>
ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “10.000 days” – TOOL
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 2006
ΕΤΑΙΡΙΑ: Volcano
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: TOOL
ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΠΑΝΤΑΣ:
Φωνητικά – James Maynard Keenan
Κιθάρα – Adam Jones
Μπάσο – Justin Chancellor
Τύμπανα – Danny Carey
Θυμάμαι ακόμα που βρισκόμουν όταν άκουσα για πρώτη φορά τον διάδοχο του μνημειώδους “Lateralus” που αποτέλεσε μια τομή στη σύγχρονη ιστορία της σκληρής μουσικής. Και πως αλλιώς να κρίνει κανείς τον τέταρτο δίσκο των TOOL που έτυχε να διαδεχτεί ένα μοναδικό αριστούργημα όπως το “Lateralus”; Είχαν περάσει πέντε χρόνια και επομένως όχι τόσα όπως με το “Fear inoculum” ώστε να σκεφτεί ο ακροατής πως πλέον είχε ξεχάσει το γκρουπ και δεν είχε καν μεγάλες προσδοκίες. Υπήρχε όντως μια κάψα τότε για το επόμενο βήμα και τα διαδικτυακά φόρουμ είχαν πάρει φωτιά με όλη τη φημολογία πως το γκρουπ είχε διαλυθεί ή πως ο Maynard Keenan θα συνέχιζε με το έτερο σχήμα του, τους A PERFECT CIRCLE οι οποίοι είχαν κάνει ένα μεγάλο εμπορικό breakthrough, περιοδεύοντας συνεχώς ακόμα και όταν τα υπόλοιπα μέλη των TOOL έγραφαν τη μουσική για το “10.000 days”.
Τότε, λοιπόν, ήμουν τριτοετής φοιτητής στο πανεπιστήμιο της Κρήτης και μια συμφοιτήτριά μου έδωσε το CD για να το ακούσω με την ησυχία μου ενώ ετοιμαζόμουν να φύγω έξω με το πρόγραμμα Erasmus όπου το “10.000 days” θα έπαιζε στο disc-man. Κάποιοι δίσκοι θα θυμόμαστε για πάντα τις συνθήκες ακρόασης και γνωριμίας με το εκάστοτε άλμπουμ και γκρουπ. Αυτό που άκουσα θυμάμαι δεν με ικανοποίησε απόλυτα στην αρχή, πράγμα λογικό αφού οι TOOL μπορεί να έχουν μεν έναν σχετικά αναγνωρίσιμο ήχο και ένα ύφος δικό τους, αλλά από δίσκο σε δίσκο πειραματίζονται και, με τα χρόνια το γύρισαν σε μια τεχνοτροπία σαφώς πιο avant-garde και απαιτητική στα αυτιά του μέσου ακροατή.
Παρόλο όμως που και πιο πριν, με το “Lateralus”, είχαν ασπαστεί τους πρώιμους KING CRIMSON, οι TOOL είχαν τεράστιο εμπορικό εκτόπισμα και το “Lateralus” έγινε τριπλό πλατινένιο, κάτι αδιανόητο για ένα συγκρότημα που παίζει τόσο πολύπλοκη και αινιγματική μουσική. Έτσι και το “10.000 days” έγινε διπλό πλατινένιο, ένα άλμπουμ που εμπεριέχει ακόμα περισσότερες ambient και εν γένει prog επιρροές αλλά και πολύ πειραματική ψυχεδέλεια που μας πάει σαφώς στα πρώτα άλμπουμ των PINK FLOYD και KING CRIMSON. Όσο για το άλμπουμ και τους TOOL εν γένει, είχαν θέσει τα θεμέλια για ένα καινοτόμο είδος με επιρροές τόσο από το prog rock, και ειδικά τους RUSH, το κλασσικό rock και τους LED ZEPPELIN, όσο και από τα πρώιμα 90s και το grunge των SOUNDGARDEN και MELVINS.
Οι διάσπαρτες ambient στιγμές του δίσκου ήταν όντως αυτό που οδήγησε σε μια πιο σκληρή κριτική από μια μερίδα κριτικών που βρήκαν πως σπάνε την ισορροπία και ροή του άλμπουμ. Το σκοτεινό πειραματικό στοιχείο ωστόσο είναι εχέγγυο των TOOL και η πιο βαθιά εξερεύνηση του ambient ήχου ήταν σίγουρα κάτι αναπόφευκτο. Επιπλέον, η γενικότερη ψυχεδέλεια και ο πειραματισμός στον ήχο λειτουργούν σαν συνοδεία στον μυστικισμό που περιβάλλει πολλές από τις θεματικές του άλμπουμ. Ο τίτλος φαίνεται να είναι εμπνευσμένος από την ιστορία της μητέρας του James Maynard Keenan, Marie, η οποία πέρασε τα τελευταία 27 χρόνια της ζωής της σε αναπηρικό καροτσάκι ύστερα από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. 10.000 μέρες αντιστοιχούν σε 27 χρόνια. Το κομμάτι “Wings for Marie” κάνει πιο συγκεκριμένα λόγο στην ιστορία της Judith Marie Keenan. Παράλληλα, 10.000 είναι και οι μέρες που περνάνε έως ότου ο πλανήτης Κρόνος κάνει μια τροχιά και στα 27 χρόνια ο άνθρωπος παρουσιάζεται με την ευκαιρία μιας ολοκληρωτικής ανανέωσης που συμβαδίζει με πλανητικές τροχιές και κινήσεις.
Ο μυστικισμός είναι κάτι που για χρόνια απασχολεί και τα τέσσερα μέλη του γκρουπ κάτι που αντανακλάται στους στίχους και το artwork των δίσκων όπως και στις ζωντανές εμφανίσεις με τα αινιγματικά και ενίοτε γκροτέσκα βίντεο του κιθαρίστα Adam Jones. Πάρτε για παράδειγμα, πάλι από το “10.000 days”, το εισαγωγικό “Lipan conjuring” που προέρχεται από μια Απάτσι τελετουργία ή το εξωφρενικά πολύπλοκο και δαιδαλώδες “Rosetta stoned” που κάνει λόγο στο LSD και σε εξωγήινες επαφές με το λογοπαίγνιο πάνω στο Rosetta stone, μια πλάκα με αρχαίες αιγυπτιακές γραφές από το 196 π.Χ., και τη λέξη stoned που σημαίνει μαστουρωμένος. Το πεντάλεπτο “Viginti tres” που κλείνει το δίσκο σημαίνει είκοσι-τρία στα λατινικά, αριθμός με μεγάλη σημασία στις διάφορες μυστικιστικές θρησκείες. Υπάρχει λοιπόν ένα πέπλο μυστηρίου που ανέκαθεν κάλυπτε το γκρουπ, τη μουσική και το σύμπαν τους κάτι που το “10.000 days” σίγουρα διαιώνισε.
Υπάρχουν όμως τρία σαφώς πιο συμβατικά κομμάτια με ένταση, ξεσηκωτικά ριφ, εξίσου ξεσηκωτικά τύμπανα και την μοναδική ερμηνεία του Maynard στο μικρόφωνο. Και τα τρία ήταν νούμερο ένα singles στα αμερικάνικα charts. Το εναρκτήριο “Vicarious”, που μιλάει για την απόλαυση που βρίσκουμε βλέποντας θανάτους και πόνο μέσα από την τηλεοπτική οθόνη, έγινε ακαριαία μεγάλη επιτυχία με το γκρουπ να κλείνει μ’ αυτό τις συναυλίες της περιοδείας τους. Το κομμάτι μαρτυρά αυτό που πολλοί είχαν τότε αρχίσει να εικάζονται και που σήμερα είναι γεγονός: οι TOOL έχουν για κιθαρίστα τον ντράμερ, με το βιρτουόζικο παίξιμό του, και για ντράμερ τον κιθαρίστα που παίζει ρυθμικά μέρη με κρουστό ήχο. Το κομμάτι ήταν επίσης υποψήφιο για Grammy στη κατηγορία για καλύτερη ροκ εμφάνιση.
Ύστερα έχουμε το “Jambi” με την κρουστή κιθάρα στην εισαγωγή και το “The pot”, το πιο αγαπημένο κομμάτι του δίσκου για την πλειοψηφία των οπαδών και σίγουρα το πιο απλό και ευθύ με την δυνατή του εισαγωγή. Αν μη τι άλλο, το “10.000 days” μας χάρισε τρία ξεσηκωτικά και, για τα δεδομένα του γκρουπ σε κείνο το χρονικό σημείο, ευθεία κομμάτια με ευκολομνημόνευτα μέρη. Στο “Right in two” έχει γίνει ήδη μια κοιλιά στο άλμπουμ κάτι που το τραγούδι αυτό κάπως διορθώνει αν και δε βοηθάει που το τοποθέτησαν ανάμεσα σε δύο από τα χαρακτηριστικά ambient κομμάτια.
Είκοσι χρόνια μετά, το “10.000 days” διατηρεί την κάποια αίγλη του και, παρόλο που πολλοί μάλλον το τοποθετούν χαμηλά σε σχέση με τα υπόλοιπα, όλοι συμφωνούμε πως είναι ένα πολύ δυνατό άλμπουμ που το γκρουπ συνεχίζει και τιμά στις τωρινές του περιοδείες. Εγώ πάλι θα μείνω με την ανάμνηση εκείνου του live στη Μαλακάσα το καλοκαίρι του 2006.
Did you know that:
- Το “The pot” μιλάει φυσικά για την κάνναβη (pot) αλλά περισσότερο για την υποκρισία με την παροιμία “The pot calling the kettle black” που μεταφράζεται στο «είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα».
- Το CD του “10.000 days” περιείχε μέσα και 3D γυαλιά που τα φορούσες για να δεις σωστά διάφορα σχέδια στο artwork που φιλοτέχνησε ο Alex Grey φημισμένος για τα αινιγματικά σχέδια του που παραπέμπουν σε μυστικιστικές πρακτικές.
- Το “Jambi” αναφέρεται στο όνομα ενός τζίνι από μια παιδική σειρά. Ο τίτλος προέκυψε όταν ο Justin Chancellor έπαιξε το βασικό riff απ’ το κομμάτι που θύμισε στον Danny Carey τη μελωδία ενός παιδικού προγράμματος. Παίρνοντας υπόψη του την ιδέα του τζίνι, ο Maynard έγραψε στίχους πάνω στο θέμα των ευχών.
- Ο ηχολήπτης με τον οποίο δούλεψε το γκρουπ ήταν ο Joe Barresi ο οποίος είχε δουλέψει για τους MELVINS οι οποίοι είναι και στενοί φίλοι με τους TOOL.
- Στο “Jambi” ο Adam Jones παίζει ένα από τα λιγοστά του σόλο με το χαρακτηριστικό talk box πετάλι που του δίνει τη δυνατότητα να διοχετεύσει την κιθαριστική μελωδία μέσα απ τη φωνή του με έναν σωλήνα. Η βασική επιρροή του Jones ήταν ο Joe Walsh των EAGLES. Ο τελευταίος μάλιστα, επικοινώνησε με τον Barresi για να τους δώσει μερικές συμβουλές.
Φίλιππος Φίλης
