>
Πόσες φορές έχετε ακούσει ότι τα video clips θα μπορούσαν να είναι κανονικές ταινίες; Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές έχουμε δει στην οθόνη της τηλεόρασής μας ή του υπολογιστή μας τέτοιου είδους clips, που μας έχουν αφήσει με το στόμα ανοιχτό. Είναι γνωστό ότι η σκληρή μουσική έχει ποικιλότροπες συνδέσεις με την έβδομη τέχνη. Πολλές μπάντες έχουν συνεισφέρει τη μουσική τους σε soundtracks, πολλοί μουσικοί έχουν πάρει ρόλους ή απλά cameos σε διαφόρων ειδών ταινίες, από blockbusters μέχρι b–movies και αρκετές από αυτές έχουν σα βάση του σεναρίου τους την σκληρή μουσική. Όλα αυτά όμως φαντάζομαι ότι λίγο πολύ τα ξέρετε.
Τι θα λέγατε να ρίχναμε μια ματιά σε μερικά videos της ροκ και της ευρύτερης σκληρής μουσικής, που σκηνοθετήθηκαν από blockbuster σκηνοθέτες; Ανθρώπους που ήταν καθιερωμένοι στον κινηματογράφο κι έκαναν το κέφι τους (με το αζημίωτο βέβαια), βάζοντας την προσωπική τους πινελιά σε videos αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, καθώς και κραταιών βιντεοκλιπάδων (sic!), που έκαναν το μεγάλο βήμα και μεταπήδησαν στη μεγάλη οθόνη. Στο αφιέρωμα που θα αποτελείται από τρία μέρη, έχουμε μερικά παραδείγματα τέτοιων σκηνοθετών. Να ξεκαθαρίσω ότι η επιλογή έγινε με τελείως «χαλαρά» μουσικά κριτήρια και με μοναδικό ουσιαστικό γνώρισμα την αρτιστική τους άποψη. Επίσης, το ότι τα περισσότερα video clips είναι από καλλιτέχνες που βρίσκονται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οφείλεται καθαρά στο γεγονός ότι για τους περισσότερους Ευρωπαίους σκηνοθέτες θεωρούνται ως «κατώτερη» μορφή τέχνης. Κούνια που τους κούναγε!
David Fincher: Η αφορμή αυτού του αφιερώματος. Το “Fight Club” είναι η αγαπημένη μου ταινία όλων των εποχών. Τα “Seven” και “Zodiac” θεωρούνται ως ένα από τα καλύτερα θρίλερ των τελευταίων ετών και το “Alien 3” ίσως το καλύτερο της σειράς. Είναι ένας από τους πιο περιζήτητους κινηματογραφιστές σήμερα και από τους πιο ακριβοπληρωμένους. Πριν όμως μεταπηδήσει στις σκοτεινές αίθουσες, είχε ένα βαρύ βιογραφικό στα video clips. Έκανε το «αγροτικό» του με τον μαϊντανό Rick Springfield και τους χαζοχαρούμενους THE MOTELS, αλλά με το πέρασμα των χρόνων έδινε τα ρέστα του, κυρίως σε pop επιτυχίες. Στο “Vogue” της Madonna σάρωσε όλα τα μουσικά βραβεία (και δικαίως). Τα πιο χτυπητά του rock videos παρατίθενται σε χρονολογική σειρά, ώστε να διαπιστώσετε την πρόοδό του, με κατάληξη στο “Only” του καλού του φίλου Trent Reznor, το τελευταίο του clip γενικότερα, που είναι ταυτόχρονα και ένα σκηνοθετικό θαύμα!
Spike Jonze: O Spike Jonze είναι ένας επίγειος ΘΕΟΣ. Fact. Από τις τρεις όλες κι όλες ταινίες του, οι δύο είναι υπεράνω κριτικής. Ναι, για το αριστούργημα “Being John Malkovich” και για το εξαιρετικό “Adaptation” μιλώ. Επίσης, προκειμένου να σκοτώσει την ώρα του από την πρώην γυναίκα του και τρελό καράμπαζο Sophia Coppola, καθόταν κι έκανε είτε το γέρο, είτε τον καρπαζοεισπράκτορα στο “Jackass”. Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, έχει σκηνοθετήσει έναν αξιοσέβαστο αριθμό από video clips, κυρίως εργολαβία στους κολλητούς του BEASTIE BOYS, αλλά και το πολυβραβευμένο “Praise you” του Fatboy Slim. Έχει ήδη περάσει στην αιωνιότητα και μόνο που έχει καθίσει πίσω από τις κάμερες για το “Wonderboy” των TENACIOUS D, το πιο ΕΠΙΚΟ video όλων των εποχών!
Tenacious D – Wonderboy από JayKill
Russell Mulcahy: Το video clip που γύρισε μαζί με τους THE BUGGLES για το “Video killed the radio star” είναι ιστορικό, αφού είναι το πρώτο που έπαιξε στην πρεμιέρα του MTV. Ο Christopher Lambert πρέπει να του χρωστά απέραντη ευγνωμοσύνη, γιατί εξαιτίας των δύο πρώτων “Highlander” κατάφερε να γλυτώσει από ρολάκια σε γαλλικά b–movies. Για να πούμε βέβαια και του στραβού το δίκιο, ούτε ο ίδιος ο Mulcahy μπόρεσε να ξεπεράσει τις ταινίες αυτές, αφού μέχρι σήμερα αναλώνεται κι αυτός σε b–movies, με μόνη εξαίρεση το “Resident Evil:Extinction”, που αν και πατάτα ολκής, ήταν μια καλή εισπρακτική επιτυχία. Με τη μουσική τα κατάφερε σαφώς καλύτερα, ειδικά την δεκαετία του ‘80, όντας ο αποκλειστικός σκηνοθέτης της ακμής των DURAN DURAN και Elton John, αλλά και στις περισσότερες new wave/electro pop επιτυχίες της εποχής. Μια ματιά στην uncensored version του “Wild boys” θα σας πείσει. Και βεβαίως, σα γνήσιος Αυστραλός, δε θα μπορούσε να μην τιμήσει το νούμερο ένα εξαγώγιμο προϊόν της χώρας του…
Michel Gondry: Ξεκίνησε ως ντράμερ στους Γάλλους cold wavers OUI OUI, κάνοντας και τα πρώτα του βήματα ως σκηνοθέτης σε όλα τα clips τους. Στη συνέχεια, τον ξέθαψαν οι INSPIRAL CARPETS, τον εμπιστεύθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα η Bjork και ήταν θέμα χρόνου πλέον να τον μάθουν από την Kylie Minogue μέχρι τους ROLLING STONES. Παρέα με τον Charlie Kaufman έκανε το μεγάλο βήμα για το πανί, με αμφιλεγόμενα όμως αποτελέσματα, στα “Human Nature” και “Eternal Sunshine of the Spotless Mind” (αν και το δεύτερο τσίμπησε το αγαλματίδιό του) και πέρυσι προτίμησε τον ήχο των pop corn με το “The green hornet”. Στα δικά μας, λίγα πράγματα μεν, αλλά έκανε προσεγμένη δουλειά…
Gore Verbinski: Έχει συνδέσει άρρηκτα το όνομά του με τις πρώτες ταινίες των «Πειρατών της Καραϊβικής». Αυτό από μόνο του μπορεί να πει τα πάντα. Πιο πριν, σκηνοθέτησε με επιτυχία το πρώτο “The Ring”, ενώ το “The Mexican” είναι μια ταινία που όλοι θέλουν να ξεχάσουν ότι βγήκε. Κρίνοντας από την αδυναμία που δείχνει στους BAD RELIGION, στα ελάχιστα clips που έχει γυρίσει, δεν φαίνεται να αγαπάει και πολύ τα guitar solos…
Michael Bay: Είναι ένας από τους πιο ακριβοπληρωμένους σκηνοθέτες του Hollywood. Σπεσιαλιτέ του οι περιπέτειες, με σειρά από special effects, που χτυπούν τρελά ποσά στο αμερικάνικο box office, όπως όλα τα “Transformers”, τα δύο “Bad Boys”, “The Rock”, “The Island” και η θυσία του Bruce Willis για το καλό της ανθρωπότητας στο “Armageddon”. Έχει υπάρξει επίσης παραγωγός σε ακόμα μεγαλύτερο αριθμό ταινιών αυτού του είδους. Μέχρι και την άσημη τότε Angelina Jolie έψησε να συμμετάσχει σε video clip του…Meat Loaf! Όλα ωραία και καλά ως εδώ. Είμαι όμως πλέον πεπεισμένος ότι η πορεία του θα ήταν διαφορετική, αν δεν έκοβε την ανάσα της παγκόσμιας μουσικής στις αρχές των 90’s, καταγράφοντας από κάθε πιθανή και απίθανη οπτική γωνία, το ασύλληπτο μπούστο της Christina Amphlett των DIVINYLS! Και γι’ αυτό θα του είναι για πάντα ευγνώμονες όλες οι επιχειρήσεις αποφράξεων αποχετεύσεων εκείνης της εποχής, που έκαναν χρυσές δουλειές. ΑΞΙΟΣ!
Marcus Nispel: Λογικά, ούτε σε εσάς θα άρεσε το περσινό “Conan the Barbarian” και με το δίκιο σας. Ο συγκεκριμένος είναι μόνιμος σκηνοθέτης στις παραγωγές του προαναφερθέντος Michael Bay, αλλά δυστυχώς όλα τα remakes που έχει συμμετάσχει στα 00’s κρίνονται απογοητευτικά. Το “The Texas Chainsaw Massacre” δεν έπιασε σε καμία περίπτωση την ατμόσφαιρα του αυθεντικού, όπως ακριβώς συνέβη και με τα “Frankestein” και “Friday the 13th”. Και αυτός έβγαζε στις αρχές των 90’s τα video clips σα ζεστά ψωμάκια σε αμέτρητους καλλιτέχνες και μάλιστα βραβεύτηκε και για το “Killer/Papa was a Rolling Stone” του George Michael. Απόδειξη ότι ήταν μια μηχανή παραγωγής clips αποδεικνύεται και από το πόσο ετερόκλητα είναι τα κάτωθι:
McG: Ο Joseph McGinty Nichol ξεκίνησε σαν manager και συνθέτης των εμετικών college rockers SUGAR RAY, μέχρι που αποφάσισε να σοβαρευτεί και να πιάσει φιλίες με τους ανερχόμενους τότε KORN. Οι εξαιρετικές δουλειές που έκανε με τους OFFSPRING και SMASH MOUTH, αποτέλεσαν το εισιτήριό του για τη μεγάλη οθόνη και έβαλε την υπογραφή του στις δύο διασκεδαστικές, κινηματογραφικές μεταφορές του “Charlie’s Angels”, όπως και στο “Terminator Salvation”. Το πολύ δυνατό του σημείο όμως είναι οι τηλεοπτικές σειρές, αφού ως παραγωγός καίει κάθε εβδομάδα τα εγκεφαλικά μας κύτταρα με το “Supernatural”. Του χρωστάμε πολλά ευχαριστώ, γιατί μέσω μιας άλλης σειράς, του “Chuck” (ΕΠΟΣ-όποτε θυμάται, το δείχνει και το Star Channel ως «Πράκτορας στο Τσακ»…), έδωσε στο αρσενικό κοινό του κινηματογράφου, ένα από τα πιο καυτά γκομενάκια των ημερών μας, την υπεράνω περιγραφής Yvonne Strahowski.
Mark Pellington: Οι μοναδικές του ταινίες που αξίζει να δει κάποιος είναι το αστυνομικό θρίλερ “Arlington Road”, με τους John Cusack, Tim Robbins και το θεσπέσιο “The Mothman Prophecies” (ή όπως το ονόμασαν στην χώρα μας «Το Φαινόμενο της Πεταλούδας»), με τον Richard Gere. Από εκεί και πέρα έχουμε ανείπωτα σκηνοθετικά δράματα. Και αυτός, από τα nineties μέχρι και σήμερα, βγάζει τα προς το ζην με τα video clips, έχοντας βραβευτεί κιόλας για το “Jeremy” των αχώνευτων PEARL JAM.
Anthrax – black lodge από xilis
Alex Proyas: Και μόνο για το γεγονός ότι αυτός ο Ελληνοαυστραλός έχει σκηνοθετήσει το “The Crow” με τον αξέχαστο Brandon Lee, έχει γράψει το όνομά του με χρυσά γράμματα στην ιστορία του παγκοσμίου κινηματογράφου. Έχοντας πάρει το κολάι με τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας, δημιούργησε άλλες τρεις άξιας αναφοράς, το πολύ καλό “Dark City” με τον Kiefer Sutherland, την αποτυχημένη μεταφορά του “I, Robot” με τον πρώην rapper Will “Fresh” Smith και το “Knowing” με τον βγες-επιτέλους-στη-σύνταξη Nicholas Cage. Εξυπακούεται ότι και ο Proyas ξεκίνησε από τα video clips, με το “All this time” του Sting (τραγουδάρα) να ξεχωρίζει από χιλιόμετρα. Ακόμα κυνηγώ τον Αλατά, που μου πρότεινε το “Big generator” των YES…
Gus Van Sant: Στο “Good Will Hunting” και δικαίως πήρε τους επαίνους του. Στο “Last Days” κατέγραψε φιλότιμα τις τελευταίες ημέρες της ζωής του Kurt Cobain. Τις άλλες ταινίες του όμως δεν τις παλεύω! Αυτές οι ψευτοκουλτουρέ υπαρξιακές αναζητήσεις και η διαρκής επιμονή στην κρίση της σεξουαλικής του ταυτότητας, τον κάνουν πραγματικά κουραστικό σαν σκηνοθέτη. Πάντως, τη συμμετοχή του θεούλη Flea στο “My Own Private Idaho” την ανταπέδωσε και με το παραπάνω, καθώς εξαιτίας του “Under the bridge”, οι RHCP γνώρισαν το πιο σκληροπυρηνικό airplay στην ιστορία τους, χτύπησαν δύο MTV Music Awards και άνοιξαν για αυτούς οι πόρτες των μεγάλων αρένων.
Brett Ratner: Αυτός χαλαρά είναι ο πιο κάφρος από όλους. Υποτίθεται ότι θα έκανε παραγωγή και θα σκηνοθετούσε τα φετινά Oscars, αλλά πριν καν ξεκινήσει, δήλωσε ότι “rehearsal is for fags” (αμετάφραστο) και αμέσως μετά παραιτήθηκε. Σα σκηνοθέτης είναι ο άνθρωπος πίσω από τα “Rush Hour” με τους Jackie Chan, Chris Tucker, αλλά και στα αξιόλογα “After the Sunset”, “X–Men: The Last Stand” και “Red Dragon” (το prequel δηλαδή της «Σιωπής των αμνών»). Ακόμη, ήταν εκ των παραγωγών και σκηνοθέτησε το πιλοτικό επεισόδιο του “Prison Break”, μια από τις πιο εθιστικές σειρές των τελευταίων ετών. Την καφρίλα του την δείχνει και στη μουσική, γιατί, ενώ υποτίθεται ότι είναι εδώ και δεκαπέντε χρόνια ο αποκλειστικός σκηνοθέτης σε κυρίες του στυλ Mariah Carey και Jessica Simpson, όταν αποφάσισε να κάνει κάτι που να περιέχει κιθάρες, πήγε εντελώς στο άλλο άκρο!
Spike Lee: Κι όμως, ο πιο φανατικός οπαδός των New York Knicks, έκανε το ξεκίνημά του πίσω από τις κάμερες με το video clip του “White lines (don’t do it)” των Grandmaster Flash & Melle Mel, του τραγουδιού δηλαδή που σε όλα τα βιβλία με την ιστορία της μουσικής περιγράφεται ως το πρώτο rap τραγούδι. Ως ένας άνθρωπος που μεγάλωσε στα ghettos του Brooklyn, πέρασε όλα αυτά τα βιώματά του και στις ταινίες του, οι οποίες στην πλειοψηφία τους, είτε μιλούν για τη ζωή σε αυτά τα μέρη, είτε για τις διαφυλετικές σχέσεις και διακρίσεις. Μετά τα “Do The Right Thing”, “Mo Better Blues” και “Malcolm X” έχασε για τα καλά το mojo του και κοντεύει μια εικοσαετία χωρίς μια ταινία που να ξεπερνά την μετριότητα, στην καλύτερη περίπτωση. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, με όλο αυτό το background, έχει θέση στο αφιέρωμα αυτό.
Michael Moore: Πρόκειται αναμφισβήτητα για τον σημαντικότερο ντοκιμαντερίστα των τελευταίων χρόνων. Άνθρωπος πολυτάλαντος και πολυάσχολος, με πλούσια ακτιβιστική δράση, έχει μείνει στη μνήμη μας για τις δηλώσεις που έκανε εναντίον του George W. Bush, αμέσως μόλις έλαβε το Oscar για το “Bowling for Columbine” (άκου εκεί «Ακήρυχτος Πόλεμος»!). Στο “Fahrenheit 9/11” έγινε ακόμα πιο αναλυτικός για τα γεγονότα που συνέβησαν στη Νέα Υόρκη και στο “Sicko” έθιξε με τον δικό του αιρετικό τρόπο το σύστημα υγείας της χώρας του. Προκειμένου να συνεισφέρει στην προεκλογική καμπάνια του Barrack Obama, δε δίστασε να κυκλοφορήσει δωρεάν στο διαδίκτυο το “Slacker uprising”, που περιέχει ομιλίες του ίδιου του Moore, με παραινέσεις στο ακροατήριό του να πάνε να ψηφίσουν! Η διορατικότητά του φάνηκε στο “Capitalism: A Love Story”, όταν εν έτει 2009 μιλούσε για την οικονομική κρίση και η Ευρώπη έριχνε τον ύπνο του δικαίου. Με λίγα λόγια, πρόκειται για τον ορισμό του love/hate σκηνοθέτη. Ανάμεσα στις ταινίες, τα βιβλία, τις ομιλίες και τις τηλεοπτικές εμφανίσεις, κατάφερε να ξεκλέψει και λίγο χρόνο να γυρίσει και κάποια ελάχιστα clips. Κάτω από τις οδηγίες του, ο Zack De La Rocha και η παρέα του ερμήνευσαν το “Sleep now in the fire” στην πολυσύχναστη Wall Street…
Mary Lambert: Πάλι καλά που κάθισε στην καρέκλα του σκηνοθέτη για τα δύο “Pet Sematary” του Stephen King, γιατί και εδώ έχουμε b–movie φιλμογραφία, στα όρια της τραγικότητας. Το όνομά της εμφανίζεται στα πρώτα σόλο βήματα της Janet Jackson, όπως και της Madonna, όπου το “Like a prayer” την έβαλε στο στόχαστρο των φανατικών χριστιανών. Για κάποιον ανεξήγητο λόγο ασχολήθηκε και με τους poserockers, καθώς και οι QUEENSRYCHE μαζί της!
Queensryche – Another Rainy Night (Version 2) από EMI_Music
Γιώργος Κόης
