Στις δώδεκα του Σεπτέμβρη, οι ANGRA θα εμφανιστούν ως οι μεγάλοι headliners του Rock Hard Festival στην Αθήνα παίζοντας, ανάμεσα σε άλλα, ολόκληρο το θρυλικό “Holy land”. Το άλμπουμ βγήκε το 1996, σε μια περίοδο καμπής για την heavy metal μουσική και όταν το power και progressive metal είχαν ξεκάθαρους ηγέτες με γκρουπ όπως τους STRATOVARIUS και φυσικά τους DREAM THEATER. Το ντεμπούτο των Βραζιλιάνων ήταν ένα δυνατό και πραγματικά αξιοπρόσεχτο δείγμα power metal εκτός Ευρώπης. Το “Holy land” όμως άλλαξε εντελώς τον μουσικό χάρτη. Ένα άλμπουμ που συνδυάζει άψογα τους δύο πυλώνες του power και prog metal με λυρισμό, δυναμισμό και μελωδία αλλά και μια μοναδική συνιστώσα: την ethnic μουσική της Βραζιλίας. Προφανώς οι ANGRA δεν ήταν οι πρώτοι που το έκαναν αφού προηγούνται οι SEPULTURA. Όπως οι συμπατριώτες τους όμως, η μπάντα του Kiko Loureiro και Andre Matos εισήγαγαν τους παραδοσιακούς ήχους και τις φόρμες της Βραζιλίας όχι σαν ένα εξωτικό καρύκευμα για δυτικούς ακροατές αλλά σαν ένα αυθεντικό δείγμα μιας τοπικής κουλτούρας που δένει άρτια και με απρόσμενα αποτελέσματα με το power/progressive. Το αποτέλεσμα ήταν ένα άλμπουμ που άλλαξε τα δεδομένα και χάραξε έναν καινούργιο δρόμο για το εκκολαπτόμενο γκρουπ που θα το κάνει να ξεχωρίσει από τα άλλα της εποχής και μέσα στα 00s. Προετοιμάζοντας όμως για το κείμενο αυτό, θυμήθηκα πως οι ANGRA δεν είναι μόνο το “Holy land” και δεν είναι μόνο το γκρουπ που εισήγαγε τον μοναδικό Andre Matos, αλλά ένα συγκρότημα με διαφορετικές φάσεις, διαφορετικά line-up και ηχοχρώματα. Είχα έτσι την ευκαιρία να εξερευνήσω εκ νέου τα άλμπουμ με τον αγαπημένο μου από τους RHAPSODY/RHAPSODY OF FIRE Fabio Lione και να φτάσω μέχρι το 2023 καλύπτοντας 27 χρόνια καριέρας και δέκα στο σύνολο άλμπουμ.
The ANGRA discography countdown:
- “Aqua” (2010)
Ας πω αρχικά πως οι ANGRA, μέχρι τώρα, δεν έχουν κυκλοφορήσει ούτε έναν πραγματικά κακό δίσκο. Το έβδομο ωστόσο άλμπουμ και τέταρτο με τον Edu Falaschi στο μικρόφωνο είναι ειλικρινά μετριότατο. Αν βέβαια μιλούσαμε για το ντεμπούτο ας πούμε ενός άλλου γκρουπ, μπορεί και να είχα μια διαφορετική αντίδραση στο άκουσμα του “Aqua” αλλά από το γκρουπ του Kiko Loureiro προσδοκώ κάτι παραπάνω από ένα συνηθισμένο power metal άλμπουμ. Το εναρκτήριο “Arising thunder” για παράδειγμα είναι ένα καλό power metal κομμάτι που δανείζεται όμως υπερβολικά από το “Eagle fly free” των HELLOWEEN. Η συνέχεια μαρτυρά ένα κουρασμένο γκρουπ που προσπαθεί να ακολουθήσει την πεπατημένη που εκείνο δημιούργησε αλλά με αμηχανία. Το χειρότερο, και πιο λυπητερό στην ιστορία μας, είναι πως ο Falaschi, ένας τρομερός τραγουδιστής και εξαιρετικός αντικαταστάτης για τον Andre Matos, είχε αρχίσει να χάνει τη φωνή του εξαιτίας της παλινδρόμησης στομάχου – μια κατάρα για τραγουδιστές. δυστυχώς η φωνή του ακούγεται κουρασμένη στο άλμπουμ αυτό και η κούραση ήταν μάλλον γενικευμένη. Επιπλέον, υπήρχαν τριγμοί μεταξύ των μελών και σοβαρά θέματα με τον μάνατζερ τους, θέματα που οδήγησαν σε ένα προσωρινό διάλλειμα. Η αναγκαία αναγέννηση θα έρθει με τον ακόλουθο του “Aqua” που για τώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση.
Highlight του δίσκου: “Arising thunder”
- “Aurora consurgens” (2006)
Στο έκτο άλμπουμ των ANGRA και τρίτο κατά σειρά με τον Edu Falaschi συναντάμε και την αρχή των θεμάτων του τελευταίου καθώς η φωνή του δεν ηχεί καθόλου όπως στα δύο άλμπουμ που τον έγειραν στη συνείδηση μας. Το “Aurora consurgens” είναι ένα καλό power metal άλμπουμ που γέρνει λιγότερο στην progressive μεριά με τα ethnic στοιχεία να ακούγονται ολοένα και πιο παράταιρα χωρίς να δένουν άρτια με το σύνολο. Υπάρχουν κάποια δυνατά σημεία αλλά σαν σύνολο το άλμπουμ περνά χωρίς να μου προκαλεί έναν ενθουσιασμό και έκπληξη. Η έκπληξη και ο κάποιος πειραματισμός ήταν εχέγγυα των ANGRA αλλά εδώ δυσκολεύομαι να την βρω. Αν όμως ψάχνετε για ένα μελωδικό και δυναμικό power άλμπουμ θα το βρείτε στο “Aurora consurgens”. Αν βρίσκεται τόσο χαμηλά, αυτό είναι προφανώς γιατί οι ANGRA έχουν βγάλει άλλα πολύ πιο σπουδαία άλμπουμ.
Highlight του δίσκου: “The voice commanding you”
- “Omni”
Πάμε τώρα στο όγδοο άλμπουμ των ANGRA και δεύτερο με τον Fabio Lione στα φωνητικά. Παρεμπιπτόντως, πόσο εξαιρετικός ήταν ο Ιταλός εδώ δείχνοντας πως μπορεί να τραγουδά μ’ ένα ύφος μακριά από το οπερατικό που μας είχε μάθει με τους RHAPSODY; Τα τρία άλμπουμ με τον Lione είναι πολύ καλά κατ εμέ αλλά προφανώς υπάρχουν άλλα που αναγκαστικά τοποθετούν το “Omni” στην όγδοη θέση, χωρίς να είναι αδιάφορο. Τα πιο power κομμάτια είναι απρόσμενα σκοτεινά και δυνατά χωρίς να χάνουν σε δυναμισμό και μελωδία. Απόδειξη τα “Light of transcendence”, “Time travellers” και το τραχύ “War horns”. Το “Black widow’s web” με την guest συμμετοχή της Alissa White-Gluz είναι η μοναδική αστοχία του δίσκου και θα μπορούσε να απουσιάζει. Στο “Caveman” (όχι και ιδιαίτερα επιτυχημένος τίτλος), το βραζιλιάνικο στοιχείο επιστρέφει και δένει άψογα ενώ στο “Magic mirror” το λυρικό prog επίσης δένει καλά με το power σύνολο. Ο Lione κάνει τρομερή δουλειά δείχνοντας το εύρος της φωνής του και των ερμηνευτικών ικανοτήτων του με τα οπερετικά και ψιλά μέρη και τα πιο τραχύ μπάσα.
Highlight του δίσκου: “Caveman”
- “Secret garden” (2014)
Με το άκουσμα του εναρκτήριου “Newborn me” καταλαβαίνεις πως το συγκρότημα έχει όντως αναγεννηθεί με μια γενναία δήλωση στο παρόν, χωρίς να αναμασά το παρελθόν του. Αλλαγές έχουμε και στα τύμπανα με την εισαγωγή του εξαιρετικού Bruno Valverde, τρίτου κατά σειρά. Ο ήχος είναι μοντέρνος και η σύνθεση εξίσου μοντέρνα, τόσο power/progressive όσο και μοντέρνο metal, χαμηλά κουρδισμένο και τραχύ αλλά απολύτως αντιπροσωπευτικό των ANGRA που αγαπήσαμε. Το “Secret garden” δεν υποφέρει από τον κατακερματισμό των ειδών με μερικά progressive, μερικά power και ethnic κομμάτια, αλλά τουναντίον, ένα σύνολο άρτιο και, για πολλοστή φορά, μοντέρνο αλλά και πειραματικό. Το πείραμα δεν πετυχαίνει πάντοτε αλλά εδώ έκατσε μια χαρά. Η μόνη μου ένσταση είναι ο Rafael Bittencourt στα lead φωνητικά σε τέσσερα κομμάτια.
Highlight του δίσκου: “Newborn me”
- “Fireworks” (1998)
Σε λένε ANGRA, έχεις κυκλοφορήσει δύο αριστουργήματα και προσπαθείς να γράψεις τον ακόλουθο του “Holy land”. Και εγένετο “Fireworks”, ο πρώτος δίσκος του γκρουπ που δίχασε κοινό και κριτικούς αφού είναι ιδιαίτερα πειραματικός, διαφορετικός από τους δύο προκατόχους και με μια όχι και τόσο καλή παραγωγή από τον σπουδαίο Chris Tsangarides που χαντακώνει τις, κατ εμέ, πολύ καλές συνθέσεις του άλμπουμ (για περισσότερα πάνω στον διχασμό, δείτε εδώ το through different eyes που έκανα με τον Σάκη Φράγκο). Επιπλέον, μετά την κυκλοφορία του “Holy live”, ο Andre Matos είχε αρχίσει να απομακρύνεται από το γκρουπ και να συγκρούεται με τους συμπαίχτες του, δηλώνοντας πως ήθελε να κάνει ένα διάλλειμα και να επιστρέψει στο πρώτο του συγκρότημα, τους VIRGO, μαζί με τον Sascha Paeth. Οι υπόλοιποι τότε άρχισαν ήδη να προβάρουν με τον Edu Falaschi ως πιθανό αντικαταστάτη. Μια συνάντηση με την δισκογραφική κάπως βελτίωσε την κατάσταση αλλά ο Matos είχε ήδη το ένα πόδι στην εξώπορτα. Τα προβλήματα αυτά ακούγονται στο “Fireworks”. Έχω ωστόσο μια πολύ στενή σχέση με τον τρίτο δίσκο των Βραζιλιάνων μιας και ήταν ο πρώτος που βίωσα σε πραγματικό χρόνο και που άκουγα φανατικά. Το σύμπαν του “Holy land” υπάρχει και εδώ αλλά σίγουρα δεν είναι το ίδιο και ο πειραματισμός σε κομμάτια όπως το “Paradise” δικαιολογημένα ξένισε αρκετό κόσμο. Ακούγοντας όμως το “Fireworks” σήμερα, ομολογώ πως τα κυριότερα προβλήματα είναι η κάπως κουρασμένη ερμηνεία του Matos και η μίξη του Tsangarides.
Highlight του δίσκου: “Metal Icarus”
- “Cycles of pain” (2023)
Πάμε πάλι πίσω στη Mark III περίοδο με τον Fabio Lione και το “Cycles of pain” το πρώτο υπό την επωνυμία της Atomic Fire και, το καλύτερο, πιστεύω, άλμπουμ με τον Ιταλό στο μικρόφωνο. Το άλμπουμ ανοίγει με ένα intro που μας πάει σε έναν power metal δυναμίτη με το “Ride into the storm” όπως μας είχαν συνηθίσει μέχρι τώρα οι ANGRA. Μελωδία, ένταση, επικό συναίσθημα και ταχύτητα, όλα ενώνονται τέλεια. Η συνέχεια είναι εξίσου καλή με το “Dead man on display” που θυμίζει παλιές καλές εποχές. Στη συνέχεια το progressive και ethnic στοιχείο κάνουν μια γενναία εμφάνιση και δένουν άψογα με τον Lione να συγκινεί λες και ήταν πάντοτε ο τραγουδιστής του γκρουπ. Ο λυρισμός είναι διάχυτος στα “Vida seca” και στο ομώνυμο κομμάτι ενώ στο “Faithless sanctuary” οι ANGRA μας δείχνουν γιατί είναι μια μοναδική μπάντα με τη μίξη του prog/etnic ήχου. Ο ήχος παραμένει μοντέρνος, τραχύς κοιτώντας στο μέλλον… αλλά τώρα το μέλλον είναι και πάλι αβέβαιο μιας και ο Lione αποχώρησε και στη θέση του έχουμε τον Alirio Netto.
Highlight του δίσκου: “Faithless sanctuary”
- “Temple of shadows” (2004)
Power metal ΔΥΝΑΜΙΤΗΣ. Το “Temple of shadows” είναι αναμφίβολα το πιο γρήγορο και δυνατό άλμπουμ στην ιστορία των ANGRA. Εδώ έχουμε και power metal θηρία σε guest εμφανίσεις στα φωνητικά, τους Kai Hansen και Hansi Kursch στα “Temple of hate” και “Winds of destination” αντίστοιχα. Θέλετε καμιά άλλη απόδειξη πως μιλάμε για power metal δυναμίτη; Προφανώς και υπάρχουν διάσπαρτα τα πιο prog λυρικά κομμάτια όπως το “Wishing well” αλλά ειλικρινά όταν έχεις power metal ύμνους εδώ που κοιτάζουν κατάματα τα μεγαθήρια του είδους που προηγήθηκαν των ANGRA, τι άλλο θες; Το “Shadow hunter” σίγουρα ξεχωρίζει για την κλασσική κιθάρα και τους ethnic ρυθμούς, παρομοίως και το πιο απαλό “No pain for the dead”. Ο Falaschi στα lead φωνητικά είναι συγκλονιστικός και, ακούγοντας το “Temple of shadows” σήμερα, είναι θλιβερό να συμπεραίνεις πως αυτός ο τόσο εξαιρετικός τραγουδιστής υπέστη τόση φθορά.
Highlight του δίσκου: “Winds of destination”
- “Rebirth” (2001)
Αυτό που λέει ο τίτλος. Ύστερα από το, κατά γενική ομολογία, αμήχανο “Fireworks” και την αναπόφευκτη αποχώρηση του Andre Matos (που θα κυκλοφορήσει με τους SHAMAN το αριστούργημα “Ritual” την ίδια περίπου περίοδο), οι Loureiro, Bittencourt και Andreoli παίρνουν στα ντραμς το θηρίο Aquiles Priester και τον Edu Falaschi στα φωνητικά και βγάζουν τον δίσκο που έμελε να επαναλάβει με απρόσμενα καλό αποτέλεσμα τη συνταγή του “Holy land”. Το “Rebirth” ήταν μια σημαντική καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία με τον διεθνή τύπο να το εξαίρει στα καλύτερα της χρονιάς, ακόμα και του είδους. Το live άλμπουμ που ακολούθησε μαρτυρούσε ένα γκρουπ στα ντουζένια του που ανακάλυψε εκ νέου μια χαμένη ενέργεια και έμπνευση. Όλα όσα έκαναν τους ANGRA αυτό που ήταν και είναι ακόμα με τον συνδυασμό “Angels cry”/”Holy land” τα βρίσκουμε εδώ σε τέλεια σύζευξη ακόμα και αν δεν φτάνει προφανώς εκείνα τα άλμπουμ.
Highlight του δίσκου: “Nova era”
- “Angels cry” (1993)
Το σπουδαίο ντεμπούτο των ANGRA ήταν μια γερμανική υπόθεση. Ηχογραφήθηκε στο στούντιο των GAMMA RAY στο Αμβούργο με συμμετοχές στα τύμπανα από τους Thomas Nack (GAMMA RAY, IRON SAVIOR), Alex Holzwarth (SIEGES EVEN, PARADOX, RHAPSODY OF FIRE), Dirk Schlächter (GAMMA RAY) στο μπάσο και φυσικά από τον Kai Hansen στη κιθάρα. Το “Angles cry” προφανώς και είναι ένα power metal άλμπουμ που δανείζεται από την γερμανική και εν γένει euro power σκηνή. Αλλά το γκρουπ κάνει την έκπληξη προερχόμενο από την Λατινική Αμερική, ανοίγοντας πόρτες σε μελλοντικές μπάντες από την ήπειρο. Το άλμπουμ μέχρι και σήμερα διατηρείται στις συνειδήσεις πολλών (όπως μαρτυρούν και οι ακροάσεις στο Spotify) χάρη στην μαγική εκείνη διασκευή στο “Wuthering heights” της Kate Bush όπου ο Andre Matos επιδείκνυε το μοναδικό εύρος της αγγελικής του φωνής. Ένας πραγματικά σπουδαίος και διαχρονικός power metal δίσκος που έθεσε τα θεμέλια για το αριστούργημα που θα ερχόταν τρία χρόνια μετά.
Highlight του δίσκου: “Carry on”
- “Holy land” (1996)
Προφανώς και δεν θέλει σκέψη πιο άλμπουμ θα βρεθεί στη πρώτη θέση. Το “Holy land” αποτελεί μαζί με το “Tyranny” των SHADOW GALLERY δύο από τις άπιαστες κορυφές στον χώρο του power/progressive στα 90s για την εφευρετικότητα, τόλμη και για το μεγαλόπνοο concept που δένει με τις τρομερές φιλοδοξίες στη σύνθεση. Ύστερα από την επιτυχία του “Angels cry”, και τώρα με τον Ricardo Confessori επισήμως στα τύμπανα, η μπάντα κλείστηκε στο στούντιο τους στο Tapirai της Βραζιλίας και έγραψαν έναν δίσκο που αναμείγνυε αφρό-βραζιλιάνικους ρυθμούς και ήχους με το power metal, κάνοντας ανάγλυφο το concept τους πάνω στην ανακάλυψη της Βραζιλίας τον 16ο αιώνα από τους Ευρωπαίους αποίκους. Ανοίγοντας το βιβλιαράκι του CD, μάλιστα, βλέπει κανείς έναν χάρτη του 15ου αιώνα. Και οι ANGRA έτσι εδραίωσαν ένα νέο είδος που διεύρυνε τα σύνορα του συμφωνικού power progressive δημιουργώντας μια νέα επαναστατική σχολή. Θα θυμάμαι για πάντα το “Holy land”, που το ανακάλυψα το 1997, ως το άλμπουμ που έπαιζε συνεχώς στο walkman και το “Carolina IV” ως το τραγούδι που με σημάδεψε για πάντα.
Highlight του δίσκου: “Carolina IV”
Φίλιππος Φίλης
