Εδώ είμαστε λοιπόν. Για τους λάτρεις του συμφωνικού metal με γυναικεία φωνητικά, το όγδοο αυτό άλμπουμ των NIGHTWISH, είναι ίσως η πλέον αναμενόμενη κυκλοφορία της χρονιάς. Και όχι άδικα.
O Tuomas διορθώνοντας το «λάθος» που έκανε όταν έφυγε η Tarja και έψαχνε την αντικαταστάτριά της, έχει πλέον στην ομάδα του τον καλύτερο επιθετικό του χώρου, την προσωπική μου αδυναμία από εποχές AFTER FOREVER και των δύο εξαιρετικών “Prison of desire” και “Decipher”, Floor Jansen (ex- AFTER FOREVER, REVAMP). Ήδη η δυναμική της φάνηκε από την κυκλοφορία του live CD/DVD των Φινλανδών (διαβάστε την παρουσίασή του εδώ), αυξάνοντας παράλληλα τις απαιτήσεις των παλαιότερων κυρίως οπαδών τους, για κάτι νέο και καλύτερο από ότι τα τελευταία δύο άλμπουμ τους. Η Floor όμως δεν είναι το μόνο νέο πρόσωπο που θα συναντήσουμε σε αυτό το άλμπουμ, καθώς πλέον μόνιμο μέλος είναι και ο πολυοργανίστας Troy Donockley, αλλά και πίσω από το drum kit δεν κάθεται ο Jukka Nevalainen, λόγω προβλημάτων αϋπνίας, αλλά ο Kai Hahto (WINTERSUN, SWALLOW THE SUN). Ασυνήθιστα πάρα πολλές αλλαγές για τη μπάντα. Θα ήταν προς το καλύτερο;
Προσωπικά, ανήκοντας στην κατηγορία αυτών που δεν τους άρεσαν τα δύο άλμπουμ με την Anette, ειδικά το τελευταίο, το “Imaginaerum” (διαβάστε την παρουσίασή του εδώ), περίμενα πολλά από τους νέους NIGHTWISH με τη Floor Jansen στα φωνητικά. Και δε με ενοχλούσε η παρουσία της Anette, που εντάξει, δεν ήταν ικανή για αυτή τη θέση, αλλά στην τελική άλλος την επέλεξε να είναι εκεί, όσο η μουσική κατεύθυνση μίας μπάντας που από το “Angels fall first” και μέχρι και το “Once” μας είχε μάθει σε κάτι διαφορετικό σε κάθε δίσκο. Και μάλιστα πολύ διαφορετικό.
Το “Elan” για να είμαι ειλικρινής, με ξενέρωσε για αρχή. Δέχομαι ότι είναι το πρώτο single, το εμπορικό κομμάτι, αυτό που θα το χρειαστούν να παίξει ρε ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, θα ελκύσει την προσοχή και μη μεταλλάδων οπαδών, όμως με εξαίρεση το τελείωμα και την αλλαγή τόνου, δε μου κάνει ακόμα και τώρα το «κλικ». Το “Shudder before the beautiful” από την άλλη, το δεύτερο κομμάτι που έδωσαν στη δημοσιότητα, με πήγε στο άλλο άκρο. “Once” και “Century child” αισθητική, σε ένα δυνατό και πολύ ωραίο κομμάτι. Τι θα ήταν τελικά το περιβόητο “Endless forms most beautiful”;
Η αρχή με το “Shudder before the beautiful” μοιάζει ιδανική, για πολλούς λόγους. Ξεκινώντας με την απαγγελία του εκκεντρικού συγγραφέα και βιολόγου (του οποίου είναι μεγάλος θαυμαστής ο Tuomas) Richard Dawkins, μπαίνει ένα δυνατό κομμάτι, γρήγορο ως επι το πλείστον, με έντονο συμφωνικό στοιχείο, εξαιρετική γέφυρα και ένα καταπληκτικό μεσαίο σημείο που ξεκινάει με εναλλαγές σόλο σε πλήκτρα και κιθάρα για να καταλήξει σε ένα πομπώδες συμφωνικό σημείο, με χορωδιακό πέρασμα και να κορυφωθεί στο τέλος. Έντονα θυμίζοντας “Once”, η αρχή φέρνει χαμόγελα, έστω και αν η Floor είναι «μαζεμένη». Το “Weak fantasy” που ακολουθεί, είναι επίσης up tempo στο μεγαλύτερο μέρος του, ξεκινώντας με ένα groove-άτο μοντέρνο και συμφωνικό μαζί θέμα, για να περάσει σε ένα καταπληκτικό κουπλέ (μάλλον το αγαπημένο μου από το δίσκο), έχοντας και πάλι ένα υπέροχο μεσαίο συμφωνικό σημείο, τη συμμετοχή του Marco Hietala για πρώτη φορά στο δίσκο και θα ήταν καλύτερο και από το πρώτο, αν είχε καλό ρεφρέν, γιατί εκεί μου το χάλασε δυστυχώς. Τουλάχιστον ακούμε περισσότερο Floor. Πολύ καλό κομμάτι όμως και αυτό. Το “Elan” δε χρειάζεται να το αναλύσουμε ιδιαίτερα. Love or hate όπως έχει καταλήξει κομμάτι. Το “Yours is an empty hope” από την άλλη, είναι κάτι σαν το “Dark chest of wonders” από το “Once”. Με το main riff να μοιάζει υπερβολικά με εκείνο του “Dark chest”, είναι ένα up tempo και πάλι κομμάτι, συμφωνικό και αυτό, πάλι με τη συμμετοχή του Marco, πολύ καλό κουπλέ, πολύ καλό σκοτεινό κάπως και πιο down ρεφρέν και πάρα πολύ όμορφα δομημένο με ωραίες άρσεις και γρήγορες εναλλαγές και τη Floor να ανεβαίνει πολύ. Ως εδώ είμαστε super. Το “Our decades in the sun” είναι η μπαλάντα του δίσκου, ή τουλάχιστον ότι πιο κοντά σε μπαλάντα υπάρχει εδώ. Πολύ ωραίο κομμάτι επίσης, ξεκινάει ατμοσφαιρικά, χτίζεται σταδιακά, έχει ένα «ξέσπασμα» και ξαναπέφτει. Ωραίες εναλλαγές και εδώ και συνεχίζουμε. Το “My walden” είναι η folk στιγμή του δίσκου. Με τον Donockley να τραγουδάει στο pop intro, το κομμάτι είναι groove-άτο, συμπαθητικό μεν, τίποτα περισσότερο δε. Είναι από αυτά όμως, όπως το “The last ride of the day”, που έχουν δείξει ότι λειτουργούν για τη μπάντα. Το ομότιτλο κομμάτι του άλμπουμ, επαναφέρει το up tempo, groove-άρει, έχει μία εύθυμη διάθεση, «παιχνιδιάρικη» μελωδία στο κουπλέ αλά “Storytime”, όμως και αυτό δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο, χωρίς να είναι κακό από την άλλη. Συμπαθητικό επίσης. Το “Edema ruh” είναι από τα διαφορετικά τραγούδια που έχει αυτός ο δίσκος. Mid tempo, ζωντανό, groove-άτο, μελωδικό, όμορφη ατμόσφαιρα, ένα αρκετά καλό κομμάτι, αλλά όχι κάτι παραπάνω. Το “Alpenglow” είναι η κακή στιγμή τους. Μακράν το πιο αδιάφορο κομμάτι αυτού του δίσκου, παρόλο που είναι up tempo. Το “The eyes of Sharbat Gula”, είναι ένα instrumental εξάλεπτο τραγούδι, που θα μπορούσε να είναι και στη σόλο κυκλοφορία του Tuomas (διαβάστε την παρουσίασή του εδώ). Προσωπικά το βρίσκω αχρείαστο εδώ, θα έπρεπε όμως να δικαιολογήσουμε λίγο περισσότερο και τον Donockley, που ως τώρα δεν είχε και καμία τρελή συμμετοχή στο άλμπουμ. Παρόλα αυτά, είναι ΟΚ τραγούδι. Αυτό που δεν είναι ΟΚ όμως και είναι ΕΠΟΣ και το άφησαν για το τέλος, είναι το διάρκειας 24 (!) λεπτών “The greatest show on earth”. Ότι το έχουν με τα πολύ μεγάλα κομμάτια οι NIGHTWISH το ξέραμε. Εδώ το αποδεικνύουν και στο πιο μεγάλο που έχουν γράψει ποτέ και μάλιστα πανηγυρικά. Εξαιρετικό τραγούδι, υπέροχες μελωδίες, εναλλαγές και τα πάντα όλα που λέει και μια ψυχή. Απίθανο κλείσιμο δίσκου που ξεδιπλώνει το αδιαμφισβήτητο ταλέντο του Tuomas, αλλά και ως ένα πολύ μεγάλο βαθμό, αυτό της Floor. Και εδώ συμμετέχει ξανά ο Richard Dawkins, δίνοντας ένα έξτρα όμορφο χρώμα με την απαγγελία του.
Ο δίσκος αποπνέει μία “Once” αισθητική, με λίγο από “Century child”, κρατώντας όμως και τις πετυχημένες (εμπορικά) συνταγές κομματιών από τα δύο τελευταία άλμπουμ της μπάντας. Σίγουρα πιο οργανικός από το “Imaginaerum” ειδικά, καλύτερος συνολικά και από τα δύο τελευταία, δείχνοντας μία προσπάθεια του Tuomas να γυρίσει σε παλαιότερο ύφος της μπάντας. Εννοείται πως οι εποχές “Oceanborn” και “Wishmaster” έχουν περάσει ανεπιστρεπτί (λογικά;), κάτι που δε με χαλάει αφού η μπάντα προχωράει και καλά κάνει, έστω και αν το “Oceanborn” είναι η μεγάλη αδυναμία. Όμως φαίνεται μία διάθεση του Tuomas για πιο «μεταλλικές» συνθέσεις (μην αρχίσει το αν οι NIGHTWISH είναι metal… μιλάμε για όσους τους θεωρούν συγκρότημα της μουσικής μας), λιγότερο soundtrack-ικές και αυτό έχει να κάνει προφανώς και με την κυκλοφορία του σόλο δίσκου του, αφού όπως φαίνεται έβγαλε όλο αυτό το απωθημένο και ανάγκη του εκεί, δίνοντας χώρο για άλλα πράγματα στη μπάντα του. Ομολογώ ότι φοβόμουνα τη μονιμοποίηση του Donockley στους NIGHTWISH, καθώς δε θεωρώ ότι δίνει κάτι το φοβερό, τόσο ώστε να είναι μόνιμο μέλος. Ευτυχώς, δε γέμισαν τα κομμάτια με folk στοιχεία, που άλλωστε δεν είναι το φόρτε της μπάντας. Από την άλλη όμως, η συμμετοχή του δεν είναι τόση ώστε να δικαιολογεί τη μονιμοποίησή του. Το τι και πως και το γιατί, πραγματικά δεν το καταλαβαίνω, αλλά αφού το καταλαβαίνει ο Tuomas, πάσο. Στο μέτρο που χρησιμοποιείται πάντως ο Donockley, είμαστε μια χαρά.
Υπάρχει όμως ένα μεγάλο μείον όμως σε αυτό το δίσκο. Και προσωπικά μόνο έτσι μπορώ να χαρακτηρίσω και να αντιληφθώ τη χρησιμοποίηση της Floor. Όχι επειδή δεν είναι άξια. Εδώ γελάμε. Η κοπέλα είναι η κορυφαία φωνή στο χώρο, με χαρακτηριστική άνεση. Και αυτό είναι που με ενοχλεί. Ότι ενώ περιμέναμε κομμάτια γραμμένα για αυτήν, τα οποία απλά θα απογείωνε, ο Tuomas μάλλον είχε άλλη άποψη. Τον έπιασαν πάλι ότι κάποτε και με την Tarja; Το θέμα είναι ότι δε μπορείς να έχεις το καθαρόαιμο και να μην το εκμεταλλεύεσαι. Είναι λίγες οι στιγμές και οι φορές που η Floor ξεδιπλώνει το τρομακτικό ταλέντο της και αυτό είναι θέμα συνθέσεων. Γιατί όταν την έχεις χαμηλά, δε μπορεί προφανώς να δείξει στο έπακρο τη δυναμική της, όταν στα μεσαία και στα ψηλά είναι που απογειώνεται. Έπρεπε και μπορούσε να την εκμεταλλευτεί περισσότερο ο Tuomas. Γιατί τα περισσότερα κομμάτια θα μπορούσε να τα πει και η Anette ή κάποια άλλη τραγουδίστρια. Ναι, η Floor τα λέει αλλιώς και καλύτερα, αλλά από τη στιγμή που μπορεί 5 σκάλες παραπάνω, κάνε το ρε άνθρωπε. Μεγάλο κρίμα, που μακάρι να διορθωθεί στο επόμενο άλμπουμ.
Το “Endless forms most beautiful”, είναι ένας δίσκος που τον έλιωσα μέχρι να γράψω αυτό το κείμενο. Αλλά όσες φορές και να τον ακούσω καταλήγω ακριβώς στο ίδιο συμπέρασμα. Μέχρι τα μισά, με εξαίρεση το “Elan”, είναι ο δίσκος που (ποιοτικά) θα έπρεπε να βγεί μετά το “Once”, καθώς είναι πάρα μα πάρα πολύ καλός! Μετά όμως, έχει και τις αδιάφορες στιγμές του, έχει ένα κακό κομμάτι και γενικότερα, με εξαίρεση το καταπληκτικό 24-λεπτο, είναι πολύ κατώτερος του πρώτου μισού. Δεν είναι τυχαία μάλλον και η διαφορετική προσέγγιση των κομματιών του πρώτου και του δεύτερου μισού (να γίνουμε και καλτ… της πρώτης και της δεύτερης μεριάς), αφού το πρώτο μισό είναι πιο heavy, πιο up tempo, πιο ποικίλο, πιο «σκοτεινό» σε στιγμές, με το βάρος να είναι περισσότερο στη σύνθεση αυτή καθεαυτή και όχι τόσο στο αν «θα πιάσει», ενώ είναι και σαφώς λιγότερο εμπορικό από ότι το δεύτερο μισό. Που κι εκεί (στο δεύτερο μισό) υπάρχουν κομμάτια που στα live θα λειτουργήσουν πιθανότατα μια χαρά, αλλά ο δίσκος «χάνει».
Παραγωγικά η δουλειά είναι για ακόμη μία φορά αξιοθαύμαστη. Το δίδυμο Mikko Karmila και Tero Kinnunen που ανέλαβαν τη μίξη και ο Mika Jussila (Finnvox studios) που ανέλαβε το mastering, δείχνουν γιατί θεωρούνται μάστορες σε αυτό τον ήχο και καταφέρνουν και βγάζουν εις πέρας, ακόμη μία άκρως απαιτητική παραγωγή με τις χορωδίες, τις ορχήστρες και όλα τα καλούδια που χρησιμοποίησαν εδώ οι Φινλανδοί. Στιχουργικά, υπάρχει ένα χαλαρό και γενικότερο concept, το εμπνεύστηκε ο Tuomas από μία παράγραφο στο “On the origin of species” του Charles Darwin και έχει να κάνει με το γεγονός ότι όλα τα όντα του πλανήτη συσχετίζονται μεταξύ τους, έχοντας κοινή προέλευση σαν βακτήρια και για αυτό βρίσκονται όλα στο ίδιο επίπεδο, συμβολίζοντας έτσι τις σχέσεις όλων των ειδών (να σε δώ ρε φίλε να έχεις μπροστά σου κατσαρίδα αν το σκεφτείς αυτό!).
Όπως και να έχει, το “Endless forms most beautiful”, είναι ένα άλμπουμ σαφώς καλύτερο των δύο προηγούμενων, ανταποκρίνεται στις προσδοκίες ως ένα βαθμό όμως και έχει κάποια πάρα πολύ κομμάτια και σημάδια ελπίδας για τη συνέχεια του συγκροτήματος. Σε αφήνει πάντως με το παράπονο και την αίσθηση ότι θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερος. Και θα μπορούσε, γιατί αυτό δείχνει το συγκρότημα σε κάποια από τα κομμάτια. Μοιάζει σαν ένα άλμπουμ «συνδετικός κρίκος» των τελευταίων δύο δίσκων με την Tarja, με των δύο με την Anette. Ίσως έπρεπε να έχει βγει μετά το “Once”. Τουλάχιστον έχουν μπει σε μία διαφορετική τροχιά επιτέλους. Ακόμα και αν η μετάβαση είναι αρκετά safe που λέμε, καθώς ο Tuomas δεν το ρισκάρει ιδιαίτερα. Ευελπιστώ και πιστεύω ότι το επόμενο θα είναι ακόμα καλύτερο άλμπουμ, αν αυτή τη φορά εκμεταλλευτούν τη φωνάρα της Floor, γιατί εδώ στοίχισε η μή εκμετάλλευσή της. Και μπορούν και πιο metal με τέτοια φωνή. Καλός δίσκος γενικά πάντως! Το ότι θα πουλήσει, δεν το συζητάμε καν!
7/10
Φραγκίσκος Σαμοΐλης
Τέσσερα χρόνια πέρασαν από την κυκλοφορία του “Imaginaerum”, ενός δίσκου που έχω ξεχάσει τα πάντα γύρω από αυτόν, εδώ και πολλά χρόνια, αφού πέρασε και δε με ακούμπησε σε καμία των περιπτώσεων. Στο άκουσμα όμως της έλευσης της λατρεμένης Floor Jansen (REVAMP, ex- AFTER FOREVER) στα φωνητικά, αναθάρρησα, αφού τη θεωρώ κορυφαία επιλογή απο ότι υπήρχε διαθέσιμο στην πιάτσα.
Δε νομίζω ότι χρειάζεται να μακρηγορούμε, αφού μετά από πολυετή αναμονή, έχουμε στα χέρια μας το “Endless forms most beautiful” (και μετά από 14 trailer στο YouTube, ήμαρτον δηλαδή) και ήρθε η ώρα να πούμε την άποψή μας. Ή μάλλον μερικές διαπιστώσεις: Τα φωνητικά του Marco Hietala είναι λιγότερα απο ότι στο παρελθόν. Ο νέος drummer, Kai Hahto, ακούγεται ακριβώς όπως ο Jukka Nevalainen, κάτι που είναι τίμιο, αφού πρόκειται για προσωρινό αντικαταστάτη. Ο ήχος τους, είναι σαφώς προς την εποχή του “Once” και του “Century child”, με τις διάρκειες των κομματιών να μην ξεφεύγουν (με εξαίρεση φυσικά το 24λεπτο, “The greatest show on earth” που κλείνει το δίσκο). Ο Troy Donockley, που έγινε μόνιμο μέλος στη μπάντα, έχει αρκετά λιγότερο ενεργό ρόλο απo όσο περίμενα, με την παρουσία του να γίνεται πιο αισθητή στις πιο folk στιγμές, όπως το “My Walden” και το “The greatest show on earth”. Η Floor Jansen, τραγουδά σε αρκετά διαφορετικό στυλ απo ότι στο παρελθόν, αφού τα οπερετικά φωνητικά είναι πολύ λίγα στο δίσκο, κάτι που όμως είναι και το μεγάλο της ατού, το οποίο –προσωπικά θεωρώ- ότι δεν εκμεταλλεύτηκε ο Holopainen, ώστε να απογειώσει το τελικό αποτέλεσμα. Σίγουρα, από καλλιτεχνικής άποψης, ήταν πολύ προκλητικό για τη Floor να προσπαθήσει να τραγουδήσει πιο βαθιά και πιο απαλά, αλλά το εύρος της είναι συγκλονιστικά μεγάλο για να περιοριστεί τόσο, χωρίς σε τελική ανάλυση όμως, αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει κάνει σπουδαία δουλειά.
Η άποψή μου είναι, ότι η instrumental εκδοχή του “Imaginaerum”, αλλά και ο σόλο δίσκος του Tuomas Holopainen για τη ζωή του Σκρουτζ, ικανοποίησαν σε πολύ μεγάλο βαθμό τις μουσικές ανησυχίες του που θα προσπαθούσε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να ενσωματώσει στους NIGHTWISH και τα κομμάτια ακούγονται πιο compact από ποτέ (και μιλάω για τη μετά-“Once” εποχή), παρότι δεν φείδονται από ορχήστρες, χορωδίες και όλα τα σχετικά. Το “Endless forms most beautiful”, θεωρώ ότι θα ικανοποιήσει τους παραδοσιακούς οπαδούς των NIGHTWISH, αφού έχει πιο απλές και “pop” συνθέσεις, όπως το “Alpenglow” ή το “Elan”, συνθέσεις πιο δυναμικές όπως το “Weak fantasy” ή το “Yours is an empty hope”, υπάρχει το «κινηματογραφικό» instrumental “The eyes of Sharbat Gula”, αλλά και οι κλασικές NIGHTWISH συνθέσεις, όπως το “Shudder before the beautiful”, το πιο folk “My Walden”, αλλά κυρίως, υπάρχει το απόλυτο έπος, το “The greatest show on earth”, με τα 24 γεμάτα λεπτά του, το οποίο ο Holopainen το περιγράφει ως «το καλύτερο τραγούδι των NIGHTWISH όλων των εποχών», ενώ εγώ ακόμα δεν το έχω ακούσει/νιώσει τόσο πολύ όσο ο δημιουργός του, αλλά μπορώ με ευκολία να πω ότι είναι το καλύτερό τους με τεράστια διάρκεια και σίγουρα μέσα στην πεντάδα τους.
Θα πρέπει να σημειώσω κάπου εδώ, ότι στην αρχή με ενόχλησε το γεγονός ότι σε αρκετά κομμάτια ένιωθα ότι κάπου είχα ξανακούσει το βασικό τους θέμα παλιότερα από τους ίδιους τους NIGHTWISH, με τα πολλά ακούσματα όμως, το ξεπέρασα, μόνο και μόνο επειδή το συνολικό αποτέλεσμα ηχούσε πολύ σωστά στα αυτιά μου και στην τελική ο Holopainen έχει γράψει όλα τα κομμάτια, αν μη τι άλλο έχοντας ένα ευδιάκριτο στυλ που τον έχει καθιερώσει. Το “Endless forms most beautiful” με ικανοποίησε αρκούντως θα έλεγα. Ναι, υπάρχουν 2-3 τραγούδια που θα μπορούσαν να έχουν παραλειφθεί, ακούω όμως τους NIGHTWISH που μου αρέσουν, τους NIGHTWISH που θεωρώ ότι αξιοποιούν τα δυνατά τους σημεία και είναι ένα μεγάλο βήμα μπροστά μετά το εντελώς απογοητευτικό “Imaginaerum”. Ελπίζω ότι και ο επόμενος δίσκος τους, θα έχει πιο πολλά οπερετικά, να προσκυνήσουμε τη Floor. Πάω να ξανακούσω τώρα το “The greatest show on earth”…
7.5/10
Σάκης Φράγκος
