PART 2: THE STORM STILL RAGES INSIDE (2004-2013)
Το 2004 ήταν μια εκπληκτική χρονιά για την χώρα μας. Ολυμπιακοί αγώνες, ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου κι ένα συναίσθημα που ταίριαζε με το παλαιολιθικό γηπεδικό σύνθημα “τίποτα, τίποτα δεν μας σταματά”. Ένα κλίμα υπερηφάνειας και αισιοδοξίας το οποίο πραγματικά μοιάζει, μια δεκαετία μόνο μετά, λες και έρχεται από μια άλλη μακρινή εποχή και έχει αντικατασταθεί με μια αβεβαιότητα για το σήμερα και μια ανασφάλεια για το μέλλον.
Την ίδια χρονιά μετά από επτά χρόνια ξηρασίας οι ORPHANED LAND επέστρεψαν να μας πουν με τον τρίτο αμιγώς concept δίσκο τους με τον τίτλο “Mabool”,την ιστορία των τριών υιών του έβδομου υιού. Για άλλη μια φορά οι ORPHANED LAND παίζουν με την θρησκεία και τους αριθμούς, μιας και ο αριθμός επτά είναι ο αριθμός ο οποίος συμβολίζει τον Θεό και με τους τρεις υιούς του, αναφέρονται για άλλη μια φορά στης τρεις Αβρααμικές θρησκείες, τον ιουδαϊσμό τον χριστιανισμό και τον ισλαμισμό. Ακόμη μπορεί να συνδεθεί περισσότερο με τον χριστιανικό Θεό και την τριαδικότητα του.
Σύμφωνα με το concept, ο Θεός χώρισε τον εαυτό του σε τρία κομμάτια και έδωσε στους τρεις του υιούς (αγγέλους) από ένα χαρακτηριστικό και μια συγκεκριμένη δυνατότητα. Στο Ισλάμ έδωσε το φεγγάρι και την δύναμη, στον ιουδαϊσμό έδωσε το άστρο του Δαυίδ και την μαγεία ενώ στον χριστιανισμό έδωσε τον σταυρό και την σοφία. Ο Θεός φοβήθηκε την δύναμη των τριών στην περίπτωση που ενωθούν και έδωσε την εντολή να μη το πράξουν ποτέ. Αυτοί όμως παράκουσαν τις θεϊκές εντολές και ενώθηκαν σε έναν άγγελο που εξορίστηκε από τον παράδεισο στη γη.
Εδώ βέβαια είναι ολοφάνερο ότι οι ORPHANED LAND παρουσιάσουν μια διαφορετική αντίληψη της έννοιας του Εωσφόρου και της πτώσης του στην γη. Συνεχίζοντας το concept ο Άγγελος ξαναχωρίζεται στους τρεις μόλις φτάνει στην γη και είναι καταδικασμένοι από το Θεό να πολεμούν ο ένας τον άλλο μέχρι να αποδείξουν την πίστη τους και να επανέλθουν στον παράδεισο. Οι τρεις άγγελοι προσπαθούν να πείσουν την ανθρωπότητα να σταματήσει τα ανομήματα και αμαρτήματα της με την απειλή μιας μεγάλης φυσικής καταστροφής. Το άλμπουμ περιγράφει το ταξίδι των τριών στην γη και στο τέλος την αποτυχία τους. Πραγματικά είναι ένα concept που με εντυπωσίασε με την ευρηματικότητα του.
Μουσικά νομίζω ότι είναι το άλμπουμ που στέκεται ακριβώς στην κόψη του ξυραφιού μεταξύ του μουσικού παρελθόντος και της τωρινής μουσικής κατεύθυνσης της μπάντας. Αν υπήρχε κάποιο άλμπουμ που θα χαρακτήριζε αυτό που είναι οι ORPAHNED LAND, είναι τούτο το άλμπουμ, το οποίο εκτός σε γενικές γραμμές έκανε μεγάλη επιτυχία και επανέφερε το όνομα των ORPHANED LAND για τα καλά στον μεταλλικό κόσμο. Αν θέλετε να ακούσετε πως το prog μπορεί να συνδυαστεί με το death και το oriental τότε δεν έχετε παρά να ακούσετε το συγκεκριμένο άλμπουμ.
Η μπάντα πλέον ανήκε στο δυναμικό της Century Media και εκτός από τα μπόνους που έχει να βρίσκεσαι σε μια μεγάλη εταιρία, κατάφερε να αποκτήσει αυτό που πάντα χρειαζόταν η μουσική τους. Μια καλή και σωστή παράγωγη. Επιπλέον η προσθήκη στα γυναικεία φωνητικά της Shlomit Levi ανέβασε το όλο αποτέλεσμα ακόμα πιο πολύ. Τα φωνητικά του Kobi βρίσκονται ακριβώς στην μέση μεταξύ των brutal και των καθαρών. Μετά από τόσα χρόνια πιστεύω ότι είναι ο δίσκος σημείο αναφοράς γι’ αυτή την μπάντα.
Η επιτυχία του άλμπουμ, οδήγησε και στην κυκλοφορία ενός πανσπάνιου EP με τίτλο “Ararat” το οποίο βγήκε μόνο σε 500 κομμάτια με επανηχογραφημένες demo εκτελέσεις κομματιών του “Mabool”. Ο δρόμος άνοιξε για το συγκρότημα να περιοδεύσει πλέον σε μεγαλύτερη έκταση και τους έφερε και στην χώρα μας στο Metal Healing Festival, το 2007, όπου έκαναν για μια ακόμη φορά την έκπληξη τραγουδώντας το “Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ” του Νίκου Παπάζογλου! Το “Mabool” έκανε αρκετό θόρυβο, τόσο ώστε να τους προσέξει κα να δηλώσει φανατικός οπαδός της μουσικής τους ακόμα και ο Steven Wilson, ο οποίος ήρθε σε επικοινωνία με την μπάντα και μια συνεργασία, που μόνο στα τρελά όνειρα των ORPHANED LAND θα υπήρχε λίγα χρόνια πριν, ήταν πλέον πραγματικότητα. Ο Steven ανέλαβε την παραγωγή στο επόμενο τους άλμπουμ, το οποίο μετά από πολλές καθυστερήσεις κατάφερε να δει το φως τον Ιανουάριο του 2010.
Το τέταρτο άλμπουμ των ισραηλινών με τίτλο “The Never Ending Way of ORWarriOR” που αναφέρεται σ’ έναν πολεμιστή του φωτός στην μάχη του εναντίον του σκοταδιού και την τελική πλήρη επικράτηση του φωτός. Ένα concept με αρκετές βιβλικές αναφορές και το ταξίδι του φανταστικού ήρωα “ ORWarriOR”. Για άλλη μια φορά το συγκρότημα παίζει μεταξύ καλού και κακού σε ένα 80λεπτο αριστούργημα το οποίο δείχνει ότι η μπάντα πλέον παίρνει μια πιο progressive κατεύθυνση, αλλάζοντας τον ήχο της, ενώ τα death στοιχεία αρχίζουν να ελαττώνονται όλο και πιο πολύ. Τα καθαρά φωνητικά του Kobi γίνονται όλο και καλύτερα ενώ τα πιο brutal περιορίζονται επικίνδυνα. Το άλμπουμ ψηφίστηκε σε αρκετά poll του 2010 ως το καλύτερο progressive metal άλμπουμ ενώ στις περιοδείες που ακολουθήσανε, τα πλήκτρα ανέλαβε ο ίδιος ο Steven Wilson.
Η αποδοχή πλέον της μπάντας ήταν παγκόσμια, με αποτέλεσμα το 2010 και το 2011 να εμφανιστούν σε όλα τα μεγάλα φεστιβάλ και να βρεθούν σε μεγάλες περιοδείες στην βόρεια Αμερική με τους KATATONIA και στην Ευρώπη με τους AMORPHIS. Τέλος του 2011 κυκλοφόρησε και ένα DVD με την μπάντα να δείχνει σε τι υψηλό επίπεδο φτάνει στις ζωντανές τις εμφανίσεις με τίτλο “The Road to OR-Shalem”.
Και ενώ όλα έδειχναν να έχουν πάρει την σωστή τροχιά για το συγκρότημα τον Ιούνιο του 2012, η Αγία Τετράδα σπάει, με την αποχώρηση του Matty. Την θέση του αναλαμβάνει ο Chen Balbus μαθητής του Yossi στην κιθάρα, που μετά από κάποιες δοκιμαστικές συναυλίες έγινε κανονικό μέλος της μπάντας, τόσο που ανέλαβε μεγάλο μέρος στην δημιουργική διαδικασία για το πέμπτο τους άλμπουμ.
Μετά από έναν ακριβώς χρόνο το νέο δημιούργημα τους ήταν στα δισκοπωλεία με τον τίτλο “All is One”. Το συγκρότημα παρόλο που θα μπορούσε να συνεχίσει εκ του ασφαλούς έκανε ένα ακόμη βήμα μπροστά με έναν πολύ διαφορετικό δίσκο ο όποιος λίγη σχέση έχει πλέον με το μουσικό παρελθόν της μπάντας. Μετά από το αρχικό μούδιασμα, το όλο εγχείρημα αρχίζει και κερδίζει σιγά-σιγά έδαφος με όλο και περισσότερα θετικά σχόλια. Το σίγουρο είναι ότι πρόκειται για ένα από τα πιο ανατρεπτικά συγκροτήματα της εποχής μας και ακόμα κα εάν έχουν ήδη 20 χρόνια πίσω τους με τίποτα δεν μπορείς να διανοηθείς ότι αυτό το καραβάνι του μεσανατολικού πολιτισμού έχει πει την τελευταία του λέξη. Μη τους χάσετε με τίποτα στις συναυλίες τους στην χώρα μας γιατί οι ORPHANED LAND πάνω στην σκηνή είναι εμπειρία ζωής.
Γιώργος Καραγιάννης
(διαβάστε το πρώτο μέρος του αφιερώματος εδώ)
Πίσω στο σωτήριο έτος 1991, o Kobi Farhi (φωνητικά) συναντά τον Uri Zelcha (Μπάσο). Και οι δυο ήταν μέλη σε extreme metal μπάντες. Ο Uri είχε τους INQUISITOR και ο Κobi τους MASTURBATION (αν είναι δυνατόν!). Όπως έχει πει και ο Uri και οι δυο μπάντες ήταν άθλιες γι’ αυτό και αποφάσισαν να κάνουν κάτι μαζί. Επικοινώνησαν με τον κιθαρίστα Yossi Sassi, ο οποίος με τη σειρά του έφερε στην μπάντα τον έτερο κιθαρίστα Matti Svatizky. Έτσι δημιουργήθηκαν οι RESURRECTION, ένα συγκρότημα επηρεασμένο από το πρώιμο death metal και είδωλα τους ENTOMBED και τους NAPALM DEATH. Σύμφωνα με δηλώσεις του Kobi, ήταν ότι πιο χαζό είχε κάνει στην ζωή του, αναγκαζόμενος να γρυλίζει στο μικρόφωνο για θέματα όπως ο θάνατος από ραδιενέργεια! Μετά από κάποια show στην πατρίδα τους, αποφάσισαν να αλλάξουν μουσική κατεύθυνση και να μπολιάσουν στη μουσική τους πολλά και διαφορετικά στοιχεία. Αντιλήφτηκαν ότι δεν υπάρχει λόγος να παίζουν όπως οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί μιας και είχαν κάτι που θα έκανε τον ήχο τους ιδιαίτερο και μοναδικό. Την παράδοση και την κουλτούρα τους. Η αλλαγή του ονόματος ήταν επιβεβλημένη και το 1993, ο Uri άκουσε σ’ ένα τραγούδι των YEHUDA POLIKER (“Winds of War”) το στίχο ORPHANED LAND και φάνηκε ως η σωστότερη επιλογή. Όπως έχουν αναφέρει και οι ίδιοι, το όνομα αυτό εκφράζει τα συναισθήματα που νιώθουν μιας και το Ισραήλ η αλλιώς, η γη της επαγγελίας (“Holy land”) από την οποία κατάγεται και η μπάντα είναι περισσότερο ορφανή γι’ αυτούς με τόσο πόλεμο μίσος και βιαιοπραγίες ανά τους αιώνες μέχρι και σήμερα. Ο Uri σαν καλλιτέχνης του γκρουπ, ζωγράφισε το λογότυπο της μπάντας, μόνο που δεν υπήρχε κάποια κοπέλα για να ποζάρει, οπότε έβαλε τον Kobi να κάνει την pole dancer! Η σύνθεση της μπάντας ολοκληρώθηκε με τον Sami Bachar στα ντραμς.
Η μπάντα κατάφερε να αποκτήσει ένα καλό όνομα στην χώρα της, ειδικά μετά από κάποιες συγκλονιστικές support εμφανίσεις στους TIAMAT και στους CATHEDRAL. Σύντομα το demo τους έφτασε στα αυτιά της Γαλλικής Holy Records, η οποία τότε μάζευε όλα τα σκοτεινά και πρωτοποριακά death συγκροτήματα της εποχής. Την επόμενη χρονιά, το Νοέμβριο του 1994, ήταν που ο γράφων μαζί με το “Mystic Places of Dawn” των SEPTIC FLESH, αγόρασε και το ντεμπούτο των Ισραηλινών. Με τον τίτλο “Sahara” πραγματικά με εξέπληξε από τα πρώτα λεπτά με την μοναδικότητα του. Δυνατό death/doom metal με ολοφάνερα στοιχεία από την folk μουσική της Μέσης Ανατολής, αλλά και με αρκετές prog στιγμές. Είναι σίγουρο ότι η μπάντα ακόμα βρισκόταν σε ένα πρώιμο στάδιο και εάν έχετε ακούσει μονό τις τελευταίες δουλειές θα βρείτε λίγα πράγματα να συνδέουν την τωρινή της μορφή σε σχέση με τότε. Τέσσερα κομμάτια από το demo επανηχογραφήθηκαν εδώ, ένα από αυτά το φανταστικό “The Beloved Cry” που το έχει παρουσιάσει ζωντανά ακόμα και ο Steven Wilson!
Με την αποδοχή του “Sahara”, συνέχισαν ακάθεκτοι αποφασισμένοι πλέον να πάνε το μουσικό τους όραμα ένα βήμα παραπέρα. Η ενασχόληση του Kobi και του Yossi με τα θρησκευτικά μυστήρια της χώρας τους, πηγαίνοντας σε μυστήρια και στις συναγωγές όπου κάποιες φορές συμμετείχαν και οι ίδιοι, έφερε στην μπάντα ένα πιο folk/oriental αλλά και συνάμα πιο μυστηριακό και τελετουργικό ύφος. Το καλοκαίρι του 1996 η δεύτερή τους δουλειά ήταν πλέον γεγονός. Με τον τίτλο “El Norra Alila” μια παράφραση του “El Nora Alila” ενός ιουδαϊκού ποιήματος που διαβάζεται στην Yom Kippur την ιερότερη μέρα για τον εβραϊκό λαό, όπου περνούν την περισσότερη μέρα μέσα στις συναγωγές και φτάνουν μέχρι και 25 ώρες ασταμάτητης προσευχής! Η μετάφραση της παράφρασης θα μπορούσε να αποδοθεί σαν “God of Light- Evil of the Night”, κάτι που ταιριάζει στο γενικότερο συναίσθημα του άλμπουμ, την αντίθεση μεταξύ καλού και κακού, φως και σκότους αλλά και τα κοινά σημεία των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών που προέρχονται από τις διδαχές του Αβραάμ (Χριστιανισμό, Ιουδαϊσμό και Ισλαμισμό). Το συγκεκριμένο άλμπουμ παρουσιάζει την μπάντα να χώνεται βαθιά στην παράδοση της χώρας της, κρατώντας το death/doom παρελθόν, αλλά ο ήχος είναι πλέον εντελώς προσωπικός κα μοναδικός. Σαφώς ανώτερο από το ντεμπούτο, με μεγάλη ποικιλία στα κομμάτια. Τα φωνητικά του Kobi παραμένουν σκληρά και άγρια, μόνο που τα καθαρά αρχίζουν και παίρνουν τα πάνω τους μιας και το απαιτεί περισσότερο η μουσική. Η καθαριστική δουλειά είναι για μια ακόμη φορά αρκετά καλή με τα lead του Yossi να κλέβουν την παράσταση. Μεγάλη ποικιλία και στα όργανα που χρησιμοποιούν (π.χ. zil, bendir, tar, dumbek, darbuka, tambourine – αλλά μη με ρωτήσετε τι είναι όλα αυτά!) τα οποία προσφέρουν έναν πιο γεμάτο και χαρακτηριστικό ήχο. Δεν είναι τυχαίο ότι για πολλούς θεωρείται ένα από τα καλύτερα folk metal άλμπουμ που έχουν γραφτεί ποτέ και την καλύτερη δουλειά του συγκροτήματος μέχρι στιγμής. Η πικρή αλήθεια είναι όμως, ότι το συγκεκριμένο άλμπουμ εκτιμήθηκε αρκετά πιο μετά από το μεταλλικό κοινό. Για μένα το άλμπουμ αυτό είναι το δικό τους “Irreligious”.
Από το 1997 ξεκινά και η σκοτεινή περίοδος της μπάντας. Εσωτερικά προβλήματα, μουσικές διαφωνίες, ναρκωτικά οδηγούν το γκρουπ σε μια χειμερία νάρκη η οποία δεν σταμάτησε μέχρι το 2001. Σε αυτό το διάστημα το μόνο μουσικό δείγμα ζωής από την μπάντα ήταν το 1998 στην συλλογή-αφιέρωμα στους PARADISE LOST, “As We Die For Paradise Lost”, με την πολύ καλή διασκευή τους στο “Mercy” (όπου στα κουπλέ ο Kobi τραγουδά τους στίχους του “Gothic”!).
Έτσι νοσταλγοί και διψασμένοι για το διαφορετικό, αποτελούν τον βασικό πυρήνα των υποστηρικτών τους.
Τον Μάρτιο του 2008 ένα από τα μεγαλύτερα power σχήματα της Ευρώπης διαλύθηκε επίσημα από τα χείλη του αρχηγού τους Timo Tolkki. Κάποιοι στεναχωρήθηκαν σίγουρα, πολλοί επίσης το περίμεναν και ένιωσαν ανακούφιση που αυτό το γκρουπ θα σταματούσε να σέρνει το κουφάρι του, χωρίς να έχει καμιά σχέση με την ένδοξη μπάντα του παρελθόντος.
Η μπάντα ένιωθε το βάρος του να κάνει γρήγορα αισθητή την παρουσία της. Για καινούργιο κιθαρίστα διάλεξαν έναν νεαρό Φιλανδό τον Matias Kupiainen. Γρήγορα ξεκίνησαν δουλειά για το νέο άλμπουμ. Μετά από ακριβώς ένα χρόνο από την ημέρα που ο Tolkki παρέδωσε τα δικαιώματα της μπάντας κυκλοφόρησε και το πρώτο άλμπουμ χωρίς αυτόν. Το όνομα αυτού “Polaris” και γενικότερα η ανταπόκριση που είχε θα έλεγα πως ήταν μουδιασμένη.
Η περιοδεία πάντως δεν πήγε άσχημα και οι STRATS μετά από ένα μικρό διάλλειμα ξεκίνησαν να δουλεύουν για τον διάδοχο του “Polaris” τον Σεπτέμβρη του 2010. Οι STRATS έχουν βαλθεί να αποδείξουν την αξία τους και κυκλοφορούν τον Ιανουάριο του επόμενου χρόνου το αξιοπρεπέστατο “Elysium”. Αυτό ήταν ένα πραγματικό STRATOVARIUS άλμπουμ που έδειχνε ότι η μπάντα βρισκόταν πάλι στην σωστή κατεύθυνση. Σίγουρα δεν φτάνει το μεγαλείο του παρελθόντος αλλά ακούγεται παραπάνω από ευχάριστα, έχοντας αρκετά καλές στιγμές, όπως τα “Darkest Hours”, “Under Flaming Skies”, “The Game Never Ends”, “Move the Mountain” και το ενδιαφέρον εγχείρημα να ηχογραφήσουν το μεγαλύτερο σε διάρκεια κομμάτι της καριέρας του το ομώνυμο “Elysium”. Επιπλέον η παράγωγη ήταν πολύ καλύτερη και οι κιθάρες ήταν επιτέλους αρκετά πιο μπροστά. Από το “Destiny” είχαν να δουν άλμπουμ τους να φτάνει στο νούμερο ένα της χώρας τους.
Σε ένα γεμάτο FUZZ οι STRATS επέστρεψαν ως guest στους HELLOWEEN με έναν ντράμερ να πολεμά με τον καρκίνο, σε συνδυασμό με την λοίμωξη στις φωνητικές χορδές του Kotipelto, πιο πολύ ως διαδικαστική ήταν η συγκεκριμένη εμφάνιση η οποία πέρασε και δεν ακούμπησε. Εντύπωση έκανε ότι η μπάντα δεν έπαιξε τίποτα από το “Elysion”, αλλά προτίμησε να ασχοληθεί μόνο με τα τραγούδια από το παρελθόν.
Τον Μάιο του 2012 βγαίνει μια αγγελία στο facebook και οι STRATS ζητάνε επίσημα νέο ντράμερ. Τον Ιούνιο ανακοινώνουν τον Φιλανδό Rolf Pilve και τον Αύγουστο ξεκινά την ηχογράφηση του νέου άλμπουμ.
Μετά από ένα διάλλειμα που η μπάντα το χρειαζόταν με το παραπάνω, με καινούργιες ιδέες και μεγάλη όρεξη οι STRATS προχώρησαν στην δημιουργία ενός μεγάλου έργου με την ονομασία “Elements”. Το “Elements” είναι αυτό που λέει και ο τίτλος του. Τα στοιχεία της φύσης. Φωτιά, νερό, γη, αέρας. Κανονικά θα έπρεπε έβγαινε σαν διπλό άλμπουμ, αλλά δυστυχώς η εταιρία τους είχε εντελώς διαφορετική άποψη και έτσι κυκλοφόρησαν την ίδια χρονιά με διαφορά δέκα μηνών τα “Elements part 1” και “Elements part 2”.
Το πρώτο μέρος ξεκινά από εκεί που σταμάτησε το “Infinite” αλλά παρουσιάζεται πολύ καλύτερο από τον προκάτοχό του. Περισσότερο επικό και σε πολλά σημεία σκληρότερο. Τα τραγούδια της φωτιάς είναι ένα και ένα με το “Eagleheart”, που είναι και το single του άλμπουμ, να βαδίζει στα βήματα του “Hunting High and Low” αλλά χωρίς αυτή την έντονη εμπορικότητα. Το “Find your own Voice” και το “Learning to Fly” είναι ότι γρηγορότερο έχουν γράψει οι STRATS με τον Kotipelto να κάνει τα πιο ψηλά φωνητικά στην καριέρα του ενώ το “Stratofortress” είναι το κλασικό υπερηχητικό instrumental που η μπάντα σπάει τα κοντέρ. Από την άλλη τα τραγούδια του νερού. Το mid tempo “Soul of a Vagabond”, τα μελωδικά και επικά “Papillion” και “Fantasia”, μια υπέροχη μπαλάντα το “A Drop in the Ocean” και το απίστευτο ομώνυμο που ξεπερνά κάθε φαντασία. Σίγουρα από τις πιο ολοκληρωμένες επικές συνθέσεις. Το πρώτο μέρος είναι σίγουρα το πιο θετικό άλμπουμ που έχουν βγάλει ποτέ οι STRATS. Αισιόδοξο και λαμπερό.
Ο ήχος των κυμάτων που κλείνει το πρώτο μέρος ανοίγει και το δεύτερο μέρος που στα πρώτα κομμάτια το στοιχείο της γης έχει τον πρώτο ρόλο μέχρι σιγά-σιγά στο τέλος να αποκτήσει ένα ονειρικό και αερικό συναίσθημα. Αν και υπάρχει και εδώ το επικό στοιχείο είναι κάπως πιο περιορισμένο σε σχέση με το πρώτο μέρος. Αλλά όλα γίνονται κατανοητά όταν έχεις στο μυαλό σου το όλο concept. Δυναμικά τραγούδια όπως το single “I Walk to my Own Song”, “I’m Still Alive” και το “Awaken the Giant”, έρχονται σε αντίθεση με τα υπέροχα ταξιδιάρικα και μελωδικά “Season of Faith’s Perfection”, “Luminous” και “Liberty”. Το αγαπημένο μου εδώ θα έλεγα ότι είναι το “Dreamweaver”.
Το 2004 ήταν μια χρυσή χρονιά για την Ελλάδα, με φόντο την κατάκτηση του ευρωπαϊκού τροπαίου στο ποδόσφαιρο και των ολυμπιακών αγώνων. Για τους STRATS όμως ήταν η χειρότερη χρονιά τους. Οι μουσικές διαφωνίες που προέκυψαν από το “Elements”, έκαναν τα πράγματα πολύ δύσκολα. Ο Tolkki ξαφνικά παθαίνει νευρικό κλονισμό και η μπάντα διαλύεται. Φαινόταν από πριν ότι κάτι πήγαινε στραβά στο μυαλό του Tolkki, μιας και οι φωτογραφίες μέσα στο αίμα και δηλώσεις ότι μιλά με τον θεό προκάλεσαν αντιδράσεις λύπης αλλά και χλευασμού. Όπως και η απόφαση του να ανακοινώσει σαν νέο ντράμερ των Anders Johansson (HAMMERFALL) και μετά από μια εβδομάδα να βγει ο ίδιος o Anders και να πει ότι δεν ενδιαφέρεται ή την απόφαση του να πάρει για τραγουδίστρια την Katrina K και όπως έλεγε να ηχογραφήσει το επόμενο άλμπουμ με το όνομα “Popkiller”.
Σε ένα Club 22 με αρκετό κόσμο παρόλη την πτώση που είχαν γενικότερα, οι ήρωες του power metal με έναν ακόμα Φιλανδό στην σύνθεση τους, τον Lauri Porra στο μπάσο (εγγονός του μεγάλου συνθέτη Sibelius – δεν κάνουμε πλάκα!) που είναι στην μπάντα μέχρι και σήμερα, παρουσιάστηκαν αρκετά κεφάτοι και έδωσαν ένα διασκεδαστικό σόου στηριγμένο στο μεγαλείο του παρελθόντος ενώ επιτηδευμένα απέφυγαν να παίξουν πολλά από το τελευταίο τους άλμπουμ και συγκεκριμένα μόνο δυο! Συγκινούμε όταν σκέπτομαι το συγκεκριμένο live. τα συναισθήματα ήταν παράξενα. Είναι περίεργο να βλέπεις έναν τέτοιο μουσικό όπως ο Tolkki, μετά από όλα όσα έχει περάσει και μπορείτε να τα διαβάσετε 
Η μπάντα αποκήρυξε το συγκεκριμένο άλμπουμ με συνοπτικές διαδικασίες, αν και το αστείο είναι ότι με δηλώσεις τους για το όλο αποτέλεσμα, ο ένας ρίχνει το φταίξιμο στον άλλο. Το νέο εγχείρημα έδειχνε ότι η μπάντα θα επανερχόταν στο παλιό νέο-κλασικό επικό στυλ με το οποίο έγινε γνώστη. Το νέο άλμπουμ απέκτησε τον πρόχειρο τίτλο “Revolution Renaissance” και το 2008 ήταν σχεδόν έτοιμο. Συγκεκριμένα έχει κυκλοφορήσει ιντερνετικά το demo εκείνου του άλμπουμ , με όλα τα δέκα κομμάτια. Αξίζει να το ψάξετε και να λυπηθείτε κι εσείς που η μπάντα δεν συνέχισε, αλλά συνέβη το μοιραίο.
Καλοκαίρι του 1998. Οι υπερδραστήριοι STRATS βρίσκονται ήδη στην δημιουργία του άλμπουμ που θα διαδεχτεί το τεράστιο “Visions”, κάτι που όπως και να το κάνουμε ήταν ιδιαίτερα δύσκολο. Θα ήταν το πέμπτο άλμπουμ σε πέντε συναπτά έτη! Πραγματικά κάτι που στα χρόνια που ζούμε πλέον στο metal φαντάζει τουλάχιστον ουτοπικό. Θύμιζε τις ένδοξες εποχές της δεκαετίας του ’80, όπου μπάντες όπως οι JUDAS PRIEST, oι IRON MAIDEN, είχαν κάθε χρόνο ραντεβού με την δισκογραφία κι έβγαζαν πραγματικά διαμάντια.
Ο δίσκος έβγαζε κάτι από το μελαγχολικό παρελθόν σε συνδυασμό με μια πιο εμπορική προσέγγιση. Φυσικά το εμπορικό δεν σημαίνει απαραίτητα και κακό, αλλά στην προκειμένη περίπτωση το αποτέλεσμα είναι αρκετά μέτριο. Το άλμπουμ έγινε το πρώτο νούμερο 1 στην Φινλανδία, με πωλήσεις που το έκαναν κα αυτό χρυσό και μάλιστα κατάφερε να μπει στα charts στην Γερμανία, αλλά και στην Ελλάδα!
Οι STRATS το 1999 ήταν πλέον κάτι σαν ήρωες στην χώρα τους, σάρωναν τα πάντα σε όλους τους διαγωνισμούς (καλύτερου δίσκου, τραγουδιού κτλ.) ενώ κέρδισαν και το βραβείο “Emma” το οποίο δίνεται σε μουσικούς που προβάλουν την χώρα τους στο εξωτερικό. Κάτι που δεν θα υπάρξει ποτέ για τους ROTTING CHRIST, αλλά να μην ξεχνάμε ότι εδώ είναι Ελλάδα. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και το πρώτο best of του γκρουπ με τον τίτλο, “The Chosen Ones” και ένα εξώφυλλο πανέξυπνο να βγάζει πολύ γέλιο. 16 κομμάτια αντιπροσωπευτικά της καριέρας τους από το “Twilight Time” μέχρι και το “Destiny”.
Η αλλαγή κατεύθυνσης σε πιο εμπορικές φόρμουλες που άρχιζε να γίνεται εμφανής στο “Destiny”, τώρα πλέον βγάζει μάτια στο “Infinite”. Η παραγωγή ήταν αρκετά soft με τα πλήκτρα να έχουν τον πρώτο ρόλο πολλές φορές, οι κιθάρες ήταν πιο χαμηλά από ότι έπρεπε, ενώ ακόμα και στα πιο heavy κομμάτια, το ρεφρέν τους ήταν όσο πιο ευκολοάκουστό γινόταν. Δεν είναι τυχαίο ότι από εκείνο το άλμπουμ και μετά τους δόθηκε ο τίτλος “Dolphin Metal”, με σκοπό να χλευάσουν την μπάντα, παρμένο από το εξώφυλλο του άλμπουμ που δυο δελφίνια σχημάτιζαν το νούμερο 8, μιας και το “Infinite” ήταν και το 8ο δημιούργημα των Φιλανδών.
17/12/2000
1. Hunting High and Low
Μετά το πέρας κα αυτής της περιοδείας, η μπάντα πήρε την απόφαση να διακόψει για λίγο το ασταμάτητο πρόγραμμα, δίσκος-περιοδεία και να αφιερώσουν λίγο χρόνο στον εαυτό τους. Το διάλειμμα κράτησε για περίπου έναν χρόνο και για να καλύψει το μουσικό κενό, η Nuclear Blast έβγαλε μια αρκετά ενδιαφέρουσα συλλογή με τίτλο “Intermission”, που περιέχει b’ sides , διασκευές και κάποια ακυκλοφόρητα κομμάτια.
Σκεφτείτε να είχατε κάποια υπεύθυνη θέση σε μια εταιρία η οποία, χρόνο με το χρόνο πήγαινε όλο και καλύτερα. Σ’ αυτήν λοιπόν είχες κάποιους συνεργάτες και συγκεκριμένα ο ένας από αυτούς σε είχε βάλει στην δουλειά. Μέσα στο μυαλό σου είχες τρομερές ιδέες να επεκτείνεις τις δραστηριότητες της εταιρίας αλλά έβλεπες ότι οι ικανότητες των συνεργατών σου δεν όταν αυτές που θα σου επέτρεπαν να κάνεις αυτά που θες και αντιθέτως δεν έχουν την διάθεση να προοδεύσουν, αλλά έχουν επαναπαυτεί σε μια συγκεκριμένη κατάσταση.
Έτσι λοιπόν ο Tolkki για άλλη μια φορά θα παίξει το ρόλο του κακού και θα χωρίσει τους δρόμους του με τον Ikonen αλλά και με τον επί μια δεκαετία σύντροφο του στην μπάντα Lassila, ο οποίος τον έφερε και στο συγκρότημα. Ο Tolkki θα σπάσει την αυστηρή φινλανδική σύνθεση της μπάντας και θα προστεθούν στο γκρουπ, ο Σουηδός Jens Johansson στα πλήκτρα, γνωστός για την δουλειά του με τον Malmsteen και ο εκπληκτικός ντράμερ Jorg Michael, ο οποίος έχει παίξει με όσα γκρουπ θα παίζαμε εμείς σε δέκα ζωές!
Το άλμπουμ έβγαλε πολλά κλασικά κομμάτια που οι οπαδοί τους τα ζητάνε σε κάθε live. Εδώ ψάχνεις της μέτριες στιγμές με το κιάλι. Τα πιο γρήγορα και speed κομμάτια δείχνουν με τον καλύτερο τρόπο την σωστή επιλογή του Tolkki να αλλάξει την σύνθεση της μπάντας. Θα μπορούσαν να παίξουν αλλιώς ένα “Speed of Light”, ένα “Father Time” ή ένα “Stratosphere”; Δεν το νομίζω. Άλλα εκπληκτικά κομμάτια του άλμπουμ είναι τα “Will the Sun Rise?”, “Tomorrow”, τα επικά “Babylon”, “Eternity” (που έχει και κάτι λίγο από το γνωστό riff του “Kashmir”), “Night Time Eclipse” και η μπαλάντα “Forever” που θα παίζεται εσαεί σε κάθε live της μπάντας. Εδώ υπάρχει για πρώτη φορά και σύνθεση από άλλο μέλος της μπάντας. Το “Uncertainty” το οποίο έγραψε ο Kotipelto, ο οποίος ευθύνεται περίπου κατά 70% για το στιχουργικό μέρος του άλμπουμ, οι στίχοι του οποίου ταιριάζουν πολύ στον τρόπο που έγραφε τόσα χρόνια ο Tolkki. Στο γνωστό συναισθηματικό και εσωτερικό ύφος που γεννούσε προβληματισμούς για την ζωή και τις προσωπικές στιγμές του ανθρώπου. Για πρώτη φορά χρησιμοποίησαν την Sibelius String Orchestra (20 ατόμων) και την Sibelius Choir (40 ατόμων), για της ανάγκες του άλμπουμ, κάνοντας τον ήχο τους ακόμα πιο πλούσιο.
Ο Tolkki όμως βρισκόταν σε μουσικό οίστρο και ήταν εμφανές. Χωρίς διάλλειμα η μπάντα ξαναμπήκε στο στούντιο και δούλεψε από τον Οκτώβριο του 1996 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1997 για το άλμπουμ που έμελλε να γίνει το σήμα κατατεθέν της μπάντας ακόμα και σήμερα. Το όνομα αυτού “Visions”. 21 Μαρτίου του 1997, το single του “Black Diamond” μας αφήνει με το στόμα ανοιχτό. 28 Απριλίου το “Visions” σκάει σαν βόμβα μεγατόνων και όλοι πια μιλούσαν για μια από τις μεγαλύτερες μπάντες του ευρωπαϊκού power metal. Με συνοπτικές διαδικασίες έφτασε στο νούμερο 4 στα φινλανδικά charts και παρέμεινε σε αυτά 23 εβδομάδες (σχεδόν 6 μήνες!). To “Visions” είναι ένα άλμπουμ που πρέπει να έχει κάθε μεταλλάς που σέβεται τον εαυτό του. Δεν είναι τυχαίο ότι στο βιβλίο του γερμανικού ROCK HARD για τα 500 καλύτερα rock και metal άλμπουμ όλων των εποχών μπήκε στην θέση 297, το 2005. Εύκολα ότι καλύτερο κυκλοφόρησαν οι STRATS και το να αναφέρω κομμάτια από αυτό το άλμπουμ είναι πραγματικά ανούσιο. Άπλα κάντε στον εαυτό σας μια χάρη και βάλτε το στο συλλογή σας. Το “Visions” είναι το μαύρο διαμάντι στην δισκογραφία των STRATS και το να μιλάς για ένα άλμπουμ το οποίο είναι απλά τέλειο, χάνει την ουσία του από ένα σημείο και μετά.
14/09/1997
7. Twilight Symphony
Εδώ θα ήθελα να αναφέρω ένα λάθος που έκαναν οι STRATS. Η συγκεκριμένη συναυλία ηχογραφήθηκε ζωντανά (μαζί με άλλη μια στην Ιταλία) και αποτέλεσε το live άλμπουμ που κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1998 με τον τίτλο “Live in Europe”. Το άλμπουμ είναι πραγματικά ένα πολύ καλό live άλμπουμ το οποίο είχε όλη την ατμόσφαιρα που έβγαζε το γκρουπ απλόχερα πάνω στην σκηνή. Το 80% του άλμπουμ είναι από κομμάτια που ηχογραφήθηκαν στην Ελλάδα και το άλλο 20% στην Ιταλία. Το λάθος όμως ήταν ακριβώς αυτό. Πραγματικά πιστεύω ότι τα στοχοποιημένα live έχουν μεγαλύτερη επιτυχία. Αυτά δηλαδή που γυρίζονται σε μια συγκεκριμένη χώρα και όχι σε μια ήπειρο. Δεν θέλω να φανώ Ελληνάρας, αλλά νομίζω ότι οι STRATS έχασαν την ευκαιρία να πουλήσει το άλμπουμ σαν ζεστά ψωμάκια και να δημιουργήσει έναν αιώνιο δεσμό με το ελληνικό κοινό. Βρέθηκε όμως μια άλλη πιο έξυπνη μπάντα με το όνομα ICED EARTH που άρπαξε την ευκαιρία και έκανε το “Alive in Athens”. Κρίμα πάντως, γιατί αυτό το πολύ καλό live άλμπουμ παραμένει ξεχασμένο στον κατάλογο της μπάντας και ποτέ δεν τράβηξε όσο θα έπρεπε την προσοχή του κοινού.
Καλοκαίρι του 1994. οι STRATS έχουν γυρίσει από μια πολύ επιτυχημένη περιοδεία στην Ιαπωνία και είναι ήδη έτοιμοι για την ηχογράφηση του επόμενου τους άλμπουμ. Κατά την διάρκεια των εμφανίσεων τους ο Tolkki παρατήρησε πόσο δύσκολο του ήταν πλέον να τραγουδά και να παίζει κιθάρα μαζί μιας και τα θέματα γίνονταν όλο και πιο δύσκολα και τα κομμάτια είχαν περισσότερες απαιτήσεις.
Έβαλαν λοιπόν αγγελία στον τύπο αλλά τελικά θυμήθηκαν έναν τραγουδιστή που προσέγγισε την μπάντα ενάμιση χρόνο πριν. Το όνομα του ήταν Timo Kotipelto. Κανονίστηκε μια οντισιόν όπου ο μύθος λέει ότι μόλις ο Kotipelto άνοιξε το στόμα του όλοι ήξεραν ότι είναι πλέον ο καινούργιος τραγουδιστής (σ.σ. πάντα μου άρεσαν αυτές οι cult δηλώσεις των συγκροτημάτων).
Ο ήχος τους παρουσιάζεται πιο συμπαγής και στακάτος, ενώ τα συμφωνικά επικά σημεία και γενικότερα τα νέο κλασικά στοιχεία είναι περισσότερα από ποτέ. Δεν είναι τυχαίο που ακόμα η μπάντα παίζει πολλά τραγούδια από το συγκεκριμένο άλμπουμ. Καταρχήν τα “Against the Wind” και “Distant Skies”, έγιναν ύμνοι της μπάντας και παρέα με τις έτερες κομματάρες “Lord of the Wasteland” και “Twilight Symphony” (όπου ήταν και το πρώτο που χρησιμοποίησε η μπάντα μια μικρή ομάδα από έγχορδα) δημιούργησαν μια δολοφονική τετράδα, που μόνο για αυτά αξίζει να έχεις το συγκεκριμένο άλμπουμ.
Θα βρείτε πραγματικά καλά κομμάτια όπως τα “Break the Ice”, “The Hands of Time” (το οποίο για πολλούς είναι ο απόλυτος ύμνος του power metal), “Out of the Shadows” (το πρώτο τραγούδι με την κλασική riffολογία του Timo η οποία παρουσιάστηκε στο μέλλον και σε κομμάτια όπως το “Father Time”, “Forever Free” κ.α.) και την πολύ καλή μπαλάντα “Lead us into the Light”. Tο άλμπουμ είναι καλό με ωραία θέματα. η παραγωγή καλή σε γενικά πλαίσια αν και συγκρίνοντάς την με αυτή στο ντεμπούτο τους, είναι χολιγουντιανών διαστάσεων!
Η μπάντα πλέον έψαχνε για ένα συμβόλαιο και μια εταιρία που θα της έδινε την στήριξη που χρειαζόταν. Αυτή βρέθηκε στο πρόσωπο της Noise Records και η μπάντα επικεντρώθηκε ξανά στο γράψιμο. Tο υλικό ήταν κατά ένα μεγάλο ποσοστό έτοιμο όταν έγινε μια σημαντικότατη προσθήκη στους STRATS. O Jari Kainulainen μπήκε στην μπάντα και επιτέλους ο Timo βρήκε τον μπασίστα που πάντα ήθελε. Η αλήθεια είναι ότι με το χαρακτηριστικό του παίξιμο, έδωσε ξεχωριστό όγκο στον ήχο του συγκροτήματος. Κατά την διάρκεια των ηχογραφήσεων ο Tuomo Lassila υπέστη μια σοβαρή ζημιά στα χέρια και έμεινε εκτός για δυο μήνες. O δίσκος ολοκληρώθηκε με τον Sami Kuoppamaki, ο οποίος έπαιξε σε τέσσερα κομμάτια.
Η εξέλιξη των φωνητικών του Timo είναι τεράστια και πραγματικά μετά από αυτό το έπος ακόμα πολλοί μιλούν για το πόσο διαφορετική θα ήταν η καριέρα του γκρουπ αν συνέχιζε να τραγουδά ο ίδιος.
Επίσης στιχουργικά η μπάντα έκανε ένα τεράστιο βήμα μπροστά με στίχους που μπορούν να αγγίξουν τον καθένα, με αναφορά σε καθημερινές καταστάσεις και εσωτερικούς αλλά και κοινωνικούς προβληματισμούς. Σας παραθέτω τους στίχους του “4th Reich” που είναι σαν να γράφτηκαν χθες και όχι 20 χρόνια πριν.