>
ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “Turbo” – JUDAS PRIEST
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 1986
ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Columbia
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Tom Allom
ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΠΑΝΤΑΣ:
Φωνητικά – Rob Halford
Κιθάρες/ Κιθάρες synthesizer – K.K. Downing/Glenn Tipton
Μπάσο – Ian Hill
Drums – Dave Holland
Μετά την ολοκλήρωση της Metal Conqueror World Tour του 1984, οι JUDAS PRIEST ήθελαν να κάνουν μια μικρή παύση για ανασύνταξη δυνάμεων. Είχαν ήδη «κατακτήσει» κάθε μεταλλά, θέλοντας και μη, αφού τα “British steel”, “Screaming for vengeance” και “Defenders of the faith”, που είχαν δει το φως της δημοσιότητας από το 1980 μέχρι το 1984 (με την αρωγή φυσικά και του “Point of entry” το 1981), ήταν 3 άλμπουμ που θα αποτελούν για πάντα ηχητικό ορισμό του heavy metal ιδιώματος, όντας αξεπέραστα. Παρόλα αυτά, τα μέλη ενός γκρουπ έχουν πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού τους, ότι κάποια στιγμή πρέπει να κυκλοφορήσει το επόμενο άλμπουμ τους.
Τον Μάιο του 1985 το συγκρότημα ηχογραφεί ένα demo για τον επόμενο δίσκο του στα “Chaton Studios”, ενώ στις 20 και 21 του ίδιου μήνα, ο τραγουδιστής του συγκροτήματος Rob Halford συμμετέχει στην ηχογράφηση του τραγουδιού “Stars” για το φιλανθρωπικό άλμπουμ “Hear ‘n’ aid”. Οι JUDAS PRIEST ήθελαν να κυκλοφορήσουν έναν διπλό ηχογραφημένο δίσκο, αλλά λόγω της δεκαετούς επετείου ύπαρξής τους, τελικά αποφασίστηκε να κυκλοφορήσει ένα studio album. Εκείνα τα χρόνια στην μουσική, όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης συνεχώς ασχολούνταν με τη «μουσική του Διαβόλου», το μουσικό κανάλι MTV, είχε βάλει από την μια το heavy metal σε κάθε σπίτι, από την άλλη «υποστήριζε» πολύ και το εμπορικό hard rock της άλλης πλευράς του Ατλαντικού, με αποτέλεσμα πολλοί να έχουν επηρεαστεί. Σε όλο λοιπόν το κλίμα της εποχής, η γνωστή εταιρία μουσικών οργάνων Roland προσεγγίζει το σχήμα προτείνοντάς του να χρησιμοποιήσει τις ολοκαίνουργιες synth κιθάρες της.
Το καλοκαίρι του 1985, το συγκρότημα πήγε στα “Compass Point Studios” στις Μπαχάμες για να ξεκινήσει τις ηχογραφήσεις. Κατά την διάρκειά τους, τα μέλη του συμμετείχαν συχνά σε πάρτι, κάνοντας χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών, κάτι πολύ σύνηθες βέβαια από την μια, από την άλλη όμως, κάτι που μπορεί να επηρέαζε αρνητικά το όλο εγχείρημα. Παρόλη την ήδη μεγάλη δημοτικότητα του συγκροτήματος, ο Halford αντιμετώπιζε προβλήματα κατάθλιψης, αλλά και κάποια συναισθηματικής φύσης προσωπικά θέματα, με αποτέλεσμα μετά από μία πρόβα το Νοέμβριο του 1985, να πάρει υπερβολική δόση παυσίπονων, κινδυνεύοντας άμεσα η ζωή του. Ευτυχώς βρήκε τη δύναμη που χρειαζόταν, μπήκε σε κέντρο αποτοξίνωσης και βγήκε νικητής, επιστρέφοντας σε εξαιρετική φόρμα, «φωνητικά» και σωματικά!
Οι JUDAS PRIEST όντας πάντα σε πλήρη εναρμόνιση με το περιβάλλον, έχοντας την τεράστια επιτυχία των άλμπουμ τους από το 1980 μέχρι το 1984, θα μπορούσαν κάλλιστα να δημιουργήσουν/ «κατασκευάσουν» έναν κλώνο προς τέρψη όλων των οπαδών. Οι ίδιοι όμως ένιωθαν ότι είναι πρωτοπόροι στη μουσική και όχι μιμητές ή ακόλουθοι του εύκολου δρόμου επιτυχίας. Παρόλο που ήταν στο απόγειο της συνθετικής τους πορείας, σκέφτηκαν τότε, ότι θα ήταν καλύτερο να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό, τόσο για να αποφύγουν την καλλιτεχνική στασιμότητα όσο και για να αυξήσουν το κοινό τους. Σαφώς μια κίνηση που ίσως θα εγκυμονούσε κινδύνους για την καριέρα τους, αλλά γι’ αυτούς ήταν κάτι που αφού το ήθελαν, θα το έκαναν, αντιμετωπίζοντας τα αποτελέσματα.
Έτσι στα μέσα Απριλίου του 1986, το “Turbo”, η δέκατη δουλειά τους, θα ήταν στα δισκοπωλεία, ένα άλμπουμ που τότε «συζητήθηκε» όσο κανένα άλλο, αφού ήταν (και είναι μέχρι και σήμερα), αξιοσημείωτο για την πλήρη αλλαγή του συγκροτήματος σε έναν πολύ πιο εμπορικό metal ήχο, με την χρήση συνθεσάιζερ για πρώτη φορά σε ένα δίσκο τους. Αποφασίζουν να αφήσουν πίσω τους τα θέματα επιστημονικής φαντασίας και να ασχοληθούν περισσότερο στιχουργικά με την αγάπη και τον ρομαντισμό. Αλλάζουν τις συνθέσεις τους από αμιγώς heavy metal με κοφτά ή στακάτα κιθαριστικά ριφ, solos και ξεσηκωτικούς ρυθμούς που σε καθήλωναν, σε πιο εμπορικές arena rock, άκρως φιλικές προς το ραδιόφωνο, πιο «φλώρικες» σε ότι είχαν συνηθίσει το κοινό, σαν να ήταν μια hard rock/glam μπάντα της Αμερικής και όχι μια metal της Αγγλίας. Ξαφνικά τα τραγούδια τους ηχούσαν σαν να είναι η μουσική επένδυση ενός video game ή ενός soundtrack κάποιας στερεοτυπικής, και μη, Αμερικανικής ταινίας της δεκαετίας του ‘80, χωρίς καμία ομοιότητα με το πολύ πρόσφατο ηχητικό παρελθόν, ειδικά των δυο προηγουμένων δίσκων.
Στο “Turbo” αλλάζουν την τεχνοτροπία των συνθέσεων ειδικά στο πως ηχούν οι κιθάρες και πειραματίζονται με τεχνολογικά αναβαθμισμένους ήχους, γεγονός που αποτέλεσε νεωτερισμό για το heavy metal, αλλά κατακρίθηκε από τους φανατικούς οπαδούς τους. Εκείνα τα χρόνια, οι πιο «κολλημένοι» οπαδοί, δεν μπορούν να καταλάβουν ότι είχαν διατηρήσει τη φόρμουλα που συνέθεταν τα τραγούδια τους τα προηγούμενα χρόνια. Όταν έχεις γράψει τραγούδια όπως τα “Heading out the highway”, “Love bites”, “Desert plains” και “Take these chains”, μεταξύ άλλων, διατηρώντας την συνθετική σου φιλοσοφία και το songwriting στυλ σου, και απλά προσαρμόζεις τον ήχο σου στο 1986 και την τότε όποια μικρή ή μεγάλη τάση αλλαγής στη μουσική ώστε να γίνει ίσως λίγο πιο «προσβάσιμη» στο κοινό, είναι κάπως άδικο να υποστηρίζεται ακόμα και σήμερα ότι το γκρουπ «ξεπουλήθηκε». Θεωρώ λάθος να αναφέρεται ότι το “Turbo” δεν ακούγεται σαν JUDAS PRIEST, όταν κάθε λεπτομέρεια που ήταν μέρος του ρεπερτορίου του συγκροτήματος σε όλα τα προηγούμενα άλμπουμ, είναι πλήρως εμφανής εδώ, έστω και με διαφορετικό τρόπο.
Ναι, σαφώς, το ηχητικό αποτέλεσμα ήταν μια «καταστροφή» στα μάτια κάθε παρωπιδιασμένου υποστηρικτή της heavy metal της δεκαετίας του ‘80. Το ίδιο το γκρουπ όμως, ήθελε μια αλλαγή και μια ανανέωση. Αντί να βαδίσει στα σίγουρα μονοπάτια, έκανε το βήμα παραπάνω. Όπως έχει δηλώσει και ο Halford κάποια στιγμή: «Με τις νέες κιθάρες που μας δόθηκαν, μπορούσαμε να πάρουμε τον γνώριμο ήχο μας και να τον μετατρέψουμε σε κάτι το εντελώς αλλιώτικο». Και αυτό έκαναν. Από την μια η αύξηση του αριθμού των οπαδών τους, «έβαλε» το heavy metal, σε πιο πολλά σπίτια. Από την άλλη, με μια πιο εμπεριστατωμένη τωρινή οπτική, φάνηκε ότι το γκρουπ ήταν πιο μπροστά από την εποχή του, σηματοδοτώντας τη μετέπειτα πορεία του στα “Ram it down” το 1988, και “Painkiller” το 1990, το άλμπουμ που θα ήταν ένα από αυτά που άλλαξαν όλο τον metal χάρτη από τότε και μετά. Ακούστε το “Rock you all around the world” με την ακολουθία των νοτών εκεί γύρω στο 1:40 για είκοσι δευτερόλεπτα, και μετά ακούστε το solo στο “Painkiller”, κάτι θα σας θυμίσει.
Σίγουρα το “Turbo” ήταν πιο κοντά στο hard rock παρά στο «αγνό», κλασσικό metal, που είχαν συνηθίσει το κοινό, ειδικά, την διετία 1982-1984. Όλος ο δίσκος όμως ήταν γεμάτος με εξαιρετικό υλικό, από μουσικούς που δεν έδειχναν σημάδια σύγχυσης ή πρόχειρης σύνθεσης τραγουδιών, και απέδιδαν τα κομμάτια τους με τον καλύτερο τρόπο. Οι JUDAS PRIEST πέτυχαν να γράψουν τραγούδια που είναι εύκολα στην άμεση ακρόαση, και ακόμα μια φορά έχουν σωστή διάταξη σε riffs, solos και refrain με τα μελωδικά μέρη να αποτελούν ένα σημαντικό παράγοντά της δουλειάς. Το συγκρότημα κατάφερε σε μια ακόμα δουλειά του να δημιουργήσει ευέλικτες συνθέσεις με πιασάρικες μελωδίες και groove που ακούγονται μονομιάς, και ας μην ήταν στο ηχητικό μοτίβο που προϋπήρχε. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι το “Turbo lover” έχει γίνει αναπόσπαστο μέρος του set list τους στις ζωντανές τους εμφανίσεις αλλά και το ότι τραγούδια όπως τα “Locked in”, “Private property”, “Parental guidance”, “Out in the cold” (με την συγκλονιστική ερμηνεία του Halford) και “Reckless”, ακούγονται μέχρι και σήμερα με θέρμη.
Παρατηρώντας την δισκογραφία των JUDAS PRIEST μέχρι εκείνη την στιγμή, ήταν φανερό πως δεν τους ένοιαζε η όποια ηχητική συνέπεια, έχοντας ήδη 9 άλμπουμ τόσο πλούσια ποικίλα, και ίσως σκόπιμα ασυνεπή. Το να ηχείς διαφορετικός ανά περιόδους, διατηρώντας όμως τις φόρμουλες που έχεις υιοθετήσει, σίγουρα σε αποτρέπει σαν συγκρότημα από το να είσαι βαρετό, ό,τι χειρότερο για καλλιτέχνες. Το συγκρότημα, έχοντας γράψει συνολικά 20 τραγούδια, εκείνο το διάστημα, ήταν σίγουρα σ’ ένα δημιουργικό ζενίθ. Ακόμα και με το “Turbo”, κατάφερε να δημιουργήσει τελικά μια δουλειά που άντεξε στον χρόνο, με τραγούδια που ακούγονται «φρέσκα» 40 χρόνια μετά, διαπρέποντας με κάτι που ήταν εν μέρη εκτός του στοιχείου του, διατηρώντας όμως το brand του σε υψηλό επίπεδο, κάνοντας την αρχή για μια πιο λαμπρή καριέρα.
Did you know that?
– Αρχικά είχε σχεδιαστεί να κυκλοφορήσει σαν διπλό άλμπουμ με τίτλο “Twin Turbo”, αλλά τελικά αποφασίστηκε να το περιορίσουν σε ένα άλμπουμ. Ό,τι δεν «μπήκε» στο “Turbo” κυκλοφόρησε αργότερα. Το “All fired up” σαν bonus τραγούδι στην επανέκδοση του “Turbo”, το “Red, white & Blue” σαν bonus τραγούδι στην επανέκδοση του “British steel”, το “Prisoner of your eyes” σαν bonus τραγούδι στην επανέκδοση του “Screaming for vengeance”, το “Turn on your lights” σαν bonus τραγούδι στην επανέκδοση του “Defenders of the faith”, τα “Ram it down”, “Hard as iron”, “Love you to death” και “Monsters of rock”, ξαναδουλεύτηκαν για το “Ram it down”, το “Heart of a lion” στην συλλογή Metalogy, ενώ τα “Under the gun” και “Fighting for your love”, δεν έχουν κυκλοφορήσει ακόμα κάπου επίσημα.
– Ο τίτλος του άλμπουμ ήταν εμπνευσμένος από την Porsche Turbo που είχε αγοράσει ο K.K. Downing λίγο πριν ξεκινήσει η διαδικασία σύνθεσης του δίσκου.
– Οι παραγωγοί της ταινίας “Top Gun” ζήτησαν να συμπεριληφθεί το τραγούδι “Reckless” στο soundtrack, θέλοντας το αποκλειστικά εκεί, και έτσι το συγκρότημα το αρνήθηκε και αποφάσισε να το κρατήσει στο άλμπουμ. Στην αυτοβιογραφία του το 2018, ο K.K. Downing μετανιώνει για αυτή την απόφαση.
– Μια φήμη που προέκυψε τη δεκαετία του ’80 ήταν ότι ο Λατίνος pop τραγουδιστής Julio Iglesias ήθελε να τραγουδήσει στον δίσκο. Χρόνια αργότερα, όταν ο Ian Hill έμαθε για αυτή την ιστορία, σχολίασε: «Η πραγματική ιστορία είναι ότι ηχογραφούσαμε στις Μπαχάμες και ο Julio Iglesias σε ένα κοντινό studio. Θυμάμαι ότι κάναμε ένα τραγούδι που δεν συμπεριλήφθηκε τελικά στο “Turbo”, το “Prisoner of your eyes”. Από όσο θυμάμαι, ο Rob το τραγουδούσε στο studio και ο Julio το άκουσε και είπε σε έναν από τους τεχνικούς μας: “Θέλω να τραγουδήσω σε αυτό το τραγούδι!”. Αλλά στην πραγματικότητα, δεν έγινε ποτέ”.
– Ο Ian Hill έχει δηλώσει για το “Turbo”: «Πολλοί οπαδοί μας θα ήταν πολύ ευτυχισμένοι αν άκουγαν ένα ακόμη “Defenders of the faith”, αλλά εμείς νιώθαμε πως αυτός ο ήχος δεν μας αντιπροσώπευε πια, εκείνη την εποχή. Ξέρω πως πολλά συγκροτήματα βρίσκουν ένα στυλ, καθιερώνονται σε αυτό και δεν το αλλάζουν για να μην απογοητεύσουν τους οπαδούς, αλλά εμείς διαφέρουμε. Πάντα κοιτούσαμε μπροστά. Ήταν ένα πείραμα, ναι, αλλά ξέραμε πως πράττουμε το σωστό».
– Σε μια συνέντευξη του 2025, ο session μπασίστας Nathan East, προφανώς επιβεβαίωσε ότι έπαιξε μπάσο στο “Turbo” ενώ ο Ian Hill ήταν σε κέντρο αποτοξίνωσης, δηλώνοντας: «Ξέρετε, μερικές φορές, οι άνθρωποι πρέπει να πάνε σε κέντρο αποτοξίνωσης, αλλά κάποια πράγματα πρέπει να γίνουν… Δεν θυμάμαι καν το όνομα του άλμπουμ, και μου είπαν «Δεν μπορούμε να βάλουμε το όνομά σου» στα credits.
– Στο τραγούδι “Wild nights, hot & crazy days” συμμετείχε κάνοντας δεύτερα φωνητικά ο Jeff Martin που έχουμε γνωρίσει στους RACER X και BADLANDS, μεταξύ άλλων.
– Το άλμπουμ έκανε στον Καναδά 100.000 πωλήσεις και στην Αμερική 1.000.000. Έφτασε στο no.33 στο UK Albums Chart και στο no.17 του Billboard 200, παραμένοντας στους καταλόγους επιτυχιών για 36 εβδομάδες, σηματοδοτώντας την κορύφωση της εμπορικής επιτυχίας των JUDAS PRIEST, αποτελώντας την υψηλότερη θέση που «κατέκτησε» το συγκρότημα στα charts μέχρι το “Angel of retribution” το 2005. Δυο μήνες μετά την αρχική του κυκλοφορία, βραβεύθηκε ως χρυσό. Παρόλα αυτά, η επιτυχία του δίσκου στην Ευρώπη δεν ήταν ανάλογη λόγω της αλλαγής του ήχου των JUDAS PRIEST.
– Τα “Reckless” και “Wild nights, hot & crazy days” ήταν τα πρώτα τραγούδια των JUDAS PRIEST που παίχτηκαν σε χαμηλότερη ηχητική κλίμακα από το Μι, «κουρδισμένα» μισό βήμα προς τα κάτω από το τυπικό κούρδισμα Μι♭.
– Το “Parental guidance” φέρεται να γράφτηκε ως απάντηση στην επίθεση της Tipper Gore στο συγκρότημα, και γενικότερα στη heavy metal μουσική, στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Ο οργανισμός της, το Parents Music Resource Center (PMRC), είχε τοποθετήσει το τραγούδι του συγκροτήματος “Eat me alive« (από το “Defenders of the faith”) στο no. 3 της λίστας με τα πιο προσβλητικά τραγούδια, που αναφέρεται ως “Filthy 15”. Το PMRC ισχυρίστηκε ότι το τραγούδι ήταν άσεμνο επειδή ενθάρρυνε την εκτέλεση στοματικού σεξ υπό την απειλή όπλου.
– Η έκδοση για την 30ή επέτειο του άλμπουμ, που κυκλοφόρησε το 2017, περιλαμβάνει μια ζωντανή ηχογραφημένη εμφάνιση σε 2 CD, από την συναυλία στις 22 Μαΐου 1986 στο Αμφιθέατρο Sandstone στο Bonner Springs του Κάνσας.
– Το “Reckless” παραμένει το μόνο τραγούδι από το άλμπουμ που δεν ερμηνεύτηκε ποτέ ζωντανά.
– Τα μουσικά βίντεο που κυκλοφόρησαν για την προώθηση του δίσκου, «Turbo lover” και “Locked in” είχαν έντονη παρουσία και προβολή στο μουσικό τηλεοπτικό κανάλι MTV, ενισχύοντας την εμπορική επιτυχία του.
– Το εξώφυλλο έγινε για άλλη μια φορά από τον γραφίστα Doug Johnson, ο οποίος σχεδίασε τα εξώφυλλα των “Screaming for vengeance” και “Defenders of the faith”.
– Για την προώθηση του άλμπουμ έγινε η “Fuel for life tour”. Ο σχεδιασμός της σκηνής περιλάμβανε αρκετές πλατφόρμες που έμοιαζαν με φουτουριστικά, κομψά, μηχανικά μέρη. Στο πίσω μέρος της σκηνής υπήρχε ένα μεγάλο ρομποτικό στήριγμα με μηχανικούς βραχίονες που θα σήκωναν τους κιθαρίστες του συγκροτήματος και τον Rob Halford κατά τη διάρκεια των ζωντανών εμφανίσεων. Κατά τη διάρκεια του σκέλους της περιοδείας στη Βόρεια Αμερική, το συγκρότημα είχε προσλάβει έναν τεχνικό ντραμς, τον Jonathan Valen, για να χειρίζεται τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό της drums, ένα κανάλι για τα φωνητικά και ορισμένα εφέ κιθάρας. Λόγω των περιορισμών της τεχνολογίας εκείνη την εποχή, αυτές οι συσκευές απαιτούσαν τη χειροκίνητη λειτουργία τους από ένα άτομο. Την τελευταία νύχτα της περιοδείας παίχτηκαν τα “Screaming for vengeance” και “Diamonds and rust”, δυο τραγούδια που δεν περιλαμβάνονταν στο set list της περιοδείας. Στο Αμερικανικό σκέλος, το support γκρουπ ήταν οι DOKKEN, στην καναδική περιοδεία από τις 14 έως τις 27 Ιουλίου οι BON JOVI, στις 6 και 8 Αυγούστου οι KROKUS, στις 31 Αυγούστου οι LOUDNESS και στο Ευρωπαϊκό σκέλος της περιοδείας οι WARLOCK.
Θοδωρής Μηνιάτης
