>
Δε νομίζω να υπάρχει κανείς στην Ελλάδα που να μην έχει συζητήσει το θέμα 80ίλα, ειδικά όταν έγινε η αναβίωση της στον καιρό της ευδαιμονίας του ευρώ στα mid 00s. Τυχαία νομίζετε πως έγινε αυτό το revival εκείνη την περίοδο;
Δεν προτίθεμαι να αντικρούσω όσα λέει ο Σάκης Νίκας για τα 80s, μιας και είναι η μια όψη του νομίσματος. Η άλλη όψη, για την οποία δε νιώθω ΚΑΘΟΛΟΥ καλά από παιδί είναι η ελαφρότητα αυτής της δεκαετίας. Εκείνη η αίσθηση ενθουσιασμού χωρίς λόγο – κατά το επαναστάτης χωρίς αιτία – και κυρίως του κιτς σε όλα τα επίπεδα! Μια αισθητική, που όλοι μα όλοι ντρέπονται σήμερα και σίγουρα νιώθουν αμήχανα όταν βλέπουν πως ήταν τότε ακόμα και οι ίδιοι…
Ναι στα 80s όλα ήταν πολύ πιο αγνά από ό,τι στα 90s…αλλά μήπως να πούμε το γιατί; Μήπως γιατί στη Δύση υπήρχε μια ευφορία, που άρχισε σιγά σιγά να επικρατεί σαν μοντέλο ο τρόπος ζωής των δυτικών; Και ο τρόπος ζωής ήταν διασκέδαση, κατανάλωση και δε μας ενδιαφέρει τι θα γίνει στο μέλλον. Ακριβώς αυτό βιώσαμε και στο Ελλαδιστάν, όταν και το κόμμα που ήταν στην εξουσία έγινε σύμβολο της αντίληψης των 80s στην Ελλάδα.
Όλοι αναπολούμε τα 80s με το Γαρδέλη και χασκογελάμε όταν βλέπουμε τις ταινίες με τον Ψάλτη και τους συν αυτώ. Κάνουμε το ίδιο όταν βλέπουμε το “Bios και πολιτεία”; Μάλλον όχι, γιατί αντικατοπτρίζει ΠΛΗΡΩΣ τι ήταν τα 80s για την Ελλάδα. Προσπερνάμε το “Τι έχουν να δουν τα μάτια μου” και εθελοτυφλούμε όταν ξέρουμε τι τραβάγανε μπάντες σαν τους Kreator και τους Celtic Frost από την εταιρία τους. Παραβλέπουμε την αδυναμία της εποχής να εντάξει το heavy metal στον «πολιτισμό» με την «ουγκ» νοοτροπία οπαδών και συγκροτημάτων, που βαφτίζαν φλώρους άπαντες δεν ήταν του συναφιού τους. Ξεχνάμε το ξύλο στις συναυλίες και στα clubs…Γιατί όμως;
Φοβάμαι πως οι θιασώτες των 80s φοβούνται να δουν τα 90s, μια δεκαετία που εξελίχθηκε η σκληρή μουσική σε τρομακτικό επίπεδο. Καταρχήν όποιος «έμαθε» μουσική στα 90s, έπρεπε να μάθει να ακούει πολλά είδη. Αν δεν το έκανε τότε δε θα άντεχε τους FAITH NO MORE και θα τους έλεγε φλώρους. Αυτό δεν έγινε; Οι μεταλλάδες με την 80s νοοτροπία δεν αφόριζαν τους PANTERA; Η μήπως τα ξεχάσαμε; Όλα αυτά βέβαια στο Ελλαδιστάν με τις στρεβλώσεις και την νοοτροπία αφρικανικής χώρας, που νομίζει πως είναι ευρωπαϊκή. Στα 90s σταμάτησε η συζήτηση αν είναι metal κάτι ή όχι! Ετσι χαρήκαμε τη μεταστροφή των ULVER με το μυθικό “Themes from William Blake’s Heaven and hell”! Με τα μυαλά των 80s δε θα το είχαν καν σκεφθεί να το κάνουν αυτό το εγχείρημα…
Τα 90s δεν ήταν ένα πάρτυ, πάνω στο οποίο έπαιξαν οι θιασώτες του glam σαν τους POISON. Όταν το grunge ήρθε, τα ισοπέδωσε γιατί πολύ απλά δεν είχαν τίποτα να προσφέρουν! Ήταν απλά διασκέδαση και φυσικά χρειάζεται στη ζωή! Όταν, όμως, γίνεται αξίωμα στη ζωή, τότε αυτόματα όλα ευτελίζονται και η μουσική δε γίνεται αφορμή για να σκεφτείς παραπάνω, αλλά μόνο για να περνάς την ώρα σου! Αλήθεια πόσοι από εσάς αναφέρεστε σε στίχους εκείνης της περιόδου από glam σχήματα; Μάλλον ελάχιστοι, εκτός κι αν είστε καψούρηδες και θέλετε συνέχεια να μιλάτε μέσω αυτών με κάποια αιθέρια ύπαρξη που να λατρεύει των Coverdale…
Ναι στα 80s τέθηκαν οι βάσεις της metal μουσικής. Από τους MAIDEN μέχρι τον BATHORY, οφείλουμε τεράστιο σεβασμό γι’αυτό το γεγονός. Θεωρώ πως τα albums στα 90s είναι σε όλα τα επίπεδα ανώτερα και κυρίως πιο δουλεμένα. Ελάχιστοι δίσκοι από τα 80s μπορούν να «χτυπήσουν» το “Awake”, το “Jilemnicky occultista”, το “Tears laid in earth” ή το “Covenant”. Ο πειραματισμός που ήταν ταμπού στα 80s, έγινε σημαία των συγκροτημάτων στα 90s, φτάνοντας τους στα άκρα και την αποτυχία– ποιος μπορεί να ξεχάσει το “Feel sorry for the fanatic”;
Επί της ουσίας στα 90s οι ακροατές της σκληρής, έπαψαν να βλέπουν διαχωριστικές γραμμές. Ειδικά μετά το θάνατο του Cobain, έπαψε να ισχύει το «κακό» grunge που σκότωσε το metal. Ναι, το metal των glam ορδών που χόρευε ακατάπαυστα πέθανε. Για εμένα καλώς έκανε, γιατί προτιμώ να ακούω τους προβληματισμούς και την εσωτερική αναζήτηση των μουσικών που ήταν διάχυτη σε όλα τα στυλ μουσικής στα 90s.
Να μιλήσουμε για πλουραλισμό στα 90s; Progressive metal με όχλο συγκροτημάτων, που έβγαλαν τα κέρατα τους! Από τους Sieges Even, τους Cynic μέχρι τους θεόρατους Dream Theater των mid 90s, αυτή η σκηνή ανάγκασε όλη τη μουσική κοινότητα να υποκλιθεί στο μεγαλείο των metal μουσικών. Πλέον πας να δεις clinics από drummers και αναγκάζονται jazz drummers να μαθαίνουν και blastbeats! Όταν στα 80s το metal ήταν περιθώριο για το mainstream, στα 90s το mainstream υποκλίθηκε στην αναμφίβολη αξία μουσικών σαν τον Chuck Schuldiner!
Θέλετε να μιλήσουμε για ατμοσφαιρικό metal; Ούτε στα πιο τρελά σας όνειρα ακόλουθοι των 80s δε θα βρείτε την μαυρίλα των MONUMENTUM στο “In absentia Christi”. Στα 90s επιτέλους η γυναίκα άλλαξε θέση στη metal μουσική! Εκεί που ήταν απλώς η γκόμενα στυλ Joan Jett, σκληρή και άγρια, κατάφερε να βγάλει τη θηλυκότητα της και να γινει σεβαστή! Αν προτιμάτε τις γυναίκες να είναι έτσι, τότε επιβεβαιώνετε η ουγκ νοοτροπία του «φλώρος είναι όποιος δεν είναι όμοιος μου». Η Kari Rueslatten μαζί με τη Marike Groot απέδειξαν στα early 90s ότι αυτό είναι εφικτό και το κοινό όχι απλώς το αποδέχτηκε, αλλά το αγκάλιασε! Έτσι όταν η Anneke μεταμόρφωσε τους THE GATHERING το 1995, ήταν πλέον βέβαιο ότι η θέση της γυναίκας είχε αλλάξει για πάντα σε αυτή τη μουσική! Στα 00s βέβαια έγινε το female fronted, που σημασία είχε πόσο όμορφη είναι η τραγουδίστρια, κάτι που αυτές οι «πρώτες» δεν ήταν όμορφες – δείτε πόσο γήινη είναι η Groot, πόσο γεμάτη η Kari και η Anneke στα πρώτα της βήματα! Όπως και να έχει ο ατμοσφαιρικός ήχος έβγαλε albums διαμάντια, τα οποία ακόμα και σήμερα είναι πηγή έμπνευσης – το “Icon” ήταν ο «οδηγός» του ευρωπαϊκού ήχου των mid/late 90s.
Να μιλήσουμε για exteme metal; Αντεχετε; Μάλλον όχι….τα μεγαθήρια στον ακραίο ήχο είναι όλα 90s! ΟΛΑ! Να συγκρίνουμε την «ποιότητα» των 80s δίσκων και των 90s; Αντέχει κανείς τη σύγκριση σε αξία μουσική μεταξύ του “The return” και του “Thy mighty contract”; Να βάλουμε δίπλα δίπλα το “Seven churches” και το “Legion”; Από όπου και να το πιάσεις το death και το black metal πήγαν την ακραία μουσική σε μονοπάτια, που το thrash στα 80s δεν μπορούσε να πάει. Και όταν πήγε δεν ήταν δημοφιλές! Να ξεχάσει κανείς τα ΚΟΛΟΣΙΑΙΑ “Mental vortex” και “Grin”;
Και για να προλάβω το φίλο μου το Σάκη που θα είναι τώρα μπαρουτοκαπνισμένος, να του πω πως τα 90s έχουν αντίστοιχες παθογένειες με τα 80s. Και σε αυτή τη δεκαετία γίνανε πολλά έτσι «χάλια» πράγματα. Όμως δεν ήταν ο κόσμος «στον κόσμο του». Ηταν υποψιασμένος και δίψαγε να ακούσει μουσική, που να τον κάνει να ζήσει τη ζωή και όχι απλώς να «ξεφυγει διασκεδάζοντας». Εκεί που στα 80s το 2000 ήταν ορόσημο, μεταβλήθηκε στα 90s σε εποχή δεινών και αλλαγών που θα έκαναν τη ζωή μας χειρότερη. Ποια λοιπόν εποχή εξυπηρετούσε περισσότερο την αγρανάπαυση και το «περνάμε καλά»; Φυσικά και υπήρχαν εξαιρέσεις σαν το “Operation mindcrime” και το “Nothingface”, αλλά ο όχλος περνούσε καλά σε μαζικό επίπεδo με τους glam ήρωες και υπεράσπιζε το heavy metal μέχρι θανάτου, λες και υπήρχε κάποια τέτοια ανάγκη… Μετατράπηκε η μουσική αυτή από βίωμα σε τρόπο ζωής, που πρέπει να εκδηλώνεται σε καθημερινή βάση με κάθε τρόπο, για να επιβεβαιώνεται ότι “ναι δείτε με ακούω metal”! Ετσι αποδεχτήκανε το “if you are not in metal, you are not my friend”! Και μετά λέμε για φασισμό…
Κοιτούσε το σήμερα, το εφήμερο και ήθελε να ξεσπάσει και να περάσει καλά. Αυτή η αντίληψη προσωπικά με βρίσκει αντίθετο και γι’αυτό στα 90s ένιωσα μια γενιά να θέλει τον κόσμο δικό της και να τον αλλάξει. Είναι αυτή η γενιά που βλέπει τα όνειρα της τώρα να πεθαίνουν, ακριβώς όπως το ήξερε πως θα γίνει από τότε που ήταν έφηβη στα 90s. Στα δικά μου μάτια, λοιπόν, όσοι εξιδανικεύετε τα 80s, αποκρύπτετε τις παθογένειες πάνω στις οποίες χτίστηκαν τα στερεότυπα του «περιθωριακού», των «πρεζόνιων» και τόσα άλλα.
Με συμπεριφορά και αντίληψη ζωής «1000αρα μηχανή και θάνατο», τα 80s στα δικά μου μάτια είναι το απόλυτο παράδειγμα αποφυγής για αντίληψη ζωής. Σε αυτή τη δεκαετία τέθηκαν οι βάσεις για όλα τα στυλ της σκληρής μουσικής και θαρρώ πως εκεί είναι όλα τα σημαντικότερα albums του hard n heavy ήχου. Η εξέλιξη όλων αυτών των ιδιωμάτων στα 90s, όμως, είναι τρομακτική και με αναγκάζει να ισχυριστώ πως μουσικά τα 90s είναι κατά πολύ ανώτερα, ειδικά αν δεν είσαι κολλημένος μεταλλάς με 80s στερεότυπα –« τι δουλειά έχουν τα keyboards στο metal»;
Λευτέρης Τσουρέας
ΥΓ: Αυτό το κείμενο είναι η δική μου οπτική σε αυτή την άτυπη «συζήτηση» για το θέμα αυτό και δεν ήρθε κατόπιν συνεννόησης. Απλώς διαβάζοντας το άρθρο του Σάκη Νίκα, μπήκα στη διαδικασία να του «απαντήσω» και ευελπιστώ να ξεκινήσει μια εποικοδομητική συζήτηση, για να αποκαλυφθούν και άλλες αλήθειες γι’αυτό το δίπολο.
