ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “Crystal Ball” – STYX
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 1976
ΕΤΑΙΡΙΑ: A&M
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: STYX
ΣΥΝΘΕΣΗ:
Dennis DeYoung – φωνητικά, πλήκτρα
James “JY” Young – φωνητικά, Κιθάρες
Tommy Shaw – φωνητικά, Κιθάρες
Chuck Panozzo – Μπάσο
John Panozzo – ντραμς, κρουστά
Το “Crystal Ball”, όντας το έκτο στούντιο άλμπουμ των STYX, συμπλήρωσε τα 50 χρόνια από την κυκλοφορία του. Σίγουρα, δεν είναι ο πιο διάσημος δίσκος του συγκροτήματος από το Σικάγο, είναι όμως από εκείνους που της άλλαξαν πορεία, αφού σε αυτόν πρωτοεμφανίζεται ο Tommy Shaw στη θέση του John Curulewski, (κιθαρίστα / τραγουδιστή και ιδρυτικό μέλος). Χωρίς την άφιξη του Shaw, οι STYX πιθανότατα δεν θα έφταναν ποτέ στα πολύ πιο επιτυχημένα “The Grand Illusion” και “Pieces of Eight”.
Μέχρι τότε ήταν ένα συγκρότημα από το Σικάγο με φιλοδοξίες αλλά χωρίς σταθερή ταυτότητα, με καλές ιδέες, μεγάλα κομμάτια και εντυπωσιακά πλήκτρα, αλλά χωρίς ισορροπία στις συνθέσεις τους, καθώς ο Dennis DeYoung έκλινε προς το θεατρικό και το συμφωνικό και ο James Young προς το πιο σκληρό rock.
Ο Shaw ήρθε να δέσει αυτά τα δύο άκρα και αυτό ακούγεται παντού στο δίσκο: η κιθάρα του είναι πιο μελωδική, οι φωνητικές αρμονίες πιο γεμάτες και η μπάντα αποκτά για πρώτη φορά τρεις τραγουδιστές που συμπληρώνονται αντί να συγκρούονται.
Το αποτέλεσμα είναι ένα άλμπουμ με δύο πλευρές, που δεν καταφέρνει πάντα ο Shaw να τις ενώσει, αλλά η προσπάθεια είναι παραπάνω από ενδιαφέρουσα.
Με μόλις επτά κομμάτια και διάρκεια λίγο πάνω από μισή ώρα, ο δίσκος ανοίγει με το “Put Me On, ένα κομμάτι που υπογράφουν και οι τρεις συνθέτες και τραγουδούν ο Young μαζί με τον DeYoung, με έντονο κιθαριστικό παιχνίδι και αλλαγές διάθεσης που δίνουν αμέσως τον τόνο. Αμέσως μετά έρχεται το “Mademoiselle”, το single του δίσκου, που έγραψαν ο Shaw με τον DeYoung και τραγουδά ο Shaw, στην πρώτη του φωνητική εμφάνιση με το συγκρότημα, και δείχνει πώς μπορούσαν να ενωθούν οι pop ευαισθησίες του ενός, με το rock ένστικτο του άλλου, με παιχνιδιάρικη μελωδία, πυκνές αρμονίες και μια διάθεση που θυμίζει BEATLES ή QUEEN. Επίσης, το τραγούδι αυτό δείχνει, για το συγκρότημά, πώς οι STYX είχαν το βλέμμα στραμμένο στα ραδιόφωνα αλλά πάντα με μια δόση δραματικότητας, θα λέγαμε…
Αν κάτι ξεχωρίζει από την πρώτη ακρόαση, είναι το τραγούδι που δίνει τον τίτλο στο δίσκο, το “Crystal Ball”, που ξεκινά απαλά, με ακουστική κιθάρα και σχεδόν folk διάθεση και σιγά σιγά μεγαλώνει μέχρι να γίνει ένα ολοκληρωμένο rock κομμάτι με εντυπωσιακά σόλο. Είναι η πρώτη μεγάλη συμβολή του Shaw και λειτουργεί σαν δήλωση: ένας νέος άνθρωπος μπαίνει σε μια καθιερωμένη μπάντα, σεβόμενος το παρελθόν της και δείχνει προς που μπορεί να πάει. Ο ίδιος θα γίνει αργότερα ο βασικός συνθέτης των rock τραγουδιών των STYX και εδώ φαίνεται γιατί.
Στο ίδιο πνεύμα κινούνται και άλλες στιγμές του δίσκου, όπως το “Shooz, ένα σκληρό, blues rock κομμάτι των Shaw και Young, που δείχνει ότι οι STYX ήξεραν να παίζουν και πιο άμεσα, χωρίς φιλοσοφίες. όπου οι κιθάρες παίρνουν τον πρώτο λόγο και η μπάντα ακούγεται πιο σφιχτή και πιο ζωντανή.
Στον αντίποδα βρίσκεται ο DeYoung, που μοιάζει να θέλει να κάνει σχεδόν με κάθε τραγούδι του μια μικρή παράσταση, με το “Jennifer” να είναι πιασάρικο, αλλά με στίχους που σήμερα ακούγονται αμήχανοι, και με το “This Old Man” να προσθέτει μεγαλύτερο βάρος και πιο συναισθηματική διάθεση.
Ο δίσκος κλείνει με την πιο τρυφερή, αλλά και πιο φιλόδοξη, πλευρά του DeYoung, στο “Clair de Lune / Ballerina”, όπου το πιάνο έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η επιλογή να χρησιμοποιηθεί το εμβληματικό κλασσικό κομμάτι του Debussy “Clair de Lune” σαν «εισαγωγή» στο δικό τους “Ballerina” δεν είναι τυχαία, αλλά δείχνει ξεκάθαρα τις φιλοδοξίες της μπάντας: να φέρουν στοιχεία της κλασικής μουσικής μέσα στο rock. Δεν το κάνουν για λόγους εντυπωσιασμού, αλλά επειδή αυτή ήταν η φυσική τους κατεύθυνση, και το καταφέρνουν σε μεγάλο βαθμό, καθώς το αποτέλεσμα είναι αβίαστο και χωρίς ίχνος επιτήδευσης.
Βέβαια, δεν θα ήταν δίκαιο να χαρακτηρίσουμε τον δίσκο άψογο. Σε σημεία, μοιάζει περισσότερο με μια συλλογή από καλές ιδέες που στερούνται ενός κοινού παρονομαστή. Υπάρχουν στιγμές όπου η μετάβαση του σκληρού rock στο ρομαντικό ή θεατρικό ύφος γίνεται απότομα. Κάποια κομμάτια δεν διαθέτουν την ίδια δυναμική με τα κορυφαία σημεία του άλμπουμ, ενώ η παραγωγή, παρότι καθαρή και δουλεμένη (από το ίδιο το συγκρότημα), στερείται ακόμα τη λάμψη των επόμενων δουλειών τους.
Παρ’ όλα αυτά, αυτές ακριβώς οι μικρές ατέλειες χαρίζουν στο “Crystal Ball” μια ιδιαίτερη γοητεία, γιατί ακούς μια μπάντα που πειραματίζεται, ψάχνεται και τελικά βρίσκει αυτό που έψαχνε. Μπορεί να μην είναι το πιο διάσημο ούτε το πιο ολοκληρωμένο άλμπουμ των STYX, είναι όμως ίσως το πιο σημαντικό για να καταλάβει κανείς την πορεία τους. Έχει τη φρεσκάδα ενός συγκροτήματος που μόλις ανακάλυψε τη νέα του χημεία, τη φιλοδοξία μιας μπάντας που γνωρίζει ότι μπορεί να πάει παραπέρα και αρκετά όμορφα τραγούδια ώστε να αξίζει την προσοχή ακόμα και σήμερα. Είναι μια εξαιρετική επιλογή ιδίως για όποιον αγαπά το κλασικό αμερικανικό rock με progressive και μελωδικές πινελιές, ή για όποιον γνωρίζει μόνο τα μεγάλα χιτ τους και θέλει να γυρίσει λίγο πίσω για να δει πού ξεκίνησαν όλα.
Did you know that:
- Ο Shaw ήταν νεαρός κιθαρίστας από την Αλαμπάμα, και σύμφωνα με τον ίδιο τον προσέλαβαν κυρίως επειδή μπορούσε να τραγουδήσει την ψηλή αρμονία του “Lady”, της μόνης μεγάλης επιτυχίας των STYX μέχρι τότε.
- Ο Tommy Shaw έχει αφηγηθεί πολλές φορές στις ζωντανές εμφανίσεις ότι έγραψε το εμβληματικό ομώνυμο τραγούδι «καθώς καθόταν στο σπίτι της μαμάς του». Ήταν τόσο σίγουρος για αυτό, που το είχε μαζί του από την πρώτη μέρα που ταξίδεψε στο Σικάγο για την οντισιόν. Όταν το έπαιξε στα υπόλοιπα μέλη, ο κιθαρίστας James “JY” Young βοήθησε να πάρει η σύνθεση την τελική «STYX» rock μορφή της.
- Έγινε χρυσό στις ΗΠΑ το 1984, οκτώ χρόνια μετά την κυκλοφορία του, και ήταν η χαμηλότερη θέση στα charts από όλους τους δίσκους των STYX στην A&M.
- Τα μέσα της εποχής έγραφαν ότι, αν και το συγκρότημα είναι από το Σικάγο, μιμείται πειστικά τον βρετανικό ήχο.
- Ένας από τους μεγαλύτερους fan του τραγουδιού “Crystal Ball” είναι ο Mike Reno, ο τραγουδιστής των LOVERBOY. Έχει δηλώσει ότι όταν έπαιζε σε μικρά μπαρ στην Καναδά ονειρευόταν να μπορέσει κάποτε να γράψει τραγούδια αυτού του επιπέδου, και αργότερα στάθηκε τυχερός να γίνει και φίλος με τον Shaw.
- Διαρκεί μόλις 34 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα.
Πέτρος Καραλής
