Είναι από τις στιγμές που τα συναισθήματα αδυνατούν να αποτυπωθούν στο χαρτί. Εδώ και αρκετές ώρες βρίσκομαι μπροστά σε ένα κενό φύλλο του word, προσπαθώντας να βάλω σε τάξη τις σκέψεις μου. Δεν τα καταφέρνω. Το μυαλό μου ανατρέχει μόλις λίγους μήνης πριν όταν αποθέωνα την τελευταία δουλειά των VENOM, το “Into oblivion”. Ποιος θα μου έλεγε τότε ότι σήμερα θα έπρεπε να γράψω σήμερα ίσως το πιο δύσκολο κείμενο που μου έλαχε από τότε που βρίσκομαι στο ROCK HARD και να αποχαιρετήσω έναν από τους παιδικούς μου ήρωες, τον Cronos, κατά κόσμον Conrad Lant, που, εντελώς ξαφνικά, αποφάσισε να σταθεί δίπλα στον Εωσφόρο σε ηλικία μόλις 63 ετών.
Τραγική ειρωνεία, χθες το απόγευμα γυρνώντας στο σπίτι από τη δουλειά, για κάποιο λόγο ήθελα να ακούω μόνο VENOM. Μόλις μπήκα σπίτι, χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν ο φίλος και συνάδελφος Γιάννης Σαββίδης. Δεν έδωσα σημασία. Ξαναπήρε. “Πώς είσαι, τα έμαθες; Πέθανε ο Cronos…” . Στην αρχή νόμιζα ότι είναι από εκείνα τα fake news. Δυστυχώς δεν ήταν. Η επίσημη ανακοίνωση στην ιστοσελίδα των VENOM το επιβεβαίωνε. Ακολούθησε μια συγκινητική ανακοίνωση του Mantas από κοινού με τον Abaddon όπου, μέσα σε όλα, αναφερόταν ότι το ήξεραν εδώ και δύο μέρες, άρα το μοιραίο έγινε μάλλον στις 29 Σεπτεμβρίου, αλλά τους ζητήθηκε να μην πουν κάτι μέχρι να γίνει η επίσημη ανακοίνωση, και το σεβάστηκαν στο ακέραιο.
Οι πρώτες πληροφορίες για τα αίτια θανάτου είναι συγκεχυμένες. Κάποιοι κάνουν λόγο για ανακοπή. Το γεγονός όμως ότι εντελώς μυστικά ο Cronos έδειξε την πόρτα της εξόδου στους Dante και Rage περίπου δύο μήνες πριν, με κάνει να υποψιάζομαι ότι αντιμετώπιζε κάποιο σοβαρό πρόβλημα ασθένειας και προετοιμαζόταν για να δεχθεί το μοιραίο.
Μην περιμένετε εδώ να διαβάσετε βιογραφία, ή τα αναρίθμητα περιστατικά που σημάδεψαν τη ζωή του. Υπάρχουν όλα στο διαδίκτυο. Μην περιμένετε επίσης να χρυσώσω το χάπι και να αγιοποιήσω τον χαρακτήρα του, γιατί, άγιος δεν ήταν. Ήταν, για να το διατυπώσω κομψά, ένας πολύ ιδιόρρυθμος και δύσκολος άνθρωπος, με τα πάθη του και τις αδυναμίες του. Αυτοκαταστροφικός; Σίγουρα! Χαρισματικός και πεισματάρης; Αναμφισβήτητα! Θρασύς; Σαφέστατα ναι! Κάτι που φαινόταν από τις πρώτες μέρες των VENOM όταν έμπαινε κρυφά στα Impulse Studios προκειμένου να αλλάξει τον ήχο της παραγωγής του “Welcome to hell” για να τον φέρει στα επιθυμητά για την μπάντα επίπεδα ή όταν έφτασε στο σημείο να στείλει demo ακόμα και στην EMI, με απάντηση εκείνη την περιβόητη επιστολή….
Λένε ότι η πρώτη φορά δεν ξεχνιέται. Έτσι και εγώ δεν θα ξεχάσω την πρώτη μου επαφή με τους VENOM. Ήταν το “In League with Satan”. Τα ρυθμικά τύμπανα του Abaddon, το εφιαλτικό riff του Mantas, και πάνω από όλα, η φωνή του Cronos που ακουγόταν σαν τον ίδιο τον Σατανά πίσω από το μικρόφωνο, έκαναν τη δουλειά τους. Από εκεί και πέρα, δεν υπήρχε γυρισμός. Αυτό σαν μια μικρή παρένθεση…
Μπορεί ο χαρακτήρας του να αμφισβητείται από πολλούς, αυτό όμως που δεν τίθεται σε διαπραγμάτευση είναι η προσφορά του στο metal. Για μένα είναι ο απόλυτος θεμελιωτής του ακραίου ήχου όπως τον ξέρουμε σήμερα (μαζί και με τους άλλους δύο λεβέντες, αν και ο Cronos ήταν πάντα ο βασικός συνθέτης) καθώς αν δεν υπήρχαν τα “Welcome to hell” και “Black metal” η ιστορία του metal ενδεχομένως να ήταν πολύ διαφορετική. Σκεφτείτε το λίγο. Μπάντες όπως οι SLAYER και οι METALLICA έχουν δηλώσει ότι η βασική τους επιρροή ήταν οι VENOM. Το thrash και το death δεν θα είχαν την εξέλιξη που γνωρίζουμε. Ένα ολόκληρο μουσικό ιδίωμα πήρε το όνομα του από το δεύτερο τους άλμπουμ. Για να μην πούμε για μπάντες όπως οι BATHORY και οι CELTIC FROST. Σήμερα, αν κοιτάξετε το διαδίκτυο, ένα σωρό μπάντες από EXODUS , KREATOR και POSSESSED, μέχρι, όποια ακραία μπορείτε να φανταστείτε, αποτίνουν φόρο τιμής στον Cronos, και αυτό σίγουρα κάτι έχει να πει. Ο Cronos με τους VENOM, έδωσε στο metal μια γερή κλωτσιά στα οπίσθια και το έκανε πιο τραχύ, πιο μοχθηρό, πιο επικίνδυνο. Τα παρανοϊκά φωνητικά του, σε συνδυασμό με το θρυλικό ‘bulldozer bass” έγιναν το σήμα κατατεθέν των VENOM και το άμεσο αναγνωριστικό τους.
Νιώθω πολύ τυχερός που κατάφερα να τον δω ζωντανά, με την συναυλία του 1997 με το κλασικό line up να αποτελεί την καλύτερη που έχω δει ποτέ. Λάθη στη ζωή του, έκανε. Για μένα το πιο σημαντικό ήταν η διάλυση του κλασικού line up μετά την επανασύνδεση του “Cast in stone” και οι συνεχόμενοι εγωισμοί που απέτρεψαν την όποια ελπίδα να τους ξαναδούμε μαζί.
Μπορεί να ακούγεται τετριμμένο, όταν φεύγει ένας μουσικός να λέμε ότι η μουσική του θα ζει αιώνια. Στην περίπτωση του Cronos, δεν είναι καθόλου κοινότυπο αυτό. Η μουσική κληρονομιά που αφήνει είναι τεράστια. Ίσως οι νεότεροι να μη καταλαβαίνουν ακριβώς αυτό που λέω. Για όλους εμάς όμως που είδαμε την πορεία του ακραίου ήχου, ξέρουμε πόσο επηρέασαν ο Cronos και οι VENOM την εξέλιξη του.
Το πρώτο στάδιο του πένθους, λένε ότι είναι η άρνηση. Και εγώ αρνούμαι να δεχτώ ότι ο Cronos δεν βρίσκεται μαζί μας. Ίσως γιατί, μαζί με αυτόν, είμαι υποχρεωμένος να αποχαιρετήσω, ένα μεγάλο κομμάτι της παιδικής μου ηλικίας, της εφηβείας μου, της ζωής μου όλης. Και δεν είμαι έτοιμος για αυτό.
Αγαπημένε Conrad, απευθύνομαι, τέλος, σε εσένα. Δεν είχα την χαρά να σε γνωρίσω από κοντά. Ίσως τελικά να ήταν και καλύτερα έτσι. Θέλω όμως να σε ευχαριστήσω για τη μουσική σου, για όσα μου πρόσφερες και επειδή με κράτησες όρθιο σε πολύ δύσκολες φάσεις της ζωής μου. Μπορεί να μην το ξέρεις αλλά πολλές φορές με έβγαλες από πολύ σκοτεινά μονοπάτια. Και για αυτό θα συ είμαι ευγνώμων. Από εκεί που είσαι τώρα, καταλαβαίνεις τι εννοώ. Έφυγες, ξαφνικά, έφυγες νωρίς. Τα τραγούδια σου όμως είναι εδώ, και θα είναι πάντα εδώ και μέσω αυτών ξέρω ότι θα είσαι πάντα δίπλα μου όταν σε χρειάζομαι. Και πάλι σε ευχαριστώ.
Look out beware
When the full moon’s high n’bright
In every way I’m there
In every shadow in the night
Coz I’m evil in league with Satan
Evil in league with Satan
Θοδωρής Κλώνης
