι θα ήταν παρόντες θα είχαν μια σπάνια ευκαιρία να ακούσουν τραγούδια που έχουν ορίσει και το Γερμανικό heavy metal αλλά και το ιδίωμα γενικότερα.
Όσοι τον έχουν δει ζωντανά έστω και μια φορά ξέρουν από πριν ότι θα περάσουν καλά, όπως και έγινε και την συγκεκριμένη βραδιά. Παρόλο που δεν «μπήκε» σχετικά καλά με κάποια ελαφρά θέματα στον ήχο, από το δεύτερο τραγούδι “Livin’ for tonite” και μετά, αυτό που βλέπαμε επί σκηνής ήταν κάτι μοναδικό και άκρως ξεσηκωτικό. Παρόλο που δεν βρίσκονταν στο σανίδι οι κιθαρίστες Wolf Hoffmann, Jörg Fischer και Herman Frank, ο μπασίστας Peter Baltes, που τελικά δεν ήρθε αφού δεν μπόρεσε να ξεπεράσει το σπάσιμο στα πλευρά του από πτώση από την σκηνή πριν λίγες εβδομάδες, και ο drummer Stefan Kaufmann, όλοι δηλαδή οι μουσικοί που έχουν συνδέσει τα ονόματα τους με τα άλμπουμ που όρισαν την χρυσή δισκογραφική περίοδο των ACCEPT, δεν ενόχλησε κανέναν θεωρώ. Όσοι πλαισίωναν τον Udo ήταν άκρως αποδοτικοί και ουχί μισθοφορικοί κομπάρσοι, και δεν δημιούργησαν σε κανένα σημείο της εμφάνισης, την σκέψη ότι αν έπαιζαν άλλοι μουσικοί το αποτέλεσμα θα ήταν διαφορετικό, αφού ότι βλέπαμε, ήταν μια καλοκουρδισμένη μηχανή απόδοσης όλων των θρυλικών τραγουδιών που επιλέχθηκαν, δίνοντας τον καλύτερο εαυτό τους, και πρωτίστως διατηρώντας στο έπακρο το ηχητικό feeling της μουσικής των ACCEPT.
Φυσικά, μπροστάρης σε όλη την σχεδόν μια ώρα που έπαιζαν ζωντανά, ήταν μια τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές του heavy metal, αλλά και ένας αγέραστος, έφηβος frontman που δικαιολογεί στο 1000% τις λέξεις. Είτε θέλετε γιατί είναι στο ίδιο ποσοστό επαγγελματίας, είτε γιατί βιώνει και ο ίδιος ακόμα τα ίδια συναισθήματα όταν τραγουδάει τα θρυλικά τραγούδια που ηχογράφησε με τους ACCEPT, η ενέργεια που εκπέμπει από την σκηνή είναι μοναδική. Παρόλο που θα μπορούσε να είναι πιο διεκπεραιωτικός στην εμφάνιση του, αντιθέτως δρούσε σαν να ήταν σε περιοδεία των ACCEPT στη δεκαετία του ‘80. Πέρα από την χαρακτηριστική του ερμηνεία, σχεδόν σε όλη την εμφάνιση, «έπαιζε» με τον κόσμο, δημιουργώντας μια πολύ όμορφή αλληλεπίδραση κοινού και μουσικών.
Βεβαίως μεγάλο ρόλο συνετέλεσαν και τα τραγούδια που επιλέχθηκαν, αφού ακούστηκαν μερικές από τις μεγαλύτερες και διαχρονικότερες επιτυχίες του συγκροτήματος, οπότε οι καλές επιλογές οικείων προς το κοινό κομματιών, «γέρνει» πιο εύκολα την ζυγαριά υπέρ της άκρατης διασκέδασης και ηχητικής ικανοποίησης. Ορισμένοι παρευρισκόμενοι ίσως θα ήθελαν να ακούσουν ζωντανά κάποια άλλα τραγούδια, αλλά σε ένα festival με τους μουσικούς να είναι δυστυχώς συγκεκριμένη ώρα επί σκηνής, τα κουκιά είναι μετρημένα και το set list, προβλέψιμα ωραίο. Το πολύ σημαντικό είναι το τελικό αποτέλεσμα που προκύπτει και εκείνη την βραδιά ήταν μοναδικό, με την όποια έλλειψη τραγουδιών να είναι μόνο υποκειμενική.
Το κοινό έζησε μια μοναδική εμπειρία και μια μικρή γιορτή αφιερωμένη στην μουσική κληρονομιά και του ίδιου του Udo Dirkschneider, ενός τραγουδιστή που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του ήχου και της αισθητικής του κλασικού ευρωπαϊκού heavy metal, αλλά και των ACCEPT, ενός από τα σημαντικότερα συγκροτήματα που έχει αναδείξει η heavy metal μουσική. Μακάρι στο κοντινό μέλλον να μπορέσουμε να ξανά ακούσουμε και τα συγκεκριμένα αλλά και πολλά άλλα τραγούδια, σε ένα reunion, με όσα περισσότερα από τα αυθεντικά μέλη των ACCEPT, για μια τελευταία φορά. Μέχρι τότε ας αρκεστούμε στα υπάρχοντα σχήματα που διατηρούν τον μύθο, και φυσικά να θυμόμαστε αυτή την μοναδική εμφάνιση και απόδοση όλων την 12η Σεπτέμβριου στην Τεχνόπολη.
Θοδωρής Μηνιάτης
Αφού μαζέψαμε τα κομμάτια μας από την υπερηχητική εμφάνιση του Στρατηγού, ανασυντασσόμαστε για να απολαύσουμε την εμφάνιση των Βραζιλιάνων ANGRA στα πλαίσια της 30ης επετείου του αριστουργήματος “Holy Land”, οι οποίοι θα είχαν παρέα τους επί σκηνής τον Kiko Loureiro σαν special guest. Οι ετοιμασίες της σκηνής προχώρησαν γοργά και την προκαθορισμένη ώρα τα φώτα έσβησαν για να υποδεχτεί η σκηνή της Τεχνόπολης τους headliners της 2η μέρας του Rock Hard Festival Greece.
To “Unfinished Allegro” ακούγεται από τα ηχεία και ήδη υποπτευόμαστε τι θα ακολουθήσει. Δεν πέσαμε έξω και οι Βραζιλιάνοι ξεκινούν το set τους με το μοναδικό “Carry On” σε ένα σχεδόν ονειρικό ξεκίνημα, αναγκάζοντας πολλούς από τους παλιούς να βουτήξουν πίσω στην εφηβεία τους και τους νέους να ακούσουν ένα από τα πιο όμορφα κομμάτια του power ήχου. Η μπάντα έχει ξεκινήσει με όρεξη και ο κόσμος τραγουδάει τους στίχους του κομματιού. Ο ήχος στη μέση της πλατείας είναι εξαιρετικός και η μπάντα δεμένη, αποδίδει σε υψηλό επίπεδο. Σειρά έχει το “Tide of Changes – Part I & II” από το τελευταίο άλμπουμ της μπάντας “Cycles of Pain”. Οι αντιδράσεις του κοινού ήταν πιο συγκρατημένες, πράγμα λογικό μιας και δεν ήταν όλο το κοινό εξοικειωμένο με το πιο πρόσφατα υλικό της μπάντας, συγκριτικά πάντα με τις κλασικές δουλειές των Βραζιλιάνων.
Μόλις τελείωσε το κομμάτι, η μπάντα αποχώρησε από τη σκηνή, τα φώτα έσβησαν και το “Crossing” άρχισε να ακούγεται από τα ηχεία. Είχε έρθει η ώρα να τιμηθεί το “Holy Land”. Οι ANGRA εφορμούν ξανά στο σανίδι, παρέα με τον special guest της βραδιάς Kiko Loureiro, και με τρείς πλέον κιθάρες ακούμε τις πρώτες νότες του “Nothing to Say”. Ο τελευταίος είναι υπέρ το δέον κινητικός και δείχνει να το χαίρεται.
Η συνέχεια βρίσκει τον Alírio Netto να κάθεται στο πιάνο που είχε στηθεί δίπλα από τα drums και να ξεκινά να παίζει και να τραγουδά το “The Show Must Go On” των τεράστιων QUEEN. Παρεμπιπτόντως ο Netto έχει τραγουδήσει και στους QUEEN EXTRAVAGANZA, την επίσημη tribute μπάντα στους QUEEN, σε παραγωγή μάλιστα των Brian May και Roger Taylor. Πίσω στα των ANGRA όμως, ακούμε μέχρι το πρώτο ρεφραίν του κομματιού και αυτομάτως ο Netto το γυρίζει και παίζει το “Silence and Distance” σε μια όμορφη εκτέλεση.
Και αν η προηγούμενη ήταν όμορφη εκτέλεση, το “Carolina IV” και τα δέκα λεπτά που ακολούθησαν ήταν ένα από τα highlights της εμφάνισης των Βραζιλιάνων, οι οποίοι έπαιξαν μεγάλη μπάλα στο κομμάτι αυτό, με το κοινό να ακολουθεί από κοντά. Στα μέσα του κομματιού ο Netto έκανε τα παιχνίδια του με το κοινό και αφού έπαιξε τα μέρη του στο πιάνο, η μπάντα συνέχισε με πραγματικά ορμητικό ρυθμό, παρασέρνοντας τον κόσμο.
Οι επόμενες νότες στο πιάνο σήμαναν την έναρξη του “Make Believe”. Η εκτέλεση του κομματιού είναι πραγματικά συγκινητική και ο Alírio Netto τολμώ να πω πως ίσως είναι ότι πιο κοντά θα μπορούσαμε να ακούσουμε στον μακαρίτη Andre Matos. Εξαιρετικό!
Το “Angels and Demons” από το “Temple of Shadows” μπορεί να μας προσγείωσε λίγο μιας και διέκοψε το σερί των κομματιών του “Holy Land”, αλλά ήταν καλό. Το “Wuthering Heights” της Kate Bush προσωπικά το βρήκα συμπαθητικό, αλλά ο κόσμος χειροκρότησε και με το παραπάνω και αυτό είναι που μετράει. Στα καπάκια ο Rafael Bittencourt ξεκίνησε να παίζει την ακουστική του κιθάρα και το ομώνυμο κομμάτι από το “Rebirth” άρχισε να ξετυλίγεται, πριν ακολουθήσει το καλύτερο τραγούδι του ίδιου δίσκου, το “Nova Era”, με τον Kiko Loureiro να ξανανεβαίνει στη σκηνή και να συμπράττει ξανά με την υπόλοιπη μπάντα.
Κάπου εκεί το ρολόι έδειχνε ήδη 23:30 και η μπάντα ολοκλήρωνε το set της. Η αλήθεια είναι πως τα πράγματα πήγαν διαφορετικά σε σχέση με την αντίληψη που είχαμε από τη συνεννόηση με το συγκρότημα, ότι θα έπαιζαν ολόκληρο το “Holy Land”, εξαιτίας της επανακυκλοφορίας του δίσκου, του εορτασμού των 30 ετών του, αλλά και της παρουσίας του Kiko Loureiro επί σκηνής με το συγκρότημα. Παρόλα αυτά οι Βραζιλιάνοι ήταν άψογοι, κάνοντας μια εξαιρετική εμφάνιση, γυρίζοντας πολλούς από τους παρευρισκομένους πολλά χρόνια πίσω, ακούγοντας ζωντανά κομμάτια με τα οποία μεγαλώσαμε.
Κλείνοντας το φεστιβάλ μας έκανε και φέτος κοινωνούς ιδιαίτερων και συγκινητικών στιγμών, μιας και απολαύσαμε ένα πυκνό διήμερο γεμάτο με μουσικές και καλλιτέχνες που έχουμε αγαπήσει. Σημαντικό επίσης το γεγονός πως όσοι παρευρεθήκαμε στο φεστιβάλ είχαμε την ευκαιρία μέσω των signing sessions και των meet ’n’ greets να συναντήσουμε και να γνωρίσουμε από κοντά κάποιους από τους μουσικούς των οποίων οι δουλειές μας έχουν κρατήσει αμέτρητες ώρες συντροφιά. Και στα επόμενα με το καλό!
Θανάσης Μπόγρης
Φωτογραφίες: Έλενα Βασιλάκη
