ΟΝΟΜΑΑΛΜΠΟΥΜ – “Shockwave supernova” – JOE SATRIANI ΕΤΟΣΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ – 2015 ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ – Joe Satriani και John Cuniberti ΕΤΑΙΡΙΑ – Sony ΣΥΝΘΕΣΗΜΠΑΝΤΑΣ:
Joe Satriani – κιθάρες
Mike Kenealy – κιθάρες, πλήκτρα
Bryan Beller – μπάσο
Marco Minnemann – τύμπανα
Πριν από δέκα χρόνια, ο JOE SATRIANI κυκλοφόρησε τον 15ο του δίσκο παραμένοντας δημιουργικός μουσικά και δισκογραφικά δραστήριος όπως μας έχει μάθει στη μακρά του καριέρα. Το άλμπουμ είχε τον τίτλο “Shockwave supernova” και δημιούργησε πράγματι ένα κύμα σοκ καθώς είχαν προηγηθεί μια σειρά από ανέμπνευστα άλμπουμ που προσωπικά μου είχαν γεννήσει μεγάλες ανησυχίες. Το όλο πρόβλημα μάλιστα είχε ξεκινήσει το 2006 με το αδιάφορο “Super colossal” και κράτησε εννιά χρόνια. Εκεί λοιπόν που λέγαμε πως ο σπουδαίος αυτός μουσικός είχε χτυπήσει ταβάνι, στα 59 του χρόνια κατάφερε να μας εκπλήξει όπως στα πρώτα του βήματα και να αναγεννηθεί. Και το κατάφερε στρατολογώντας ένα καινούργιο και νεανικό επιτελείο που επανέφερε την έμπνευση στο παίξιμο και τη σύνθεση, αλλά και ένταση στο όλο σύνολο.
Συγκεκριμένα, κάλεσε τους Bryan Beller στο μπάσο και Marco Minnemann στα τύμπανα από τους THE ARISTOCRATS, δύο από τους πιο περιζήτητους session μουσικούς στη πιάτσα με μια δυνατή μεταξύ τους χημεία. Μαζί, έγραψαν έναν από τους μεγαλύτερους σε διάρκεια δίσκους του Satch, φτάνοντας στα 64 λεπτά. Παράλληλα, είναι και ένας απ’ τους πιο progressive καθώς ο Satriani πειραματίζεται αρκετά με το παίξιμο του, με εναλλαγές, μετρικές αξίες και μουσικά είδη και το γκρουπ δεν τον συνοδεύει απλώς αλλά προσδίδει δυναμισμό στο τελικό σύνολο με το πολύπλοκο του παίξιμο. Και πώς να μην είναι έτσι όταν ο Minnemann είναι ένα κτήνος που δεν συμβιβάζεται με τίποτα λιγότερο από μια θέση μπροστά και έχει, μαζί με τον Beller, προϋπηρεσία σε fusion, γεγονός που τους καθιστά κορυφαίους εκτελεστές. Μιλάμε δηλαδή για ένα από κείνα τα σόλο κιθαριστικά άλμπουμ όπου ακούς ένα ολοκληρωμένο συγκρότημα και όχι μόνο έναν κιθαρίστα με συνοδεία ρυθμού. Εννοείται φυσικά πως στο παρελθόν, με τον Jeff Campitelli στα ντραμς και τον Stuart Hamm στο μπάσο, γίνονταν θαύματα, αλλά αυτά ανήκουν στο μακρινό παρελθόν και, στο 2015, ο Satriani είχε ανάγκη από μια τονωτική ένεση.
Δέκα χρόνια μετά λοιπόν, το “Shockwave supernova” παραμένει ένα από τα πιο τολμηρά και ενδιαφέροντα άλμπουμ του JOE SATRIANI, διατηρώντας όμως το αναγνωρίσιμο ύφος του, τον ήχο και το παίξιμο που οι μυημένοι μάθαμε να αγαπάμε από νεαρή ηλικία.
Στις 28 Ιουλίου, στο Terra Vibe στη Μαλακάσα, το δίδυμο Joe Satriani και Steve Vai θα επισκεφτεί την Αθήνα στο πλαίσιο της περιοδείας Satch/Vai που πλέον είναι και ένα επίσημο συγκρότημα (τόσο καιρό τους πήρε για να φτάσουν εδώ!) με δύο προς το παρόν single που αναδεικνύουν την άψογη και απόλυτα αρμονική σύζευξη των δύο κόσμων που, όπως ελπίζω να εξηγήσω παρακάτω, έχουν πολλές ομοιότητες αλλά και διαφορές μεταξύ τους που καθιστούν τους δύο κιθαρίστες ναι μεν μοναδικούς αλλά και ένα ying-yang δε σαν να αλληλοσυμπληρώνονται. Στην λίστα που ακολουθεί, έχω προσπαθήσει να συμπεριλάβω ένα playlist που να αντιπροσωπεύει στο μέγιστο δυνατόν τους δύο καλλιτέχνες αλλά και τις προσωπικές μου προτιμήσεις με κάποια αναπόφευκτα χιτάκια που δεν πρέπει να λείπουν αλλά και κάποια πιο «ψαγμένα» που μάλλον δεν θα ακουστούν στην Αθήνα, ίσως και ποτέ, αλλά αυτό δεν μας σταματά από το να ελπίζουμε. Στο τέλος έχουμε φυσικά και τρία κομμάτια, κυρίως διασκευές, όπου οι δύο κιθαρίστες τζαμάρουν παρέα πάντοτε με την βοήθεια ενός εξαιρετικού επιτελείου που στην τρέχουσα περιοδεία αποτελείται από τους Marco Mendoza (μπάσο), τον πανταχού παρόν Kenny Aronoff (τύμπανα) και τον Pete Thorn (κιθάρα). Πάμε πρώτα με τον αγαπητό μου Satch.
JoeSatrianiplaylist:
“Flying in a blue dream”
Δεν υπάρχει περίπτωση να λείπει το ομώνυμο κομμάτι από το τρίτο άλμπουμ του Satriani καθώς ήταν το άλμπουμ με το οποίο τον ανακάλυψα και που για χρόνια με συνόδευε και μάγευε με τις μελωδίες, την ενέργεια και το μεταδοτικό παίξιμο του καραφλού (τότε μαλλιαρού). Βλέπετε, όπως έχω πολλάκις πει εδώ, ο Satriani ξέρει και μπορεί να παίξει σαν τον κάθε βιρτουόζο. Ωστόσο, πάντοτε προτιμά να δίνει έμφαση στη μελωδία και στο songwriting με την lead κιθάρα να αντικαθιστά την φωνή, με βιρτουοζιτέ εξάρσεις εκεί που αρμόζουν και μόνο. Στο “Flying in a blue dream” δημιουργεί μια πράγματι ονειρική ατμόσφαιρα που δεν ξεφεύγει όμως και τόσο από τα blues και τον Hendrix. Ένα από τα πολλά χιτάκια του κιθαρίστα που δεν πρέπει ποτέ να λείπει…
“SummerSong”
…όπως και το “Summer Song” από το άλμπουμ “The extremist”, όχι μόνο γιατί είναι καλοκαίρι αλλά γιατί είναι κάτι σαν το “Sweet child o’ mine” του Satriani. Για ευνόητους λόγους λοιπόν δεν μπορεί να απουσιάζει από κανένα live αφού ξεσηκώνει τον κόσμο με την μελωδία του βοηθώντας στην κατανάλωση μπύρας και ένα γενικότερο rock feeling.
“Surfingwiththealien”
Πάμε τώρα για ακόμα ένα και τελευταίο χιτάκι. Το ομώνυμο κομμάτι από τον δεύτερο δίσκο του Satch έφερε μια επανάσταση στην κιθάρα και έμπασε τον δημιουργό του στον τότε εκκολαπτόμενο κόσμο των guitar heroes που είχε για σημαία του τον Edward Van Halen. Το κομμάτι περιέχει όλες τις αρετές του Satriani – την προσήλωση του στη μελωδία, την δική του προσέγγιση στο tapping και το whammy bar, τα φημισμένα legato του και ένα μοναδικό rock n roll feeling που καθιστούν τον Satch σχολή και το “Surfing with the alien” τη ναυαρχίδα του.
“Crushingday”
Εντάξει, το “Crushing day” μάλλον δεν έχει παιχτεί ποτέ ζωντανά και δεν θα παιχτεί για όσο ζει ο δημιουργός του, αλλά δεν πρόκειται ποτέ να σταματήσουμε να ελπίζουμε. Είναι ένα από τα πιο heavy metal, riff driven κομμάτια του Joe Satriani που προσφέρεται για οδήγηση αλλά και για ένα masterclass στην ηλεκτρική κιθάρα αφού πάλι συνοψίζει όλο το μουσικό σύμπαν του.
“TheelephantsofMars”
Πάμε λίγο στον τελευταίο και πραγματικά εκπληκτικό δίσκο του Satriani, “The elephants of Mars” και στο ομώνυμο κομμάτι διότι γουστάρω πολύ όταν πειραματίζεται με ήχους, υφές, με «δρόμους» (κοινώς modes) και την ηλεκτρονική μουσική. Δεν ξέρω κατά πόσο προσφέρεται για ένα ζωντανό σκηνικό αλλά θα ήθελα πολύ να το ακούσω ειδικά γιατί ο Kenny Aronoff στα τύμπανα θερίζει. Θα μπορούσα βέβαια να διαλέξω ένα οποιοδήποτε κομμάτι από τον δίσκο αφού είναι ειλικρινά αριστουργηματικός.
“Goodbyesupernova”
Πάμε τώρα και για ένα πιο «ψαγμένο» κομμάτι, από κείνα τα απαλά, ήρεμα και δίχως εξάρσεις αλλά με μια κινηματογραφική ατμόσφαιρα, συγκίνηση στη μελωδία και ένα ηχητικό πλέγμα που πιστεύω μπορεί να δημιουργήσει κατάνυξη. Ο Joe Satriani έχει αρκετά τέτοια κομμάτια και σήμερα λέω να πάω με εκείνο που κλείνει το απίθανο “Shockwave supernova”.
“Chordsoflife”
Δεν ξέρω γιατί και είναι ειλικρινά κρίμα που το ένατο άλμπουμ του Satch ονόματι “Strange beautiful music” έχει εξαφανιστεί εντελώς από τα setlist του. Θυμάμαι ακόμα την περιοδεία που είχε περάσει από το Θέατρο Πέτρας και όπου είδα για πρώτη φορά τον αγαπημένο μου κιθαρίστα. Το εν λόγω άλμπουμ εκπλήσσει με ποικίλους τρόπους και όχι μόνο γιατί ο κιθαρίστας πειραματίστηκε για πρώτη φορά με την επτάχορδη κιθάρα. Το τέταρτο κομμάτι “Chords of life” είναι ένα από τα κρυφά διαμάντια της δισκογραφίας του και, όπως είπα, εκπλήσσει με τις νεοκλασικές του φόρμες και την αδιαμφισβήτητα prog αισθητική του. Στο θέατρο Πέτρας θυμάμαι πολύ καλά ότι λειτούργησε άψογα σε ζωντανή εκτέλεση.
“Upinflames”
Για το κλείσιμο δεν θα μπορούσα να μην διαλέξω ένα από τα πιο ξεσηκωτικά rock n’ roll κομμάτια και μάλιστα από το άλμπουμ όπου κυριαρχεί η επτάχορδη κιθάρα, το “Is there love in space”. Το “Up in flames” είναι ένα ιδιαιτέρως heavy κομμάτι που ξεσηκώνει, ενώ έχει γραφτεί λίγο-πολύ πάνω στην κλασική blues φόρμα με δωδεκάμετρο. Ότι πρέπει για κλείσιμο προτού πάμε στον Steve Vai, τον τρελό δίδυμο αδελφό του Satriani.
Photo bt Larry DiMarzio
Steve Vai playlist
“For the love of God”
Εντάξει, ας βγάλουμε από την άκρη το νούμερο ένα χιτάκι και το κομμάτι που μάλλον όλοι μας συνδέουμε με το φαινόμενο Steve Vai. Το “For the love of God”, από το “Passion & warfare” είναι ένα ασύλληπτο αριστούργημα συναισθήματος και δεξιοτεχνίας που μπορεί να φέρει δάκρυα είτε βρίσκεσαι σε αίθουσα ωδείου είτε στο Terra Vibe.
“Tendersurrender”
Δίχως αμφιβολία, το ίδιο ισχύει και για το κομμάτι που κλείνει το EP “Alien love secrets”, “Tender surrender”. Άλλη μια σύνθεση που αποτελεί άφταστο όνειρο για τους απανταχού μαθητές από τον σούπερ ήρωα των guitar heroes (μόνο ο Guthrie Govan νομίζω έχει καταφέρει να το παίξει νότα προς νότα όπως ο Vai).
“Theattitudesong”
Ένα από τα πρώτα κομμάτια που συνέθεσε ο Steve Vai για το ντεμπούτο σόλο άλμπουμ του “Flex-Able” ήταν το “The attitude song”, κομμάτι που έμαθα και αγάπησα μέσα από το πρώτο θρυλικό “G3 in concert” άλμπουμ. Είναι ένα αδιανόητα πολύπλοκο και εμπνευσμένο instrumental κομμάτι για σόλο κιθάρα και μπάντα αφού είναι εμπνευσμένο από την μαθητεία του Vai στο συγκρότημα του Frank Zappa και το κομμάτι καθρεπτίζει απολύτως την φιλοσοφία του δάσκαλου του.
“TeethoftheHydra”
Δεν νοείται να μην διαλέξω και μια σύνθεση από το τελευταίο άλμπουμ “Inviolate” που προκάλεσε ταχυπαλμίες στην κιθαριστική κοινότητα με την Frankenstein κιθάρα που κάποιοι τρελοί επιστήμονες φιλοτέχνησαν για το άλμπουμ. Το “Teeth of the Hydra” αναδεικνύει όλες τις δυνατότητες του νέου υπέρ όπλου του Vai χωρίς να ξεχνά πώς να ξεσηκώσει και να δημιουργήσει ατμόσφαιρα.
“Theaudienceislistening”
Ο Steve Vai, έχοντας παίξει στους WHITESNAKE αλλά και στη μπάντα του David Lee Roth, έχει πολλές γενικότερες hard rock και hair metal επιρροές, κάτι που διακρίνεται στο “The audience is listening” όπου ένας μικρός Steve Vai δείχνει στους συμμαθητές του πόση φασαρία μπορεί να κάνει, οδηγώντας τη δασκάλα στη τάξη να καλέσει την αστυνομία. Το κομμάτι αυτό από το “Passion & warfare” πρωταγωνιστούσε για αρκετό καιρό στα live playlist.
“Firegardensuite”
Τι, δεν μπορούμε λίγο να ονειρευόμαστε; το λέω αυτό διότι το δεκάλεπτο prog έπος από το “Fire garden” δεν πρόκειται με τίποτα να ακουστεί ζωντανά. Αλλά εγώ θα το συμπεριλάβω γιατί τα έχει όλα μέσα, από Zappa μέχρι thrash metal και σε αφήνει με το σαγόνι κάτω από το υπέδαφος. Πολύ απλά.
“Rescuemeorburyme”
Θα μου επιτρέψετε να διαλέξω και ένα deep cut, από αυτά που ο ίδιος ο Steve Vai θα ήθελε μάλλον να ξεχάσει. Το ξέρατε λοιπόν πως ο Vai έχει μια πολύ ωραία, ζεστή και μεστή φωνή; Στο “Sex and religion”, το μοναδικό άλμπουμ της μπάντας VAI με τον Devin Townsend στα φωνητικά, τον Terry Bozzio στα τύμπανα και τον T.M Stevens στο μπάσο, ακούμε σε διάσπαρτα μέρη τη φωνή του, όταν φυσικά δεν καλύπτεται από το κτήνος Townsend. Πέρα από τα ατμοσφαιρικά και συγκινητικά κιθαριστικά μέρη του κομματιού, είναι η υπέροχη ερμηνεία του Steve Vai στο μικρόφωνο που ξεχωρίζει και που μαγεύει και στο σανίδι.
Satch/Vaiclosingjam
Όπως μας έμαθαν και στο πρόσφατο “G3 in concert” με τον παλαίμαχο Eric Johnson, στο τέλος των δύο σετ χρειάζεται και ένα τζαμάρισμα με όλο το ensemble στη σκηνή. Για το κλείσιμο λοιπόν, παραδοσιακά παίζονται μεγάλες εκτελέσεις κομματιών συνήθως από Hendrix και από άλλα γκρουπ των οποίων οι συνθέσεις προσφέρονται για live τζαμάρισμα (ZZ TOP, NEIL YOUNG, THE KINKS). Πάμε να διαλέξουμε τρία από αυτά ξεκινώντας με…
“Theseaofemotionpt.1”
Το πρώτο κομμάτι που οι Satriani και Vai συνέθεσαν μαζί, “The sea of emotion pt.1”, ένα εξαιρετικό δείγμα των δύο κόσμων σε ένα, αν και βρίσκω πως περισσότερο Satriani θυμίζει. Πάνω απ όλα, έχει ένα rock feeling με riff, δυνατές lead κιθάρες και μια προσήλωση στη δομή και την προσβασιμότητα.
“Little wing”
Spoiler: δεν πρόκειται να ακουστούν διασκευές σε Hendrix αυτή τη φορά μιας και έχουν παιχτεί τόσες φορές πλέον στο πλαίσιο των G3 συναυλιών. Αλλά, αν με ρωτήσετε προσωπικά, οι καλύτερες στιγμές στα live άλμπουμ της G3 εμπειρίας είναι οι διασκευές στα “Little wing” και “Fire” που προσφέρονται για ένα μεγάλο σε διάρκεια τζαμάρισμα που μπορεί να εγείρει το συναίσθημα όσο και τις γροθιές στο αέρα. Άσε που στο τέλος θα μείνουν ικανοποιημένοι όλοι ανεξαιρέτως στο κοινό – οι κιθαρίστες και όλοι οι κοινοί θνητοί. Ακούστε εδώ την διασκευή που έκαναν οι Satriani και Vai παρέα με τον Yngwie Malmsteen στο πλαίσιο ενός G3 in concert και παράλληλα την διασκευή του Vai στο “Fire” από το “Live in London” άλμπουμ και θα με καταλάβετε.
“Forever Ozzy – A tribute to the Prince of Darkness”
Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι ο Ozzy Osbourne υπήρξε ένας από τους πιο εμβληματικούς καλλιτέχνες στην ιστορία του σκληρού ήχου. Η είδηση του θανάτου του, ιδιαίτερα μετά τη μυθική εμφάνιση στο “Back to the beginning”, σκόρπισε θλίψη σε εκατομμύρια ανθρώπους και το λιγότερο που μπορούσε να κάνει η συντακτική ομάδα του Rock Hard, ήταν να τον αποχαιρετήσει με λίγες κουβέντες ο καθένας…
Μεγαλώσαμε με δεδομένο ότι ο Lemmy και ο Ozzy ήταν “highlander”. Απέθαντοι, πως το λένε… Πως ό,τι και να έκαναν δεν θα έφευγαν ποτέ από κοντά μας. Γιατί ήταν ιδέες και οι ιδέες δεν πεθαίνουν. Κι όμως… Έτυχε να είμαστε μεγάλη παρέα συντακτών μαζί, την ώρα που ανακοινώθηκε ο θάνατος του Ozzy, ένα γεγονός, που –κακά τα ψέματα- βλέποντας τις φωτογραφίες και διαβάζοντας τις δηλώσεις, βλέπαμε να έρχεται κάποια στιγμή, ίσως όχι τόσο σύντομα.
Η εικόνα του στο “Back to the beginning”, πάνω στο θρόνο του, είναι η τελευταία εικόνα του που έχουμε στο μυαλό μας και είναι πραγματικά μεγαλειώδης, όπως του αξίζει. Να αποθεώνει τον κόσμο και να αποθεώνεται από αυτόν. Δεν θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος πιο ταιριαστό τέλος στην καριέρα αυτού του ειδώλου ολόκληρης της σκληρής μουσικής. Ενός τραγουδιστή, που κανείς δεν μπορεί να πει ότι έπιανε τρελές οκτάβες, ότι έπαιζε 64 όργανα ή κάτι τέτοιο, αλλά η ξεχωριστή του χροιά (όποιος προσπάθησε να τον μιμηθεί, απλά γελοιοποιήθηκε), το performance του στη σκηνή και η larger than life περσόνα του, τον κατατάσσουν στο πάνθεον των απόλυτων rockstars.
Απλά θυμηθείτε μερικά από τα σπουδαιότερα τραγούδια στο heavy metal και θα δείτε ότι το soundtrack της ζωής μας, έχει πολύ… πάρα πολύ Ozzy Osbourne… Μέχρι και τα δύο περιοδικά που έβγαλα, είχαν ως πρώτο εξώφυλλό τους (και όχι τυχαία), τον αγαπημένο αυτόν καλλιτέχνη… Δεν έχει υπάρξει σόλο καλλιτέχνης που να φτάσει και ίσως να ξεπεράσει και το status του συγκροτήματος που ήδη είχε μεγαλουργήσει, όντας στο προσκήνιο και πρωταγωνιστής για πέντε δεκαετίες.
Γράφω, σβήνω, γράφω, σβήνω. Θυμάμαι τον γαμήλιο χορό μου, που το soundtrack ήταν το “I just want you”, τις συναυλίες που τον είδαμε, τις κουβέντες με τον Gus G που προσπαθούσα να «ρουφήξω» ό,τι περισσότερο γίνεται από τη συνύπαρξή του μαζί του, για να μάθω πως είναι να ζεις μαζί με τον Prince Of Darkness, την πρώτη φορά που άκουσα το “Paranoid” στις αρχές της δεκαετίας του ’80, τους κιθαρίστες τους οποίους εκείνος ανακάλυψε κι έβαλε να παίξουν δίπλα του (αλήθεια, τι χάρισμα ήταν κι αυτό!!!).
Ευχαριστούμε για τις αναμνήσεις, Double O. God bless you.
Σάκης Φράγκος
Ozzy Osbourne, ένα όνομα που συνδέθηκε με το heavy metal. O κύριος υπεύθυνος μαζί με τους υπόλοιπους SABBATH για την ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ της αγαπημένης μας μουσικής, έφυγε από κοντά μας στα 76 του χτυπημένος από την νόσο του Parkinson.
O ίδιος ήθελε να αποχαιρετήσει για μια τελευταία φορά τους οπαδούς του από εκεί που ξεκίνησε, στο Birmingham, την γενέτειρα της heavy metal μουσικής και πραγματικά το έκανε με όλες τις δυνάμεις που τους είχαν απομείνει. Τα κατάφερε και μας συγκίνησε πραγματικά όλους μας όπως είδαμε στο Villa park.
Για μένα προσωπικά που ξεκίνησα να ακούω heavy metal στις αρχές των 80s η μουσική των BLACK SABBATH αλλά και της μπάντας του ήταν από τα πρώτα πράγματα που υπήρχαν στις πρώτες κιόλας κασέτες μου, και δεν γινόταν διαφορετικά μιας και η δεκαετία του ‘80 υπήρξε για την solo καριέρα του Madman μια μαγευτική δεκαετία με δίσκους πραγματικά διαμάντια. Μεγάλωσα έχοντας από μικρή ηλικία τον Οzzy σαν Θεό της αγαπημένης μας μουσικής και αυτό το δόγμα συνέχισα να το πιστεύω και στα επόμενα χρόνια που τα ακούσματα πλήθαιναν και οι μουσικές γνώσεις αυξάνονταν.
Είχα την τύχη να τον δω live δύο φορές με τους ΒLACK SABBATH, μια στο Ozzfest και μια στην Μαλακάσα αλλά και με την προσωπική του μπάντα όταν μας επισκέφθηκε. Οπότε σε αυτό το κομμάτι θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό.
Ο ίδιος ήταν μια ξεχωριστή προσωπικότητα που κατάφερε να λατρευτεί και να αποκτήσει τον σεβασμό τόσο από τους οπαδούς του όσο και από τους χιλιάδες μουσικούς που η μουσική του τους ώθησε να δημιουργήσουν και αυτοί με την σειρά τους την δική τους.
Ήταν o madman, o Prince Of Darkness, αυτός που δάγκωνε νυχτερίδες, που σνίφαρε μυρμήγκια, που έκανε την ζωή του reality, που έκανε ένα σορό τρελά πράγματα κατά καιρούς ώστε να γράφουν τα tabloids και να ασχολούνται οι εφημερίδες μαζί του. Άλλο που δεν ήθελαν οι κίτρινες σελίδες. Για όλους αυτούς ήταν ο εκκεντρικός heavy metal τραγουδιστής Ozzy Osbourne.
Για εμάς ήταν απλά ο Οzzy, o τραγουδιστής στα πρώτα 8 άλμπουμ των ΒLACK SABBATH που δημιούργησαν το heavy metal και μας έχει χαρίσει τεράστιους δίσκους και κομμάτια που επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν κάθε μουσικό που πιάνει ένα όργανο στα χέρια του και θέλει να παίξει rock και metal.
Για μας ήταν απλά ο Οzzy, o ιδρυτής της Ozzy Osbourne μπάντας που μας έφερε σε επαφή με μουσικούς σαν το Randy Rhoades, Jake E Lee, Zakk Wylde, Randy Castillo και τόσους άλλους φοβερούς πραγματικά μουσικούς που πέρασαν από το σχήμα του. Μας χάρισε με την μπάντα του εξαιρετικούς δίσκους και αθάνατα κομμάτια που θα μείνουν και θα ακούγονται ακόμα και όταν όλοι μας θα έχουμε φύγει από αυτόν τον κόσμο.
Για μας είναι και θα παραμείνει για πάντα ο Ozzy, o τραγουδιστής που με όλη την δισκογραφία που άφησε πίσω του θα μας συντροφεύει εσαεί στα μουσικά μας ακούσματα. Θα τον θυμόμαστε πάντα με τεράστια αγάπη, σαν ένα από τους μεγαλύτερους θρύλους του heavy metal, όπως του αξίζει πραγματικά. Ελαφρύ να είναι το χώμα που τον σκεπάζει.
RIP, God bless you Οzzy! Thanks for the music.
Γιάννης Παπαευθυμίου
Έφτασε η ώρα να αποχαιρετήσουμε τον Ozzy Osbourne, τον Πρίγκιπα του Σκότους, τον τρελό, τον ευάλωτο, τον θρύλο. Δεν είναι απλώς ένας τραγουδιστής που αποσύρεται ή ένας μουσικός που περνά στη σιωπή, είναι ένα κομμάτι της ψυχής του heavy metal που χάνεται σιγά-σιγά από τη σκηνή, αφήνοντας πίσω του μια σκιά τόσο βαριά και τόσο φωτεινή μαζί. Πώς να πεις αντίο σε κάποιον που σου έμαθε ότι μπορείς να κοιτάς το σκοτάδι κατάματα και να χαμογελάς, που σου έδειξε ότι ακόμα και οι πιο σπασμένοι άνθρωποι μπορούν να γράψουν ιστορία;
Ο Ozzy δεν ήταν ποτέ απλώς μια φωνή. Ήταν η κραυγή μιας γενιάς που δεν άντεχε να είναι ήσυχη, που έβρισκε στους BLACK SABBATH και στη σόλο καριέρα του τις λέξεις που δεν τολμούσε να πει. Εκείνος δεν τραγουδούσε απλώς για το θάνατο, τη μοναξιά, τον πόλεμο, το κακό. Τα έζησε στο πετσί του και τα έκανε τραγούδι. Ήταν και πάντα θα είναι η ενσάρκωση της αντίφασης: διάβολος και άγγελος, τρυφερός και αδίστακτος, σκοτεινός και αστείος. Τόσοι και τόσοι που μεγάλωσαν μέσα από τα αυλάκια των δίσκων του, που βρήκαν την ύπαρξη τους στη μουσική του, σήμερα αισθάνονται ένα κενό.
Και όμως, ο Ozzy μας αφήνει όχι μόνο τη μουσική του αλλά και το θάρρος του. Να σηκώνεσαι όσες φορές κι αν πέσεις. Να συνεχίζεις, ακόμα κι αν δεν θυμάσαι πού πας. Να γελάς, ακόμα κι όταν ο κόσμος σε δείχνει με το δάχτυλο. Να αποδέχεσαι τον εαυτό σου όπως είσαι, τρελός, χαμένος, θαυματουργός. Ο Ozzy έζησε τη ζωή του σαν να μην υπήρχε αύριο, και τελικά έφτιαξε ένα αύριο για όλους εμάς που τον ακολουθήσαμε.
Σ’ ευχαριστούμε, λοιπόν, Ozzy, για όλα. Για τις στιγμές που μας έκανες να νιώθουμε αθάνατοι, για τα τραγούδια που μας μεγάλωσαν, για την λογική που κουβάλησες ακόμα και μέσα στη μεγαλύτερη τρέλα σου. Δεν σε ξεχνάμε. Δεν σε ξεχνά κανείς. Η σκηνή μπορεί να σκοτεινιάσει λίγο τώρα που έφυγες, αλλά το φως που άναψες μέσα μας δεν θα σβήσει ποτέ. Καλό σου ταξίδι, Prince of Darkness. Έκανες τον κόσμο πιο βαρύ, πιο όμορφο και πιο αληθινό. Και ό,τι κι αν πει κανείς, η απάντηση θα είναι πάντα μία: We love you, all. God bless you.
Φανούρης Εξηνταβελόνης
Είναι βράδυ Τρίτης 22 Ιουλίου 2025. Έχουν ήδη μαθευτεί τα νέα. Ο John Michael Osbourne κατά κόσμον Ozzy Osbourne, δεν είναι μαζί μας. Το γεγονός ότι έφυγε μόλις κάποιες μέρες αφότου αποχαιρέτησε για τα καλά την ενεργό δράση, μαζί με τους Butler, Iommi, Ward, όλη του την οικογένεια και όλα τα πνευματικά παιδιά και εγγόνια των BLACK SABBATH (METALLICA, SLAYER, PANTERA, LAMB OF GOD, GOJIRA και πάει λέγοντας), το γλυκαίνει κατά πολύ, μια και δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερο τρόπο να φύγει άνθρωπος που έδωσε τόση αγάπη σε τόσα εκατομμύρια κόσμου και πέτυχε τόσα πολλά, ξεκινώντας από τις φτωχογειτονιές του βιομηχανικού Birmingham. Αλλά, δεν σκοπεύω να κουράσω κανέναν σας με το ποιος είναι ο Ozzy, οι BLACK SABBATH και γιατί είναι πυλώνες της μουσικής. Αυτά, να κάτσετε να τα διαβάσετε αν δε τα ξέρετε.
Εδώ θα περιγράψω τη δική μου σχέση με τον Ozzy Osbourne. Φυσικά, μπαίνοντας στο metal σαν ακροατής, άκουσα πρώτα BLACK SABBATH με εκείνον στο μικρόφωνο. Τη συλλογή “We sold our souls for rock’n’roll”. Και τι δεν άκουσα μέσα….από τη χαρακτηριστικά τρομακτική εισαγωγή του ομώνυμου κομματιού, το “Paranoid”, το “War pigs”, το “Iron man” και από εκεί, κομμάτια που με πήγαιναν “αλλού”. “Children of the grave” και το “Sabbath bloody Sabbath”, αμφότερα από τους αγαπημένους μου δίσκους της περιόδου του Ozzy με τους Πατέρες. Τι είχε αυτή η φωνή για μένα; Κάτι δικό της τελείως…δεν ήταν ούτε αψεγάδιαστη τεχνικά, ούτε ήταν “σπουδαγμένη”. Αλλά, μεγαλωμένη μέσα στην BEATLES κουλτούρα, έβγαζε έναν pop λυρισμό με το χαρακτηριστικό της χρώμα.
Δεν με πιστεύεις; Άκου ξανά το “Changes”. Παράλληλα, δε, έβγαζε ένα σκοτάδι, σε κομμάτια όπως το ομώνυμο, το “Children of the grave”, το “Into the void” (“South of heaven” πριν το “South of heaven”) το “Electric funeral” και άλλα τόσα, που ήταν τόσο ρημαδιασμένα πειστικό. Προς επίρρωση των επιχειρημάτων μου, η επίδραση αυτού σε ό,τι σκοτεινό και βαρύ ακούμε όλοι. Και όλα αυτά, χωρίς καν να είναι η καλύτερη τεχνικά φωνή που πέρασε από τους BLACK SABBATH. Ήταν όμως αυτή, που ήταν η πλέον χαρακτηριστική, η πλέον ταυτόσημη/συνώνυμη με τα riffs εκείνων των BLACK SABBATH, τα πρωτόλεια, τα τόσο ρηξικέλευθα και ανατρεπτικά. Και μαζί, φτιάξανε ένα οικοδόμημα που μισό αιώνα μετά, έχει μετατραπεί σε ένα μεγαθήριο που μόνο μεγαλώνει.
Το “Master of reality” που έπαιξε δυνατά όσο γράφονται αυτές οι λέξεις, μόλις τελείωσε. Καλό ταξίδι στην άλλη πλευρά Ozzy. Σε ευχαριστούμε που έκανες τις ζωές μας πολύ ομορφότερες.
Γιάννης Σαββίδης
Η αμηχανία χτύπησε κόκκινο απόψε. Σαστιμάρα, αμφιβολία, άρνηση και τέλος η πικρή αποδοχή της αλήθειας. Ο Πρίγκηπας του Σκότους, η πρώτη φωνή του metal, o Madman που αγαπήσαμε όσο κανέναν άλλο, δεν είναι πια μαζί μας.
Υπάρχουν άνθρωποι που ξεπερνούν την ιδιότητα του καλλιτέχνη — γίνονται σύμβολα, μορφές μεγαλύτερες από τη ζωή, μέσα από τις οποίες επεξεργαζόμαστε κάτι βαθύ και άρρητο. Για μένα, ο Ozzy Osbourne ήταν ένας απ’ αυτούς. Ένα αρχέτυπο. Άγριος, επικίνδυνος, ηλεκτρισμένος — κι όμως, κάτω από το χάος υπήρχε ένας άνθρωπος γεμάτος θλίψη, ζεστασιά, και ένα παράξενο είδος αξιοπρέπειας. Μια φωνή σαν θρήνος και κραυγή, σαν γέλιο και ψίθυρος, όλα μαζί.
Πρώτη φορά, θυμάμαι, είδα κάτι από αυτόν στο video clip του “No more tears” στην ΕΤ3. Πολύ σύντομα, γνώρισα το βάρος των πρώτων BLACK SABBATH, με το “Paranoid”, το “Iron man”, το “N.I.B.”, το “Changes”, και βέβαια το πένθιμο καμπαναριό του “Black Sabbath”. Ο Ozzy δεν ήταν απλώς τραγουδιστής. Ήταν παρουσία. Δεν ερμήνευε απλώς τραγούδια, τα στοίχειωνε. Και η σόλο πορεία του ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτό το σκοτεινό φως: “Blizzard of Ozz”, “Diary of a madman”, “Bark at the moon” και “The ultimate sin”. Ωστόσο, ήταν το “Tribute”, το ζωντανό άλμπουμ αφιερωμένο στον Randy Rhoads, τον φίλο και κιθαρίστα του, που άκουγα ξανά και ξανά, με δίψα ακόρεστη. Και μεταξύ μας, νομίζω πως δεν ξεπέρασε ποτέ πραγματικά τον χαμό του Randy.
Ο Ozzy είχε αυτή τη σπάνια ικανότητα να κουβαλά μαζί του το σκοτάδι και το φως. Πάλεψε, έπεσε, γέλασε, ξανασηκώθηκε, ξανά και ξανά. Το ταξίδι του, από ένα ταλαιπωρημένο παιδί των φτωχών συνοικιών του Birmingham σε παγκόσμιο σύμβολο, δεν ήταν παραμύθι. Πάλεψε με εξαρτήσεις, με την απόρριψη, με τον ίδιο του τον εαυτό, και όμως τα κατάφερε. Πολλές φορές.
Δεν προσποιήθηκε ποτέ ότι είναι άγιος. Ήταν αληθινός, με όλη του την ωμή αλήθεια. Και μέσα στην υπερβολή του υπήρχε ευάλωτος, και πίσω από τον πόνο μια αίσθηση αντίστασης. Υπερασπίστηκε το heavy metal όταν όλοι το δαιμονοποιούσαν. Έγινε το εξιλαστήριο θύμα μιας κοινωνίας που φοβόταν τον ίδιο της τον εαυτό, και δεν λύγισε. Ακόμα κι αν κάποιες επαγγελματικές του αποφάσεις αμφισβητήθηκαν, η αυθεντικότητά του δεν έσβησε ποτέ.
Τα τελευταία χρόνια τον είδαμε να υποχωρεί διακριτικά. Δεν ήταν πια ο πιο άγριος σόουμαν των 70s, των 80s και των 90s, αλλά ήταν πάντα παρών, μέσα από τη μουσική του, τις μνήμες και την κληρονομιά του. Είχα την τύχη να τον δω ζωντανά δύο φορές. Και κάθε φορά ένιωθα πως με κατάπινε μια καταιγίδα, αλλά απελευθερωμένος και χαρούμενος.
Τώρα που η καταιγίδα πέρασε, υπάρχει μια περίεργη ησυχία. Αλλά η φωνή του μένει. Εκείνη η κραυγή. Εκείνο το γέλιο. Εκείνη η πληγή που, με έναν παράδοξο τρόπο, μας έκανε όλους πιο δυνατούς.
Αντίο Ozzy. Και σε ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου. Μια φωτιά θα καίει στον ουρανό για εσένα παντοτινά, όσο ζούμε να σε θυμόμαστε.
Κώστας Τσιρανίδης
Αρχές ’90s και η πρώτη κασέτα με επιλογές από τον μεγαλύτερο ξάδερφο, με τραγούδια των QUEENSRYCHE, CRIMSON GLORY, TESTAMENT και HELLOWEEN, περιείχε και το “You can’t kill rock and roll” του Ozzy Osbourne. Έχουν περάσει σχεδόν 35 χρόνια από τότε, και η ακρόαση του συγκεκριμένου τραγουδιού από το ανυπέρβλητο “Diary of a madman” αποτελεί ένα από τα ελάχιστα τραγούδια που μου προκαλούν εξωσωματική εμπειρία — μπορώ να αντικρίζω τον πιτσιρικά εαυτό μου να ακούει εμμονικά τη συγκεκριμένη κασέτα, γυρίζοντας συνεχώς πλευρά στο κασετόφωνο.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που κάνουν το heavy metal ένα από τα σημαντικότερα μουσικά ιδιώματα εκεί έξω είναι ο μύθος που το περιβάλλει, και ο Ozzy Osbourne αποτελεί το σημαντικότερο αφήγημά του. Ο Πρίγκηπας του Σκότους, το αποκεφαλισμένο περιστέρι, το δάγκωμα από την νυχτερίδα, το κατούρημα στο Alamo, η απόπειρα να πνίξει τη γυναίκα του και πολλά ακόμη «κατορθώματα» του Madman, όπως λάτρευε ο Τύπος να τον αποκαλεί, πήγαιναν πάντα πακέτο με τη μουσική του πορεία.
Εγώ όμως, από την πρώτη ακρόαση, είχα γνωρίσει έναν Ozzy που αντιστεκόταν στη δαιμονοποίηση που δεχόταν τόσο ο ίδιος όσο και η rock μουσική στο σύνολό της, ειδικά κατά τη δεκαετία του ’80. Ο Ozzy δήλωνε πως κανείς δεν μπορεί να τον σκοτώσει, όσο κι αν προσπάθησαν κάποιοι, παραμένοντας αυθεντικός. Ο Ozzy δεν συμβάδιζε με το κατεστημένο, και οι στίχοι του “You can’t kill rock and roll” αποτελούν ένα είδος μανιφέστου όλων των παραπάνω.
Όταν το 1992 πραγματοποίησε την αποχαιρετιστήρια “No more tours” περιοδεία, ζήτησε από τους πρώην συντρόφους του στους BLACK SABBATH να τον συνοδεύσουν στην τελευταία του συναυλία, γιατί έτσι θεώρησε σωστό να κλείσει αυτός ο κύκλος — όπως ακριβώς είχε αρχίσει. Η “Retirement sucks tour” το 1995 θα τον διαψεύσει, ευτυχώς, αρκετά γρήγορα, και για τα επόμενα χρόνια τόσο ο ίδιος με την προσωπική του καριέρα όσο και, ακόμη περισσότερο, με την αυθεντική σύνθεση των BLACK SABBATH, θα βιώσει τον υπέρτατο θαυμασμό και την αγάπη τόσο από τους οπαδούς όσο και από ολόκληρη την παγκόσμια metal κοινότητα.
Κατάφερα να τον δω για πρώτη φορά ζωντανά στις 20 Ιουνίου 1998, στο Milton Keynes Bowl στην Αγγλία, όπου διεξήχθη το πρώτο Ozzfest στο Ηνωμένο Βασίλειο, που σηματοδότησε και την πρώτη επίσημη εκτός Η.Π.Α. εμφάνιση του φεστιβάλ. Εκεί ο Ozzy Osbourne, πριν την εμφάνισή του με τους BLACK SABBATH, έπαιξε ένα σετ επτά τραγουδιών από την προσωπική του καριέρα. Ακολούθησαν αρκετές άλλες φορές που είχα την τύχη να τον απολαύσω ζωντανά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Το νέο του θανάτου του με βρίσκει κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, με τη συγκίνηση από την εμφάνισή του στη μεγάλη αποχαιρετιστήρια συναυλία “Back to the Beginning”, όπου ο ίδιος ο Ozzy επέλεξε να μας αποχαιρετήσει και να εκδηλώσει την αγάπη του για τους οπαδούς του, έχοντας τους Tony Iommi, Geezer Butler και Bill Ward στο πλευρό του, να μην έχει καταλαγιάσει.
Δεν μπορώ να φανταστώ το heavy metal χωρίς τον Ozzy Osbourne — και ούτε πρόκειται. Η φωνή των BLACK SABBATH, αυτή η ιδιαίτερη χροιά που τόσοι έχουν αντιγράψει, λειτουργούσε ως αντίβαρο στις σκοτεινές, βαριές κιθάρες του Tony Iommi. Αυτό το παιδί από το Birmingham που δεν είχε κυριολεκτικά στον ήλιο μοίρα και κατάφερε να αλλάξει τις ζωές όλων μας. Παρότι ο ίδιος αυτοκαταστροφικός, με τη βοήθεια της γυναίκας του Sharon θρίαμβευσε ως solo καλλιτέχνης αφού πρόλαβε να πιάσει κυριολεκτικά πάτο. Ο άνθρωπος που έδωσε την τεράστια ευκαιρία στους METALLICA να εμφανιστούν σε sold-out αρένες, ο τεράστιος frontman που δεν σταματούσε να μας λέει επί σκηνής πόσο μας αγαπάει, ο Ozzy Osbourne αποτελεί — και θα αποτελεί — συνώνυμο του heavy metal ερμηνευτή. Σε λατρεύω, Ozzy…
Κώστας Αλατάς
Ζηλεύω πραγματικά το σχεδόν αποκλειστικό προνόμιο εκείνων των σπουδαίων, μυθικών, υπερρεαλιστικών φιγούρων που ήδη έχουν περάσει στην αιωνιότητα πολύ πιο πριν η ψυχούλα τους αποκολληθεί από την σάρκα και φτερουγήσει προς το Άπειρο: ποτέ δεν θα είναι αρκετά όσα θα πεις, θα γράψεις και θα διηγηθείς γι’ αυτούς. Πάνω απ’ όλους δεσπόζει ο Ozzy Osbourne, όντας, κατ’ εμέ, η πιο rock ‘n’ roll μορφή του heavy metal μαζί με τον Lemmy. Τα έκανε και τα έζησε κυριολεκτικά όλα με την δική του συγκλονιστική ειλικρίνεια και παιδιάστικη αφέλεια, έπεσε, ξανασηκώθηκε πεισματάρικα, ήταν γενικώς εκεί. Σε αυτό που εγώ αντιλαμβάνομαι ως δικό μου μουσικό κόσμο, έχει κερδίσει ήδη από την εφηβεία μου ξεχωριστή θέση ως ένας από τους τέσσερις Τιτάνες που σήκωσαν στις πλάτες τους το άρμα των BLACK SABBATH πέρα από τον Ήλιο και συνέβαλλε ώστε να αλλάξει μια για πάντα η μορφή της heavy μουσικής, φυτεύοντας τον σπόρο για όλα τα metal παρακλάδια που ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες. Ποιος νοιάζεται και τι νόημα έχει αν ποτέ του δεν μπόρεσε να τραγουδήσει όπως ο Dio, ο Halford ή ο Dickinson; Το γεγονός ότι κατάφερε να ταιριάξει και να γιγαντωθεί στο πλευρό κιθαριστών σαν τους Iommi, Rhoads και Wylde, σε συνδυασμό με την χαρακτηριστική του σκηνική παρουσία, τον καθιστούν έναν από τους μεγαλύτερους frontmen στην ιστορία του rock. Νιώθω ευλογημένος για την συγκλονιστική βραδιά που μας χάρισε στις 25 Ιουνίου 2005 μαζί με τους υπόλοιπους BLACK SABBATH στην Μαλακάσα, την οποία φυλάω μέσα μου μέχρι και σήμερα σαν απόλυτη θρησκευτική εμπειρία, αλλά και την στήριξη του κόσμου προς το τέλος της συναυλίας όταν η φωνή του άρχισε να χάνει εμφανώς δυνάμεις. Πολύ περισσότερο νιώθω απέραντη ευγνωμοσύνη και χαρά για όλα «go fuckin’ crazy» και «Ι love you all» που είδα και άκουσα με τρέλα και χαμόγελο να βγαίνουν από τα χείλη και την καρδιά του, συναυλιακά, βιντεακά και διαδικτυακά.
“Memories I have, remind me of you”
Πάνος Δρόλιας
Όταν άρχισα να ακούω metal πιτσιρικάς, ένα από τα πρώτα κομμάτια που άκουσα ήταν το “Bark at the moon”. Το πρώτο metal μπλουζάκι που αγόρασα ήταν το “Speak of the devil”. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η μουσική του, τόσο με τους SABBATH, όσο και στη solo καριέρα του, καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τα μουσικά μου ακούσματα. Είναι δύσκολο να εκφράσω τα συναισθήματα μου σήμερα, πρώτη μέρα που δεν είναι ανάμεσά μας. Πάντα θεωρούσα ότι είναι άφθαρτος, ότι όλοι μας θα φύγουμε και αυτός θα είναι εδώ. Τελικά έφυγε, όπως ακριβώς θα ήθελε, σχεδόν πάνω στη σκηνή, θριαμβευτής. Γράψτε λάθος. Δεν έφυγε. Ποτέ δεν θα φύγει. Θα είναι πάντα εδώ, με αυτό το σαρδόνιο χαμόγελο του και τα τραγούδια του να αποτελούν μνημείο μιας κληρονομιάς που δεν θα ξεχαστεί ποτέ. Στο καλό madman. Σου χρωστάμε πολλά. Για την ακρίβεια, σου χρωστάμε τα πάντα. Είμαι σίγουρος ότι αυτή τη στιγμή έχεις ήδη λύσει τις διαφορές σου με τον Ronnie, και τζαμάρεις με τα φιλαράκια σου, τον Lemmy και τον Randy. Και είμαι σίγουρος ότι βρίσκεσαι στον Παράδεισο γιατί ο Διάβολος ο ίδιος φοβάται μην τον επισκιάσεις με την παρουσία σου και κλέψεις τον θρόνο του ως Prince of Darkness που είσαι.
Θοδωρής Κλώνης
Είναι δύσκολο να εκφράσω με λόγια τι σημαίνει η μουσική του Ozzy για μένα όπως είναι δύσκολο για εκατομμύρια ανθρώπους εκεί έξω. Όσοι επέλεξαν το δύσκολο δρόμο ή η ζωή δεν τους τα έφερε όπως ενδεχομένως θα ήθελαν, η μουσική δεν είναι απλώς ένα χόμπι, μια αγαπημένη ασχολία ή ακόμη και ένας τρόπος ζωής. Είναι μια συντροφιά…ένας παντοτινός φίλος. Και ο Ozzy ήταν πάντα εκεί για όλους εμάς. Στα εύκολα και τα δύσκολα. Στις χαρές και στις λύπες. Από τότε που άκουσα τις πρώτες νότες του “Shot in the dark” αλλά και την πρώτη φορά που τον είδα στο Donington πριν από καμιά τριανταριά χρόνια, ο Ozzy ήταν πάντα εκεί. Όπως ήταν και είναι όλοι οι ήρωες μας. Οι θρύλοι δεν πεθαίνουν ποτέ και θα ζουν αιώνια στο πέρασμα του χρόνου.
Δεν χρειάζεται να πούμε πολλά…μόνο κάτι τελευταίο: μη βάλετε μονάχα σήμερα ένα δίσκο ή ένα τραγούδι προς τιμή του Madman. Προσπαθήστε να το κάνετε όσο πιο συχνά γίνεται…με όλους τους ήρωές σας. Είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για όλους εκείνους που μας άλλαξαν τη ζωή…προς το καλύτερο! See you on the other side, Ozz!
Σάκης Νίκας
Ούτε σενάριο να είχε γράψει για τον θάνατο του ο madman….Πραγματικά η συναυλία της 5ης Ιουλίου ήταν ο απόλυτος τρόπος για να αποχαιρετήσει τον κόσμο που τόσο τον αγάπησε και να γιορτάσει μαζί με τους συναδέλφους που κάλεσε, θα μείνει στην ιστορία της μουσικής με τον τρόπο που έγινε και συγκίνησε όλους τους φίλους της σκληρής μουσικής! Ο Ozzy πλέον δεν είναι κοντά μας, αφήνοντας στη μνήμη μας την πορεία του που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή. Είναι ο μόνος τραγουδιστής που η solo καριέρα του ξεπέρασε σε φήμη το συγκρότημα που τον ανέδειξε, Θα είναι για πάντα το αρχέτυπο του frontman που δεν μάγεψε με τις φωνητικές του δυνατότητες, αλλά με τη χαρακτηριστική του χροιά και την σκηνική του παρουσία. Μαζί με τη Lita Ford είχε μιλήσει γι’ αυτή τη στιγμή που θα έκλεινε για πάντα τα μάτια του. Στους στίχους του αποτυπώθηκε ο τρόπος που θα ήθελε να έρθει εκείνη η στιγμή…και ήρθε τώρα με ένα χαμόγελο ευγνωμοσύνης για όσα έζησε και πλήρης από βιώματα που μας συνόδευσαν όσο ήταν κοντά μας. Προσωπικά θα θυμάμαι τις 3 φορές που ήρθε για συναυλία και ένιωσα και στο photo pit πόσο τρελαμένος είναι, λούζοντας μας με αφρό και κουβάδες από νερό! Και όπως έχει ζητήσει και ο ίδιος: Δεν είναι ώρα για να κλάψουμε! Αλλά να χαμογελάμε για όσα μοιραστήκαμε μαζί του….
Λευτέρης Τσουρέας
Ανήκω σε μια γενιά, ίσως την τελευταία, για την οποία ο Ozzy ήταν ένα από τα πρώτα, απολύτως δεδομένα, ακούσματα, για αυτήν την πρώτη επαφή με το hard rock και το heavy metal. Πραγματικά, δε θυμάμαι να υπήρχε έστω μια από εκείνες τις πολυθρύλητες κασσετοσυλλογές, με τις οποίες «μάθαμε μπαλίτσα» όταν ήμασταν μικροί, που να μην είχε ένα τραγούδι των BLACK SABBATH, ή κάποιο από την προσωπική του καριέρα. Θυμάμαι λοιπόν πολύ καλά, τις δικές μου πρώτες «συναντήσεις» με τον Ozzy. “Sabbath bloody Sabbath”, “Paranoid”, “Symptom of the Universe” (χωρίς το τελείωμα, το κομμάτι κοβόταν απότομα όταν τελείωνε η παραμόρφωση στην κιθάρα του Iommi!), “Iron man”, “Miracle man”, “Bloodbath in Paradise”… Διάσπαρτες συνθέσεις, σε διάσπαρτες κασσέτες, μια μισάνοικτη πόρτα, ένα μαγικό δωμάτιο από πίσω. Και μέσα σε αυτό, κι άλλη πόρτα… κι άλλη… κι άλλη. Ακόμη και σήμερα, πόρτες ανοίγω, σε καινούργια δωμάτια μπαίνω.
Δεν υπάρχει λόγος να μιλήσω για την αξία του, ως καλλιτέχνη. Ξέρεις ποιος ήταν, για να είσαι εδώ. Ούτε για τις, εκτός μουσικής, πτυχές της ζωής του. Για κάθε μεγάλη του στιγμή, υπάρχει και μια που τον ρίχνει στα Τάρταρα. Για κάθε δίσκο, τραγούδι ή συναυλία που έγραψε ιστορία, υπήρχε και κάτι που προσπαθούσε να αποδομήσει τον μύθο του, είτε με δική του υπαιτιότητα, είτε εν αγνοία του. Θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν άπειρα καρέ και πλάνα αποτυπωμένα στο χαρτί, στην τηλεόραση και στον απέραντο κόσμο του διαδικτύου, που να τον δείχνουν παρηκμασμένο, άρρωστο, αδύναμο. Και θα περνούν από μπροστά μας, θέλοντας να μας καταδείξουν την τρωτή του φύση και τις λάθος επιλογές του. Τίποτα δεν θα καταφέρουν, στο υπογράφω.
Στο τέλος της διαδρομής του, ο Ozzy θα είναι για πάντα ο «Πρίγκηπας του Σκότους», ο «Τρελός», o χαρισματικός frontman που μπορούσε με μια του κίνηση και μια του λέξη να «τρελάνει» με την σειρά του χιλιάδες θεατών, ένας από τους λίγους που κατάφερε να χτίσει μια τόσο ξεχωριστή περσόνα, αδύνατον να αντιγραφεί από κάποιον και να συγκριθεί με τον οποιονδήποτε. Ένας από τους λίγους που κατάφεραν να αλλάξουν τη μουσική βιομηχανία. Δε θα ήθελε ούτε ο ίδιος να θεωρηθεί παράδειγμα προς μίμηση, ήταν όμως αυθεντικός, αυθόρμητος, ταπεινός και ψυχούλα, γαμώτο. Πρέπει να ήταν πολύ καλός άνθρωπος. Ή τουλάχιστον, εμένα αυτό μου έβγαζε.
«Θα ήθελα να γίνω καλά έτσι ώστε να κάνω μια συναυλία και να σας πω ευχαριστώ πολύ για όσα μου χαρίσατε στη ζωή μου», είχε εξομολογηθεί. Η συναυλία έγινε. Στήθηκε ένα τεράστιο party, συγκίνηση, χαρά, λύπη, δεν πρέπει να έχει υπάρξει στο παρελθόν συναυλία που να δημιούργησε τόσα ανάμεικτα συναισθήματα, πλην του “The Freddie Mercury Tribute Concert”, τον Απρίλιο του 1992. Μόνο που τότε, το τιμώμενο πρόσωπο δεν ήταν εκεί… Τώρα ήταν, καθήμενο σε έναν θρόνο ταιριαστό από κάθε άποψη, ξεπερνώντας θεούς και δαίμονες και βιώνοντας τον απόλυτο θρίαμβο. «Δεν έχετε ιδέα πώς νιώθω, σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου»… όχι Ozzy, εδώ κάνεις λάθος. Ξέρουμε ακριβώς πως ένιωσες.
Τελικά, λυπάμαι για τον μουσικό που χάνει η αγαπημένη μου μουσική; Λυπάμαι για τον άνθρωπο; Ή μήπως για κομμάτια της παιδικής και εφηβικής μου ηλικίας, που χάνονται ένα – ένα; Μπα… Λυπάμαι για όλα αυτά μαζί. Αλλά όπως θα έλεγε σίγουρα ο ίδιος: «Αφήστε τις κλάψες μωρέ, εγώ ήρθα, έζησα όπως ήθελα κι ανεβαίνω για να βρω τον Randy, τον Lemmy και τα υπόλοιπα φιλαράκια μου. Σας αφήνω όμορφα τραγούδια για συντροφιά, να περνάτε καλά στη ζωή σας και πού και πού, πιείτε και μια μπύρα και για μας εκεί πάνω. Να σας ευλογεί όλους ο Θεός!»
“I’ve been the king, I’ve been the clown, now broken wings can’t hold me down…
I’m free again!”
Εν ειρήνη, Oz…
Δημήτρης Τσέλλος
Φαν του Ozzy δεν ήμουν ποτέ, εντούτοις έτρεφα μεγάλο σεβασμό για το πρόσωπο του. Ήταν απόλυτα πραγματικός με όλα τα καλά και τα κακά του. Θα έλεγα πως σε κάθε λεξικό, δίπλα στη λέξη frontman θα πρέπει να υπάρχει το όνομα του Ozzy μιας και άφησε το στίγμα του ως τον απόλυτο frontman στη heavy metal σκηνή. Δεν είναι τυχαίο πως ακόμη και όταν ο Tony Iommi έφερε τον Ronnie James Dio στους BLACK SABBATH και έβγαλαν τους κορυφαίους δίσκους στην ιστορία του συγκροτήματος, εκεί μπροστά στη σκηνή υπήρχε πάντα ένα κενό.
Στην αποχαιρετιστήρια συναυλία που έγινε πρόσφατα στο Birmingham, είδαμε ποιος ήταν ο Ozzy. Το να βγεις στα 76, με Parkinson’s σε προχωρημένο στάδιο και να συμμετέχεις σε μια μεγαλειώδη συναυλία θέλει καρύδια! Πολλά συγκροτήματα τίμησαν το ίνδαλμα τους ενώ και ο ίδιος έδωσε την ψυχή του και την αγάπη του στον κόσμο που πήγε να τον τιμήσει. Χθες, στο άκουσμα του θανάτου του, και σε μια περίοδο όπου γίνονται χιλιάδες συναυλίες ανά τον κόσμο, δεν ήταν λίγες οι μπάντες που σταμάτησαν το live για να μεταφέρουν στο κοινό τη δυσάρεστη είδηση και να δείξουν τον σεβασμό τους.
Την ίδια στιγμή βέβαια, σκεφτόμουν ότι ο Ozzy έφυγε όπως άξιζε σε έναν επιδραστικό και μοναδικό καλλιτέχνη. Με μια συναυλία που όλοι θα τον θυμούνται όπως τον αγάπησαν και τον ίδιο να κάνει αυτό που πάντα γούσταρε στη ζωή του. Μπορεί ο Ozzy να έφυγε και να άφησε ένα τεράστιο κενό, η κληρονομιά που άφησε είναι κάτι που θα ζει για πάντα.
Νίκος Ανδρέου
Κάποτε, πολύ πριν τα reality shows, τις αποκαλύψεις και τους τίτλους των ειδήσεων, υπήρχε ένας άνθρωπος που στεκόταν στη σκηνή και με μία μόνο κραυγή “All aboard…” μπορούσε να ραγίσει το φράγμα ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως. Αυτός ήταν — και παραμένει — ο Ozzy Osbourne.
Ο Prince of Darkness, ο Madman of Rock, ο Godfather of Heavy Metal, ο άνθρωπος που δάγκωσε νυχτερίδες και άναψε φωτιές στις ψυχές εκατομμυρίων ακροατών, βρίσκεται πια στο κατώφλι μιας ήσυχης αποχώρησης. Κι όμως, όσο κι αν η φωνή του δεν αντηχεί πια στη σκηνή, η παρουσία του θα συνεχίσει να στοιχειώνει τον κόσμο της μουσικής με τρόπο που ελάχιστοι κατάφεραν.
Ανακάλυψα τον Ozzy στην σόλο καριέρα του και από τότε παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι των ακουσμάτων μου, μια αφετηρία που με καλεί πάντα να επιστρέψω. Η σόλο καριέρα του Ozzy δεν ήταν απλώς μια δεύτερη ευκαιρία. Ήταν μια έκρηξη δημιουργικότητας, μια προσωπική αποκάλυψη μέσα από το “Blizzard of Ozz”. Από το εκρηκτικό “Crazy Train” που παρέσυρε το κοινό σε μια ανεξέλεγκτη διαδρομή έξω απ’ τις γραμμές της λογικής, μέχρι το μελαγχολικό “Goodbye to Romance”, ο Ozzy απέδειξε πως μέσα στο σκοτάδι του μπορούσε να γεννήσει ομορφιά και πως η αγριότητα και η ευαισθησία μπορούν να συνυπάρξουν στην ίδια κραυγή. Το “Mr. Crowley” απέπνεε μυστήριο και τελετουργική δύναμη, με αναφορές στον αποκρυφισμό και το μεταφυσικό, ενώ το “No More Tears” ξετύλιξε μια τραγωδία σε μορφή hard rock συμφωνίας. Και όταν ο Prince of Darkness χρειάστηκε κάποτε να βρει τον δρόμο της επιστροφής, το “Mama, I’m Coming Home” ήταν η γέφυρα από το χαώδες μυαλό του Ozzy προς κάτι πιο γήινο. Ίσως η πιο ανθρώπινη στιγμή του.
Κάτω από την υπερβολή, το θεατρινίστικο στυλ, τις ουσίες και τις επικρίσεις, κρυβόταν πάντα ένας άνθρωπος βαθιά ευάλωτος. Ο Ozzy δεν ήταν ήρωας – ήταν αντι-ήρωας. Κι όμως, εκεί, μέσα στο σκοτεινό του παραμύθι, βρήκαμε όλοι ένα κομμάτι του εαυτού μας. Ονειροπόλος, πονεμένος, γεμάτος ερωτήματα. Ένας Dreamer που, με έναν παράδοξο τρόπο, μας έμαθε να ελπίζουμε.
Σήμερα, καθώς ο Madman κατεβάζει αυλαία στις ζωντανές του εμφανίσεις, αυτό που μένει δεν είναι η σιωπή. Είναι η ηχώ. Είναι οι κραυγές του “I can’t f@ckin’ hear you” που γίνονται μνήμες, το χαρακτηριστικό του γέλιο, που ενώ στο “Crazy Train” είναι η προειδοποίηση ότι μπαίνεις στον κόσμο του Ozzy, στο “Bark at the Moon” ακούγεται σαν λύκος που τραγουδά κάτω από το φεγγάρι, είναι οι στίχοι του που ενώνουν γενιές, οι νότες του που δεν θα σβήσουν ποτέ.
Ozzy, σ’ ευχαριστούμε. Για τη μουσική, για την τρέλα, για την αλήθεια σου, για το ταξίδι. Από την πρώτη κραυγή ως την τελευταία νότα, ήσουν και θα είσαι μοναδικός. Ο θρόνος σου θα μείνει άδειος, αλλά το βασίλειο σου είναι αιώνιο. Goodbye to romance… but never goodbye to you.
Πέτρος Καραλής
Ο Ozzy έκανε τα πάντα στον υπερθετικό βαθμό, ήταν καινοτόμος σε κάθε πτυχή της καριέρας του, ενώ επανειλημμένα έκανε πράγματα που κανείς δεν περίμενε, ακόμα και στο τελευταίο πράγμα που έκανε ποτέ, δηλαδή να αφήσει την τελευταία του πνοή λίγες μέρες μόνο μετά το Back to the beginning.
Η ζωή και το έργο του έχει ήδη προβληθεί εκτενώς, και θα εξακολουθεί να αναλύεται διότι ήταν μοναδικά κι ανεπανάληπτα, οπότε δεν υπάρχει λόγος να προσπαθήσω να το κάνω εγώ. Όμως ο Βρετανός τραγουδιστής ήταν μια συντροφιά σε όλη μου την ενασχόληση με την μουσική, οπότε και ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής μου. Η ξεχωριστή φωνή που τόσο με συγκίνησε πολλές φορές με τα τραγούδια του και θα με συνοδεύει για πάντα. Ευτυχώς κατάφερα να τον δω να τραγουδάει και με τους BLACK SABBATH και με το προσωπικό του σχήμα και συγκινήθηκα σε κάθε του εμφάνιση. Νομίζω για 2 τραγούδια δεν έβλεπα καθαρά από τα ζουμιά, πίσω στο 1998, στο Ozzfest που έγινε στο Milton Keynes. Κάθε του κυκλοφορία ήταν κοσμογονικό γεγονός κι ελπίζω στο μέλλον να μην υπερεκμεταλλευτεί κάποιος το όνομά του.
Ο Ozzy είναι όνομα και μια έννοια με διαστάσεις πέραν από τα όρια του heavy metal , ένα ολόκληρο μουσικό κίνημα που συνέβαλλε στο να δημιουργηθεί. Πόλωσε αλλά κι έφερε κοντά ανθρώπους και στοιχεία που δεν έλκονται από μόνα τους. Μας έδωσε μουσική που θα ζήσει στην αιωνιότητα, μας έκανε να γελάσουμε, μας έκανε να σηκώσουμε τα φρύδια μας με έκπληξη, να ταξιδέψουμε με τους στίχους του.
Ο ίδιος γιόρτασε την ζωή του και σίγουρα θα ήθελε από εμάς να γιορτάσουμε περισσότερο από το να θρηνήσουμε σήμερα. Για αυτό…. No more tears!
Ozzy μας έδωσες τόσα πολλά, Ozzy κέρδισες την υστεροφημία σου μέσα από την αγάπη μας, Ozzy είσαι μέρος του εαυτού μας, Ozzy είσαι στην καρδιά μας και θα είσαι για πάντα εκεί.
Γιώργος “Kay” Κουκουλάκης
Κοντεύουν σχεδόν 30 χρόνια από τότε που πήρα από ένα φιλαράκι μια κασέτα TDK με έναν δίσκο που είχε τον τίτλο “Sabbath Bloody Sabbath”. Ήταν η στιγμή που ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με τη μουσική της τετράδας από το Birmingham — αλλά και με μία από τις πιο ιδιόμορφες φωνές στο heavy metal: αυτή του John Michael Osbourne, ή αλλιώς Ozzy, όπως τον φώναζαν μικρό και όπως άλλωστε τον γνωρίσαμε κι εμείς. Και δεν τον γνωρίσαμε απλώς — τον αγαπήσαμε. Όλοι! Ανεξαιρέτως…
Μπορεί να μην τον αγαπήσαμε για τις φωνητικές του δυνατότητες — που, ας το παραδεχτούμε, δεν ήταν εντυπωσιακές σε σύγκριση με άλλα μεγαθήρια που διέπρεψαν την ίδια εποχή — αλλά τον λατρέψαμε για την περσόνα του, τον αυθορμητισμό του, την αυθεντικότητά του, την παιδικότητα και αθωότητα που τον διέκρινε, αλλά και την extravaganza που τον περιέβαλε. Τον αγαπήσαμε όμως παράφορα για την τεράστια και ανεκτίμητη μουσική κληρονομιά που άφησε πίσω του. Όλα αυτά τα κομμάτια που ερμήνευσε και μας κράτησαν παρέα όλα αυτά τα χρόνια. Τραγούδια που πολλοί από εμάς μεγάλωσαν με αυτά και συνεχίζουν να μας συντροφεύουν ακόμα και σήμερα…
Το γεγονός ότι ο Madman έφτασε 76 ετών είναι από μόνο του ένα μικρό θαύμα, αν σκεφτεί κανείς το βεβαρημένο παρελθόν του με καταχρήσεις και το ότι θα μπορούσε να έχει πεθάνει 100 φορές. Πάλεψε επίσης με σοβαρά προβλήματα υγείας, με αποκορύφωμα το Parkinson και παρ’ όλα αυτά επέλεξε να σταθεί μπροστά στο κοινό που τον λάτρεψε — μέχρι την τελευταία στιγμή…
Από χθες ο Prince of Darkness πέρασε στην αιωνιότητα… Καλό ταξίδι…
Θανάσης Μπόγρης
Σήμερα σημασία δεν έχει αν ο Ozzy σου άρεσε ή όχι, σαν μουσικός, σαν τραγουδιστής, σαν performer, σαν οτιδήποτε.. Θα μπορούσε κανείς πολλά να του καταλογίσει για τα έργα και τις ημέρες του. Θετικά κατά βάση, αλλά και αρνητικά. Σήμερα αυτό που μετρά και εκεί βρίσκεται το μέγεθος της απώλειας είναι το μέγεθος της προσωπικότητας και ο συμβολισμός της.
O Ozzy πέρα από τα τραγούδια, την τρέλα του, ήταν ένα σύμβολο για την rock μουσική και θεμελιώδους σημασίας προσωπικότητα για το heavy metal. Το αποτύπωμα μετρά, και αυτό είναι τεράστιο. Όπως τεράστιο είναι και το κενό που αφήνει πίσω του, το οποίο δεν μπορεί να αναπληρωθεί. Πιθανόν όσο χρόνια ακόμα και εάν του έδινε ο Θεός, δεν θα τραγουδούσε ξανά. Θα ήταν όμως εκεί κάπου, και όταν αυτό το γνωρίζεις νιώθεις ότι τα μουσικά σου σύμβολα δεν έχουν υποσταλεί. Η ζωή όμως και ο κύκλος της δεν λαθεύουν ποτέ, και η υποστολή των σημαιών μας γίνεται με την φυσική της νομοτέλεια. Ένας φόρος τιμής για μια από τις πλέον χαρακτηριστικές φιγούρες της σκηνής μας, από όλους μας, ένα “ευχαριστούμε” και μια σεβάσμια θύμηση για τον άνθρωπο που μας χάρισε τόσες όμορφες μουσικές στιγμές, είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε, προκειμένου να τιμήσουμε την μνήμη του ανθρώπου. Αλλά ουσιαστικά, μη ξεχνάτε ότι πάντοτε θα τον έχουμε δίπλα μας, εκεί στις δισκοθηκες μας….
Δημήτρης Σειρηνάκης
Πριν από λίγο ανακοινώθηκε ότι ο Prince of Darkness, ο πατέρας του heavy metal, Ozzy John Michael Osbourne (Ozzy) απεβίωσε σε ηλικία 76 ετών, ειρωνικά λίγες μέρες μετά την συγκλονιστική αποχαιρετιστήρια συναυλια-φορο τιμής στην καριέρα του, “Back to the beginning”. Η οικογένεια του εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση: “Με μεγαλύτερη θλίψη από ότι οι απλές λέξεις μπορούν να μεταφέρουν, πρέπει να αναφέρουμε ότι ο αγαπημένος μας Ozzy Osbourne, απεβίωσε σήμερα το πρωί. Ήταν με την οικογένειά του και περιτριγυρισμένος από αγάπη”. Ο Ozzy ταλαιπωρούνταν τα τελευταία χρόνια από την ασθένεια του Parkinson. Ένα τιτάνιο κεφάλαιο της ιστορίας της μουσικής μας, μόλις. Η μνήμη του θα παραμείνει για πάντα και θα ταξιδεύει μέσα από τα αναρίθμητα τραγούδια του. R.I.P. Prince of Darkness!
Κανένα συγκρότημα δεν έχει καταφέρει να φτάσει την τελειότητα σε ολόκληρη την καριέρα του, ιδιαίτερα όταν έχει κυκλοφορήσει 16 άλμπουμ και διάφορα άλλα καλούδια σε μια πορεία που γιορτάζει 40 χρόνια ύπαρξης και 35+ χρόνια δισκογραφίας. Ακόμα και για εμάς που τους λατρεύουμε, υπάρχουν κάποιες λιγότερο… εξαιρετικές στιγμές, όμως ο καθένας μας έχει και μερικές αγαπημένες στιγμές που δεν συμπεριλαμβάνονται στις προτιμήσεις των περισσοτέρων. Έτσι, κάποιες από αυτές εμφανίστηκαν ελάχιστα ζωντανά, κάτι που εμβαθύνει τον όρο “underrated”.
Η παρακάτω λίστα βέβαια, είναι απόλυτα υποκειμενική και δεν ακολουθεί κάποια συγκεκριμένη σειρά, παρά μόνο στοχεύει να παρουσιάσει 10 λιγότερο διάσημες συνθέσεις των DREAM THEATER, που σύντομα θα επιστρέψουν στην Ελλάδα για μια πολυ-αναμενόμενη εμφάνιση, της πεντάδας που τόσο αγαπήσαμε.
“The ministry of lost souls” (“Systematic chaos”, 2007) Μακροσκελές και σίγουρα υποτιμημένο, που όμως κρύβει μια σπαρακτική και τόσο ανατριχιαστική μελωδία σε όλο το ρεφραίν. Μελαγχολική και η ιστορία που περιγράφει ο John Petrucci, με μια γυναίκα που σώζεται από τον πνιγμό και πέφτει σε κατάθλιψη, επειδή αυτός που την έσωσε πέθανε στην προσπάθεια. Αν και ξεπερνά τα 14 λεπτά, το “Ministry…” δεν έχει τις γνωστές αλλαγές σε ρυθμό και σε μέτρημα, που μας συνηθίζουν τα prog συγκροτήματα, με την ένταση να ανεβαίνει μόνο στο τελευταίο δίλεπτο. Ανέκαθεν δεν μου άρεσε η απόδοση του LaBrie στο πρώτο μέρος, αλλά η προσέγγισή του στο υπόλοιπο τραγούδι, δίνει μια ιδιαίτερη διάσταση.
“Disappear” (“Six degrees of inner turbulence, 2002) Νομίζω πως το ίδιο το συγκρότημα, προσέδωσε έναν cult-χαρακτήρα σε αυτό το τραγούδι, αφού δεν το παίζουν ποτέ ζωντανά, αλλά το κυκλοφόρησαν στο “Live at Budokan”. Από τα λίγα τραγούδια που έχει ντύσει στιχουργικά ο Καναδός τραγουδιστής. Άκρως μελαγχολικά, με samples διάσπαρτα, όπως και σε άλλα τραγούδια του “Six degrees of inner turbulence”, το “Disappear” τολμώ να πω ότι είναι ένα σκοτεινό, πολύ πιο μοντέρνο και λιγότερο εκτιμημένο “Space dye vest” και είμαι σίγουρος πως θα είναι το τελευταίο τραγούδι που θα αναφέρατε από το άλμπουμ.
“I walk beside you” (“Octavarium”, 2005) Αυτό μπαίνει σε αυτή την λίστα επειδή, από την μια του έχει αποδοθεί ο χαρακτηρισμός του U2-τραγουδιού του “Octavarium”, αλλά κι επειδή ανήκω στους τυχερούς που το ευχαριστήθηκαν ζωντανά, αφού οι DREAM THEATER το αποφεύγουν έκτοτε. Από τα πιο κολλητικά ρεφραίν που έχουν γράψει, σε μια σύνθεση που φροντίζει να κρύψει μικρές εκπλήξεις σε διάφορα μέρη της. Από τον τρόπο που παίζει το hi-hat ο Portnoy, μέχρι το ξεχωριστό…. σόλο του Petrucci, αλλά και την όμορφη ερμηνεία του LaBrie, ιδιαίτερα με τον τρόπο που ανεβοκατεβάζει την φωνή του στα 3 λεπτά κι έπειτα. Πιστεύω πως αν είχε κυκλοφορήσει σε άλμπουμ το “The way it used to be”, το B-side του “Hollow years”, το οποίο έχει αρκετά κοινά, τότε δεν θα είχε κυκλοφορήσει το “I walk beside you”.
“Misunderstood” (“Six degrees of inner turbulence, 2002) Σίγουρα από τα πιο… «παρεξηγημένα» – pun intended που λένε και στο χωριό μου – τραγούδια των DT. Βλέπετε έχει ένα πολύ μοντέρνο ριφ, ασυνήθιστα βαρύ, και κυκλοφόρησε χρόνια νωρίτερα από τα «σηκώματα» του Petrucci στο “Train of thought”. Το “Misunderstood” αποτελεί απόδειξη πως το συγκρότημα δεν σταματά ποτέ να εξελίσσεται, να μπολιάζει την μουσική του ταυτότητα με νέες επιρροές και προσπαθεί να παραμένει σύγχρονο.
“Invisible monster” (“A view from the top of the world”, 2021) Με την επιστροφή του Mike Portnoy, είναι βέβαιο, πως τα τραγούδια τα οποία εμφανίστηκε ο διάδοχος και προκάτοχός του, Mike Mangini, έχουν ήδη αναχθεί σε σπάνια. Το συγκεκριμένο θα μπορούσε να αντικατασταθεί από πολλά άλλα σε αυτή την λίστα. Το διάλεξα γιατί δεν πιστεύω να το ξανακούσουμε, παρά το εξαιρετικό ρεφραίν του και τα καταπληκτικά γεμίσματα (τόσο με χέρια, όσο και με πόδια) που κάνει ο Mangini, αλλά κι επειδή βρίσκεται στο υπέροχο άλμπουμ “A view from the top of the world”.
“New millennium” (“Falling into infinity”, 1997) Κοιτώντας τα τραγούδια του “Falling into infinity” πραγματικά, θα μπορούσα να προσθέσω τα περισσότερα σε αυτή την λίστα. Ακόμα και αυτά που έχουν παιχτεί άπειρες φορές, το “Peruvian skies” και το “Hollow years”, ήταν εξαιρετικά παρεξηγημένα και από πολλούς εξακολουθούν να είναι. Σε αυτή την επετειακή περιοδεία όμως τα τιμούν οι ίδιοι, οπότε δεν τίθεται θέμα υποτίμησης, οπότε και διάλεξα το “A new mAlenium” – σωστά διαβάσατε, αφού έτσι το προφέρει ο James. Επιθετικό, αντάρτικο και αρκετά progressive, από αυτά που μας άφηναν με το στόμα ανοικτό εκείνη την εποχή. Το βάζω σε αυτή την λίστα, διότι ποτέ δεν ακούω να το μνημονεύει κανείς. Τραγουδάρα που ορίζει ως γέφυρα την μετάβαση από το “Awake” στο πολυσυζητημένο “Falling…”.
“The looking glass” (“Dream Theater”, 2013) H επανασύνδεση είναι πλέον γεγονός, όμως πίσω στο 2013 με την δεύτερη κυκλοφορία του Mangini, όλα έδειχναν κάπως θολά και ο Petrucci ήθελε να αποδείξει πως η νέα πραγματικότητα των DREAM THEATER, θα είχε και RUSH, ακόμα κι αν δεν ήταν ο Portnoy. Μπορεί όλοι τους να λάτρευαν τους Καναδούς, όμως ο MP ήταν αυτός που φαινόταν ως ο κύριος υπαίτιος και στο “The looking glass” ο κιθαρίστας εσκεμμένα και ξεδιάντροπα παραπέμπει σε αυτούς. Το έκαναν και βίντεο, αλλά πιστεύω ότι ποτέ δεν έχει λάβει την αναγνώριση που του αξίζει, παρά μόνο από τους πιο πιστούς.
“Outcry” (“A dramatic turn of events”, 2011) Πόσα επίπεδα έχει αυτό το τραγούδι; Πόσες φοβερές ιδέες και πόσα περίτεχνα σημεία; Τώρα βέβαια, μέσα από ένα άλμπουμ με τόσες αναφορές και τόσους παραλληλισμούς (δεν είναι του παρόντος να το συζητήσουμε), μια τραγουδάρα όπως το “Outcry” είναι εύκολο να παραγκωνιστεί. Πιστεύω ακόμα και σήμερα στην αξία του δίσκου αυτού και ίσως η επανασύνδεση με τον Portnoy, το φέρει σε δεύτερη μοίρα, για συναισθηματικούς λόγους.
“Moment of betrayal” (“The astonishing”, 2016) Ανοίγει το δεύτερο μέρος με μια τόσο έντονη σύνθεση, που ανήκει στις πιο παρεξηγημένες. Ο LaBrie αλλάζει πρόσωπα και ερμηνεύει εξαιρετικά δύσκολες μελωδίες (μόνο στο στούντιο, αλλά δεν έχει σημασία αυτό), ενώ ο Rudess έχει αρκετή δουλειά. Tα DT-κλισέ είναι πολλά εδώ και μόλις ξανα-επισκεφτείτε το τραγούδι αυτό, θα βρείτε πολλούς λόγους για να γνέψετε καταφατικά. Βέβαια, ο δίσκος από μόνος του, δεν χαίρει εκτίμησης και έτσι καίγεται και το τραγούδι. Ίσως η πολύ ψηφιακή προσέγγιση στην σύνθεσή του, να επηρεάζουν, αλλά πιστεύω πως αξίζει ένα παραπάνω άκουσμα.
“S2N” (“Distance over time”, 2019) Από τα τραγούδια που δεν έχουν αποδοθεί ποτέ ζωντανά, μέσα από ένα άλμπουμ που αγαπήσαμε πολύ και που ανάγαμε ως ένα από τα κορυφαία της τελευταίας περιόδου. Το μπάσο του Myung έχει μεγαλύτερο ρόλο, από την εισαγωγή, μέχρι το σόλο. Η επτάχορδη του Petrucci, το κάνει ασήκωτο στο break πριν το σόλο του Jordan, σε κάνει να χτυπηθείς αλύπητα. Σίγουρα στα underrated.
Άλλη μια εβδομάδα το Weekly Metal Meltdown, σας παρουσιάζει μαζεμένα όλα τα καινούργια clips από τις επερχόμενες νέες κυκλοφορίες από τον hard rock και heavy metal χώρο. Γι’ αυτή την εβδομάδα ολόφρεσκα και σπαρταριστά τα clips από ονόματα που γνωρίζετε -άλλα περισσότερο, άλλα λιγότερο- όπως AMON AMARTH, PARADOX, UNLEASHED, BURNING WITCHES, Ellefson- Soto, Arjen Anthony Lucassen feat Floor Jansen, MOB RULES, SHINEDOWN, AVATAR και των συμπατριωτών μας, CRYSTAL TEARS. Επίσης αξίζει να προσέξετε τις δύο ακόμα νέες μπάντες από την πατρίδα μας όπως οι BENEFACTOR DECEASE και STILLETO STRUT, σε διαφορετικά στυλ μεταξύ τους αλλά με μεγάλο ενδιαφέρον το καθένα! Kαλή σας απόλαυση.
Οι Σουηδοί Viking metal τιτάνες AMON AMARTH μόλις κυκλοφόρησαν το νέο τους single, “We Rule The Waves” και το συνοδευτικό βίντεο. Με το “We Rule The Waves”, οι AMON AMARTH επιστρέφουν με το πρώτο τους νέο τραγούδι μετά από χρόνια και εξαπολύουν μια πολεμική κραυγή αντάξια των θεών – ένα ασταμάτητο κύμα από galloping riffs, από μελωδίες που χωρίζουν τα κύματα και τη μανία των Βίκινγκς. Σε παραγωγή με τη βοήθεια του υποψήφιου για Grammy παραγωγού και μηχανικού μίξης Jacob Hansen (VΟLBEAT, ARCH ENEMY, THE BLACK DAHLIA MURDER, KATATONIA), αυτό είναι κάτι περισσότερο από ένα τραγούδι, είναι μια ηχητική επιδρομή, σκαλισμένη από αλάτι και ατσάλι, που αντηχεί στους ωκεανούς. Το σύγχρονο metal δεν γίνεται πιο επικό, ή πιο ουσιαστικό, από αυτό. Το βίντεο για το “We Rule The Waves”, που γυρίστηκε στη Ρίγα της Λετονίας, συνεχίζει τη συνεργασία του συγκροτήματος με τον Pavel Trebukhin της Tre Film, ο οποίος σκηνοθέτησε τα βίντεο “The Great Heathen Army”, “Heidrun” και “Saxons & Vikings” του συγκροτήματος.
Το συγκρότημα σχολιάζει: «Το “We Rule The Waves” είναι ο φόρος τιμής μας στο πνεύμα της ελευθερίας, της αδελφοσύνης και της θέλησης για κατάκτηση, όχι μόνο εδαφών, αλλά και των δικών σας περιορισμών. Έχει να κάνει με το να στέκεσαι ψηλά με τη φυλή σου, να αντιμετωπίζεις την καταιγίδα κατά μέτωπο και να χαράζεις το σημάδι σου στον κόσμο σαν ένα μακρύ πλοίο των Βίκινγκς μέσα από μαύρες θάλασσες».
Οι Γερμανοί thrash metal γερόλυκοι PARADOX, έκαναν πρεμιέρα ένα πρώτο τραγούδι με τίτλο “Kholat” από το επερχόμενο νέο άλμπουμ “Mysterium”, που θα κυκλοφορήσει στις 26 Σεπτεμβρίου μέσω της High Roller Records. Το “Mysterium” είναι το ένατο στούντιο άλμπουμ των PARADOX και σηματοδοτεί ένα ιδιαίτερο ορόσημο στην 44χρονη ιστορία του συγκροτήματος, καθώς ο ιδρυτής και ιθύνων νους Charly Steinhauer όχι μόνο έπαιξε όλα τα έγχορδα όργανα, προγραμμάτισε τα τύμπανα και τραγούδησε, αλλά και χειρίστηκε την παραγωγή εξ ολοκλήρου μόνος του. Μόνο το mastering αφέθηκε στα αρμόδια χέρια του Patrick W. Engels.
Τα τραγούδια συνδέονται θεματικά, χωρίς να πρόκειται για κλασικό concept έργο. Οι στίχοι οι οποίοι, όπως και στα “Tales of the Weird” (2012) και “Pangea” (2016), γράφτηκαν από τον Achim “Dax” Hömerlein (πρώην VENDETTA), περιστρέφονται γύρω από μυστικιστικές ιστορίες και παγκόσμια γεγονότα που έχουν συγκινήσει προσωπικά τον Steinhauer. Τραγούδια όπως το “Abyss of Pain and Fear” (εμπνευσμένο από την ταινία “Midnight Express”), το instrumental “Grief” (φόρος τιμής στον συνιδρυτή Axel Blaha, ο οποίος πέθανε το 2023) ή το ομώνυμο κομμάτι (για την ερμηνεία των ονείρων) αποτελούν έτσι ένα κοινό νήμα.
Photo by Jens Ryden
Το έπος συνεχίζεται: Με το νέο τους single, “A Toast to the Fallen”, οι Σουηδοί βετεράνοι του death metal UNLEASHED αποκαλύπτουν το επόμενο κεφάλαιο στο επικό χρονικό του Odalheim. Αυτό το βροντερό κομμάτι αποτελεί ισχυρό φόρο τιμής στους πεσόντες ήρωες του μυθικού τους βασιλείου. Μια καταιγίδα από το επερχόμενο 15ο στούντιο άλμπουμ τους, “Fire Upon Your Lands”, που θα κυκλοφορήσει στις 15 Αυγούστου μέσω της Napalm Records, το κομμάτι εξαπολύει αμείλικτα riffs, μελωδίες φθαρμένες από τη μάχη και γουρλωμένα γρυλίσματα που αντηχούν σε όλα τα ερείπια ξεχασμένων αυτοκρατοριών. Ακολουθώντας τα βήματα των πιο άγριων λεγεώνων του είδους, οι UNLEASHED ανάβουν τις φλόγες της αντίστασης με ένα κομμάτι που αιμορραγεί το ακατέργαστο συναίσθημα και την αμείλικτη επιθετικότητα. Το “A Toast to the Fallen” είναι ένα ηχητικό εγκώμιο βουτηγμένο στην τιμή και την περιφρόνηση, που οδηγείται από αμείλικτα διπλά λακτίσματα, συντριπτικά mid-tempo grooves και κοφτερή κιθαριστική δουλειά.
Οι ίδιοι σχολιάζουν σχετικά: «”A Toast To The Fallen”: Στον απόηχο του μεγάλου πολέμου, οι Valkyries πετούν στους αιματηρούς αμμόλοφους στους πρόποδες του όρους Σινά, επιλέγοντας τους πολεμιστές που έκαναν την υπέρτατη θυσία και πέθαναν πολεμώντας για τον τρόπο ζωής μας. Ήρθε η ώρα για μια πρόποση για τους πεσόντες. Ζουν για πάντα στις καρδιές μας καθώς κάνουν το τελευταίο τους ταξίδι στη Valhalla».
Photo source: Napalm Records
Το Ελβετικό all female heavy metal συγκρότημα BURNING WITCHES μόλις κυκλοφόρησε ένα νέο κομμάτι από το επερχόμενο στούντιο άλμπουμ τους, με τίτλο “Inquisition”, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει στις 22 Αυγούστου μέσω της Napalm Records! Μετά το ομώνυμο κομμάτι του άλμπουμ που είχε κυκλοφορήσει προηγουμένως, αυτό το δεύτερο single φέρνει ένα δυνατό μείγμα κλασικών heavy metal riffs και hard rock grooves στις χαρακτηριστικές metal προτάσεις του συγκροτήματος. Το “High Priestess Of The Night” διαθέτει ένα αξέχαστο ρεφρέν καθώς και ένα καλαίσθητο και μελωδικό κιθαριστικό σόλο σε στυλ 80s. Κάποιος μπορεί να είναι σίγουρος, η μπάντα πρόκειται να εκτελέσει αυτό και πολλά άλλα νέα κομμάτια στις επερχόμενες live εμφανίσεις τους.
Οι μπάντα σχολιάζει το “High priestess of the night”: «Επιλέξαμε αυτό το καλό, αλλά ακόμα βαρύ, πιασάρικο mid-tempo τραγούδι ως δεύτερο single. Αυτό θα είναι σίγουρα ένα πιασάρικο κομμάτι στις ζωντανές μας παραστάσεις. Αυτό το τραγούδι είναι απαραίτητο για όλους. Είναι απλό, αλλά είναι επίσης ο τρόπος κάθε metalhead. Αν είσαι metalhead, θα σου αρέσει το “High priestess of the Night!”»
O μπασίστας David Ellefson (Ex-MEGADETH) και ο καταξιωμένος metal τραγουδιστής Jeff Scott Soto ένωσαν για άλλη μια φορά τις δυνάμεις τους και πρόκειται να κυκλοφορήσουν το πολυαναμενόμενο δεύτερο άλμπουμ τους “Unbreakable” στις 15 Αυγούστου μέσω της Rat Pak Records. Παράλληλα με την ανακοίνωση του άλμπουμ, το δίδυμο αποκάλυψε ένα δυνατό νέο μουσικό βίντεο για το ομώνυμο κομμάτι “Unbreakable”, δίνοντας στους θαυμαστές μια πρώτη γεύση από τον ήχο του δίσκου.
Το ντουέτο Ellefson-Soto πλαισιώνεται από τον Ιταλό κιθαρίστα Andy Martongelli και τον Paolo Caridi στα τύμπανα και περιλαμβάνει 11 στούντιο κομμάτια με guest εμφανίσεις από τον Tim Ripper Owens (KK’s PRIEST) και την front-woman των BURNING WITCHES, Laura Guldemond. Ηχογραφημένο στα Rogue Studios στο Wembley του Ηνωμένου Βασιλείου, από τον Alessio Garavello και σε παραγωγή του Chris Collier (Mick Mars, KORN), το “Unbreakable” είναι μια ηχητική επίθεση γεμάτη πιασάρικα riffs, μελωδικά φωνητικά και προσεγμένους στίχους που συνδυάζουν τις κλασικές metal ρίζες τους με τη σύγχρονη rock ένταση.
«Αυτό το άλμπουμ σκάβει ακόμα πιο βαθιά», λέει ο Ellefson. «Είναι πιο βαρύ, πιο προσωπικό και διαμορφώνεται από όλα όσα έχουμε βιώσει εντός και εκτός σκηνής». Ο Soto προσθέτει: «Η ενέργεια που χύσαμε σε αυτό, είναι ο ήχος δύο ζωών που συγκρούονται σε riffs, οργή και λύτρωση». Ο Ellefson σχολιάζει περαιτέρω: «Ένα από τα πράγματα που μου αρέσει περισσότερο είναι ότι νιώθω ότι μπορείτε να ακούσετε μια πραγματική αίσθηση αδελφοσύνης στους δίσκους μας, ότι είμαστε πραγματικά στη δημιουργική διαδικασία μαζί ως συγκρότημα. Η συνέπεια του ήχου μας έχει παραμείνει ανέπαφη, ενώ μας επιτρέπει να χτίσουμε περαιτέρω ο ένας πάνω στα δυνατά σημεία του άλλου από το ντεμπούτο άλμπουμ μας. Είναι μια ειλικρινής, οργανική προσέγγιση που συνδυάζεται καλά και μας επιτρέπει να εξερευνήσουμε νέους ήχους και μουσικά μονοπάτια. Στο τέλος της ημέρας, δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι που ένας καλλιτέχνης επιθυμεί περισσότερο από αυτό!»
Ακούμε το κομμάτι παρακάτω:
Photo by Karsten Koch
Οι Βορειογερμανοί power metal παλέμαχοι MOB RULES κυκλοφόρησαν ένα νέο μουσικό βίντεο για το τελευταίο τους single, “Dawn Of Second Sun”. Το τραγούδι προέρχεται από το επερχόμενο στούντιο άλμπουμ τους, με τίτλο “Rise Of The Ruler”, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει στις 22 Αυγούστου μέσω της ROAR!
Σχετικά με το νέο τους single, “Dawn Of Second Sun”, ο τραγουδιστής Klaus Dirks σχολιάζει: «Το “Dawn Of Second Sun” σηματοδοτεί επίσης την επική ολοκλήρωση της κινηματογραφικής σειράς βίντεο τεσσάρων επεισοδίων. Σε αυτό το τελευταίο κεφάλαιο, οι εξόριστοι επιστρέφουν στον δυσοίωνο «Ναό των Δύο Ήλιων». Μουσικά, υπάρχουν κάποιες επιρροές από τους IRON MAIDEN που λάμπουν όσον αφορά το έπος και τη σύνθεση».
Ο αγαπημένος Ολλανδός ArjenAnthonyLucassen (AYREON), μοιράζεται το νέο single “We’ll Never Know (featFloorJansen)” από το επερχόμενο σόλο άλμπουμ “Songs No One Will Hear”.
Ο Arjen λέει το εξής για το τραγούδι: «Το “We’ll Never Know” είναι μακράν το πιο θλιβερό και συναισθηματικό κομμάτι στο νέο solo άλμπουμ μου. Πρόκειται για ένα αγαπημένο ζευγάρι που περιμένει ένα κοριτσάκι, το όνειρό τους τελικά γίνεται πραγματικότητα. Αλλά τώρα, με το τέλος της ανθρωπότητας κοντά, δεν θα μπορέσουν ποτέ να τη συναντήσουν. Αναρωτιούνται… Τι είδους άνθρωπος θα είχε γίνει; Ένιωσα ότι η Floor Jansen, όντας η ίδια μαμά, θα ήταν η τέλεια τραγουδίστρια για αυτό το τραγούδι. Ευτυχώς, αγάπησε τους στίχους και το τραγούδι και συνδέθηκε αμέσως με αυτό. Έβαλε την καρδιά και την ψυχή της σε αυτό, όπως μπορείτε να ακούσετε καθαρά!»
Photo by Ebru Yildiz
Οι Αμερικάνοι SHINEDOWN ανοίγουν τις πύλες με το “Killing Fields”: Με το νέο τους single, το πολυπλατινένιο συγκρότημα από την πολιτεία της Florida των ΗΠΑ παραδίδει ένα σκοτεινό ταμπλό γεμάτο ενέργεια και μυστήριο – κυκλοφόρησε από την Atlantic Records.
Το κομμάτι ξεκινά σαν μια λαμπερή φωτιά σε αργή κίνηση: μυστηριώδες, με σασπένς, μέχρι που η αυλαία ανεβαίνει και μια πανίσχυρη χορωδία από κιθάρες που εκρήγνυνται αναλαμβάνει δράση. Όσον αφορά το περιεχόμενο, πρόκειται για το χάος και τις δοκιμασίες αντοχής της εποχής μας, συσκευασμένες σε γραμμές που αφήνουν ανοιχτό τι ακριβώς εννοείται, αλλά αγγίζουν όλο και πιο έντονα αυτό που αισθάνεται ο καθένας σε αυτές.
«Δεν είμαστε άρρωστοι, αλλά δεν είμαστε καλά, είμαστε απλά τοξικά δίδυμα σε καρουζέλ».
Ο frontman του σχήματος Brent Smith έχει να πει λίγα λόγια για το τραγούδι: Το “Killing Fields” δεν έχει σαφές νόημα. Δεν υπάρχει ένα μήνυμα. Το κοινό είναι το αφεντικό, θα πρέπει να έχετε την ελευθερία να ερμηνεύσετε το τραγούδι όπως το ακούτε, το αισθάνεστε και το βιώνετε. Τι μπορώ να πω: Θα πρέπει να σας οδηγεί, να σας εμπνέει και να σας κάνει να σκέφτεστε. Όλοι γνωρίζουμε πόσο περίπλοκη είναι η εποχή μας. Το πραγματικό ερώτημα είναι: Πώς αντιδράτε σε αυτό; Έτσι, χωρίς πολλά προκαταρκτικά: Καλώς ήρθατε στα “Killing Fields”. Το ακούμε παρακάτω :
Οι Έλληνες thrashers BENEFACTOR DECEASE ετοιμάζονται να κυκλοφορήσουν το δεύτερο ολοκληρωμένο άλμπουμ τους που θα έχει τίτλο “Abnormal Attachments” και το οποίο θα δει το φως στις 21 Αυγούστου μέσω της Xtreem Music. Μετά το πρώτο single “Archibishops of Death” ακολουθεί το “Urban decay” που μπορείτε να παρακολουθήστε παρακάτω.
Η διαδικασία ηχογράφησης του 2ου άλμπουμ “Abnormal Attachments” ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2020 το οποίο και πάλι άργησε πολύ να ολοκληρωθεί, μέχρι να καταφέρει να ολοκληρωθεί τελικά την άνοιξη του 2025 και θα κυκλοφορήσει τον Αύγουστο όπως αναφέραμε παραπάνω. Η μπάντα όπως θα ακούσετε και σε αυτό το κομμάτι, λατρεύει τις μουσικές των επιθετικών και τεχνικών thrash metal συγκροτημάτων όπως οι CORONER, RIGOR MORTIS, DARK ANGEL, DEATHROW, SADUS και οι παλιοί KREATOR. Τσεκάρετε τους!
Photo by Johan Càrlen
Οι οραματιστές του heavy metal AVATAR, αποτελούμενοι από τον τραγουδιστή Johannes Eckerström, τους κιθαρίστες Jonas Jarlsby και Tim Öhrström, τον μπασίστα Henrik Sandelin και τον ντράμερ John Alfredsson, οδηγούν ένα αυξανόμενο κύμα επιτυχίας εδώ και χρόνια. Σήμερα το συγκρότημα κυκλοφόρησε το νέο του single “In The Airwaves” που ακούμε παρακάτω. Αυτό το διάστημα η μπάντα ανοίγει την περιοδεία των IRON MAIDEN στην Γερμανία.
H μπάντα σχολιάζει: « Το συγκρότημα ορίζεται από τις προκλήσεις που θέτουμε μπροστά μας. Πάντα πιέζουμε για περισσότερα και αναζητούμε νέες οπτικές γωνίες. Σε αυτή τη συνεχή αναζήτηση για το επόμενο σπουδαίο πράγμα, επιστρέφουμε σε μία από τις πιο σημαντικές πτυχές του metal: την ταχύτητα. Αυτό είναι το γρηγορότερο τραγούδι που έχουμε κάνει σε αυτό που φαίνεται να είναι μια αιωνιότητα, και είναι καλό να σπρώχνουμε τον κινητήρα στο μέγιστο και πάλι. Κατά κάποιο τρόπο, αισθάνεται σαν μια επιστροφή σε κάτι. Απολαύστε την οργή μας».
Οι Έλληνες speed/power metallers CRYSTAL TEARS ανακοινώνουν την παγκόσμια υπογραφή τους με την Sliptrick Records, παράλληλα με την κυκλοφορία ενός ολοκαίνουργιου άλμπουμ και single. Παραδίδοντας τη χαρακτηριστική τους συγχώνευση heavy metal και ακραίας μελωδίας, με την κυκλοφορία του άλμπουμ “Athanato”, το συγκρότημα θέτει τις βάσεις για το πιο φιλόδοξο άλμπουμ τους μέχρι σήμερα, μια νέα εποχή δύναμης και συναισθήματος.
Το συγκρότημα εγκαινιάζει αυτή τη νέα εποχή με την κυκλοφορία του ολοκαίνουργιου single τους “Bloodstorm”, ένα κομμάτι που ορίζεται από την ακονισμένη άκρη του και τη μεταλλική ακρίβεια, με ένα πολύ έντονο vibe της δεκαετίαςτου ’80.
To ακούμε πατώντας παρακάτω.
Από τα βάθη της Αθήνας, οι glam rockers STILLETO STRUT σχηματίστηκαν στις αρχές του 2024, σκεπτόμενοι πόσο πολύτιμη hard rock μουσική και οπτική υπερβολή μπορεί να μιξαριστεί στις μέρες μας. Ο δεσμός φιλίας μεταξύ των παιδιών δημιούργησε τα τρία πρώτα singles, γύρω από τις κύριες επιρροές τους στα τέλη των 80s/00s και δείχνοντας τις ακριβείς πρώτες τους προθέσεις ενάντια στις πιθανότητες. Τιμώντας τις μεγάλες μέρες της hard n’ heavy μουσικής, αλλά συνειδητοποιώντας ξεκάθαρα ότι ζούμε σε έναν κόσμο της δεκαετίας του 2020, η μουσική της μπάντας μας γυρίζει πίσω στο χρόνο στις glam metal εποχές.
Το “Feel the Night” είναι το ντεμπούτο single τους που το ακούμε παρακάτω. Ένας καθαρός ύμνος σε καταστάσεις hard rock n’ roll. Πάρτι σκληρά, μπαίνοντας σε μπελάδες όταν είναι απαραίτητο και απολαμβάνοντας απόλυτα τη ζωή ως δώρο. Ειδικά αφιερωμένο σε όλους τους rock’ n’ roll heroes στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές της δεκαετίας του 2010 που άναψαν τη φλόγα του hard n’ glam Rock σε όλη την Ελλάδα μέσα από μουσικές σκηνές και Rock clubs.
Κάποιες φορές, το πιο δύσκολο κομμάτι μιας ανταπόκρισης, δεν είναι να γραφτούν αυτά που είναι για να γραφτούν. Αλλά το τι θα πεις πρώτο. Ας ξεκινήσουμε από τα “εγκυκλοπαιδικά”. Οι Γάλλοι GOJIRA για δεύτερη φορά headliners στην Ελλάδα στα πλαίσια του Release Athens festival 2025, μόλις 8 χρόνια μετά από εκείνη την εμφάνιση στο Rockwave festival 2017, άλλα 14 από την εμφάνιση στο Sonisphere 2011 και 16 από την εμφάνιση στο Rocking Athens Festival 2009. Στο πλευρό τους, οι Βρετανοί WHILE SHE SLEEPS, αλλά και οι Ιταλοί LACUNA COIL. Τρεις μπάντες που είτε κοντεύουν είτε έχουν ξεπεράσει την 20ετία στα πράγματα. Το οποίο μας λέει ότι σίγουρα, έχουν πολύ νεανικό κοινό (έφηβους με 20άρηδες), που τους έμαθε κάπου στη μέσης της πορείας τους (όπου και άρχισαν να μεγαλώνουν εμπορικά), συν μερικούς που ήταν από την αρχή “εκεί” και τώρα έχουν βρεθεί στα 30 και βάλε.
Γιατί έχουν σημασία όλα αυτά, λέτε; Γιατί φυσικά, θέλουμε μπάντες που φέρνουν νεότερο κοινό σε αυτή τη μουσική (σε όλο της το φάσμα). Ειδικότερα δε, αυτές που αγγίζουν πολύ περισσότερο κόσμο απ’ όσο νομίζουμε εμείς ότι αγγίζουν. Και αυτό με οδηγεί στους αξιαγάπητους Ιταλούς LACUNA COIL. Μια μπάντα που προσωπικά, τη θυμάμαι σε πραγματικό χρόνο όταν εκτοξευόταν με “Comalies” και “Karmacode” όταν ήμουν εγώ έφηβος. Πλέον, αυτή η μπάντα του “τότε” έχει μεγαλώσει εμπορικά πέραν φαντασίας και αφορά τεράστια κοινά, όπως απέδειξε η έντονη προσέλευση μέσα στο λιοπύρι. Οι γείτονές μας, το λοιπόν, ανέβηκαν στη σκηνή 18:35 με το ρολόι, κατά τα προβλεπόμενα, με το “Layers of time” αλλά και το “Reckless” από το προηγούμενο άλμπουμ τους “Black anima”, να ζεσταίνουν (ελλείψει καλύτερου χαρακτηρισμού, δεδομένου του καύσωνα) το κόσμο!
Απ’ όταν τους θυμάμαι εγώ, οι LACUNA COIL έχουν βαρύνει αισθητά, μια και σε κομμάτια από το πρόσφατο “Reckless empire” (“Hosting the shadow”, “Ι wish you were dead” αφιερωμένο στους τοξικούς ανθρώπους, “Oxygen” και “Never dawn” που έκλεισε το set τους) άκουγα σημεία που θύμιζαν MESHUGGAH και IN FLAMES φερ’ ειπείν. Θυμόμουν βέβαια και το “Delirium” (από το οποίο ακούσαμε το “Blood, tears, dust”) που είχε βαριά στοιχεία, οπότε δεν ήταν τόσο μεγάλη η έκπληξή μου. Για την χαρισματικότατη και αξιαγάπητη frontwoman που λέγεται Cristina Scabbia τι να πει κανείς; Τι στο κοινό κατέβηκε στη πρώτη σειρά, τι φιλιά κατευθείαν στις κάμερες, τι αγκαλίτσες στον μπασίστα Marco Coti Zelati, το απολάμβανε όσο εμείς και σίγουρα χαιρόταν αυθεντικά που ανοίγανε για μια μπάντα που σίγουρα γουστάρουν!
Όχι ότι η υπόλοιπη μπάντα πήγαινε πίσω φυσικά (χώρια που ο ήχος ήταν με το μέρος της), με το rhythm section να συμπληρώνει ο στιβαρότατος Richard Meiz (που θα το πω, ήταν βαμμένος λες και παίζει στους MUDVAYNE!), αλλά και ο φουλ τσαμπουκαλεμένος Andrea Ferro όχι μόνο να συμπληρώνει ανδρικά καθαρά, αλλά και πιο σκισμένα φωνητικά. Για την ιστορία, το λοιπό υλικό που ακούσαμε ήταν από τα “Dark Adrenaline” (“Trip the darkness”, “Kill the light”), “Karmacode” (τη διασκευή στο κλασσικό “Enjoy the silence” των DEPECHE MODE) και “Comalies” (“Heaven’s a lie”). Μετά από 45 λεπτά, οι LACUNA COIL, έδειξαν εν μέσω θερμότατων χειροκροτημάτων γιατί θεωρούνται μεγάλη μπάντα στο είδος τους, γιατί έχουν τόσο κοινό στη χώρα μας, αλλά και γιατί κάποιος καλός άνθρωπος πρέπει να τους φέρει ΞΑΝΑ σε κλειστό χώρο, προκειμένου να χαρούμε πλήρες setlist. Εύγε κυρία και κύριοι!
Εν συνεχεία, έχουμε μια από τις περιπτώσεις που εγώ τουλάχιστον είχα περιέργεια να δω πως θα είναι στο σανίδι, μιας και πολύ σούσουρο άκουγα για το όνομα τους. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που χάρηκαν όταν ανακοινώθηκαν τελευταίοι στο lineup αυτή της ημέρας. Ο λόγος για τους WHILE SHE SLEEPS από την Αγγλία. Metalcore ποιοτικό, γκρουβάτο, με δυνατές μελωδίες, που αγαπάει το ορθόδοξο circle pit (ο κιθαρίστας ΚΑΙ ο μπασίστας κατέβηκαν στο κοινό από μια φορά ο καθένας προκειμένου να δώσουν το έναυσμα), τα τριπλά καθαρά/σκισμένα φωνητικά, έδειχναν τις πτυχές του ήχου τους, ενώ ο γράφων τους θαύμασε για τον απύθμενο τσαμπουκά τους. Έχουν ήδη παίξει μια φορά επί ελληνικού εδάφους οπότε θα υποθέσω, ότι έχουν ήδη χτίσει κοινό από τότε. Ήταν εμφανές, από τις αντιδράσεις του κόσμου. Ο δε frontman τους Lawrence “Loz” Taylor, εκρηκτικός και απολαυστικός!
Ζητούσε circle pit, ζητούσε crowdsurfers….τα πάντα όλα. Ο τύπος το έχει και δεν το αφήνει. Από τις περιπτώσεις που ειλικρινά, μια μπάντα που με ξετίναξε με το ύφος της αλλά και με την επί σκηνής απόδοσή του. Για την ιστορία τιμήσανε τα άλμπουμ με εκείνον στο μικρόφωνο, ως εξής: “Self hell” (“Rainbows”, ομώνυμο και το συγκινητικό “To the flowers” γραμμένο για την απώλεια αγαπημένων προσώπων), “Sleeps society” (ομώνυμο, “Systematic”, “You are all you need”), “So what?” (“Anti-social”, “The guilty party”), “You are we” (“Civil isolation”, “Silence speaks”, ομώνυμο) και “Brainwashed” (“Four walls”). Πολλά, ΠΟΛΛΑ μπράβο για την όλη τους εμφάνιση, ενώ προσωπικά μιλώντας, θέλω να τους δω σε κοινή συναυλία με τους BLEED FROM WITHIN για κάποιο λόγο (ίσως επειδή ΚΑΙ αυτούς τους είδα στο Release), να πέσουν τα τσιμέντα! Ή έστω μόνους τους τον καθένα!
Τώρα, ήρθε η ώρα για το κυρίως πιάτο. GOJIRA, κυρίες και κύριοι. Η μεγαλύτερη εμπορικά Γαλλική metal μπάντα, που πατώντας με ελαφρά καθυστέρηση, το πόδι της στη σκηνή του Release Athens festival, επιβεβαίωσε, με τον πλέον εμφατικό τρόπο, για ποιον λόγο έφτασε εκεί που έφτασε. Μπάσιμο με “Only pain” και “The axe”, συνοδευόμενο από ένα ΦΑΝΤΑΣΜΑΓΟΡΙΚΟ κατ’ ελάχιστον light show (που ήταν μοτίβο όλης της βραδιάς και εκτόξευσε την εμπειρία της συναυλίας) και όλοι μας να κοιταζόμαστε, σε φάση “τι κάνουν τα άτομα;”. Οι κύριοι είχαν έρθει με διάθεση να πάρουν κεφάλια, ε και διάολε το έκαναν! Ήχος για σεμινάριο, απόδοση πραγματικά μεγάλης μπάντας, που δεν “φτιάχτηκε” από κανέναν άλλον, παρά μόνο από τον εαυτό της, τις ακατάπαυστες περιοδείες, τις σπουδαίες δισκογραφικές δουλειές και τη σωστή νοοτροπία σε κάθε της κίνηση. Τελεία και παύλα.
Τρίτο κομμάτι “Backbone”, αν είναι δυνατόν….θα πάμε στα επείγοντα για το σβέρκο ρε παιδιά! Ένας σβέρκος που έφυγε από τη θέση του για τον γράφοντα σε τρία σημεία. Το ένα ήταν το “Silvera” (αυτό το riff που να με πάρει….) και το άλλο, ένα κομμάτι για το οποίο είχα γράψει και στο αφιέρωμα (δεν έπαιζα κανένα Τζόκερ καλύτερα με τέτοια κέντα;!) πόσο το αγαπώ: “From the sky”. Δεν το πίστευα (μάρτυρες μου όσοι ήταν δίπλα). Το τρίτο και φαρμακερό, ήταν το τελευταίο riff του “Vacuity” από το “The way of all flesh” που έκανε το τελικό “κρακ”. Φυσικά το λοιπό set δεν υστερούσε: Το “Fortitude” (“Amazonia”, “Another world”, “Born for one thing”, “The chant”) και το “Magma” (“Only pain”, “Stranded”, “Silvera”, “The cell”) είχαν τη μερίδα του λέοντος ως τα πλέον πρόσφατα και δημοφιλή, το “From mars to sirius” τιμήθηκε επιπλέον με το συγκλονιστικό “Flying whales”, το “L’enfant sauvage” με το ομώνυμο κομμάτι του, ενώ θα πρέπει να σταθούμε σε ορισμένες ακόμα στιγμές ξεχωριστά.
Πρώτον, το παραδοσιακό κομμάτι “Mea culpa (ah! ca ira!)” που διασκευάστηκε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στη Γαλλία. Μια διασκευή η οποία μπορεί να ανέβασε και το κασέ τους πολύ ψηλά πλέον, δεδομένου ότι εκπροσώπησαν την ίδια τη χώρα τους. Δεύτερον, η αναφορά τους στην τελευταία συναυλία των πατέρων BLACK SABBATH, στην οποία ήταν καλεσμένοι και καπάκια η διασκευή τους στο “Under the sun” (υπέροχη επιλογή θα πω εγώ, από τις παραγνωρισμένες). Αλλά φυσικά, δεν είχαν βγάλει όλους τους άσσους από το μανίκι οι κύριοι. Είχαν έναν τελευταίο…εξ Αμερικής. Έναν κύριο που έβλεπε από το κοινό την ημέρα του festival, αλλά εντελώς incognito. Τον κύριο Robb Flynn των MACHINE HEAD. Εκείνον κάλεσαν, ένεκα των γενεθλίων του στο σανίδι, για να παίξουν μαζί μια καταστροφική διασκευή στο “Territory” των SEPULTURA.
Ένα Release ώπα όσο λίγες φορές, ο Flynn στο στοιχείο του ως frontman, με τον Joe Duplantier μόνο φωνητικά και την μπάντα να απολαμβάνει την αγάπη του κόσμου. Ο δε Mario Duplantier στα τύμπανα, διέλυσε ό,τι υπήρξε όρθιο, ως άξιο πνευματικό παιδί του Igor Cavalera. Μετά από 100 λεπτά ισοπέδωσης, οι GOJIRA κατέβηκαν θριαμβευτές από τη σκηνή του και ανανέωσαν το ραντεβού τους με το ελληνικό κοινό για τις 9 Μαΐου όπου μαζί με τους KNOCKED LOOSE θα ανοίξουν για τους METALLICA. Η εικόνα του Mario με την ελληνική σημαία τυλιγμένη γύρω του, από τις πλέον συγκινητικές όπως και όλης της μπάντας που δεν πίστευε τι υποδοχή τους επεφύλασσε το ελληνικό κοινό. Από τις κορυφαίες εμφανίσεις που έχω δει σε αυτό το festival όλα τα χρόνια που το παρακολουθώ και σίγουρο σημείο αναφοράς για νεότερους.
Δύο χρόνια μετά τον όλεθρο στη Πλατεία Νερού και στο Release Athens festival, οι άρχοντες της Γερμανικής βίας KREATOR, επιστρέφουν στη χώρα μας, αυτή τη φορά στη λεβεντογέννα Κρήτη και στο Chania Rock Festival. Ο λόγος ωστόσο αυτή τη φορά δεν είναι για την προώθηση του προ τριετίας πονήματος “Hate uber alles”, μα στα πλαίσια μιας σειράς εμφανίσεων σε καλοκαιρινά festival με τους ROTTING CHRIST και WARBRINGER (δυστυχώς, οι Αμερικάνοι, δεν θα είναι στο billing του Chania Rock Festival) όπου το set τους θα περιέχει κομμάτια που είναι αυτό που λέμε στο χωριό μου “deep cuts”. Όχι προφανείς δηλαδή επιλογές από τη δισκογραφία τους.
Βούτυρο στο ψωμί του υποφαινομένου αυτό, μια και είναι θιασώτης της άποψης, ότι καλά τα “κλασσικά” κομμάτια, αλλά τα κομμάτια που ΔΕΝ παίρνουν προβολή είναι αυτά που θέτουν τα θεμέλια ενός κλασσικού συνολικά δίσκου. Ως εκ τούτου, η επιλογή του τύπου αφιερώματος ήταν πλέον μονόδρομος. Με αυτή την υπόσχεση του Mille και της παρέας του κατά νου, το Rock Hard, δράττεται της ευκαιρίας και σας παρουσιάζει, 15 κομμάτια τέτοιας φύσεως που θα θέλαμε να ακούσουμε από τους KREATOR στα Χανιά. Φύγαμε!
“Dying victims” (“Endless pain”, 1985): Η σύνθεση που κλείνει το άγουρο μεν, φρενήρες και καψωμένο (για να μην γράψω άλλη λέξη και με κυνηγάει ο Σάκης) ντεμπούτο των Γερμανών, αλλά ξεχωρίζει λόγω της περιπετειώδους δομής της, πρόλογο μελλοντικών στιγμών της μπάντας. Θα ήθελα ΠΟΛΥ να την ακούσω με τις τώρα παικτικές ικανότητες των KREATOR.
“The pestilence” (“Pleasure to kill”, 1986): Το πιο πλήρες κομμάτι του πιο βίαιου δίσκου των KREATOR. Δεν είναι ότι δεν έχει παιχτεί και ποτέ τα πρόσφατα χρόνια, ενίοτε το ξεθάβουν για τις ανάγκες κάποιου set, οπότε ΦΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΛΩ. Σεμιναριακή riff-ολογία παντός είδους, γρήγορα, στακάτα, μεσαία, ό,τι θέλετε!
“Awakening of the Gods” (“Flag of hate” EP, 1986): ΟΛΟΚΛΗΡΟ αυτή τη φορά, γιατί μου έπαιζαν μόνο την εισαγωγή του ως γέφυρα για το επόμενο κομμάτι που ήταν ή το “Endless pain” ή κάποιο άλλο. Μεγαλοπρεπής, αρχοντική και οριακά “progressive” σύνθεση για τα δεδομένα των ΟΥΓΚ KREATOR (τότε), που ξυπνάει και τους θεούς από το λήθαργο τους!
”Behind the mirror” (“Terrible certainty”, 1987): Στοιχειωμένη εισαγωγή, λύσσα κακιά στη συνέχεια σε ένα από τα καλύτερα κομμάτια του πιο σημαντικού δίσκου των KREATOR. Απίστευτη σύλληψη με τον κιθαρίστα Jorg Tritze να είναι καταλύτης. Σεμιναριακό κομμάτι, που διαλύει σβέρκο κάθε φορά, είτε στα γκάζια του είτε στο μεσαίο του μέρος.
“Some pain will last” (“Extreme aggression”, 1989): Το αγαπημένο μου από το μυθικό αυτό άλμπουμ, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ να επιστρέψει στο setlist. Καλά, χρυσά, λατρεμένα το ομώνυμο και το “Betrayer”, ΩΣΤΟΣΟ, η μαγεία κρύβεται σε κάτι τέτοια κομμάτια – ορόσημα της μπάντας, που δείχνουν τις συνθετικές/στιχουργικές αρετές της.
“Terror zone” (“Coma of souls”, 1990): Η απόλυτη σύνθεση των KREATOR, δεν θα μπορούσε να λείπει από την λίστα των επιλογών μου. Σεμινάριο δυναμικών, περιπετειώδους διάθεσης και riffing. Για ένα διάστημα, το εν λόγω έπος παιζόταν συχνά πυκνά, ανοίγοντας μάλιστα και συναυλίες τους. Πλέον, το ξέθαψαν προ διετίας, οπότε ελπίζω αυτή τη φορά να το ακούσω.
“Europe after the rain” (“Renewal”, 1992): Το σαφέστατο, ειλικρινέστατο “ερωτικό” γράμμα του Mille στους φασίστες, μαζί με το “People of the lie”. Καταστροφικό, με μια hardcore λύσσα, που δεν βλέπουμε συχνά από τους KREATOR (άντε να είδαμε και στο “Cause for conflict” στο σύνολό του), ενώ το μήνυμα του, πάντα ευπρόσδεκτο, επίκαιρο και ειδικά όπως το προλογίζει ο Γερμανός μπροστάρης της καρδιάς μας!
“Catholic despot” (“Cause for conflict”, 1995): Να δικαιωθεί επιτέλους αυτός ο δίσκαρος – σφαγή! Απ’ όλα τα άλμπουμ των KREATOR, αυτό έχει παραγκωνιστεί περισσότερο. Επιλέγεται το δεύτερο κομμάτι του, γιατί είχε το “θράσος” να διαδεχθεί το “Prevail” στο tracklisting, αλλά και γιατί ο γράφων, όταν ακούει το ξεκίνημα “MURDER UNDER THE CROSS” στο ρεφρέν, γκρεμίζει τοίχο με το κεφάλι!
“Limits of liberty” (“Scenarios of violence” compilation, 1996): Από τα ίδια sessions, το σφηνάκι των KREATOR. Από αυτά που εάν ο Mille μερακλώσει από τις ρακές που θα πιεί στην Κρήτη, θα το ρίξει μέσα στο set, έτσι για τη φάση! Και τι φάση….φασάρα! Hardcore κομμάτι στα πρότυπα των KREATOR, καταστροφή από τις λίγες, εξ όσων γνωρίζω δεν έχει παιχτεί ποτέ στην ιστορία της μπάντας. Ευκαιρία είναι!
“Black sunrise” (“Outcast”, 1997): Δύσκολη η επιλογή εδώ, ανάμεσα σε αυτό και το “Whatever it may take”, επιλέγω αυτό ωστόσο, για τον πολύ απλό λόγο, ότι συνοψίζει τον ήχο του δίσκου, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Χώρια που ήταν το πρώτο κομμάτι που άκουσα από το συγκεκριμένο δίσκο σε τρυφερή ηλικία, ανοίγοντας μου τα αυτιά στο τι άλλο μπορούν να κάνουν οι KREATOR, οπότε χτυπάει άλλα ένστικτα.
“Everlasting flame” (“Endorama”, 1999): Το αγαπημένο μου κομμάτι του πλέον πειραματικού τους δίσκου. Οι στίχοι χτυπάνε όσο μεγαλώνεις, όλο και περισσότερο, δείχνοντας σου ωστόσο το δρόμο μέσω της “παντοτινής φλόγας” που σου λέει “μην τα παρατάς, προχώρα”. Αν μη τι άλλο ο Petrozza από παντοτινή φλόγα ξέρει πολύ καλά, φύσει ανήσυχος καλλιτέχνης και στιχουργός γαρ.
“Replicas of life” (“Violent revolution”, 2001): Ένα σεμιναριακό κομμάτι από το δίσκο που επανέφερε εμπορικά τους KREATOR. Περιπετειώδες, με ύπουλη μελωδία σε στρατηγικά σημεία, με τα γρήγορα μέρη να διαλύουν τα πάντα! Η αγαπημένη μου στιγμή από το δίσκο, όπως και του αδελφικού φίλου Θοδωρή, που οι KREATOR είναι η αγαπημένη του ακραία μπάντα.
“World anarchy” (“Enemy of God”, 2005): Το κομμάτι KREATOR που ξεκίνησε το χορό, πριν 20 χρόνια, κάνοντάς με τσούκου τσούκου να τους ανακαλύψω και να τους λατρέψω. Έπρεπε να υπάρχει εδώ, για την “Extreme aggression” λύσσα του, για το break με τα καθαρά φωνητικά και για το “ταχυπαλμία σε μουσική” φινάλε του. TOTAL CHAOS TAKES CONTROL…NOW!
“Demon prince” (“Hordes of chaos”, 2009): Ο επίλογος των Ορδών Του Χάους. Ένα φονικό άσμα ασμάτων, που σε πηγαίνει αίμα μέχρι το τέλος, όπου εμφανίζεται εκείνη η σολάρα του Sami, αλλά και η μελωδία που σε κάνει κοτόπουλο Μιμίκος από την ανατριχίλα, ειδικά όταν μπαίνει και η έτερη κιθάρα για την αρμονία. KILL…DEMON PRIIIIIIINCE!
Photo by Christoph Voy
“Demonic future” (“Hate uber alles”, 2022): Η περιοδεία ονομάστηκε Demonic Summer tour, οπότε νιώθω πως τιμής ένεκεν, αυτή εδώ η επιλογή από τον πιο πρόσφατο φοβερό δίσκαρο τους, ενδείκνυται για ανακαίνιση του συναυλιακού χώρου. Εγώ ας μην πω που θα βρίσκομαι, άμα το ακούσω….εν εξάλλω και με αφρούς από το στόμα!
Photo by Elena Vasilaki
Όλα αυτά, ωστόσο, αποτελούν απλούστατα τις οπαδικές αράδες ενός KREATOR-άκια. Ό,τι κι αν επιλέξουν οι Γερμανοί θεοί, σίγουρα θα με αφήσουν ικανοποιημένο, όπως και όσους επιλέξουν να τιμήσουν αυτό το τόσο υπέροχο line up που έχει μεταξύ άλλων, τους Φινλανδούς power θεούς STRATOVARIUS, τον Geoff Tate σε κέφια (όπως μαρτυρούν όσοι τον έχουν δει προσφάτως), ενώ από “δικά μας παιδιά” έχουμε τους ιστορικούς blacksters DEVISER και τους λατρεμένους μου ELYSION.
Αυτά, ραντεβού στα Χανιά! DEMONIC SUMMER, LET IT COME!
Γενικά δεν είμαι και πολύ φίλος με τα Worst To Best. Βέβαια, όταν μιλάμε για τους LACUNA COIL, έχουμε να κάνουμε με το πιο δημοφιλές ιταλικό συγκρότημα των 00s/10s και το δίδυμο των Scabbia/Ferro που ποτέ δεν κώλωσε να πειραματιστεί, έχοντας πάντα ως έναυσμα το female fronted gothic metal, μέσω του οποίο μας είχε συστηθεί στα χασομέρια των 90s. Έτσι λοιπόν, σε αντίθεση με τις προηγούμενες φορές που μπήκα στη διαδικασία μουσικών κατατάξεων, αυτή τη φορά τα πράγματα ήταν σχεδόν ξεκάθαρα, αναφορικά με την αντίστροφη μέτρηση.
Με αφορμή λοιπόν την εμφάνιση των LACUNA COIL στο φετινό Release Athens Festival και χωρίς ιδιαίτερες τύψεις, έχουμε και λέμε:
10. “Black anima” (2019)
Μετά από τόσα μπολιάσματα από αλλότρια είδη στο gothic metal των LACUNA COIL, έπρεπε κάποτε να πάρει σειρά και το metalcore. Τα breakdowns υπάρχουν παντού στο “Black anima” και το μόνο που θυμίζει ορθόδοξους LC είναι το μινιμαλιστικό εξώφυλλο. Ο πειραματισμός δεν πέτυχε, παρόλο που οι συνθέσεις είναι δίχως άλλο καλογραμμένες, αλλά αυτό που λείπει είναι το κάτι παραπάνω, που θα το ξεχωρίσει από τον μεγάλο ανταγωνισμό εκεί έξω. Οι BFMV και οι KILLSWITCH ENGAGE το ξέρουν το τόπι πολύ καλύτερα και μπορεί εύκολα να αντιληφθεί κάποιος ότι το “Black anima” φτιάχτηκε για να αποδοθεί live στα main stages των εμπορικών festivals και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Με μεγάλη άνεση καταλαμβάνει την τελευταία θέση στο ranking της LC δισκογραφίας και, ευτυχώς, για την ύπαρξη των ίδιων των Μιλανέζων, η καραντίνα ίσως και να λειτούργησε ευεργετικά.
9. “In a reverie” (1999)
Η ανάγκη ήταν μεγάλη για τους νέους THE GATHERING. Έτσι λοιπόν, οι Ιταλοί φίλοι μας αφέθηκαν ολοκληρωτικά στα χέρια του Waldemar Sorychta και οι συγκρίσεις ήταν αναπόφευκτες. Η παραγωγή ήταν η γνωστή, καθετοποιημένη των Woodhouse Studios, ο ήχος δεν είχε απολύτως καμία διαφορά με αυτόν του “ανταγωνισμού” τους, βάλε και το άρωμα linguini που είχε η προφορά και έχουμε ένα ντεμπούτο που αδικεί τον εαυτό του και ένα συγκρότημα που βρίσκεται στα χαμένα. Για 90s ρετρολάγνους συλλέκτες μια χαρά είναι, αλλά μέχρι εκεί.
8. “Shallow life” (2009)
Ο πλήρης αποπροσανατολισμός των LACUNA COIL ήρθε στο “Shallow life” και ο εν μέρει, ο πλήρης εκμοντερνισμός τους. Σε αυτό συνέβαλε η εμπιστοσύνη που έδειξε η ΕΜΙ στους LACUNA COIL, τοποθετώντας για πρώτη φορά στην καρέκλα τον Don Glimore. Τον τύπο δηλαδή που έκανε ΤΕΡΑΣΤΙΟΥΣ τους LINKIN PARK και ανέστησε τη νεκρή καριέρα των DURAN DURAN. Το κακό είναι ότι δόθηκε περισσότεροι βάση στις πολυεθνικές πλάτες, στο βαρύ όνομα και στην προώθηση μέσω… Myspace (τι να κάνει άραγε εκείνη η ψυχή ο Tom), παρά στην ίδια τη μουσική. Και εκεί είναι που χάνει το δίκιο του το “Shallow life”. Δεν υπάρχει σχεδόν καμία σύνδεση με τον σπουδαίο προκάτοχό του, οι pop και nu metal επιρροές κάνουν εδώ κρα, οι άνευρες κιθάρες δημιουργούν απορίες, ενώ παρατηρούνται και κάποια γκρίζα σύννεφα στην έμπνευση του ίδιου του συγκροτήματος. Πάμε παρακάτω.
7. “Sleepless empire” (2025)
Έξι χρόνια μετά το “Black anima”, λίγους μήνες μετά την επίσημη κυκλοφορία και έξι singles, τα πράγματα είναι κάπως βελτιωμένα. Τα metalcore στοιχεία βρίσκονται σε ισόποσες δόσεις με τα κλασικά gothic metal clichés και, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, ο Ferro ακούγεται σαν ένα 90s beast απέναντι στην αδιαμφισβήτητη beauty της κυρίας Scabbia. Θέλουν λίγη ακόμη δουλειά για να γίνουν οι LACUNA COIL που αγαπήσαμε, αλλά όσο υπάρχουν ύμνοι σαν το “I wish you were dead”, μας επιτρέπουν να έχουμε μια συγκρατημένη αισιοδοξία ότι στην επόμενη δουλειά θα μας επιστρέψουμε στην κανονικότητα που μας συνήθισαν. Το “Sleepless empire” επιστρέφει με διστακτικά βήματα στον σωστό δρόμο.
6. “Unleashed memories” (2001)
Κάπως καλύτερα εδώ σε σχέση με το ντεμπούτο. Η παραγωγή έχει αρχίσει δειλά να βγαίνει έξω από το Woodhouse κονσερβοκούτι, με τα πλήκτρα να βγαίνουν μπροστά, ο Pizza βρήκε τον Maus και πήρε σάρκα και οστά το κλασικό line up των LACUNA COIL και το στιχουργικό κομμάτι το πήρε κατά 90% η πανέμορφη Cristina. Σε ότι αφορά το συνθετικό κομμάτι, και εδώ έχουμε σαφή βελτίωση, αφού οι Μιλανέζοι είδαν ότι μπορούν να σταθούν στα πόδια τους, χωρίς γερμανικά δεκανίκια και πιο τρανή απόδειξη είναι το διαχρονικό “Senzafine” στη μητρική τους γλώσσα, όπως και το “When a dead man walks” που θα προμήνυε το breakthrough των LC.
5. “Broken crown halo” (2014)
Περίεργη η κατάσταση εδώ. Η ένταση στις σχέσεις μεταξύ των μελών, οδήγησε μετά τις ηχογραφήσεις στην πόρτα της εξόδου (“Nothing stands in our way”) το κιθαριστικό δίδυμο και τον ντράμερ και λογικά θα ήταν η κατεύθυνση του “Broken crown halo”. Ο Jay Baumgardner ήξερε να δημιουργεί hits για ένα σωρό διάσημες μπάντες στην Αμερική στα 90s και στα 00s, αλλά εδώ είχαμε να κάνουμε με μια εδραιωμένη, μουσική αρμάδα από την Ιταλία που ο κόσμος την έχει γνωρίσει για κάτι άλλο. Έχει τις Rob Zombie τσαχπινιές εδώ (“Die & rise”), έχει και τις πιο pop rock στιγμές, αλλά έχει και τα ραπαρίσματα της Cristina στο “Victims” που είναι τουλάχιστον αστεία. Με βάση τη δομή των συνθέσεων, η αμηχανία ξεχειλίζει από τα ηχεία, όπως και μια δόση επιτήδευσης. Το “Broken crown halo” φέρει μέχρι και σήμερα την ταμπέλα του μπερδεμένου και του άλμπουμ που ακόμη και τα εναπομείναντα μέλη των LACUNA COIL αποφεύγουν διακριτικά να τιμούν στις συναυλίες.
4. “Delirium” (2016)
Το πιο back-to-the-roots άλμπουμ των LACUNA COIL και έτσι έπρεπε να γίνει. Μακριά από εξωτερικούς συνεργάτες στην παραγωγή και την όποια τοξικότητα στις σχέσεις μεταξύ των μελών, η επανεκκίνηση έπρεπε να γίνει με βάση το Μιλάνο και με τον Marco Coti Zelati να έχει το γενικό πρόσταγμα και στη μουσική κατεύθυνση και στην παραγωγή. Το “Delirium” είναι λυτρωτικό, αφήνει τους πειραματισμούς στην άκρη και οι LACUNA COIL παίζουν το gothic metal που ξέρουν καλά και με τις τζαμπ-ντα-φακ-απ να είναι ελάχιστες. Η Cristina είναι η αιθέρια σειρήνα που μας είχε λείψει για μια δεκαετία, η giallo αισθητική είναι απόλυτα ταιριαστή με το εφιαλτικό concept που ήθελε να μεταδώσει το “Delirium” και γενικότερα τα χαμόγελα επανήλθαν. Ένα proper LACUNA COIL άλμπουμ αναζητούσε ο κόσμος που τον ξένιζε όλο αυτό το στυλ με τα φαρδιά παντελόνια και στο “Delirium” το βρήκε. Αν δεν του δώσατε την ευκαιρία που αξίζει όταν βγήκε, τολμήστε το τώρα.
3. “Dark adrenaline” (2012)
Η δεύτερη και τελική ζαριά της συνεργασίας των LACUNA COIL διόρθωσε τις όποιες ανορθογραφίες του “Shallow life”. Ο όγκος στις κιθάρες επανήλθε σε φυσιολογικά επίπεδα, όπως και τα solos, η πρεμούρα για τα charts που είχε η ΕΜΙ έφυγε πάνω από το κεφάλι των Μιλανέζων και τα charts έδωσαν την πρέπουσα ανταμοιβή. Το “Dark adrenaline” είναι ένα ισορροπημένο άλμπουμ, με συνθέσεις που έχουν αρχή και τέλος, εύκολα refrains και με ένα αίσθημα σιγουριάς στους Andrea και Cristina ότι κάνουν το σωστό. Χρησιμοποιούν την πεπατημένη του “Karmacode”, ακόμη και στη λογική της επιλογής των singles, η διασκευή στο “Losing my religion” έχει την gothic rock πλάκα της, το “Fire” είναι ένα συγκινητικό Pete Steele tribute και το “Trip the darkness” είναι ένα gothic metal anthem από ένα subgenre που εκείνη την εποχή έδειχνε να έχει αφανιστεί. Το γούσταρα πολύ τον δίσκο όταν πρωτοκυκλοφόρησε, τον έκανα πολύ κέφι και δεκατρία χρόνια μετά, με αφορμή το άρθρο αυτό.
2. “Comalies” (2002)
Ακόμη θυμάμαι την ΩΝΑΣΟΥΓΑ αντίδραση που είχα back then στο εναρκτήριο δίδυμο των “Swamped” και “Heaven’s a lie”, που με έκανε να τρέξω στο πάλαι ποτέ ένδοξο δισκάδικο της Ακαδημίας για να πάρω τη limited edition. Δεν πρέπει να υπάρχει έκτοτε συναυλία που να μην περιέχει στο setlist αμφότερα τα megahits των LACUNA COIL (και στην αντίθετη περίπτωση οι οπαδοί τους να μιλάνε για σκάνδαλο). Στη μεγάλη σκιά τους έρχεται και το gothic rock anthem “Daylight dancer”, αλλά και το ανατολίτικο “Tight rope”. Το Billboard και η Αμερική τους αποδέχτηκαν και τους υποδέχτηκαν, η Century Media έτριβε τα χέρια της για το next big thing και το πόσο επιδραστικό ήταν, είναι και θα είναι στην καριέρα των LACUNA COIL αποδεικνύεται και από την προ τριετίας επανηχογράφησή του. Που ήταν αχρείαστη μεταξύ μας, αφού δε μπορείς να κάνεις καλύτερο κάτι που θεωρείται ήδη κλασικότατο.
1. “Karmacode” (2006)
Τα είπαμε για to “Karmacode” και πριν λίγο καιρό, σε ένα αντίστοιχο βασανιστικό Worst to Best. Χρειάστηκαν τέσσερα ολόκληρα χρόνια εξαντλητικών περιοδειών και σπαζοκεφαλιάς για να μπορέσουν να βρουν τη δύναμη οι LACUNA COIL να ξεπεράσουν τον προκάτοχο “Comalies”. Και η αλήθεια είναι ότι το πέτυχαν, με ένα άλμπουμ με έναν ήχο φρεσκότατο, με καινοτομίες όπως η γνήσια pop του “Closer” (με μια Cristina να την πιείς στο ποτήρι), τον gothic metal ύμνο “To the edge” και το αναλλοίωτο στον χρόνο “Our truth”, που ακόμη και τώρα το θεωρώ ως το απόλυτο LC trademark. Για τη διασκευή στο “Enjoy the silence”, απλά ψάξτε να διαβάσετε τον θαυμασμό του ίδιου του κυρίου Gahan. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι πάνω στις πατέντες που υπάρχουν σκόρπιες στο “Karmacode” βασίζεται όλη η μετέπειτα δισκογραφία των LACUNA COIL, όπως και η επιβίωση της ίδιας της δισκογραφικής τους εταιρίας.
Οι LLOTH επέστρεψαν 8 χρόνια μετά το ντεμπούτο τους με το δεύτερο full length άλμπουμ τους, “Archees legeones”. Με αφορμή την κυκλοφορία αυτή ήρθαμε σε επικοινωνία με τον ηγέτη και συνθέτη τους, Νικόλα Μαίη (πλήκτρα, φωνητικά) και τον ρυθμικό κιθαρίστα Vaelor για να μας αποκαλύψουν τις πτυχές που διαμορφώνει το νέο τους άλμπουμ και τα σχέδιά τους για το μέλλον.
Έχουν περάσει κιόλας 8 χρόνια από το ντεμπούτο σας, “Αθάνατη”. Τι μεσολάβησε σε όλο αυτό το διάστημα μέχρι να βγει το νέο σας άλμπουμ;
Vaelor: Πολλές καταστάσεις όπως αλλαγές μελών, πανδημία και προσωπικά θέματά συνέβαλαν στην καθυστέρηση μεταξύ του “Αθάνατη” και του νέου δίσκου “Αρχαίες Λεγεώνες”. Παρόλα αυτά, εκμεταλλευτήκαμε αυτές τις καταστάσεις, και είχαμε πολύ χρόνο να δουλέψουμε τα νέα κομμάτια, τόσο μουσικά όσο και στιχουργικά, έτσι ώστε να ωριμάσουν όσο το δυνατόν περισσότερο. Το αποτέλεσμά είναι να έχουμε 10 διαφορετικά μεταξύ τους κομμάτια, τα οποία δένουν στο ύφος του δίσκου, ώριμα δουλεμένα, χωρίς να περισσεύει κάποιο κομμάτι.
Ήταν συνειδητή η επιλογή σας η αλλαγή κατεύθυνσης σε black metal με ελληνικό χαρακτήρα;
Νικόλας: Σίγουρα ήταν επιλογή μιας και σαν ελληνική μπάντα θέλουμε να παίζουμε κάτι πιο κοντά στο χαρακτήρα μας. Είναι θέμα feeling. Θεωρώ ότι μια σκηνή σαν την ελληνική πρέπει να έχει δυνατή φωνή και να ακούγεται παγκόσμια. Να παίξουμε φουλ σαν νορβηγικές ή σουηδικές δεν μου έκανε ποτέ τόσο αίσθηση.
Τα πολύπλευρα φωνητικά του δίσκου από ποιους αποδίδονται; Νικόλας: Όλα τα φωνητικά από τα brutal,τα καθαρά και οι απαγγελίες γίνονται από εμένα. Έκανα πολύ δουλειά στο να αποδώσω την αίσθηση του κάθε κομματιού με τις σωστές φωνητικές γραμμές χωρίς να περιοριστώ στο όραμα που είχα για τα τραγούδια.
Πως προέκυψε η συνεργασία σας με την Ανδρονίκη Σκουλά; Της δώσατε οδηγίες για το πως θέλετε να ερμηνεύσει τα μέρη της ή της δώσατε ελευθερία κινήσεων;
Νικόλας: Η Ανδρονικη Σκουλά εκτός από εξαιρετική καλλιτέχνης είναι και προσωπική μου φίλη έχει συμμετάσχει επίσης για τον δίσκο «Αθάνατη» οπότε ήταν άμεση η επικοινωνία ώστε να τραγουδήσει στα νέα μας κομμάτια. Υπήρχε μια γενική κατεύθυνση από εμένα αλλά το τελικό αποτέλεσμα ήταν από την Ανδρονίκη.
Πείτε μας για τη θεματολογία των κομματιών του δίσκου. Νικόλας: Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει ποικιλία στιχουργικά, το “Archees legeones” έχει αναφορές σε ένα φανταστικό κόσμο με αναφορές σε διάφορα αρχαία στοιχεία, το “Mother” είναι ένα τελετουργικό μοιρολόι ουσιαστικά, το “Angel Wings” σχετικά με το να παλεύεις με τον εαυτό σου και να ξεπερνάει τα εμπόδια, το “Doomed Black Years” για τις περιόδους απομόνωσης που μπορεί να περνά κάποιος αλλά και σαφή αναφορά στο “Doomed Dark Years” από ASTARTE, To “Arise” στην πίστη που πρέπει να έχουμε στο εαυτό μας και να ξεπερνάμε καταστάσεις, το “Black Throne” ένα χαρακτήρας που βιώνει την μοναξιά, το “Paianas” με την ηχολαλιά της Ανδρονικης Σκουλά, το “Dark Mountain” έχει ένα παγανιστικό συναίσθημα και το “Alpha and Omega” μιλάει για την πτώση του Πρώτου Άγγελου.
Ποιος επιμελήθηκε το εξώφυλλο του δίσκου; Vaelor: Το εξώφυλλο έγινε από τον ταλαντούχο Αντώνη Βάιλα, (Mars Triumph) από τους Triumpher. Κυριολεκτικά το εξώφυλλο, είναι ένας πίνακάς σε καμβά, πλήρης διάστασης ο οποίος κοσμεί και μια από τις σελίδες του booklet. Είναι πραγματικά ένα πολύ εντυπωσιακό έργο, το οποίο αντικατοπτρίζει τη δύναμη, την ενέργεια, και τον αρχαίο ξεχασμένο κόσμο του “Αρχαίες Λεγεώνες”.
Ποια πιστεύεις ότι είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των LLOTH που τους διαφοροποιούν από τις υπόλοιπες μπάντες του χώρου;
Vaelor: Καταρχήν, η τραγική απώλεια της Tristessa, έπαιξε μεγάλο ρολό στην πορεία και συνέχιση των LLOTH. Όχι μονό το ότι βγάλαμε το “Αθάνατη” το 2017 σαν φόρο τιμής, αλλά κυρίως γιατί θέλουμε να συνεχίσουμε την κληρονομιά της Μαρίας μέσω της μουσικής μας. Σαν LLOTH, δεν έχουμε σχέση μουσικά με ASTARTE, αλλά η ψυχή και η ενέργεια της Tristessa υπάρχει μέσω ημών, και της μουσικής μας. Όσον αφορά τις ζωντανές εμφανίσεις, πλέον έχουμε εξελίξει τόσο το εκτελεστικό όσο και το εικαστικό κομμάτι στα σετ μας. Δηλαδή η εμφάνιση μας και κάποια χορογραφικά θέματα στο live έχουν άμεση επιρροή από το επικό/μεσαιωνικό/σκοτεινό ύφος του δίσκου.
Σε ποιο βαθμό σας βοήθησε ο παραγωγός σας, Γιώργος Εμμανουήλ, στο τελικό αποτέλεσμα; Έπαιξε ρόλο και στη δομή και διαμόρφωση των κομματιών σας ή απλά σας ηχογράφησε; Νικόλας: Ο Γιώργος είναι έμπειρος ,έχει κάνει πολλές δουλειές αλλά η σύνθεση και το στήσιμο των κομματιών ήταν δική μας δημιουργία .Όλες ηχογραφήσεις έγιναν στο προσωπικό μας στούντιο. Ο Γιώργος μας έδωσε συμβουλές στον ηχητικό τομέα και στο τελικό αποτέλεσμα που μας δικαιώνει όλους. Ήθελα να δουλέψω μαζί του γιατί ήταν ευκαιρία να διαμορφώσουμε τον ήχο μας όπως θέλαμε και να προσέξω πιο πολλές λεπτομέρειες όσο αφορά το άλμπουμ.
Αν υπήρχαν δίσκοι που να περιγράφουν το άλμπουμ σας ως κύριες επιρροές ποιοι θα ήταν; Νικόλας: Δεν θα μπω στη διαδικασία κάποιου συγκεκριμένου γιατί έχω πολλά ακούσματα και προσπαθώ να φιλτράρω τις επιρροές όμως μου σίγουρα το παλιό Ελληνικό black metal, το επικό στοιχείο από Νορβηγία και η ατμόσφαιρα γενικά από σκανδιναβικές σκηνές είναι στοιχείο μας.
Έχετε σχέδια για συναυλίες; Αν ναι, πως φαντάζεστε την ιδανική συναυλία παρουσίασης των κομματιών της μπάντας; Vaelor: Στα σχέδια μας είναι να κάνουμε όσες συναυλίες μπορούμε, για να προωθήσουμε το “Αρχαίες Λεγεώνες”, από εκεί και πέρα σίγουρα θα κάνουμε και ένα ειδικό live set, στο οποίο θα παρουσιάσουμε όλον τον νέο δίσκο ζωντανά. Επίσης, στις συζητήσεις είναι και το επόμενο φιλανθρωπικό Astarte Festival.
Να περιμένουμε νέο δίσκο σύντομα ή θα σας πάρει αρκετό χρονικό διάστημα; Vaelor: Σίγουρα δε θα μας πάρει ξανά 8 χρονιά η διαδικασία, στα σχέδια μας είναι να έχουμε τον επόμενο δίσκο σε 2 χρονιά περίπου. Υπάρχει ήδη το υλικό, το οποίο το δουλεύουμε.
Θεωρείς ότι το “Αρχαίες λεγεώνες” είναι η απαρχή μιας νέας εποχής για το γκρουπ σας; Ποιο είναι το όραμα που έχετε για το μέλλον σας;
Νικόλας: Ναι, είναι ένα διαφορετικό ξεκίνημα, πιο δυναμικό ώστε να προχωρήσουμε και να καθιερωθούμε σαν μια μπάντα που έχει να προσφέρει στο ελληνικό black metal.Θέλουμε να κάνουμε καλούς δίσκους που να αγγίζουν τους metalheads και με κάθε δίσκο να ανεβάζουμε τον πήχη πιο ψηλά.
This mode enables people with epilepsy to use the website safely by eliminating the risk of seizures that result from flashing or blinking animations and risky color combinations.
Visually Impaired Mode
Improves website's visuals
This mode adjusts the website for the convenience of users with visual impairments such as Degrading Eyesight, Tunnel Vision, Cataract, Glaucoma, and others.
Cognitive Disability Mode
Helps to focus on specific content
This mode provides different assistive options to help users with cognitive impairments such as Dyslexia, Autism, CVA, and others, to focus on the essential elements of the website more easily.
ADHD Friendly Mode
Reduces distractions and improve focus
This mode helps users with ADHD and Neurodevelopmental disorders to read, browse, and focus on the main website elements more easily while significantly reducing distractions.
Blindness Mode
Allows using the site with your screen-reader
This mode configures the website to be compatible with screen-readers such as JAWS, NVDA, VoiceOver, and TalkBack. A screen-reader is software for blind users that is installed on a computer and smartphone, and websites must be compatible with it.
Online Dictionary
Readable Experience
Content Scaling
Default
Text Magnifier
Readable Font
Dyslexia Friendly
Highlight Titles
Highlight Links
Font Sizing
Default
Line Height
Default
Letter Spacing
Default
Left Aligned
Center Aligned
Right Aligned
Visually Pleasing Experience
Dark Contrast
Light Contrast
Monochrome
High Contrast
High Saturation
Low Saturation
Adjust Text Colors
Adjust Title Colors
Adjust Background Colors
Easy Orientation
Mute Sounds
Hide Images
Hide Emoji
Reading Guide
Stop Animations
Reading Mask
Highlight Hover
Highlight Focus
Big Dark Cursor
Big Light Cursor
Cognitive Reading
Virtual Keyboard
Navigation Keys
Voice Navigation
Accessibility Statement
rockhard.gr
April 26, 2026
Compliance status
We firmly believe that the internet should be available and accessible to anyone, and are committed to providing a website that is accessible to the widest possible audience,
regardless of circumstance and ability.
To fulfill this, we aim to adhere as strictly as possible to the World Wide Web Consortium’s (W3C) Web Content Accessibility Guidelines 2.1 (WCAG 2.1) at the AA level.
These guidelines explain how to make web content accessible to people with a wide array of disabilities. Complying with those guidelines helps us ensure that the website is accessible
to all people: blind people, people with motor impairments, visual impairment, cognitive disabilities, and more.
This website utilizes various technologies that are meant to make it as accessible as possible at all times. We utilize an accessibility interface that allows persons with specific
disabilities to adjust the website’s UI (user interface) and design it to their personal needs.
Additionally, the website utilizes an AI-based application that runs in the background and optimizes its accessibility level constantly. This application remediates the website’s HTML,
adapts Its functionality and behavior for screen-readers used by the blind users, and for keyboard functions used by individuals with motor impairments.
If you’ve found a malfunction or have ideas for improvement, we’ll be happy to hear from you. You can reach out to the website’s operators by using the following email
Screen-reader and keyboard navigation
Our website implements the ARIA attributes (Accessible Rich Internet Applications) technique, alongside various different behavioral changes, to ensure blind users visiting with
screen-readers are able to read, comprehend, and enjoy the website’s functions. As soon as a user with a screen-reader enters your site, they immediately receive
a prompt to enter the Screen-Reader Profile so they can browse and operate your site effectively. Here’s how our website covers some of the most important screen-reader requirements,
alongside console screenshots of code examples:
Screen-reader optimization: we run a background process that learns the website’s components from top to bottom, to ensure ongoing compliance even when updating the website.
In this process, we provide screen-readers with meaningful data using the ARIA set of attributes. For example, we provide accurate form labels;
descriptions for actionable icons (social media icons, search icons, cart icons, etc.); validation guidance for form inputs; element roles such as buttons, menus, modal dialogues (popups),
and others. Additionally, the background process scans all the website’s images and provides an accurate and meaningful image-object-recognition-based description as an ALT (alternate text) tag
for images that are not described. It will also extract texts that are embedded within the image, using an OCR (optical character recognition) technology.
To turn on screen-reader adjustments at any time, users need only to press the Alt+1 keyboard combination. Screen-reader users also get automatic announcements to turn the Screen-reader mode on
as soon as they enter the website.
These adjustments are compatible with all popular screen readers, including JAWS and NVDA.
Keyboard navigation optimization: The background process also adjusts the website’s HTML, and adds various behaviors using JavaScript code to make the website operable by the keyboard. This includes the ability to navigate the website using the Tab and Shift+Tab keys, operate dropdowns with the arrow keys, close them with Esc, trigger buttons and links using the Enter key, navigate between radio and checkbox elements using the arrow keys, and fill them in with the Spacebar or Enter key.Additionally, keyboard users will find quick-navigation and content-skip menus, available at any time by clicking Alt+1, or as the first elements of the site while navigating with the keyboard. The background process also handles triggered popups by moving the keyboard focus towards them as soon as they appear, and not allow the focus drift outside it.
Users can also use shortcuts such as “M” (menus), “H” (headings), “F” (forms), “B” (buttons), and “G” (graphics) to jump to specific elements.
Disability profiles supported in our website
Epilepsy Safe Mode: this profile enables people with epilepsy to use the website safely by eliminating the risk of seizures that result from flashing or blinking animations and risky color combinations.
Visually Impaired Mode: this mode adjusts the website for the convenience of users with visual impairments such as Degrading Eyesight, Tunnel Vision, Cataract, Glaucoma, and others.
Cognitive Disability Mode: this mode provides different assistive options to help users with cognitive impairments such as Dyslexia, Autism, CVA, and others, to focus on the essential elements of the website more easily.
ADHD Friendly Mode: this mode helps users with ADHD and Neurodevelopmental disorders to read, browse, and focus on the main website elements more easily while significantly reducing distractions.
Blindness Mode: this mode configures the website to be compatible with screen-readers such as JAWS, NVDA, VoiceOver, and TalkBack. A screen-reader is software for blind users that is installed on a computer and smartphone, and websites must be compatible with it.
Keyboard Navigation Profile (Motor-Impaired): this profile enables motor-impaired persons to operate the website using the keyboard Tab, Shift+Tab, and the Enter keys. Users can also use shortcuts such as “M” (menus), “H” (headings), “F” (forms), “B” (buttons), and “G” (graphics) to jump to specific elements.
Additional UI, design, and readability adjustments
Font adjustments – users, can increase and decrease its size, change its family (type), adjust the spacing, alignment, line height, and more.
Color adjustments – users can select various color contrast profiles such as light, dark, inverted, and monochrome. Additionally, users can swap color schemes of titles, texts, and backgrounds, with over seven different coloring options.
Animations – person with epilepsy can stop all running animations with the click of a button. Animations controlled by the interface include videos, GIFs, and CSS flashing transitions.
Content highlighting – users can choose to emphasize important elements such as links and titles. They can also choose to highlight focused or hovered elements only.
Audio muting – users with hearing devices may experience headaches or other issues due to automatic audio playing. This option lets users mute the entire website instantly.
Cognitive disorders – we utilize a search engine that is linked to Wikipedia and Wiktionary, allowing people with cognitive disorders to decipher meanings of phrases, initials, slang, and others.
Additional functions – we provide users the option to change cursor color and size, use a printing mode, enable a virtual keyboard, and many other functions.
Browser and assistive technology compatibility
We aim to support the widest array of browsers and assistive technologies as possible, so our users can choose the best fitting tools for them, with as few limitations as possible. Therefore, we have worked very hard to be able to support all major systems that comprise over 95% of the user market share including Google Chrome, Mozilla Firefox, Apple Safari, Opera and Microsoft Edge, JAWS and NVDA (screen readers).
Notes, comments, and feedback
Despite our very best efforts to allow anybody to adjust the website to their needs. There may still be pages or sections that are not fully accessible, are in the process of becoming accessible, or are lacking an adequate technological solution to make them accessible. Still, we are continually improving our accessibility, adding, updating and improving its options and features, and developing and adopting new technologies. All this is meant to reach the optimal level of accessibility, following technological advancements. For any assistance, please reach out to