Οι Σουηδοί ηγέτες του μελωδικού hard rock ήχου, EUROPE, κυκλοφορούν το νέο, δωδέκατο άλμπουμ τους, με τίτλο “Come this madness” και η συντακτική ομάδα του Rock Hard το άκουσε και γράφει την άποψή της.
Ξεκινάμε με τα βασικά. Αν πιστεύετε ότι οι EUROPE είναι ένα συγκρότημα “one-hit wonder”, σας έχω νέα. Σταματήστε να διαβάζετε τώρα και πηγαίνετε σε κάποιο από τα υπόλοιπα ενδιαφέροντα κείμενα που υπάρχουν στο Rock Hard. Πάμε να συνεχίσουμε τώρα όσοι απομείναμε.
Από το “Start from the dark”, όταν και επανασυνδέθηκαν με κρότο (το θεωρώ από τα κορυφαία άλμπουμ επανασύνδεσης, με ήχο μοντέρνο για την εποχή και σε καμία των περιπτώσεων δεν προσπαθούσε να κοπιάρει τον ήχο των 80s, όπου και είχαν τεράστια επιτυχία) μέχρι και σήμερα, δισκογραφούν -έστω και με κενό 9 ετών όπως στην περίπτωσή μας- και οι δουλειές που βγάζουν είναι τουλάχιστον καλές, μέχρι και πάρα πολύ καλές.
Οι δύο προηγούμενοι δίσκοι, “War of kings” και “Walk the earth”, ήταν πολύ καλοί, ίσως όμως λίγο παραπάνω 70s απ’ όσο θα επιθυμούσα (δίχως όμως και να με χαλάει). Το “Come this madness”, είναι πιο … EUROPE θα έλεγα. Δίχως να έχουν εξαλείψει τα 70s, καταφέρνουν να βγάλουν ένα άλμπουμ που μπορεί να ακουστεί απ’ όλους!
Άκουσα γκρίνιες όταν είχε βγει το πρώτο single, “One on one”… Επειδή είχε τον Peter Stormare μόνο στο video και δεν φαινόταν στο πλάνο το συγκρότημα. Μα ακριβώς αυτό είναι οι EUROPE. Το κάνουν, επειδή μπορούν! Όπως μπορούσαν να εμφανιστούν στο Sweden Rock Festival ως πρώτη μπάντα στο billing στη μικρή σκηνή, έχοντας ένα τεράστιο ερωτηματικό στο πανό που την κάλυπτε προτού εμφανιστούν. Διότι δεν νομίζω να έχει κανείς θέμα με το πώς κρατιούνται ο Joey Tempest με την παρέα του… Αν μου βρείτε πολλούς 60+ σε αυτήν την κατάσταση, σας βγάζω το καπέλο…
Να επιστρέψω όμως στο “One on one”, το οποίο είχε ένα riff παιγμένο στο μπάσο από τον John Leven, που είναι ο ορισμούς του groove και οδηγεί ένα απίστευτο τραγούδι. Και αν «χάλασε» κάποιους αυτό, το “The cult of ignorance” είναι ΚΛΑΣΙΚΟΣ EUROPE ύμνος δίχως δεύτερη κουβέντα. Για να μην το πάμε όμως track by track, επειδή ακολουθούν και οι απόψεις κι άλλων συναδέλφων, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα άκουγα κάτι καλύτερο από τους EUROPE στο “Come this madness”. Από το μελωδικό, ταξιδιάρικο hard rockάδικο “Takin’ it back”, στο πιο 70s hard rock, με τις τρομερές μελωδίες “Scandinavian eyes”. Από την υπέρτατη μπαλάντα “This time of year” (ΑΝΑΤΡΙΧΙΑΣΤΙΚΟ τραγούδι), στο «ανατολίτικο» “Nothing can follow me” που κλείνει τον δίσκο με ασύλληπτο τρόπο.
Θα μπορούσα να αναφέρω ολόκληρο το tracklisting, αφού το “Come this madness” έχει μονοπωλήσει τα ακούσματά μου σχεδόν 2 μήνες τώρα και δεν έχει ξεθωριάσει ούτε στο ελάχιστο. Αν είχα ένα παράπονο είναι το “In the absence of grace”. Γιατί στο καλό το κρατήσατε ρε παιδιά μόνο στο 1.26 ενώ θα μπορούσε να είναι ένα από τα καλύτερα τραγούδια που έχετε συνθέσει; Το ακούω, το ξανακούω και δεν χορταίνω… Αδιανόητη, αλλά μικρή σε διάρκεια σύνθεση…
Κατά τ’ άλλα; Τι να λέμε… Από τους κορυφαίους hard rock δίσκων των πολλών τελευταίων ετών και σίγουρα στην πεντάδα των αγαπημένων μου, για φέτος. Δεν έχω λόγια…
9 / 10
Σάκης Φράγκος
Μοιάζει σαν χθες, όταν οι EUROPE συστήθηκαν στο ευρύτερο μουσικό κοινό με το πασίγνωστο “The final countdown” κάνοντας τεράστια επιτυχία σε όλες τις γωνιές του πλανήτη. Τέσσερις δεκαετίες μετά, το συγκρότημα όχι απλά συνεχίζει το ταξίδι του, αλλά διαπρέπει με εξαιρετικές δισκογραφικές δουλειές, δείγμα του ταλέντου των Σκανδιναβών rockers αλλά και της αστείρευτης ενέργειας που έχουν. Υπάρχει ωστόσο ένα παράπονο από τους φίλους τους συγκροτήματος και δεν είναι άλλο πως έχουν απομακρυνθεί από το γνωστό μελωδικό τους στυλ, υιοθετώντας είτε μοντέρνο είτε πιο κλασσικό ροκ ύφος στις συνθέσεις του. Το “Come this madness” έρχεται να βάλει τέλος διθυραμβικά στο παράπονο αυτό. Οι EUROPE βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε αυτό που τους μάθαμε και τους αγαπήσαμε, έναν ήχο που τους αντιπροσωπεύει πιο πολύ από κάθε άλλη κυκλοφορία μετά την επανένωση τους.
Θα ξεκινήσω την παρουσίαση λέγοντας πως είναι η πρώτη φορά που το συγκρότημα είναι τόσο γενναιόδωρο ως προς την κυκλοφορία singles. Πριν από την επίσημη κυκλοφορία του δίσκου, έχουμε ήδη τέσσερα singles. Με την πρώτη ακρόαση καταλαβαίνεις και το γιατί, το συγκρότημα δείχνει τρομερή αυτοπεποίθηση και σιγουριά για την δουλειά του. Τα τέσσερα singles, είναι όλα εξαιρετικά αλλά αυτό που ξεχωρίζει είναι το “Scandinavian eyes” με ένα κλασσικό hard rock riff που συνδυάζεται με έξοχη μελωδία, δείγμα κατατεθέν του Σουηδικού ήχου.
Ένα από τα πράγματα που επίσης ξεχωρίζει είναι ότι τα riffs έχουν μια “σκληράδα” που μου είχε λείψει στον ήχο των EUROPE. Το ομώνυμο τραγούδι έχει μια από τις πιο δυνατές εισαγωγές από εποχής “Wings of tomorrow” με τον John Norum να δίνει ρέστα στην κιθάρα! Και δεν είναι το μόνο κομμάτι που συμβαίνει αυτό, ο δίσκος είναι γεμάτος από “σκληρά” riffs όπως στο “The devil’s back” όπου οι φίλοι των EUROPE θα αναγνωρίσουν το συγκρότημα των 80s ή και το δεύτερο single, “The cult of ignorance” όπου υπάρχει ένας εξαιρετικά ισορροπημένος hard rock ήχος.
Ασφαλώς υπάρχουν και κάποιες συνθέσεις που έχουν βάση κυρίως στα τρία προηγούμενα άλμπουμ. Το “In a different world” θα έλεγες πως είναι βγαλμένο από το “War of kings” έχοντας ένα μέτριο ρυθμό και πιο κλασσικό ήχο, ενώ το “Nothing can follow this” με το oriental στοιχείο θυμίζει κάτι μεταξύ “Firebox” και “The siege”.
Στον δίσκο αναμφίβολα δεν έχουμε “μόνο EUROPE” καθώς το συγκρότημα ποτέ δεν έκρυψε τον ήχο που τα μέλη του λάτρεψαν στο παρελθόν. Στα “The angels have flown” και “One on one”, ακούς ξεκάθαρα riffs που παραπέμπουν σε ήχο των 70s, ακόμη και στα φωνητικά, με τον Joey Tempest να θυμίζει κάποια από τα ινδάλματα του όπως τον David Bowie. Παρόλα αυτά, όλες οι συνθέσεις έχουν τον χαρακτήρα του συγκροτήματος και τολμώ να πω πως έχουμε τον “πιο EUROPE” δίσκο από την εποχή του “Out of this world”!
Όπως είθισται σε πολλά πράγματα στη ζωή, κρατάμε το καλύτερο για το τέλος. Θα ήθελα να κάνω ιδιαίτερη μνεία σε τρία τραγούδια. Το πρώτο είναι το “This time of year”, που μπορεί να μην είναι το αγαπημένο μου από τον δίσκο, αλλά τι απίστευτη μπαλάντα είναι αυτή; Δεν έχω ακούσει κάτι αντίστοιχο από το “Open your heart”. Τρομερά συναισθηματικό! Αμέσως μετά ξεχώρισα το “In the absence of grace”. Ένα τραγούδι με φωνητικά του Tempest όπως δεν τον έχουμε ακούσει ποτέ με τους EUROPE, και συνοδεία μόνο τα πλήκτρα του Mic Michaeli σε μια “χολιγουντιανή” ενορχήστρωση. Αν και μικρό σε διάρκεια είναι γεμάτο προβληματισμό και απόγνωση για το που πάμε ως κοινωνία. Εξαιρετικό! Τέλος, το “Takin’ iτ back”. Όταν ένα τραγούδι σε κάνει να συγκινηθείς και σε κάτι λιγότερο από τέσσερα λεπτά να ταξιδέψεις στις αναμνήσεις σαράντα ετών, τότε αποκτά ξεχωριστή θέση στη καρδιά σου. Μακράν το καλύτερο τραγούδι που μας έχει δώσει το συγκρότημα από τη δεκαετία του ’80. Οι EUROPE στα καλύτερά τους.
Αυτό που ξεχωρίζει κανείς στο “Come this madness” είναι πως όλα τα μέλη είναι απελευθερωμένα. O Norum μας δίνει τις καλύτερες κιθάρες από την εποχή του “Face the truth”, o Michaeli κυριολεκτικά λάμπει και βάζει την δική του σφραγίδα σε όλα τα τραγούδια, ο Ian Haugland και ο John Leven ακολουθούν και αυτοί δίνοντας το καλύτερο τους εαυτό. Ακόμη και ο Tempest που είναι ο εγκέφαλος του συγκροτήματος, τα δίνει όλα στα φωνητικά και πάει με σπασμένα φρένα, ενώ είναι από τις λίγες φορές που δίνει ίδια έμφαση στον στίχο και την μελωδία περνώντας ισχυρά μηνύματα. Αν βάλουμε στην εξίσωση και την καλύτερη ίσως παραγωγή που έχουμε σε δίσκο των EUROPE με το αποτέλεσμα να είναι απόλυτα ισορροπημένο και διαυγές, τότε ναι, τολμώ να πω πως μιλάμε για τον καλύτερο δίσκο τους από την εποχή του “Prisoners in paradise”.
Μετά από εννέα χρόνια αναμονής από την τελευταία τους κυκλοφορία δεν περίμενα πως οι EUROPE θα επέστρεφαν τόσο δυναμικά. Το συγκρότημα έχει αφήσει πίσω του τον πιο κλασσικό ήχο των προηγούμενων δύο δίσκων και πλέον γίνεται πιο μελωδικό, πιο δυνατό αλλά και πιο δημιουργικό από ποτέ. Είναι πραγματικά ένα σπάνιο δώρο να μπορούμε να τους απολαμβάνουμε με τέτοιες εξαιρετικές κυκλοφορίες. Το “Come this madness” δεν είναι απλά ένας δίσκος των EUROPE, είναι οι EUROPE που αγαπήσαμε και με τους οποίους μεγαλώσαμε, πιο ώριμοι από ποτέ.
9 / 10
Νίκος Ανδρέου
Πρέπει κάποια στιγμή να πούμε κάποιες αλήθειες για τους EUROPE οι οποίες δεν επηρεάζουν ούτε κατ’ελάχιστο την ανεκτίμητη προσφορά και παρακαταθήκη τους. Από την επανασύνδεση του 2004 και μετά οι Σουηδοί, προς τιμή τους, δεν «πάτησαν» πάνω στα πετυχημένα μονοπάτια της δεκαετίας του ‘80, ακολούθησαν την καρδιά τους και μας έχουν προσφέρει μέχρι σήμερα μερικούς πολύ αξιόλογους δίσκους. Μάλιστα, υπάρχουν και κάποιοι που γουστάρουν περισσότερο την ύστερη περίοδο από τα κλασικά χρόνια, ό,τι και αν σημαίνει αυτό… Προσωπικά, δεν έχω κρύψει ποτέ το θαυμασμό μου για τους δίσκους των τελευταίων 20 και πλέον χρόνων όπως δεν έχω κρύψει και την αδυναμία μου στην πενταετία 1986-1991.
Οι EUROPE κυκλοφορούν το “Come this madness” ύστερα από ένα δισκογραφικό κενό 9 χρόνων από το πολύ καλό “Walk the earth”. Για μία ακόμη φορά η…ώριμη εκδοχή των EUROPE είναι παρούσα με την απόδοση στο studio να είναι απίστευτη, την παραγωγή κρυστάλλινη, τις 70s επιρροές εύστοχα τοποθετημένες και τις συνθέσεις να είναι καλοδουλεμένες μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Όμως…ξανά κάτι λείπει. Τι εννοώ; Ο κόσμος που έχει στηρίξει όλες αυτές τις δεκαετίες τους EUROPE μπορεί να έχει μεγαλώσει μαζί τους αλλά ταυτόχρονα ξέρει πολύ καλά τι θέλει να ακούσει από αυτούς. Και η ειδοποιός διαφορά του “Come this madness”, σε σχέση με τα ύστερα άλμπουμ, ήταν ότι σου έδωσε την ψευδαίσθηση ότι θα μας πρόσφεραν απλόχερα κάτι τέτοιο. Από τη μία, οι δηλώσεις του Norum ότι ο δίσκος αυτός θα είναι πιο 80s και από την άλλη το δεύτερο single (“The cult of ignorance”) σκόρπισε ελπίδες στους die-hard fans της μπάντας οι οποίες αποδείχτηκαν φρούδες. Προσέξτε με: δεν υπονοώ ότι πρόκειται για έναν κακό δίσκο. Σε καμία περίπτωση. Ο δίσκος ακούγεται ευχάριστα και υπάρχουν 1-2 στιγμές (το προαναφερθέν single και το ομώνυμο κομμάτι) που θυμίζουν το ένδοξο παρελθόν. Το θέμα είναι όμως ότι οι ίδιοι οι EUROPE δεν θέλουν να πάνε εκεί…και ας έγινε χαμός με την κυκλοφορία του “The cult of ignorance” που είναι με διαφορά από τα καλύτερα τραγούδια που έχουν γράψει τα τελευταία 35 (τριανταπέντε, ολογράφως) χρόνια!
Το “Come this madness” είναι στα μάτια μου μία ακόμη χαμένη ευκαιρία για κάτι πραγματικά σπουδαίο από τους EUROPE. Είναι ένας καλός αλλά όχι εξαιρετικός δίσκος από τον οποίο σε λίγα χρόνια θα θυμόμαστε μονάχα 2 τραγούδια. Αυτή είναι η ταπεινή γνώμη ενός οπαδού της μπάντας.
6,5 / 10
Σάκης Νίκας
Περίπτωση EUROPE για σήμερα, μιας και η ώρα για το καινούργιο άλμπουμ των λατρεμένων μου Σουηδών είναι γεγονός. Οπότε άδραξα και εγώ την ευκαιρία να ακούσω και να γράψω 2-3 αράδες για το 12ο δισκογραφικό πόνημα τους που τιτλοφορείται ως ”Come this madness”.
Προτού όμως αρχίσω με τα του δίσκου, θέλω να επαναλάβω πως εκτιμώ και αγαπώ ιδιαίτερα τους EUROPE με τους οποίους γνωρίστηκα σε πολύ νεαρή ηλικία αρχικά με το τόσο κλασικό και τόσο δικό μας σε εισαγωγικά πάντα ”τιρινίνι” ελέω Eurobasket ’87 φυσικά σε πρώτη φάση. Εν συνεχεία βέβαια με το ”Rock the night” αλλά και το ”Carrie” που έπαιζαν ανηλεώς στο κραταιό τότε MTV. Κατόπιν βρέθηκα να ανακαλύπτω τα ”Wings of tomorrow” και ”Europe” στην δισκοθήκη ενός φίλου του πατέρα μου και κάπου εκεί πλέον ξεκινά η σχέση αγάπης μαζί τους. Το δε ”Final Countdown” αγοράστηκε σε βινύλιο από τον γράφοντα 2 φορές μιας και η πρώτη μου κόπια υπέστη ζημιά από λάθος κατά την μεταφορά του και έτσι αναγκάστηκα να το ξαναπάρω.
Ένα ακόμα πράγμα που θα ήθελα να αναφέρω σχετικά με τους Σουηδούς είναι το γενονός πως κατάφεραν μετά την προσωρινή τους διάλυση το 1992, να κάνουν ένα από τα κορυφαία comeback στην ιστορία του rock γενικότερα με το υπέροχο ”Start from the dark” το μακρινό 2004. Ένα άλμπουμ που κατ’ εμε αποτέλεσε μια πραγματική δήλωση, πως ξεκινάνε ξανά από το απόλυτο σκοτάδι με τους δικούς τους όμως πλέον μουσικούς όρους και κανόνες. Μη δίνοντας καμία σημασία στο πως θα τους ήθελαν δισκογραφικές, managers και κοινό να επιστρέψουν. Μακριά λοιπόν από το προηγηθέν ηχητικό παρελθόν τους, μακριά από το προηγηθέν τους image, τίμησαν και τιμούν το παρελθόν τους όμως προχώρησαν και αποφάσισαν πως θα παίξουν και θα παρουσιάσουν αυτό που εκείνοι ήθελαν. Κάτι που εξακολουθούν να κάνουν μέχρι σήμερα με εξαιρετική επιτυχία. Το εντυπωσιακό δε είναι πως με αυτό το comeback δεν άφησαν περιθώριο σε κανέναν να αμφισβητήσει την απόφαση τους και μάλιστα κατόρθωσαν να βρουν ακόμα περισσότερους υποστηρικτές και να χτίσουν ένα νέο κοινό που τους ακολούθησε με την νέα τους αυτή ταυτότητα.
Μετά από αυτόν τον κάπως μεγαλούτσικο πρόλογο για πάμε να δούμε τι ακούσαμε στο ”Come this madness”. Αρχικά λοιπόν να αναφερθώ στα 3 εξαιρετικά singles που έδωσαν στην κυκλοφορία. Πρώτο το εναρκτήριο τραγούδι του δίσκου ”One on one” που μπαίνει με ένα όμορφο ορχηστρικό άνοιγμα προτού εμφανιστεί ο Leven με μια εξαιρετική riff-άρα στο μπάσο για να μας βάλει αμέσως στο κλίμα του τραγουδιού αλλά αν με ρωτάτε και του δίσκου. Με το καλημέρα στα αγαπημένα από το άλμπουμ, υπέροχο σόλο Norum, πλήκτρα Michaeli για συμπαράσταση και hard rock διάθεση με πομπώδη τρόπο. Το δεύτερο είναι το ”The cult of ignorance” που είναι και το δεύτερο κομμάτι του άλμπουμ. Τραγούδι επίσης στα κορυφαία θα πω, ταμάμ για live εμφανίσεις με υπέροχο refrain και απίστευτα κολληματικές μελωδίες με τα πλήκτρα του Michaeli να αποπνέουν και μια 80s αύρα. Αλλά και υπέροχα στακάτο ρυθμό από το rhythm section των Leven και Haugland. Ενώ τα riffs και άλλη μια σολάρα από τον κύριο Norum ολοκληρώνουν τον θρίαμβο του τραγουδιού. Το τρίτο είναι το ”Scandinavian eyes” που που είναι επίσης κομματάρα και ένα από τα πιο DEEP PURPLE ύφους τραγούδια του άλμπουμ. Απίθανη εισαγωγή με ορχήστρα και εκπληκτικό μπάσιμο με έναν κολλητικό riff PURPLE meets Gary Moore από τον Norum. Ένα ακόμα τραγούδι που είναι γεννημένο για hit, κουπλέ αριστούργημα, σύντομη και to the point γέφυρα και refrain-αρα με πολυφωνίες να συνοδεύουν τον Tempest που δίνει ρέστα όπως και σε όλο το άλμπουμ άλλωστε. O Michaeli για μια ακόμη φορά τιμά τους DEEP PURPLE με ένα σύντομο αλλά υπέροχο solo στα πλήκτρα πριν ξαμοληθεί ο Norum για να ολοκληρώσει το σολάρισμα απλά λιτά και περιεκτικά χωρίς πολλές φανφάρες.
Έλα όμως που δεν είναι μόνο αυτά γιατί εδώ βάλτε στην εξίσωση και το ομώνυμο ”Come this madness” που εύκολα και αυτό το βάζεις στα κορυφαία. Σκοτεινό και σκληρό hard rock-αδικο riff με εξαιρετικά γέμισμα από τα πλήκτρα του Michaeli στο ίδιο σκοτεινό ύφος της κιθάρας του Norum. Βαρύ και δυναμικό rhythm section από Leven – Haugland. Με ένα απίθανο κατέβασμα στο μέσο πριν τα solos πάρε δώσε των Michaeli σε πλήκτρα και Norum σε κιθάρα αντίστοιχα. Αλλά να ξέρετε τα καλά πράγματα δεν σταματάνε εδώ καθώς το άλμπουμ τελικά είναι γεμάτο με εξαιρετικά τραγούδια. Οπότε θα πω πως το ”Takin’ it back” επίσης άνετα θα μπορούσε να είναι μια ακόμη hit-αρα και ένα από τα κορυφαία του άλμπουμ και όχι άδικά. Εκρηκτικό hard rock με δυναμική και φανταστική μελωδία που άνετα θα μπορούσε να έρχεται από το παρελθόν της μπάντας μεν αλλά με την σημερινή της νοοτροπία δε. Εξαιρετικό κουπλέ που οδηγεί σε μια υπέροχη γέφυρα και ένα refrain γεμάτο ένταση και δύναμη από τον Tempest. Συν ένα από τα πιο όμορφα και δυναμικά solos του Norum που για μια ακόμη φορά στα δικά μου αυτιά δείχνει την Moore επιρροή του. Επίσης και η 2άδα Leven και Haugland εδώ δίνει σεμινάριο στο rhythm section, δύναμη, γκάζι, σταματήματα όλα άριστα τοποθετημένα.
Απ’ το πάνω ράφι και το ”The devil’s back” με μια σχεδόν heavy βαριά εισαγωγή και ένα σκληρό και δυναμικό riff. Σκοτεινή νοοτροπία τραγουδιού με εξαιρετικό κουπλέ και χαμηλές από τον Tempest που οδηγούν σε μια προοδευτικά ανεβαστική γέφυρα πριν το πολύ δυναμικό και υπέροχο refrain με χορωδιακή συνοδεία. Το solo του Norum εδώ είναι σεμιναριακό από τα αγαπημένα μου στο άλμπουμ και έξοδος από αυτό με τα πλήκτρα του Michaeli υπέροχα όπως και σε όλο το κομμάτι όπου συνοδεύουν διακριτικά. Και όμως τα καλά δεν τελειώνουν εδώ μιας και το άλμπουμ τα αυτιά μου είναι σε γενικές γραμμές εξαιρετικό. Μπαλαντάρα φανταστική το ”This time of year”, που μας δείχνει πόσο συναίσθημα μπορεί να βγάλει τόσο Joey Tempest αλλά και όλο το γκρουπ σε ένα κομμάτι που η ταχύτητες κατεβαίνουν. Τα πλήκτρα και το πιάνο του Michaeli οδηγούν τα πάντα απ’ την αρχή και συνοδεύουν ιδανικά τον Tempest καθόλη την διάρκεια του κουπλέ, της γέφυρας και της κορύφωσης που έρχεται στο τόσο συναισθηματικό refrain του. Ο κύριος Norum δε μας προσφέρει μια τέρμα αισθαντική σολάρα για να βάλει και την δική του πινελιά στο όλο κομμάτι.
Άλλη μια κομματάρα είναι και η εξόδιος ακολουθία του δίσκου, που ξεκινάει με μια σύντομη εισαγωγή που φέρνει πολύ στο ”Tears of the dragon” του λατρεμένου Βρασίδα, όμως σύντομα η παλέτα ανοίγει με ένα πολύ δυναμικό riff στην κιθάρα από τον Norum που ακολουθείτε από ένα υπέροχο κατέβασμα σε ημιμπαλαντοειδή δεδομένα στο κουπλέ. Από εκεί και πέρα όλο το κομμάτι ανεβαίνει σε mid-tempo μέτρα και δίνει ένα από τα μεγαλύτερα και καλύτερα refrain του άλμπουμ. Με διάχυτη στο κλείσιμο του την ανατολίτικη RAINBOW – PURPLE αισθητική. Λατρεία σκέτη η γέφυρα κατέβασμα, πριν αλλά και μετά την ρομαντικού και ανατολίτικου ύφους σε στιγμές σολάρα του Norum, όπου τα πλήκτρα και τα δεύτερα φωνητικά που ακολουθούν τον Tempest κυριαρχούν. Όπως τελικά και το ”The angels have flown” όσο περισσότερο το ακούω τόσο πιο καλά μου κάθεται και με κερδίζει με τις PURPLE αναφορές του, μολονότι στα πρώτα ακούσματα δεν με ενθουσίασε και τόσο. Μοντέρνου ύφους hard rock ύφους riff και ανάλογη συνέχεια με το κουπλέ και τα συνοδευτικά και διακριτικά πλήκτρα στο background. Το πιο όμορφο όμως μέρος εδώ για μένα, είναι η γέφυρα που μαζί με το refrain του γυρίζουν το όλο στιλ του κομματιού σ’ ένα τόσο όμορφο και κλασικότροπο μοτίβο έχοντας και πολύ ωραία δεύτερα φωνητικά για μια ακόμη φορά όπως σε όλο το άλμπουμ άλλωστε για να είμαι ειλικρινής. Επίσης και εδώ στα συν είναι για μια ακόμη φορά το μελωδικότατο σολάρισμα του John Norum. Ίσως αυτό που δεν μου πολυκάθεται στο εν λόγω τραγούδι είναι το πολύ απότομο κλείσιμο του.
Μοναδικές στιγμές που εμένα τελικώς δεν με κέρδισαν στο άλμπουμ αυτό, είναι το ”In the absence of grace” που δεν είχε κάτι να μου πει στο μόλις ενάμιση λεπτό που διαρκεί μιας και ναι μεν έχει το πιάνο και την ορχήστρα για συνοδεία στον Tempest αλλά τελικώς δεν καταλήγει κάπου. Πιο πολύ θα έμοιαζε ως εισαγωγικό μέρος για κάποιο τραγούδι κάτι που όμως δεν ισχύει μιας και το ”The angels have flown” που ακολουθεί αυτού δεν έχει κάποια σύνδεση. Αλλά και το ”In a different world” που δεν θα το έλεγα επ’ ουδενί κακό ή μέτριο τραγούδι, απλά έχω την εντύπωση πως χάνει σε σχέση με τα υπόλοιπα τραγούδια του άλμπουμ που περιέγραψα πιο πάνω. Όμως θα είμαι ειλικρινής η μοντέρνα του αισθητική είναι αρκετά ενδιαφέρουσα όπως και το refrain του που είναι πολύ καλό. Το καλύτερο του όμως μέρος είναι το κατέβασμα στο μέσο και το χτίσιμο του σόλο που κάνει ο Norum.
Η παραγωγή του Tom Dalgety επίσης να πω ότι παίζει σημαντικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα μιας και χωρίς να καπελώνει κανέναν δίνει όγκο στο rhythm των Leven και Haugland προσθέτωντας έτσι ακόμα μεγαλύτερη ένταση και δυναμική στα τραγούδια του δίσκου. Άλλωστε μιλάμε για έναν πολύ έμπειρο και εξαίρετο παραγωγό που έχει δουλέψει με τους RAMMSTEIN, GHOST, OPETH, KILLING JOKE, CARPENTER BRUT, TRIBULATION και πολλούς ακόμα. Σε αυτό το μέρος να επισημάνουμε κιόλας πως μεγάλη και σημαντική είναι και η συμβολή στην μίξη του πασίγνωστου παραγωγού Mike Fraser, γνωστός και μια εξαιρετέος από δουλειές με AC/DC, VAN HALEN, METALLICA κ.α. Επίσης θα ήταν άδικο να μην δώσουμε και ένα credit στα υπέροχα δεύτερα φωνητικά του άλμπουμ που επωμίζεται ο πληκτράς Mic Michaeli, αλλά και 2 φιλαράκια της νεότερης γενιάς εκ Σουηδίας, ο κύριος Mikael Åkerfeldt, ηγέτης των OPETH αλλά και ο mastermind των GHOST, Tobias Forge που κάνει και ένα πιο έντονο περασματάκι στα φωνητικά του ”The devil’s back”.
Εν κατακλείδι λοιπόν θα πω ότι το ”Come this madness” είναι ένα πολύ γεμάτο, ώριμο και σοβαρό άλμπουμ. Ακριβώς όπως και η στιχουργική του προσέγγιση που είναι δείχνει έναν έντονο προβληματισμό για την πορεία και και την νοοτροπία που έχει αποκτήσει ο σύγχρονος κόσμος σήμερα. Άποψη μου τελικά στο τέλος της ημέρας είναι πως οι EUROPE σεβόμενοι και τιμώντας στο έπακρο το παρελθόν τους, 40 χρόνια άλλωστε από το μνημειώδες ”The final countdown” είναι αυτά που έκλεισαν φέτος, δεν μασάνε με τίποτα να προχωρήσουν με τον τρόπο που αυτοί πλέον έχουν επιλέξει και διαλέξει. Το καλύτερο δε είναι πως κερδίζουν ακόμα περισσότερους φίλους χωρίς να απογοητεύουν ή να χάνουν τους παλιούς και το ακόμα ωραιότερο επί του προκειμένου, πως με το 12ο αυτό δισκογραφικό τους πόνημα, θεωρώ πως κάνουν μια από τις 3 κορυφαίες δουλειές τους στην μετά ”Start from the dark” περίοδο. Οπότε απολύτως δίκαια τελικά πιστεύω πως το ”Come this madness” θα βρεθεί ψηλά στις λίστες της χρονιάς από πολύ κόσμο.
Ως βαθμός λατρείας και θαυμασμού σε αυτή την γκρουπάρα από εμένα θα είναι ένα…
9 / 10
Παναγιώτης “The unknown force” Γιώτας
Από το 2004 που ξαναγύρισαν οι EUROPE και το περίφημο “Start form the dark” είναι από τις ελάχιστες μπάντες που όρισαν και τίμισαν την έννοια του όρου reunion. Δεν το έκαναν απλά και μόνο για να τραβήξουν την προσοχή, να κάνουν απλά μια περιοδεία, ή να κάνουν μια αρπαχτή προς χάρη του ονόματος τους. Η μεγάλη διαφορά με την οποιαδήποτε άλλη μπάντα είναι ότι διατήρησαν αναλλοίωτη την σύνθεσή τους στο σύνολό της, αλλά κυρίως ότι επέκτειναν χωρίς φόβο και με τόλμη τα μουσικά τους σύνορα. Εντάχτηκαν στην νέα τους εποχή, έπαιξαν ότι αυτοί ήθελαν και όπως ήθελαν, εξελίχθηκαν, βούτηξαν στο παρελθόν της μουσικής μας και έγιναν πιο μοντέρνοι, αλλά ποτέ δεν έχασαν ούτε την βάση τους, ούτε τον πυρήνα των οπαδών τους. Έβγαλαν δίσκους που έδειξαν πως δεν επανήλθαν απλά και μόνο για να αναπαράγουν την πρώτη περίοδο τους, αλλά να την επεκτείνουν. Αυτό ο κόσμος το σεβάστηκε και το εκτίμησε, με αποτέλεσμα όχι μόνο να τους αγκαλιάσει αλλά και η μπάντα να κερδίσει πολλούς και πιο νέους οπαδούς. Για όλη αυτή την πορεία μετά το 2004, τους βγάζω το καπέλο σαν μια μπάντα που προχωρά, έχει λόγο να υπάρχει, να γράφει νέους δίσκους και τραγούδια με νόημα.
Εννέα ολόκληρα χρόνια μετα το “Walk the earth”, και έντεκα από το επικό “War of kings” έρχονται να μας δώσουν το “Come this madness”, και για ακόμα μια φορά να μας δείξουν ότι είναι μια από τις μπάντες των 80s που η τότε πορεία τους, μπορεί να μην ήταν τυχαία, αλλά σίγουρα είχαν πολλά περισσότερα πράγματα να μας δείξουν και να προσφέρουν. Το νέο τους άλμπουμ δεν είναι πολύπλοκο, δεν είναι δύσκολο, δεν είναι μπερδεμένο και πάνω απ’ όλα δεν είναι μια επίδειξη ικανοτήτων. Είναι μια έκθεση μουσικών ιδεών που δείχνει την εξέλιξη της μπάντας σε όλα τα επίπεδα, Η οποία υποστηρίζεται φανταστικά από την παραγωγή του Tom Dalgety και την μίξη του Mike Fraser. Μέχρι στιγμής, είχαμε πάρει μια δυνατή γεύση μέσα από τα singles “One on one”, “The cult of ignorance” με αυτό το εξαιρετικό AC/DC ριφ, το επιθετικό αλά PURPLE “Scandinavian eyes” (εδώ δεν «κλέβουν» λίγο τον Εθνικό ύμνο της Ρωσίας ή μόνο εμένα μου φαίνεται; ) και το ομώνυμο “Come this madness” που αποτυπώνει στο μέγιστο βαθμό το που έχουν φτάσει ως συγκρότημα. Μάλιστα, τα video clips των τραγουδιών κλέβουν την παράσταση, καθώς συμμετέχουν γνωστές προσωπικότητες, όπως ο ηθοποιός Peter Stormare, ο αστροναύτης Christer Fuglesang, ο τενίστας Stefan Edberg, καθώς και μέλη των THE HIVES και OPETH. Υπάρχουν όμως και άλλα τραγούδια εδώ! Υπάρχει πολύ μουσική πέρα από τα singles. Φανταστήκατε ποτέ πως οι EUROPE είχαν στο αίμα τους τον ήχο των URIAH HEEP; Ούτε εγώ. Αλλά το “The devil’s back” ακούγεται να έρχεται από αυτούς και τα seventies δημιουργήματα τους. Το “Nothing can follow this” έχει όλα τα χαρακτηριστικά της μπάντας, αλλά ακούγεται τόσο σύγχρονο που δεν μπορείς να μην παρατηρήσεις ότι η σύνδεση που υπάρχει με το παρελθόν είναι μόνο γιατί απλά δεν μπορεί κανείς να απαρνηθεί το DNA του. Σκέφτομαι το υπέροχο “This time of the year”… Θα μπορούσε να είναι ακόμα και σύνθεση των HELLOWEEN στο τελευταίο τους άλμπουμ, και πως θα ήταν με ένα ντουέτο Deris και Kiske… Και όμως το έχουν γράψει οι EUROPE! Πείτε μου, θα τολμούσαμε ποτέ να σκεφτούμε μια ηχητική σύνδεση μεταξύ των δύο αυτών συγκροτημάτων; Και όμως… Το “In a different world” είναι σκοτεινό, δυναμικό, μοντέρνο και με πιο blues επιρροές, αλλά έχει ένα solo από τον Norum εξαιρετικά συναισθηματικό! Τέλος απορώ πως δεν έκαναν single το “Takin’ it back”, ένα τραγούδι με ταχύτητα, ρυθμό γεμάτο από τα ριφ και τα solo του Norum…
Οι EUROPE έχουν ένα σπάνιο χάρισμα που το εκμεταλλεύτηκαν και δούλεψαν πολύ με αυτό. Βλέπουν μπροστά και αφομοιώνουν το σύγχρονο πνεύμα της μουσικής. Είχαν την πρόνοια να αφήσουν πίσω τους την FM αισθητική τόσο μουσικά όσο και σε επίπεδο image, να ασπαστούν πιο μοντέρνους ήχους στην μουσικής τους, να κοιτάξουν νέους δρόμους στις παραγωγές τους, να δώσουν όγκο στα πλήκτρα, στα drums, στα πιο βαριά riff του Norum και να μην φοβηθούν να αφήσουν τις ρίζες τους να φανούν. Και σαν από θαύμα ακολουθώντας αυτή τη λογική, έγιναν μια από τις σεβαστές και εκσυγχρονισμένες μπάντες της εποχής μας.
Το “Come this Madness” είναι ακόμη μία απόδειξη ότι οι EUROPE αρνήθηκαν να μετατραπούν σε μουσικό αξιοθέατο του παρελθόντος και παραμένουν μια δημιουργική δύναμη με πραγματικό λόγο ύπαρξης στο σήμερα.
8,5 / 10
Δημήτρης Σειρηνάκης
Επιστροφή μετά από εννέα ολόκληρα χρόνια με ένα νέο άλμπουμ από τους Σουηδούς μετά το “Walk the earth” του 2017. Πολλά συνέβησαν στον πλανήτη σε αυτό το αρκετά μεγάλο διάστημα της δισκογραφικής τους αποχής, αλλά η μπάντα ένα πράγμα δεν ξέχασε, να μας προσφέρει ωραία hard rock άλμπουμ σαν το “Come this madness”.
Σε έναν ήχο που παραμένουν πιστοί εδώ και πάνω από 20 έτη όταν επανασυστήθηκαν στο κοινό τους η μάλλον καλύτερα αποφάσισαν να ακολουθήσουν το δικό τους μονοπάτι που θα τους απομάκρυνε από τον χαρακτήρα που τους προσέδωσε στην δεκαετία του ‘80 ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τραγούδια τους. Το τόλμησαν και φυσικά οι φανατικοί τους οπαδοί ήταν εκεί μαζί τους να τους στηρίξουν στο νέο ξεκίνημα.
Η αλήθεια είναι ότι κάθε δίσκος τους έχει κάτι να πει στους οπαδούς του hard rock, είναι καλοδουλεμένος με αγάπη, συναίσθημα, αφοσίωση και φυσικά ταλέντο με συνθέσεις που έρχονται να σε κερδίσουν αλλά και να σε συντροφεύσουν στο επόμενο διάστημα της ακρόασης.
Υπάρχει μεγάλη ποικιλία σε αυτό τον δίσκο. Κομμάτια που κυμαίνονται στον πιο σκληρό hard rock ήχο όπως τα “In a different world”, “The devil’s back” (με την συμμετοχή του Tobias Forge των GHOST), “One on one”, “Scandinavian nights” (με την συμμετοχή του Mikael Akerfedt σε αυτό, μάλιστα πριν από δύο χρόνια Joey Tempest είχε συμμετάσχει στο τελευταίο album των OPETH) και “Nothing can follow this”. Πιο μελωδικά με catchy refrains σαν τα “The cult of ignorance”, το ομώνυμο, το “Takin it back”, “The angels must have flown” (τεράστια επιρροή από PURPLE για άλλη μια φορά) και την μπαλάντα “Τhis time of the year”.
Η εξαιρετική παραγωγή από τον Tom Dalgety (GHOST, RAMMSTEIN, OPETH, THE CULT) αλλά και η μίξη από τα χέρια του έμπειρου Mike Fraser (AC/DC, VAN HALEN, METALLICA, THE CULT κ.α) καταφέρνουν να αποδώσουν τον χαρακτήρα των συνθέσεων και να τονίσουν το στιχουργικό προβληματισμό των κομματιών πάνω σε αυτά που περνά η ανθρωπότητα το τελευταίο διάστημα και μας απασχολούν όλους όπως οι πόλεμοι, η πανδημία, η άνοδος της εικονική πραγματικότητα και η τεχνητή νοημοσύνη.
Για να δέσει όλο το “γλυκό”, το σχήμα έχει αναθέσει ξανά στην Storm studios την επιμέλεια του artwork, μιας εταιρίας που έχει φιλοτεχνήσει πολλά από τα κλασσικά διαμάντια της rock δισκογραφίας (ZEPPELIN, PINK FLOYD, AC/DC, DREAM THEATER, SABBATH, ELO, GENESIS και δεκάδες άλλα).
Επιπλέον τρέφω τεράστια εκτίμηση σε σχήματα που διατηρούν το αρχικό τους line up όλα αυτά τα χρόνια και οι EUROPE είναι ένα από τα ελάχιστα σχήματα που πορεύονται με την ίδια σύνθεση που είχαν και πριν από 40 χρονιά. Να πούμε στο σημείο αυτό ότι φέτος έχουν κλείσει αρκετά shows όπου θα παίξουν ολόκληρο το εμβληματικό “The final countdown” για τα σαράντα του (40!!!! ) χρόνια και όπως διαβάζω τα περισσότερα από αυτά είναι ήδη sold out.
Τέλος, μιας το “Come this madness” είναι αυτό που μας αφορά εδώ να τονίσω, αν δεν το έχω κάνει ήδη, ότι αυτό είναι ένα άκρως απολαυστικό και “κολλητικό” άλμπουμ. Για άλλη μια φορά μας προσφέρουν δυναμικά κομμάτια με ουσία και νόημα και τι καλύτερο να μπορέσουμε να τους ξαναδούμε για άλλη μια φορά πάνω στην σκηνή σύντομα.
Ο δίσκος ποιοτικά φέτος μπορεί να τοποθετηθεί επάξια δίπλα στο “Splat!” των DEEP PURPLE, όχι για να ακολουθήσει κάποια σύγκριση αλλά για να σταθεί εκεί σαν παράδειγμα προς μελέτη, πώς δυο σχήματα με χρόνια σπουδαίας καριέρας και πορείας, δάσκαλοι και μαθητές εν προκειμένω, παραμένουν τόσο ενεργοί με φρέσκια ματιά πάνω στα μουσικά πράγματα. Και οι δύο φυσικά κερδίζουν το στοίχημα και βάλουν τα γυαλιά στους νεότερους.
8 / 10
Γιάννης Παπαευθυμίου
