"/>
ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ – “Katorz” – VOIVOD
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 2006
ΕΤΑΙΡΙΑ: Nuclear Blast
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Glen Robinson
ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΠΑΝΤΑΣ:
Φωνητικά – Denis “Snake” Bélanger
Κιθάρα – Denis “Piggy” D’Amour
Μπάσο – Jason “Jasonic” Newsted
Τύμπανα – Michel “Away” Langevin
Μετά την απρόσμενη επιστροφή του Snake και την προσθήκη του Jason Newsted στο ομώνυμο άλμπουμ του 2003, οι VOIVOD έδειχναν να βρίσκονται ξανά σε μία ιδιαίτερα δημιουργική περίοδο. Η συμμετοχή τους στο Ozzfest, η περιοδεία με τον Ozzy Osbourne και κυρίως η παρουσία του πρώην μπασίστα των METALLICA, ενός ανθρώπου που δεν έκρυψε ποτέ ότι ήταν φανατικός οπαδός τους, είχαν δώσει νέα πνοή στο συγκρότημα. Ο ίδιος ο Newsted ήταν έτοιμος να ηχογραφήσει τον δεύτερο δίσκο του με τους VOIVOD και τίποτα δεν προμήνυε ότι η ιστορία του θα εξελισσόταν με τόσο διαφορετικό τρόπο.
Το μεγαλύτερο μέρος του 2004 βρήκε τον Piggy να γράφει ασταμάτητα νέο υλικό. Η αρχική φιλοδοξία της μπάντας δεν ήταν ένα ακόμη studio άλμπουμ αλλά ένα διπλό έργο, με τον κιθαρίστα να συνθέτει συνολικά είκοσι τρία τραγούδια. Μαζί με τον Away ηχογραφούσαν διαρκώς νέα demo, τα οποία έστελναν σε CD-R στον Jason Newsted στην California. Ο τελευταίος πρόσθετε τις μπασογραμμές στο προσωπικό του studio, το Chophouse, και στη συνέχεια το υλικό επέστρεφε στον Καναδά για περαιτέρω επεξεργασία. Ήταν μία διαδικασία που επαναλαμβανόταν συνεχώς, με τα μέλη του συγκροτήματος να δουλεύουν ουσιαστικά εξ αποστάσεως.
Ο Piggy είχε ήδη περάσει όλες τις κιθάρες στο Pro Tools, με αποτέλεσμα οι ηχογραφήσεις του να βρίσκονται σε πολύ καλύτερο επίπεδο από τα υπόλοιπα όργανα. Αντίθετα, τα τύμπανα παρέμεναν πρόχειρα σε demo μορφή, πάνω στα οποία ο Jason Newsted ηχογραφούσε το μπάσο του, επιλέγοντας απλώς τα τραγούδια που του άρεσαν περισσότερο. Όπως έχει παραδεχθεί ο ίδιος, αρκετές από τις μπασογραμμές γράφτηκαν σχεδόν αυθόρμητα, ακόμη και στη βεράντα του Chophouse, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή σκέψη ότι αυτές οι ηχογραφήσεις θα αποτελούσαν τελικά μέρος ενός κανονικού δίσκου.
Την ίδια περίοδο ο Piggy και ο Away πραγματοποίησαν ακόμη ένα προσωπικό τους όνειρο, συμμετέχοντας σε ζωντανές εμφανίσεις των Καναδών AUT’CHOSE, ενός συγκροτήματος με το οποίο είχαν μεγαλώσει μουσικά και το οποίο θαύμαζαν από την εφηβεία τους. Παράλληλα οι VOIVOD ετοιμάζονταν να περιοδεύσουν ξανά με τον Ozzy Osbourne στην Ευρώπη, όμως τα σχέδια ανατράπηκαν όταν ο τελευταίος τραυματίστηκε σοβαρά σε ατύχημα με τετράτροχη μοτοσικλέτα (γουρούνα), οδηγώντας στην ακύρωση ολόκληρης της περιοδείας. Αντί να αναζητήσουν νέες εμφανίσεις, αποφάσισαν να αφιερώσουν όλο τον χρόνο τους στη σύνθεση του νέου υλικού.
Λίγο μετά το τέλος του Ozzfest, ο Piggy άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Αρχικά αισθανόταν διαρκώς κουρασμένος, όμως δεν ήθελε να επισκεφθεί γιατρό, θεωρώντας ότι επρόκειτο απλώς για εξάντληση από τις συνεχείς υποχρεώσεις. Χρειάστηκαν οι πιέσεις των υπόλοιπων μελών του συγκροτήματος για να υποβληθεί τελικά σε εξετάσεις. Τον Μάρτιο του 2005 διαγνώστηκε με καρκίνο του παχέος εντέρου και από εκείνο το σημείο η καθημερινότητά του άλλαξε δραματικά. Το μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού το πέρασε στο νοσοκομείο, με μικρά μόνο διαστήματα στο διαμέρισμα της συντρόφου του, όπου εκείνη τον φρόντιζε ανάμεσα στις νοσηλείες.
Παρά την κατάσταση της υγείας του, ο Piggy δεν εγκατέλειψε ποτέ τη μουσική. Εκείνη την περίοδο συνέχισε να ηχογραφεί μικρές ακουστικές ιδέες και αυτοσχεδιασμούς σε ένα μικρό ψηφιακό recorder, χωρίς φυσικά να γνωρίζει ότι αυτές οι τελευταίες προσωπικές ηχογραφήσεις θα χρησιμοποιούνταν αργότερα στο νέο άλμπουμ.
Λίγο πριν πέσει σε κώμα, ενημέρωσε τον Away ότι σχεδόν όλο το νέο υλικό βρισκόταν αποθηκευμένο στον φορητό υπολογιστή του. Του έδωσε τον κωδικό πρόσβασης και του εξήγησε ότι είχε ολοκληρώσει σχεδόν ό,τι ήθελε να κάνει. Μετά τον θάνατό του, στις 26 Αυγούστου 2005, ο Away άνοιξε τον υπολογιστή και διαπίστωσε ότι ο κιθαρίστας είχε αφήσει πίσω του κάτι πολύ περισσότερο από πρόχειρα demo. Οι κιθάρες ήταν ουσιαστικά ολοκληρωμένες, οι περισσότερες συνθέσεις είχαν πάρει την τελική τους μορφή και υπήρχαν όλες οι απαραίτητες ηχογραφήσεις ώστε το συγκρότημα να μπορέσει να συνεχίσει.
Η ολοκλήρωση του άλμπουμ μόνο εύκολη υπόθεση δεν ήταν. Επειδή οι κιθάρες του Piggy δεν είχαν ηχογραφηθεί με μετρονόμο, ο Away χρειάστηκε να ξαναγράψει όλα τα τύμπανα ακολουθώντας τις φυσικές αυξομειώσεις του ρυθμού του κιθαρίστα. Για τον σκοπό αυτό, οι VOIVOD συνεργάστηκαν ξανά με τον Glen Robinson, έναν άνθρωπο που γνώριζε όσο λίγοι τον τρόπο λειτουργίας του συγκροτήματος, έχοντας υπογράψει την παραγωγή του εμβληματικού “Nothingface” δεκαεπτά χρόνια νωρίτερα. Με τη βοήθειά του πραγματοποιήθηκε και το re-amping στις μπασογραμμές του Jason Newsted, ώστε να αποκτήσουν ενιαίο ηχητικό χαρακτήρα με τις υπόλοιπες ηχογραφήσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τραγούδια που επιλέχθηκαν τελικά για το “Katorz” ήταν εκείνα στα οποία ο Newsted είχε ήδη προλάβει να ηχογραφήσει μπάσο κατά τη διάρκεια των αρχικών demo session, ενώ το υπόλοιπο υλικό αξιοποιήθηκε τρία χρόνια αργότερα στο “Infini”, το τελευταίο άλμπουμ που βασίστηκε επίσης στις ανέκδοτες συνθέσεις του Piggy.
Από την πρώτη κιόλας ακρόαση γίνεται αντιληπτό ότι το “Katorz” δεν γράφτηκε ως ένας δίσκος-φόρος τιμής. Αντίθετα, πρόκειται για ένα κανονικό άλμπουμ των VOIVOD, το οποίο απλώς ολοκληρώθηκε κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Οι κιθάρες του Piggy παραμένουν το απόλυτο σημείο αναφοράς, με τις χαρακτηριστικές παράφωνες συγχορδίες, τις αλλόκοτες μελωδίες και τα αντισυμβατικά riff που τον καθιέρωσαν ως έναν από τους πιο ξεχωριστούς metal κιθαρίστες. Ταυτόχρονα όμως το “Katorz” διαθέτει έναν αρκετά πιο άμεσο χαρακτήρα σε σχέση με προηγούμενες δουλειές των VOIVOD. Τα τραγούδια είναι συμπαγή, με περισσότερο groove και αρκετές punk και rock επιρροές, χωρίς φυσικά να χάνεται η δυστοπική αισθητική που χαρακτηρίζει το συγκρότημα από τις αρχές της δεκαετίας του ’80. Οι αλλόκοτες αρμονίες του παραμένουν αναγνωρίσιμες από τις πρώτες νότες, ενώ ο Snake αναθεώρησε μεγάλο μέρος των στίχων του, καθώς μετά τον θάνατο του Piggy αισθάνθηκε ότι οι αρχικές εκδοχές δεν τον αντιπροσώπευαν πλέον και επέλεξε να αποτυπώσει σε αυτούς τα συναισθήματά του για την απώλεια του φίλου και συνοδοιπόρου του. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει και στον Jason Newsted, ο οποίος άφησε στην άκρη τη φήμη του ως πρώην μέλος των METALLICA και λειτούργησε ως ισότιμο μέλος μιας μπάντας που θαύμαζε από μικρός, υπηρετώντας τις συνθέσεις χωρίς να επιχειρεί να τραβήξει πάνω του τα φώτα.
Η κυκλοφορία του άλμπουμ πραγματοποιήθηκε μέσω διαφορετικών δισκογραφικών εταιρειών στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Οι VOIVOD παραχώρησαν τα δικαιώματα του “Katorz” στη Nuclear Blast για την Ευρώπη και στη The End Records για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στα Chophouse, Piccolo και Multisons, με τη μίξη στο Studio Bigras και το mastering στο Masterdisk της Νέας Υόρκης.
Σχετικά με το εξώφυλλο, ο Away δεν θέλησε να παρουσιάσει ένα έργο που θα περιστρεφόταν γύρω από την απώλεια του Piggy, αλλά να απεικονίσει τους VOIVOD σαν μια μηχανή που εξακολουθεί να λειτουργεί, παρά την απουσία ενός τόσο σημαντικού εξαρτήματός της. Για τον ίδιο λόγο χρησιμοποίησε στο εσωτερικό του booklet αρχικά sketches από την περίοδο σύνθεσης των τραγουδιών, θεωρώντας ότι ταίριαζαν περισσότερο σε έναν δίσκο που βασίστηκε στα αρχικά demo του συγκροτήματος παρά σε ολοκληρωμένες εικονογραφήσεις.
Το “Katorz” δεν γνώρισε την εμπορική απήχηση του ομώνυμου προκατόχου του, ούτε θα μπορούσε άλλωστε να συμβεί κάτι τέτοιο. Ωστόσο απέσπασε θετικές κριτικές, με αρκετούς να το θεωρούν μία από τις πιο εμπνευσμένες δουλειές της δεύτερης περιόδου των VOIVOD. Το γεγονός ότι δεν αντιμετωπίστηκε ως ένας «μεταθανάτιος» δίσκος αλλά ως μία ακόμη ισχυρή κυκλοφορία του συγκροτήματος αποτελεί ίσως και τη μεγαλύτερη επιτυχία του.
Είκοσι χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το “Katorz” παραμένει μία από τις πιο ιδιαίτερες περιπτώσεις στην ιστορία του metal. Όχι μόνο επειδή βασίστηκε εξ ολοκλήρου στις τελευταίες συνθέσεις του Piggy, αλλά γιατί οι VOIVOD κατάφεραν να ολοκληρώσουν το όραμά του χωρίς να προσπαθήσουν να το μετατρέψουν σε κάτι διαφορετικό. Το αποτέλεσμα δεν ακούγεται σαν ένας δίσκος που φτιάχτηκε από ανθρώπους που προσπαθούσαν να κλείσουν ένα κεφάλαιο, αλλά σαν μία φυσική συνέχεια της πορείας του συγκροτήματος κι αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο επίτευγμα του “Katorz”.
Did you know that:
- Ο τίτλος “Katorz” προήλθε από μία χειρόγραφη σημείωση του Piggy πάνω σε ένα από τα CD-R με τα demos που αντάλλασσαν τα μέλη των VOIVOD κατά τη διάρκεια της σύνθεσης του άλμπουμ. Ο κιθαρίστας είχε υπολογίσει ότι επρόκειτο για τη 14η επίσημη κυκλοφορία του συγκροτήματος, συνυπολογίζοντας τα δέκα studio άλμπουμ, τις συλλογές “The best of Voivod”, “Kronik” και το live “Voivod Lives”. Αντί να γράψει τη γαλλική λέξη quatorze (“δεκατέσσερα”), την έγραψε φωνητικά ως “Katorz” με μαρκαδόρο πάνω στο CD-R και το συγκρότημα αποφάσισε να κρατήσει ακριβώς αυτή τη γραφή για τίτλο του άλμπουμ.
- Τα σύντομα ατμοσφαιρικά ιντερλούδια που ακούγονται διάσπαρτα στο “Katorz” προέρχονται από τις τελευταίες ηχογραφήσεις του Piggy σε ένα μικρό φορητό ψηφιακό recorder. Καταγράφηκαν το καλοκαίρι του 2005, στο διαμέρισμα της συντρόφου του, όπου περνούσε τον χρόνο του ανάμεσα στις νοσηλείες του, και χρησιμοποιήθηκαν αυτούσια στο άλμπουμ.
Κώστας Αλατάς
