Τα τελευταία χρόνια, λόγω της δουλειάς, είχα συνηθίσει να ακούω τους εκάστοτε καινούργιους δίσκους των IRON MAIDEN στα γραφεία της δισκογραφικής τους εταιρίας. Δεν λέω, καταπληκτική παρέα, δυνατά στερεοφωνικά, καφεδάκι, ενίοτε φαγητό, αλλά τίποτα δεν συγκρίνεται με το να σου στέλνουν το άλμπουμ και να το ακούς στο σπίτι σου, με ακουστικά, πίνοντας το ποτάκι σου. Γιατί ένα άλμπουμ των IRON MAIDEN, είναι σταθμός στα χρονικά του heavy metal, είτε μας αρέσει, είτε όχι. Με τη μαζική εξάπλωση των social media, όπου ο καθένας μπορεί να εκφράσει δημόσια την άποψή του, μπορεί κανείς και να διαβάσει κάθε λογής «εξυπνάδα» από άτομα που προσπαθούν να υποβαθμίσουν τη σημασία ενός νέου δίσκου IRON MAIDEN ακόμα και το 2015. Λυπάμαι, αλλά θα τους απογοητεύσω. Κάθε νέος δίσκος των MAIDEN ή των METALLICA, πάντα θα είναι κάτι ξεχωριστό, πάντα θα είναι σημείο αναφοράς, όσο καλός ή κακός αν είναι. Πόσο μάλλον αν έχει την αξία του “The book of souls”.
Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε για πολλοστή φορά ότι από τους IRON MAIDEN, δεν περιμένω σε καμία περίπτωση να βγάλουν κάποιον από τους εφτά πρώτους τους δίσκους για μία ακόμη φορά και να ξαναεφεύρουν το heavy metal. Μας έχουν χαρίσει άπειρα διαμάντια είτε σε μεμονωμένα κομμάτια, είτε σε ολόκληρους δίσκους για να γαλουχήσουν γενιές και γενιές. Είμαι από αυτούς τους τύπους που είναι το θάρρος της γνώμης τους να γράψουν ενυπόγραφα τη δυσαρέσκειά τους για άλμπουμ όπως το “Dance of death” ή το “The final frontier”, αλλά και να πω πόσο ωραία πέρασα ακούγοντας το “Brave new world” ή το “A matter of life and death”. Θα μου πεις, «γιατί τα λες όλα αυτά;». Μα για να σας βάλω στο κλίμα των γούστων μου αναφορικά με τους IRON MAIDEN, αφού σε ότι αφορά τους πρώτους 7 δίσκους του γκρουπ, πάνω-κάτω όλοι έχουμε τα ίδια γούστα, αφού με διαφορετική σειρά, αρέσουν όλοι σε όλους.
Προτού φορέσω τα ακουστικά, είχα προσπαθήσει να μην διαβάσω καμία κριτική που έχει γίνει διεθνώς στο δίσκο, ώστε να έχω όσο πιο καθαρό μυαλό γίνεται ακούγοντας το “The book of souls”. Άλλωστε είχαν περάσει πέντε χρόνια από το “The final frontier” και ακούγοντας το άλμπουμ, θεωρώ ότι μάλλον δεν έχει σε τίποτα να θυμίσει τον προκάτοχό του, ιδιαίτερα σε ότι αφορά την ποιότητα. Αρχικά, πάμε στον τομέα «παραγωγή», η οποία είναι απείρως καλύτερη απ’ όλους τους δίσκους από το “The X-factor” και μετά. Εντύπωση μου έκανε η αρκετά μεγάλη χρήση των πλήκτρων στο δίσκο. Βέβαια, αν ήμασταν στο 1988 και το “Seventh son…”, θα έβγαιναν οι πιο σκληροπυρηνικοί να τους πουν ξεπουλημένους, αλλά ευτυχώς, τόσα χρόνια μετά, μάθαμε ότι μπορείς να είσαι αρκούντως metal, ακόμα κι αν έχεις πλήκτρα (ουφ). Για τον Dickinson, τι να πούμε; Ο άνθρωπος, να είναι καλά με την περιπέτεια υγείας που πέρασε, τα δίνει όλα και ερμηνευτικά, αλλά και συνθετικά. Μάλιστα το εναρκτήριο, “If eternity should fail”, επρόκειτο να μπει στον επερχόμενο, προσωπικό του δίσκο, αλλά το «βούτηξε» ο Steve Harris, μόλις άκουσε τα demo του… Περισσότερες λεπτομέρειες όμως στη συνέντευξη με τον Bruce Dickinson που θα δημοσιεύσουμε στις 4 Σεπτεμβρίου…
Γενικότερα, όλοι οι MAIDEN δείχνουν σε ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ κατάσταση, καταφέρνοντας να με ενθουσιάσουν σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του δίσκου. Βλέποντας τις διάρκειες των τραγουδιών και τα 90+ λεπτά διάρκειας, είχα εκ των προτέρων διάφορες επιφυλάξεις, που κυρίως είχαν να κάνουν με το ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλά fillers και ιδιαίτερα ότι θα υπήρχε περίπτωση να με κούραζαν οι συνεχείς επαναλήψεις των ίδιων σημείων στα πιο μακρόσυρτα κομμάτια. Ε, και στα δύο σημεία ήμουν λανθασμένος (περίεργο θα πείτε, έτσι δεν είναι; Έτσι δεν είναι λέω;). Σίγουρα, υπάρχουν στο “The book of souls” τραγούδια που δεν είναι τόσο καλά όσο άλλα. Ξεκινώ με το “Speed of light”, το πρώτο single, που δεν είναι “El Dorado” μεν, δεν είναι και κάτι το αξιοπρόσεχτο δε. Να πω και το “When the river runs deep”, άντε και το “Death or glory”, που είναι πολύ 80’s, αλλά δείχνει κάτι να του λείπει ώστε να απογειωθεί το κομμάτι. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τρία κομμάτια που προανέφερα είναι από τα μικρότερα σε διάρκεια του δίσκου. Αντίθετα, τα τέσσερα πιο αγαπημένα μου, είναι τα πιο μεγάλα σε διάρκεια. Πρώτο απ’ όλα το “The red and the black”, μία σύνθεση εξ ολοκλήρου γραμμένη από τον Steve Harris, που είναι γραφτό να μείνει κλασική και απειλείται ευθέως από το πιο μεγάλο σε διάρκεια κομμάτι στην ιστορία των MAIDEN, το “Empire of the clouds”, που κλείνει το άλμπουμ. Γουστάρω πολύ ρε γαμώτο κι αυτά τα συναυλιακά oh-oh-oh που έχουν τα κομμάτια τους. Cheesy θα πουν κάποιοι, αλλά ούτε που με ενδιαφέρει!!! Μιλάμε για συνθέσεις που κατά έναν παράδοξο τρόπο για τα τελευταία άλμπουμ των MAIDEN, επαναλαμβάνονται κατ’ ελάχιστο, έχουν εξαιρετικές αλλαγές, που σε σημεία σε ξαφνιάζουν κιόλας, συνεχείς αλλαγές ρυθμού και διάθεσης και σημεία που σε κολλάνε στον τοίχο… Το “If eternity should fail”, είναι το αμέσως επόμενο αγαπημένο κομμάτι μετά τις πρώτες ακροάσεις και κατά πόδας ακολουθεί το ομώνυμο τραγούδι, με το φοβερό ξέσπασμα μετά το πέμπτο λεπτό, που νομίζεις ότι βρίσκεσαι στο 1985 και μόλις βγήκε το “Powerslave”!!!
Δεν θα ήθελα να επεκταθώ άλλο σε track-by-track ανάλυση, αφού ο καλός φίλος, Μανώλης Βαρούχας από το ελληνικό fan club των IRON MAIDEN την κάνει πολύ καλά στην παρουσίαση που ακολουθεί ακριβώς παρακάτω. Το σημείο που θα ήθελα να επιμείνω, είναι ότι οι MAIDEN, για κάποιον ανεξήγητο ακόμα λόγο, ακούγονται αναγεννημένοι, λες και είναι γκρουπ με δέκα χρόνια καριέρας, γεμάτοι ιδέες, έμπνευση, ζωντάνια. Καμία σχέση με ένα γκρουπ βετεράνων, που βγάζουν δίσκους για το εφάπαξ (και η αλήθεια είναι ότι μετά το απογοητευτικό “The final frontier”, είχα αρχίσει να πιστεύω ότι η έμπνευση ήταν χαμένη λέξη γι’ αυτούς και θα επικεντρώνονταν στις συναυλίες και στο ένδοξο παρελθόν τους, βγάζοντας δίσκους μόνο και μόνο για να βγαίνουν περιοδείες, όπως κάνουν πολλά σχήματα με ελάχιστη καριέρα μπροστά τους εδώ και αρκετά χρόνια). Η αλήθεια είναι ότι τρελαίνομαι όταν βλέπω υπερτέλειες βαθμολογίες για ένα γκρουπ που έχει βγάλει δίσκους-σημεία αναφοράς για ένα ολόκληρο μουσικό ιδίωμα, τις δικαιολογώ όμως από τον ενθουσιασμό για ένα σχήμα που ξαφνιάζει τόσο ευχάριστα, χωρίς σίγουρα να επαναπροσδιορίζει τη μουσική μας, αλλά χαρίζοντάς μας εξαιρετικές στιγμές και πάρα πολύ καλά τραγούδια. Χαίρομαι ιδιαίτερα που μπορώ να πω ότι οι MAIDEN με το “The book of souls”, άφησαν πίσω τους τις μετριότητες τύπου “The final frontier” και βγάζουν ένα δίσκο που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι επιπέδου “Brave new world” (έχω την εντύπωση ότι με τον καιρό θα αποδειχτεί ότι είναι ακόμα καλύτερο).
Αυτό που θα είχα να συστήσω σε όλους τους αναγνώστες του ROCK HARD, είναι να ακούσουν το άλμπουμ όσο πιο ανεπηρέαστοι γίνεται. Να μην περιμένουν να ακούσουν το νέο “The number of the beast”, αλλά ούτε και να περιμένουν το άλμπουμ με το πιστόλι στον κρόταφο λέγοντας «σιγά τα κομμάτια, τα περίμενα καλύτερα». Κάθε μεταλλάς, MAIDENάς ή μη, έχει τον δικό του τρόπο να ακούει το συγκρότημα αυτό. Τουλάχιστον ας μην έχει παρωπίδες και ας δώσει μία ευκαιρία στον εαυτό του να ακούσει έναν πραγματικά πολύ καλό δίσκο, αγνοώντας το κοντινό ακόμα και το μακρινό παρελθόν του σχήματος.
Αν έστω και σε μικρό βαθμό, είσαι τόσο καλός όσο ο τελευταίος σου δίσκος, νομίζω ότι οι MAIDEN ακόμα και τώρα θα έμπαιναν στο πάνθεον των μεγάλων συγκροτημάτων. Όσο για τον βαθμό; Το έξτρα μισό, το παίρνει όχι μόνο επειδή γουστάρω, αλλά κι επειδή κατά το παρελθόν έχει τύχει να γράψω για δίσκους που πραγματικά δεν μου άρεσαν κι έχω υπάρξει αρκετά σκληρός μαζί τους (όχι ότι τους έβλαψα βέβαια, απλά τη γνώμη μου είπα, αντίθετα με ορισμένους που φοβούμενοι την κατακραυγή των MAIDENάδων, μετέφεραν διαφορετική γνώμη στα γραπτά τους μόνο και μόνο για να γίνουν αρεστοί!!!).
8,5 / 10
Σάκης Φράγκος

Από κάτω, ακολουθεί η άποψη του Μανώλη Βαρούχα, από το ελληνικό fan club των IRON MAIDEN, όπως δημοσιεύεται και στο site, www.ironmaidenfc.gr
Ακρόαση και κριτική του The Book of Souls Το να ακούσω για πρώτη φορά νέο δίσκο των Iron Maiden, είναι κάθε φορά (όσο θυμάμαι τον εαυτό μου) κάτι που με σημαδεύει. Τα έντονα νέα τα θυμόμαστε για πάντα, σωστά; Πως έκανα όταν άνοιξε το δισκοπωλείο εκείνο το πρωινό και πήρα το The X Factor στα χέρια μου. Τι έκανα όταν άκουσα τις πρώτες νότες του Futureal. Την πρώτη φορά που είδα τον Steve Harris από κοντά. Τα μούτρα μου στις πρώτες νότες του The Wicker Man. Τι συζητούσα πριν διαβάσω ότι ο Clive απεβίωσε. Σήμερα λοιπόν ακούγεται ένα: φεύγω πάω, βγήκε, τρέξιμο, ακουστικό στο αυτί και άλλη μια ανάμνηση μπαίνει στην προσωπική μου συλλογή.
Παρακάτω θα διαβάσετε μια πάρα πολύ αναλυτική, 1000 % υποκειμενική κριτική, για τον επερχόμενο δίσκο του μεγαλύτερου συγκροτήματος του κόσμου. Είναι η γνώμη μου και για αυτό υπογράφω αυτό το άρθρο – δεν χρειάζεται και δεν θέλω να μοιραστείτε τον ενθουσιασμό μου, όμως μια κυκλοφορία Iron Maiden και μάλιστα διπλή και ειδικά μετά από πέντε κενά δισκογραφικά έτη με κάνουν αυτό που θα διαβάσετε.
Ξεκινάμε το ταξίδι των 92 λεπτών…
1. IF ETERNITY SHOULD FAIL (DICKINSON) 8:28
Ένα ψυχεδελικό intro, το οποίο μυρίζει για εισαγωγή στην επερχόμενη παγκόσμια περιοδεία δύο λεπτών και μετάβαση σε ένα πολύ όμορφο, χαλαρό ροκ κουπλέ και ρεφραίν. Ήρεμο τραγούδι, αρκετά ποιοτικά γεμίσματα και ο Βruce Dickinson, που το έγραψε κιόλας, δίνει ένα ιδιαίτερο μεγαλείο στο τραγούδι, που δίνει την αίσθηση ότι «φορτώνει» και όντως, στο πέμπτο
λεπτό ξαφνικά, το τραγούδι κόβει απρόσμενα και αρχίζει να καλπάζει… Καταπληκτικές μπασογραμμές, εξαιρετικά τύμπανα και επιστροφή στο
ρεφραίν. Στο τέλος, κάτι που δεν έχουμε ξανακούσει από τους Maiden, ο Bruce μιλάει με μια ιδιαίτερη παραμόρφωση και από πίσω πολύ όμορφα ακουστικά πατήματα από τους τρείς κιθαρίστες.
2. SPEED OF LIGHT (SMITH/ DICKINSON) 5:01
Το τραγούδι που άνοιξε τον χορό στον νέο δίσκο ήταν το Speed of Light. Η συνέχεια του El Dorado αν θέλετε, ένα τραγούδι ευθύτατο και ξεκάθαρο προς τον ακροατή. Ειλικρινέστατο, με ένα μαγικό bridge/solo. Ήταν τα 27 δευτερόλεπτα πουμας έδιναν ζωή για δύο εβδομάδες. Το πως παντρεύουν το lead που ακούγαμε τόσο καιρό με το υπόλοιπο τραγούδι είναι απλά υποδειγματικό. Το Speed of Light είναι ένα κλασικό τραγούδι πριν καν βγει, μας είχε τρελάνει και πλέον όλοι φωνάζουμε: Shadows in the stars! Αξίζει να αναφέρω ότι σε πρόσφατη συζήτηση μου με τον Blaze Bayley, τι έχει να πει για τον τίτλο (πριν φυσικά ακούσει το τραγούδι) μιας και είχε ένα όμοιο στην σόλο δισκογραφία του, ο Blaze είπε: at least they got over they’re fear of the dark.
3. THE GREAT UNKNOWN (SMITH/ HARRIS) 6:37
Εισαγωγή με ιδέα Killers, με καθαρή μπασογραμή, αργά και καθαρά κουπλέ, με τον Bruce να απαγγέλει εκπληκτικά το τραγούδι, και στο 1:30 αλλαγή ρυθμού, πιο δυνατά κουπλέ, καθαρό heavy metal από τους Maiden και μετάβαση σε ένα bridge που ο Bruce το τερματίζει! Ρυθμικό ρεφραίν πολύ δυνατό και μετάβαση σε αργόπαικτο σόλο με πολύ καθαρά πατήματα και μετάβαση πάλι σε bridge. Κλασικό τραγούδι Maiden από την σύγχρονη εποχή τους – Brave New World και μετά, όπου οι κιθάρες ακολουθούν την φωνή και εμείς ουρλιάζουμε στις συναυλίες. Στο 4:30 αλλαγή ρυθμού και μαγικά σόλο, δισολίες και όλα αυτά τα μαγικά που οι Maiden κάνουν καλύτερα από τον κάθε ένα που θυμίζουν κάτι από Dance of Death και φινάλε ήρεμο και μεστό.
4. THE RED AND THE BLACK (HARRIS) 13:33
Αν και έχουμε κάνει μετρημένες ακροάσεις, το The Red and the Black, είναι ένα αριστούργημα και από τα καλύτερα τραγούδια του The Book of Souls . Είναι ένα τραγούδι που αν με το καλό οι Maiden το παίξουν στην επερχόμενη τους συναυλία, θα γίνει το έλα να δεις! Ας πάρουμε το τραγούδι από την αρχή πριν πάθουμε κάνα εγκεφαλικό… Μαγικό intro, δεν χωράνε λόγια και απίστευτη μετάβαση σε ένα φανταστικό ρυθμό που σε παρασέρνει με όλη του την φόρα. Το
τραγούδι είναι ο ορισμός του metal και δείχνει ότι τα σημάδια του Rime of the Ancient Mariner είναι ζωντανά μερικές δεκαετίες μετά. Ο Bruce τραγουδάει με μια ανάσα το μαγικό κουπλέ και οι κιθάρες σιγοπαίζουν το επερχόμενο ρεφραίν, με μια δομή για μαθήματα μουσικής. Δεύτερο κουπλέ και οι κιθάρες συνεχίζουν να ακολουθούν τις γραμμές των φωνητικών και μπαίνουμε στο ρεφραίν που είναι ότι πιο συναυλιακό έχει γράψει το συγκρότημα σε όλη του την καριέρα, χωρίς δεύτερη σκέψη. Και ενώ κάπου ανάμεσα στο έκτο και το έβδομο λεπτό που νομίζεις ότι έχεις ακούσει όλη την ιστορία (deja vu;) και ακούς την πανέμορφη ερμηνεία του Bruce, αρχίζουμε τα σόλο που ξεπερνάει το κάθε ένα, το προηγούμενο του. Ένα μαγικό lead που κρατάει σταθερά και από πάνω δισολίες, όπως μόνο οι Maiden ξέρουν να γράφουν, αλλαγές ρυθμού και ξανά το ίδιο – σταθερά μαγικά leadάκια και νέα σόλο, το ένα μέσα από το άλλο. Ένα μαγικό εξάλεπτο σημείο άνευ προηγουμένου και λογικής, γεμάτο απίστευτη μουσική ιδιοφυία. Φυσικά ένα φοβερό συναυλιακό outro και κάπου εδώ πατάμε repeat στο τραγούδι.
5. WHEN THE RIVER RUNS DEEP (SMITH/ HARRIS) 5:52
Ένα πολύ ιδιαίτερο intro με τον Bruce να τραγουδάει σε έναν ρυθμό, που η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε συνηθίσει και μας παραξένεψε η δημιουργία του από τον Adrian και τον Steve. Αλλαγή ρυθμού σε ένα πιο «λογικό» κουπλέ, high-tempo και μπάσιμο σε ένα αργόσυρτο ρεφραίν και χαμός στα σόλο! Ταχύτητα σαν να μην υπάρχει αύριο, με όμορφα synth να πλαισιώνουν όλο αυτό το μπάσιμο και ξανά refrain και outro. Το When the River Runs Deep, είναι ένα από τα τραγούδια που έχουν γράψει οι Maiden που δεν θα μείνει στην ιστορία. Να με συμπαθάνε οι υπόλοιποι άρρωστοι με το συγκρότημα μας, όμως νομίζω πως το τραγούδι ενώ είναι συμπαθέστατο και καλοδομημένο, είναι το πιο αδύναμο του δίσκου.
6. THE BOOK OF SOULS (GERS/ HARRIS) 10:27
Το Dance of Death ξαναγράφτηκε και είναι ακόμα καλύτερο! Σημειώστε στα καλύτερα τραγούδια του δίσκου και το ομώνυμο, όπως μας έχουν συνηθίσει οι Maiden άλλωστε. Ακουστική κιθάρα (βάζω στοίχημα μαύρη, με τα χέρια του Janick πάνω της) και ο Steve να παίζει με σκυμμένο το κεφάλι αργά τα βασικά πατήματα και μπαμ! Ένα από τα πιο δυνατά ριφ του συγκροτήματος είναι πραγματικότητα, δύναμη, δια στροφή και μεγαλείο από τις έξι μουσικάρες! Ένα φανταστικό bridge και ένα ακόμα καλύτερο refrain να δένουν πολύ όμορφα μεταξύ τους, το The Book of Souls θυμίζει σε σημεία την εποχή Powerslave, χωρίς όμως να προσδιορίζει κάτι συγκεκριμένο. Οι γραμμές του Steve είναι πραγματικά για Oscar. Το τραγούδι σου βγάζει πάρα πολύ όμορφα αισθήματα και ξαφνικά στα πέντε λεπτά αποφασίζει να μας διασύρει. Το κεντρικό riff να παίζεται με κάθε πιθανό τρόπο και ηρεμία. Μαγεία ρυθμός, πάθος, ταχύτητα, άλογα σε αγώνα στην τελική ευθεία και τα σόλο να μας κάνουν να κλαίμε για το αριστούργημα που έγραψε ο Janick με τον Steve!
7. DEATH OR GLORY (SMITH/ DICKINSON) 5:13
Άλλο ένα τραγούδι με πολύ πρωτότυπο intro, για τα δεδομένα των Maiden, βγαλμένο απευθείας από το Piece of Mind. Ένα uptempo τραγούδι – ένα ακόμα στον διπλό αυτό δίσκο, με τον Steve να παραδίδει μαθήματα μπάσου και ρυθμού, δομημένο κουπλέ και δυνατά refrain, με το ιδιαίτερο τέμπο του να ανεβάζει τους τόνους. Καταπληκτικά γυρίσματα με φοβερή ενέργεια από τον Nicko και πάρα πολλές λεπτομέρειες στα τύμπανα που πραγματικά βγήκαν από τα νιάτα του. Το τραγούδι είναι μικρό, όσο παράξενο και να ακούγεται και νομίζω σε σύγκριση με τα υπόλοιπα υστερεί γιατί απλά δεν έχει παρανοϊκή δομή. Το Death or Glory είναι ένα τραγούδι Maiden από τα 80’s δυνατό και κλασσικό.
8. SHADOWS OF THE VALLEY (GERS/ HARRIS) 7:32
Αν δεν μας κάνουν πλάκα είναι απλά θεοί! Το Shadows of the Valley, πατάει πάνω στην αρχή του Wasted Years! Δεύτερο τραγούδι από το The Book of Souls που κάνει κάτι τέτοιο και το κάνει καλά! Απευθείας μαγικά φωνητικά από τον Bruce και αλλαγή ρυθμού για το πρώτο κουπλέ. Ρυθμικό και καθαρό ρεφραίν και η ιστορία επαναλαμβάνεται. Πάμε στο δεύτερο μισό του τραγουδιού, όπου μετά το δεύτερο ρεφραίν αρχίζουμε τα όμορφα σόλο και το τραγούδι δείχνει ότι είναι η λογικότατη συνέχεια του The Final Frontier, μετά το The Talisman. Αλλαγή ρυθμού ξανά, νέα σόλο, νέα πατήματα στα φωνητικά και τα όργανα να ακολουθούν τον Bruce, όπου και να τραγουδάει. Καταπληκτικό συναυλιακό φινάλε και εκεί που πιστεύεις ότι άλλο ένα δυνατό τραγούδι έφτασε στο τέλος, ξανά τα ίδια, σόλο, ρεφραίν και μαγικό φινάλε με διακόσια διαφορετικά πατήματα στα έγχορδα.
9. TEARS OF A CLOWN (SMITH/ HARRIS) 4:59
Ευθύτατο τραγούδι που σε κάνει να το αγαπήσεις από την πρώτη στιγμή, στα τέσσερα τραγούδια του δίσκου που ξεχωρίζουν από την πρώτη ακρόαση. Στα όρια της κλασικής metal ροκιάς, με στίχους ευθύτατους, θίγοντας το τεράστιο θέμα της κατάθλιψης, ένα τραγούδι που θυμίζει το Coming Home από το The Final Frontier, πάρα πολύ έντονα και σίγουρα θα ακούσουμε στην επερχόμενη περιοδεία. Το μικρότερο τραγούδι σε διάρκεια του The Book of Souls και όμως το Tears of a Clown είναι ήδη κλασσικό. Το συγκεκριμένο τραγούδι αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Bruce Dickinson ανέφερε ότι γράφτηκε για τον Robbin Williams (RIP), μια κίνηση απρόσμενη και πολύ pop-κουλτούρας από το συγκρότημα, που δεν μας έχει συνηθίσει σε κάτι τέτοιο. Σε κάθε περίπτωση το τραγούδι είναι πραγματικά εξαιρετικό και ευθύ, οι στίχοι μένουν στα αυτιά εύκολα και τραγουδιούνται αμέσως στο δεύτερο ρεφραίν!
10. THE MAN OF SORROWS (MURRAY/ HARRIS) 6:28
Ένα τραγούδι που αρχίζει ως μια ήρεμη μπαλάντα βγαλμένη από την σόλο καριέρα του Bruce (τι; Κάνουν πλάκα είπαμε ε;), με τον προκάτοχο του τίτλου να είναι ένα αριστουργηματικό τραγούδι, ο πήχης από την στιγμή της αναγγελίας των τίτλων του The Book of Souls ήταν στα ύψη. Το τραγούδι ξεκινάει ήρεμα, εξελίσσεται και γίνεται συνεχώς και πιο δυνατό, και στο δίλεπτο αλλάζει ρυθμό και γίνεται πιο ροκ με ιδιαίτερα ρυθμικό τμήμα να παίζει μονότονα το ίδιο riff για αρκετή ώρα με πολύ βασικές εναλλαγές και ξαφνικά το τραγούδι σκοτεινιάζει και αποκτάει ροή. Λογικά σόλο, λογική δομή και το τραγούδι αλλάζει προς το τέλος του έκτου λεπτού σε κάτι τελείως ξένο – σαν να σύνδεσαν ένα outro από κάποιο άλλο τραγούδι που ποτέ δεν κυκλοφόρησε. Ιδιαίτερο τραγούδι, όχι τόσο εύκολο αλλά πολύ έντονο.
11. EMPIRE OF THE CLOUDS (DICKINSON) 18:01
Οι Maiden απέκτησαν πληκτρά και ακούει στο όνομα Bruce Dickinson. Βρισκόμαστε στην μπάντα που ο βασικός συνθέτης είναι ο Steve Harris,ο Janick μεγαλουργεί και τα μαθήματα μουσικής τα παραδίδει τελικά ο τραγουδιστής, ξιφομάχος, πιλότος, επιχειρηματίας ή ότι άλλο θέλετε. Μαγικό intro, επικού χαρακτήρα και ήδη κάνουμε εικόνα δύο τσέλο στην σκηνή των Maiden του χρόνου με τον Bruce πίσω από το πιάνο να μας μαγεύει. Δύο λεπτά γαλήνης και ο Bruce ξεκινάει με τα καθαρότερα και πιο γαλήνια φωνητικά τον έχουμε ακούσει ποτέ. Το τραγούδι θα μπορούσε κάλλιστα να ολοκληρωθεί στο τέλος των επτά πρώτων λεπτών, όμως όχι, ο αγαπημένος μας Bruce είπε να αλλάξει την εξήγηση της λέξης «σύνθεση» στα λεξικά. Διαστροφικά μυαλά, δημιουργούν διαστροφικά τραγούδια! Το τραγούδι αλλάζει ένα κάρο ρυθμούς γιατί μπορεί! Δεν υπάρχει εξήγηση για το τι συμβαίνει από το έβδομο λεπτό και μετά. Δεν μπορούμε να καταγράψουμε το τι συμβαίνει διότι δεν νομίζω ότι έχουμε καταφέρει να συνειδητοποιήσουμε το τι έγραψε. Αν το βγάλουν στην σκηνή θα είναι το πιο θεατρικό τραγούδι του συγκροτήματος, ξεπερνώντας το Rime of the Ancient Mariner και το Seventh Son of a Seventh Son! Μοναδική σύνθεση και σίγουρα η κορυφαία στιγμή (στιγμή δεν το λες βέβαια με δεκαοκτώ λεπτά διάρκεια) του The Book of Souls.
Ο δίσκος είναι υπερβολικά ώριμος, λογικό αν σκεφτούμε ότι το συγκρότημα είχε στην πλάτη του ένα κενό πέντε ετών εκτός δισκογραφίας, είτε λόγω της άκρως επιτυχημένης περιοδείας που διήρκησε παραπάνω από όσο υπολόγιζαν, είτε λόγωτης ασθένειας του Bruce. Το The Book of Souls αποτελεί έναν απίστευτα ολοκληρωμένο δίσκο και έναν από τους κορυφαίους των τελευταίων 20 ετών με ευκολία. Οι Maiden εξελίσσονται χωρίς να αλλάζουν ταυτότητα και αυτό τους διατηρεί την μαγεία που εκπέμπουν σε κάθετους κίνηση. Maiden και ας μην γ***** ποτέ που έλεγε και ένας φίλος!
Μανώλης Βαρούχας







![A day to remember… 29/4 [ROTTING CHRIST] Rotting](https://rockhard.gr/wp-content/uploads/2026/04/Rotting-Triarchy-sbit-218x150.jpg)
![A day to rmeember… 29/4 [MANOWAR] Manowar](https://rockhard.gr/wp-content/uploads/2026/04/Manowar-louder-sbit-218x150.jpg)
