Έχουν περάσει μόλις δύο χρόνια από την κυκλοφορία του “Master of Puppets” και οι METALLICA έπρεπε να απαντήσουν σε ένα ερώτημα το οποίο δεν είχε καθόλου εύκολη απάντηση. Μετά από ένα δίσκο ορόσημο τι θα μπορούσε να ακολουθήσει; Στο μεταξύ η μπάντα είχε δεχτεί το σκληρότερο χτύπημα που θα μπορούσε να δεχτεί, από τον άδικο θάνατο του μπασίστα τους, Cliff Burton σε τροχαίο στη Σουηδία τον Σεπτέμβριο του 1986, κατά τη διάρκεια της “Damage Inc.” περιοδείας, σε ηλικία μόλις 24 χρονών. Κάτι λιγότερο από ένα μήνα αργότερα και ανάμεσα από 50 μουσικούς που έκαναν ακρόαση για τη θέση του Burton, η μπάντα επιλέγει τον μπασίστα των FLOTSAM AND JETSAM, Jason Newsted για να ολοκληρώσει τον Φεβρουαρίου του 1987 την περιοδεία προώθησης του “Master of puppets”. Από τον επόμενο κιόλας μήνα η μπάντα ξεκινάει να δουλεύει πάνω σε καινούργιο υλικό για την κυκλοφορία του 4ου δίσκου της.
Στις 25 Αυγούστου 1988, οι οπαδοί της μπάντας άκουσαν τον πιο περίπλοκο, τον πιο progressive και τον πιο θυμωμένο δίσκο της μουσικής πορείας των METALLICA, οι οποίοι παρουσίασαν μια εκδοχή του thrash metal που ήταν αποστασιοποιημένη από τις τάσεις της εποχής. Τη δεδομένη στιγμή η μπάντα άγγιζε το καλλιτεχνικό της ταβάνι με μια συλλογή από 9 μακροσκελή κυρίως, και ταυτόχρονα εμπνευσμένα κομμάτια, τα οποία ξεχείλιζαν ενέργεια, επιθετικότητα και θυμό, ενώ μέσα από αμέτρητα τεχνικά riffs και έναν ξερό ήχο, κατάφεραν να στήσουν ένα δίσκο ο οποίος την ανέβασε πραγματικά σε άλλο επίπεδο. Την ίδια στιγμή ο δίσκος θεωρείται αρκετά αμφιλεγόμενος και αυτό γιατί το μπάσο είναι σχεδόν ανύπαρκτο στη μίξη, με τον άτυχο τότε Newsted να γίνεται “Τούρκος” μόλις άκουσε την τελική εκδοχή του δίσκου. Μεγάλο κρίμα γιατί όπως είχε δηλώσει και πριν μερικά χρόνια ο Flemming Rasmussen, παραγωγός του δίσκου μαζί με τη μπάντα, τα μέρη του Newsted ακούγονταν φανταστικά. Δε θα σταθώ όμως περισσότερο σε αυτό το θέμα. Έχει υπεραναλυθεί εδώ και 38 χρόνια και μόνο και μόνο που τον περασμένο Μάιο ο ίδιος ο Jason Newsted είπε σε συνέντευξή του ότι δεν θα πρέπει κανείς να σκεφτεί να κάνει remix στο δίσκο, λέει αρκετά.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι μέσα σε εννέα κομμάτια, με μέσο όρο διάρκειας τα εφτά λεπτά, η μπάντα έβαλε κάθε ιδέα που είχε συσσωρεύσει, αλλαγές ρυθμού, ασυνήθιστες δομές, τη μεγαλύτερη τεχνικότητα της πορείας της και σε μια μοναδική στιγμή μουσικής ωριμότητας, κυκλοφόρησε έναν από τους σημαντικότερους δίσκους της καριέρας της.
The “…And justice for all” countdown:
9) “Eye of the Beholder” 06:25
Τώρα αυτό που κάνω το μισώ λίγο, αλλά πρέπει να γίνει. Ξεκινάμε το countdown από αυτό το κομμάτι. Το κομμάτι θερίζει, αλλά στην σύγκριση με τα υπόλοιπα ίσως μένει λίγο πίσω. Προς υπεράσπισή μου ας αναφέρω πως σύμφωνα και με τα λεγόμενα του Lars Ulrich είναι το λιγότερο αγαπημένο του κομμάτι. Στιχουργικά ασχολείται με την ελευθερία λόγου, τη λογοκρισία και τις πολιτικές ελευθερίες που πιστεύουμε πως έχουμε. Ήταν μάλιστα και το δεύτερο single του δίσκου.
8) “The Shortest Straw” 06:35
Ένα κομμάτι που η βασική του ιδέα έρχεται από τον Cliff Burnstein, τον έναν από τους δύο managers της μπάντας (Q Prime), ο οποίος πρότεινε στον Hetfield το βιβλίο “Naming Names” του Victor Navasky, όπου βρίσκει κανείς μια ανάλυση του φαινομένου του μακαρθισμού. Οι στίχοι μιλούν για μαύρες λίστες, κυνήγι μαγισσών και δημόσιο στιγματισμό, θέματα δυστυχώς πάντα επίκαιρα. Μουσικά είναι ένα από τα πιο up-tempo κομμάτια του δίσκου, με το πανέμορφο groove /κόψιμο προς το τέλος του refrain.
7) “Harvester of Sorrow” 05:45
Το πρώτο single του άλμπουμ, κυκλοφόρησε στις 19 Αυγούστου 1988, λίγες μέρες πριν το ίδιο το δίσκο και ένα από τα πρώτα που γράφτηκαν μετά το θάνατο του Burton. Σε αντίθεση με τα περισσότερα κομμάτια του “…AJFA”, κινείται σε πιο mid-tempo ρυθμούς, χωρίς τις απότομες εναλλαγές ταχύτητας που χαρακτηρίζουν τον υπόλοιπο δίσκο. Θα μπορούσε κάποιος να το χαρακτηρίσει και κομμάτι-γέφυρα ανάμεσα στον πιο “κλασικό” ήχο του “Master of Puppets” και στην πιο progressive κατεύθυνση που θα ακολουθούσε το υπόλοιπο album.
6) “The Frayed Ends of Sanity” 07:43
Ξεκινά με ένα απόσπασμα από το “March of the Winkies”, θέμα από την ταινία “The Wizard of Oz” (1939). Στιχουργικά πραγματεύεται την κατάρρευση της πνευματική υγείας. Μουσικά έχει κάποιες πανέμορφες αρμονίες που έγιναν σήμα κατατεθέν του δίσκου και των METALLICA. Ακούμε μάλιστα τον Kirk Hammett σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά σόλο του δίσκου.
5) “To Live Is to Die” 09:48
Αναμφίβολα η πιο συναισθηματική στιγμή του δίσκου. Ένα σχεδόν εξ ολοκλήρου instrumental κομμάτι, ο απόλυτος φόρος τιμής στον αδικοχαμένο Cliff Burton, το οποίο βασίζεται σε ένα riff του που προερχόταν από τα sessions του “Master of Puppets”. Οι λιγοστοί στίχοι αποδίδονται στον ίδιο τον Burton στο booklet του άλμπουμ. Σχεδόν δέκα λεπτά χωρίς φωνητικά, και παρ’ όλα αυτά δεν κουράζει, με την μελαγχολική του αρμονία στη μέση να μαγεύει.
4) “Dyers Eve” 05:13
Το πιο γρήγορο και τεχνικό κομμάτι του δίσκου, το οποίο μάλιστα τον κλείνει. Στιχουργικά είναι ένα ξέσπασμα προς τους γονείς και πιο συγκεκριμένα για την υπερπροστασία την που μπορεί να έχουν ως προς τα παιδιά τους και τι πόνο μπορεί αυτό να προκαλέσει στα ίδια τα παιδιά. Ένα ισχυρά αυτοβιογραφικό κομμάτι για τον ίδιο τον Hetfield, δεδομένης της ανατροφής του από γονείς Christian Scientists (μια θρησκευτική αίρεση που απαγορεύει την ιατρική περίθαλψη), κάτι που στοίχισε στον ίδιο τη μητέρα του σε μικρή ηλικία. Παρά τη δημοφιλία του σήμερα, παίχτηκε live για πρώτη φορά μόλις το 2004, δεκαέξι ολόκληρα χρόνια μετά την κυκλοφορία του.
3) “…and Justice for All” 09:45
Το ομώνυμο κομμάτι είναι και το θεματικό επίκεντρο ολόκληρου του δίσκου. Τα αποσιωπητικά πριν τον τίτλο δεν είναι τυχαία μιας και παραπέμπουν στο “Pledge of Allegiance”, τον αμερικανικό όρκο πίστης, του οποίου αποτελούν το τελευταίο κομμάτι της φράσης. Το κομμάτι αναφέρεται πάνω στη διαφθορά ενός δικαστικού συστήματος που υπόσχεται δικαιοσύνη “για όλους” αλλά σπάνια την παραδίδει, ιδέα που αντικατοπτρίζεται και στο εξώφυλλο, με το άγαλμα της θεάς Δικαιοσύνης να καταρρέει. Εννιά λεπτά ανόθευτης μαγείας!
2) “Blackened” 06:42
Το πρώτο κομμάτι που γράφτηκε για το άλμπουμ, και είναι μάλιστα και το εναρκτήριο. Το κεντρικό riff ανήκει στον Jason Newsted και είναι η μοναδική επίσημη συνθετική του συνεισφορά στο δίσκο. Όταν το παρουσίασε στους Hetfield και Ulrich αυτοί το λάτρεψαν αμέσως. Στιχουργικά, το κομμάτι ασχολείται με την περιβαλλοντική κατάρρευση και τον πυρηνικό χειμώνα, ενώ μουσικά είναι ένα από τα πιο ολοκληρωμένα συνθετικά κομμάτι που έχει γράψει ποτέ η μπάντα.
1) “One” 07:26
Τώρα ότι και να γράψω για αυτό το κομμάτι είναι λίγο. Βασισμένο στο αντιπολεμικό μυθιστόρημα “Johnny Got His Gun” (1938) του Dalton Trumbo. Αφηγείται την ιστορία ενός στρατιώτη που χάνει τα άκρα του, την όρασή του, την ακοή και τη λαλιά του σε μια έκρηξη, μέσα σε ένα ναρκοπέδιο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και βρίσκεται παγιδευμένος στο ίδιο του το σώμα, ανήμπορος να μιλήσει ή να κουνηθεί. Η μπάντα απέκτησε τα δικαιώματα της ομότιτλης ταινίας του 1971 για να χρησιμοποιήσει αποσπάσματά της στο πρώτο τους video clip, απόφαση που άλλαξε εντελώς την πορεία της καριέρας τους, μιας και κέρδισαν εξαιρετικά πολύ airtime στο MTV. Μουσικά, ξεκινά σχεδόν σαν μπαλάντα και καταλήγει σε thrash ορυμαγδό, όπου ακούμε ένα από τα πιο διάσημα περάσματα drums στην ιστορία του metal. Η μπάντα παραλίγο να κερδίσει το βραβείο Grammy το 1989, το οποίο έχασε τελικά από τους JETHRO TULL. Όταν τρία χρόνια αργότερα τελικά κέρδισε το βραβείο για το “Black Album”, ο Ulrich ευχαρίστησε πρώτα απ’ όλους τους JETHRO TULL, που δεν είχαν βγάλει δίσκο εκείνη τη χρονιά…
Θανάσης Μπόγρης
