«Όταν η ψυχή πηγαίνει στην κόλαση…»
Άλλη μία συνέντευξη από το έντυπο Rock Hard, με αφορμή την επανηχογράφηση του “Stormblast” των DIMMU BORGIR, ακριβώς πριν από 20 χρόνια και την είχε κάνει η Μαριλένα Σμυρνιώτη. Διαβάστε την άποψη του Silenoz, λίγο πριν την κυκλοφορία του, πάντα με φωτογραφίες εποχής!
Οι DIMMU BORGIR επιστρέφουν δριμύτεροι με μία ακόμη αμφιλεγόμενη κίνηση. Μετά από περίπου δύο χρόνια σιγής μας σερβίρουν το “Stormblast”, επανηχογραφημένο και τέλεια επαναδουλεμένο. Το πράγμα όμως δεν σταματάει εδώ, καθώς η προώθηση που γίνεται ξεπερνάει κάθε προηγούμενο, ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως μιλάμε απλώς για μία επανακυκλοφορία. Και αναρωτιέμαι τώρα εγώ: αλήθεια, μιλάμε απλώς για άλλη μία επανακυκλοφορία; Είναι δεοντολογικό να επεμβαίνει κανείς με τόσο δραστικό τρόπο σε ένα παλιό, κλασικό πλέον άλμπουμ; και στο κάτω-κάτω, γιατί ειδικά το “Stormblast”, που ομολογουμένως δεν ανήκει και στις καλύτερες στιγμές του συγκροτήματος; Καινούριο άλμπουμ από τους DIMMU BORGIR θα δούμε επιτέλους; Ο Silenoz απαντάει.
Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να σε ρωτήσω: Γιατί το “Stormblast”;
Δεν ήμασταν καθόλου ικανοποιημένοι με τον ήχο του άλμπουμ. Ήταν θαμμένος και αδύναμος, πράγμα το οποίο αδικούσε πάρα πολύ τα κομμάτια, τα οποία ήταν πολύ καλά. Τότε δεν είχαμε ούτε τα μέσα ούτε το χρόνο να κάνουμε μία τέτοια δουλειά, βιαζόμασταν να τελειώσουμε, συνέβησαν διάφορα τα οποία οδήγησαν στο αποτέλεσμα που ακούς. Αφού είχαμε λοιπόν τη δυνατότητα, αποφασίσαμε να επανηχογραφήσουμε ολόκληρο το άλμπουμ, να το κάνουμε όπως θα θέλαμε να ακούγεται.
Δηλαδή σε αυτό το αποτέλεσμα στοχεύατε και τότε και το μόνο που σας είχε εμποδίσει ήταν τα διαθέσιμα μέσα;
Τότε ήταν διαφορετικά τα πράγματα, και όσον αφορά στα μέσα που είχαμε στη διάθεσή μας και όσον αφορά στην ποιότητα των κυκλοφοριών. Σίγουρα θέλαμε κάτι πολύ καλύτερο από το τελικό αποτέλεσμα του πρώτου “Stormblast”. Πιστεύω πως αυτή τη στιγμή έχει τον ήχο που θα έπρεπε να είχε πάντα.
Το “Stormblast” δεν είναι όμως το μόνο άλμπουμ στην ιστορία σας με άσχημη παραγωγή…
Σε όλα τα άλμπουμ όμως υπάρχει μία ισορροπία ανάμεσα στον ήχο και τις συνθέσεις. Ακούγοντας το “Stormblast” εκ των υστέρων, πραγματικά ντρεπόμασταν για το αποτέλεσμα. Είναι το άλμπουμ με τον πιο αδύναμο ήχο, πράγμα το οποίο «θάβει» τα κομμάτια.
Λάβατε όμως εξαιρετικά δραστικά μέτρα. Θα μπορούσατε να έχετε απλώς επέμβει στο μιξάρισμα.
Χρειαζόμασταν κάτι πολύ περισσότερο. Το πρόβλημα στον ήχο του άλμπουμ δεν ήταν απλώς στο μιξάρισμα. Ήταν κάτι πολύ περισσότερο. Μόνο επανηχογραφώντας το θα το φέρναμε στο σημείο που πρέπει να είναι: ένα από τα καλύτερα άλμπουμ που έχουμε γράψει.
Καθώς δεν έχω παρά ένα χάρτινο promo στα χέρια μου, με ποιους ανθρώπους συνεργαστήκατε για την επανηχογράφηση;
Πήγαμε στα Abyss studios, είπαμε στον Peter Tagtgren τι σκοπεύαμε να κάνουμε και, καθώς τον ενδιέφερε η ιδέα, κάναμε τις ηχογραφήσεις εκεί. Έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν μαζί του και τα πηγαίνουμε πολύ καλά. Εγώ και ο Shagrath επανηχογραφήσαμε τα περισσότερα όργανα. O Mustis βέβαια έγραψε τα δικά του μέρη, ενώ στα drums μας βοήθησε ο Hellhammer, πράγμα το οποίο έδωσε μεγάλη ώθηση στον ήχο.
Κάνατε καμία αλλαγή στις συνθέσεις;
Όχι. Δεν έγινε σχεδόν καμία παρεμβολή. Μείναμε πιστοί στις αρχικές συνθέσεις.
Τώρα θα γίνω ο δικηγόρος του διαβόλου, αλλά πολλοί ίσως θεωρήσουν πως όλες αυτές οι επεμβάσεις ισοπεδώνουν το συναίσθημα του άλμπουμ.
Δεν νομίζω πως ισχύει αυτό. Αντίθετα θεωρώ πως το “Stormblast” απέκτησε τη δύναμη που θα έπρεπε να είχε εξ αρχής. Δηλαδή θεωρώ πως πράγματα τα οποία δεν ακούγονταν καλά ή δεν ταίριαζαν πριν, τώρα μπαίνουν στη θέση τους. Τώρα δηλαδή μπορεί κανείς να συλλάβει σε μεγαλύτερο βαθμό το συναίσθημα του άλμπουμ. Πάρε για παράδειγμα την εισαγωγή του “Alt lys in svunnet hen”. Είναι υπερβολικά χαρούμενη και θετική. Όχι αυτό ακριβώς που θέλαμε να περάσουμε! Από εκεί και πέρα, μπορεί κάποιος να ακούσει την παλιά και την καινούρια έκδοση και να προτιμήσει την προηγούμενη. Δεν είναι κακό αυτό. Πάντως εκτός από το “Stormblast” με πολύ καλύτερο ήχο, θα υπάρχουν επίσης δύο επιπλέον κομμάτια και ένα DVD από την εμφάνισή μας στο Ozzfest – όλα αυτά στην τιμή ενός κανονικού άλμπουμ. Νομίζω πως είναι καλή ευκαιρία.
Αν σκεφτείς πως το αποτέλεσμα είναι τελείως διαφορετικό, θα μπορούσε κάλλιστα κάποιος να ακούσει τα δύο άλμπουμ παράλληλα.
Ναι, είναι όντως αρκετά διαφορετικά. Υπάρχουν επίσης και δύο επιπλέον κομμάτια στην καινούρια έκδοση του άλμπουμ. Το ένα είναι το “Sorgens kammer – del II”, για το οποίο θα γυρίσουμε και video clip. Πρόκειται για μία συρραφή από παλιά riffs τα οποία μέχρι τώρα δεν είχαμε χρησιμοποιήσει σε κομμάτι. Το άλλο κομμάτι είναι το “Abmaktslave”, ένα από τα πιο παλιά κομμάτια που έχουμε γράψει το οποίο επίσης δεν κυκλοφόρησε ποτέ και το οποίο βρήκαμε τυχαία σε μία παλιά κασέτα. Θεωρήσαμε ταιριαστό για το συγκεκριμένο άλμπουμ να μη γράψουμε καινούρια κομμάτια, αλλά να δουλέψουμε πάνω σε παλιές ιδέες. Αυτό ταιριάζει καλύτερα στο πνεύμα της επανακυκλοφορίας.
Δεν νομίζεις πως γίνεται υπερβολικά μεγάλη προώθηση για ένα άλμπουμ το οποίο, στο κάτω-κάτω, δεν είναι παρά επανακυκλοφορία;
Το έχω προσέξει! Είναι όντως πολύ παράξενο αυτό. Πριν από λίγες μέρες ήμουν στη Γερμανία στα γραφεία της Nuclear Blast κι έδινα συνεντεύξεις. Η εταιρεία έχει ρίξει μεγάλο βάρος στην προώθηση αυτού του άλμπουμ, γι’ αυτό άλλωστε μας είπαν να γυρίσουμε και το video clip.
Ίσως γι’ αυτό να ευθύνεται και ο καιρός που έχει μεσολαβήσει από το “Death cult Armageddon”. Λείψατε για αρκετό καιρό και η Nuclear Blast βιάζεται να σας προωθήσει.
Ίσως. Κουραστήκαμε πολύ με τις περιοδείες για το “Death cult Armageddon” και αποφασίσαμε γυρνώντας να κάνουμε ένα διάλειμμα, να ηρεμήσουμε λίγο, ώστε να προετοιμαστούμε για τη συνέχεια.
Οι DIMMU BORGIR τι κάνουν;
Καλά είναι! Θα αρχίσουμε να δουλεύουμε πάνω στο καινούριο άλμπουμ αφού ολοκληρώσουμε το βιντεοκλίπ του “Sorgens kammer – del II”, κάτι που υπολογίζω πως θα γίνει στο τέλος της χρονιάς.
Θα μπορούσες να μου δώσεις κανένα στοιχείο; Έχεις κάτι στο μυαλό σου;
Όχι, γιατί δεν έχουμε τίποτα έτοιμο. Αυτό που θα γίνει κατ’ αρχήν, είναι ότι όλοι θα φέρουν το υλικό που έχουν γράψει και από εκεί και πέρα θα ξεκινήσει η σύνθεση των κομματιών. Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να σου πω οτιδήποτε.
Με ντράμερ τι θα κάνετε;
Νομίζω πως θα συνεχίσουμε έτσι, χρησιμοποιώντας δηλαδή session ντράμερ. Μέχρι τώρα αυτό έχει δουλέψει πολύ καλά για εμάς. Στο επόμενο άλμπουμ ντραμς θα παίξει ο Hellhammer. Εκτός του ότι είναι πολύ καλός ντράμερ, μένει επίσης πολύ κοντά. Ανά πάσα στιγμή θελήσουμε να κάνουμε πρόβα, μπορούμε απλώς να του τηλεφωνήσουμε.
Αυτές οι συνεχείς αλλαγές έχουν καμία επίδραση στη μουσική σας;
Όχι. Η μουσική γράφεται κυρίως από τον Shagrath και από εμένα – και τον Mustis βέβαια, ο οποίος γράφει τα δικά του μέρη. Δεν έχει συμμετάσχει ποτέ μέχρι τώρα drummer στη σύνθεση των κομματιών μας, γι’ αυτό και δεν έχουμε τέτοιο πρόβλημα. Εκεί που επεμβαίνουν οι ντράμερ είναι στις ενορχηστρώσεις.
Από το “Puritanical Euphoric…” και μετά ο ήχος σας άλλαξε δραματικά. Πού αποδίδεις εσύ αυτήν την αλλαγή;
Δεν νομίζω πως άλλαξε δραματικά, δεν θα έλεγα κάτι τέτοιο. Η αλλαγή στον ήχο μας οφείλεται κυρίως στην αλλαγή των μηχανημάτων που χρησιμοποιούσαμε κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων. Αλλάξαμε στούντιο και παραγωγό, από τα Abyss πήγαμε στα Fredman Studios και δουλέψαμε στην παραγωγή με τον Fredrik Nordstrom. Δεν υπήρξε καμία ριζική αλλαγή, δεν άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο γράφουμε κομμάτια, ούτε και οι επιρροές μας. Πιστεύω πως υπάρχει μία ομαλή εξέλιξη προς τα εμπρός στη δουλειά μας.
Είστε από τα λίγα συγκροτήματα που πράγματι έχουν κατορθώσει, ακόμη και μετά από τόσο άλμπουμ, με κάθε κυκλοφορία σας να κάνετε ένα βήμα μπροστά. Αυτό δεν είναι εύκολο.
Και βέβαια δεν είναι εύκολο αυτό. Τα περισσότερα συγκροτήματα σε κάποιο σημείο της καριέρας τους συνήθως πέφτουν σε ένα τοίχο, φτάνουν σε ένα τέλμα. Επαναπαύονται σε ό,τι έχουν δημιουργήσει μέχρι εκείνο το σημείο, αρχίζουν να επαναλαμβάνονται και να στερεύουν. Δεν νομίζω πως έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο και ελπίζω να μη φτάσουμε! Προσπαθούμε κάθε καινούρια κυκλοφορία να έρχεται σαν φυσική εξέλιξη της προηγούμενης, χωρίς όμως να μένουμε στάσιμοι.
Τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος φαίνεται να είναι εξαιρετικά εργατικά τον τελευταίο καιρό. Τι γνώμη έχεις για τις δουλειές των LAMENTED SOULS, ARCTURUS και OLD MAN’S CHILD;
Θυμάμαι πως είχα πρωτοακούσει LAMENTED SOULS γύρω στο ’94- ’95, όταν είχαν βγάλει τα πρώτα demo κομμάτια τους. Με είχαν εντυπωσιάσει πάρα πολύ, γιατί ήταν σίγουρα κάτι το τελείως διαφορετικό. Τα φωνητικά του Simen είναι τρομερά. Δεν έχω ακούσει τίποτα δικό τους από τότε. Τα καινούριο άλμπουμ των ARCTURUS σκοτώνει! Όσο για το “Vermin” των OLD MAN’S CHILD, είναι επίσης καταπληκτικό. Οι OLD MAN’S CHILD έχουν έναν ξεχωριστό ήχο. Αν και δεν μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς τις κιθάρες τους τεχνικές, έχουν έναν πολύ χαρακτηριστικό ήχο και ένα προσωπικό στιλ που πάντα μου άρεσε πάρα πολύ.
Μου φαίνεται πως από τότε που μπήκε ο Galder στους DIMMU BORGIR, οι κιθάρες σας άρχισαν να αποκτούν στοιχεία από OLD MAN’S CHILD ενώ οι OLD MAN’S CHILD άρχισαν να μοιάζουν όλα και πιο πολύ στους DIMMU BORGIR!
(Γελώντας) Λες; Ίσως έχεις δίκιο. Με τον Galder γνωριζόμαστε πάρα πολλά χρόνια και έχουμε κοινά ακούσματα. Και οι δύο έχουμε thrash καταβολές. Μεγαλώσαμε με αυτού του είδους τη μουσική και μερικές φορές αυτό βγαίνει έντονα στον τρόπο με τον οποίο γράφουμε, ίσως ακόμη περισσότερο όταν συνεργαζόμαστε. Εγώ πάντως βρίσκω τον εαυτό μου να βάζει όλο και περισσότερα thrash στοιχεία στα riffs που γράφω.
Side projects
Εν τω μεταξύ, τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος βρίσκονται συνεχώς σε κίνηση. Εσύ ασχολήθηκες με τίποτα αυτό το διάστημα;
Αναφέρεσαι σε μουσική, έτσι;
Ναι.
Έχω σχηματίσει ένα project με το δεύτερο κιθαρίστα των OLD MAN’S CHILD (σ.σ. στον Jardar αναφέρεται) και τον Tony Laureano στα drums, τo οποίο ονομάζεται INSIDIOUS DISEASE. Έχουμε αρκετά κομμάτια έτοιμα, δεν έχουμε κυκλοφορήσει όμως τίποτα ακόμη. Αυτή τη στιγμή δουλεύουμε πάνω στο πρώτο μας demo. Ο σκοπός είναι να βρούμε εταιρεία για να αρχίσουμε να γράφουμε και το πρώτο μας άλμπουμ.
Σας δυσκολεύει καθόλου το γεγονός ότι ο Tony είναι τόσο μακριά;
Ο Tony είναι πολύ καλός ντράμερ, με καταπληκτική μνήμη. Αρκεί να ακούσει ένα κομμάτι λίγες φορές για να μπορέσει στη συνέχεια να το βγάλει. Έπαιξε ντραμς για τους DIMMU BORGIR στην Αμερικάνικη περιοδεία, επειδή ο Reno Kilerich (VILE, EXMORTEM, PANZERCHRIST) είχε πρόβλημα με τα χαρτιά του και χρειαζόμασταν κάποιον που να μπορεί να μάθει γρήγορα τα κομμάτια.
Δηλαδή η ιδέα για τους INSIDIOUS DISEASE γεννήθηκε τότε;
Με τον Jardar γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, πριν τους OLD MAN’S CHILD ακόμη. Παίζουμε που και που μαζί μουσική κι εγώ πάντα είχα αρκετές ιδέες οι οποίες δεν ταίριαζαν στους BORGIR. Κάπως έτσι ξεκίνησε η ιδέα να σχηματίσουμε ένα project στο οποίο θα μπορούμε να παίζουμε τη μουσική που μας αρέσει. Όλα τα άλλα συνέβησαν στην πορεία.
Και για τι είδους μουσική μιλάμε;
Θα ήθελα να σου πω death metal, αλλά δεν είναι κάτι που μπορώ να εκφράσω με σιγουριά ακόμη. Δεν έχει νόημα να βάλω ταμπέλα τώρα, τη στιγμή που είναι τόσο νωρίς για να πω οτιδήποτε καθώς δεν έχουμε καλά-καλά τελειώσει το πρώτο μας demo ακόμη. Θα είναι πάντως κάτι διαφορετικό από τους DIMMU BORGIR. Μπάσο θα παίζει ο Shane Embury των NAPALM DEATH, δεν θυμάμαι αν στο ανέφερα…
Μιλάμε δηλαδή για all-star συγκρότημα!
Αν και αυτό δεν έχει καμία σχέση με αυτό που είχαμε στο μυαλό μας, μπορώ να καταλάβω γιατί οι εταιρίες οι ο Τύπος ίσως το αντιμετωπίσουν έτσι. Το μόνο που επιθυμούμε εμείς πάντως είναι μέσα από αυτό το συγκρότημα να εκφράσουμε κάτι διαφορετικό.
Μάλιστα. Από εδώ και πέρα ποια είναι τα σχέδια;
Τώρα ετοιμαζόμαστε να γυρίσουμε ένα video clip για το “Sorgens kammer – del II” το οποίο θα σκηνοθετήσει ο Patric Ullaeus της Σουηδικής Revolver Film Company. Αμέσως μετά, γύρω στο Δεκέμβρη, θα αρχίσουμε να δουλεύουμε πάνω στο επόμενο άλμπουμ των DIMMU BORGIR.
Ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη! Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να προσθέσεις;
Εγώ σε ευχαριστώ! Ελπίζω να περάσουμε κάποια στιγμή πάλι από τη χώρα σας, γιατί όταν είχαμε έρθει στην Ελλάδα είχαμε περάσει καταπληκτικά!
Μαριλένα Σμυρνιώτη
