Το “Sabotage” ήταν το έκτο κατά σειρά άλμπουμ των SABBATH, δυστυχώς όμως ήταν και ο τελευταίος σπουδαίος δίσκος της πρώτης περιόδου του σχήματος με τον Οzzy στα φωνητικά. Και πως μπορεί αυτός ο δίσκος να μην είναι σπουδαίος από την στιγμή που περιέχει τα “Hole in the sky”, “Symptom of the universe” και “Megalomania”, τρείς όχι μόνο από τις καλύτερες συνθέσεις τους σχήματος αλλά και από τα καλύτερα κομμάτια του metal γενικότερα.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Την εποχή της ηχογράφησης του δίσκου το σχήμα είχε πολλά νομικά προβλήματα με το πρώην management και όπως αναφέρει ο Iommi σχετικά ο δίσκος ηχογραφήθηκε την νύχτα γιατί το πρωί έπρεπε να τρέχουν στα δικαστήρια.
Έτσι, τον Φεβρουάριο του ‘75 που θα μπουν στα εξαιρετικά Morgan studios, το μυαλό τους κάθε άλλο παρά στον δίσκο ήταν. Όλα αυτά τα “εξωμουσικά” προβλήματα αντικαθρεπτίζονται απόλυτα στους στίχους κάθε κομματιού αλλά και οι δηλώσεις που έγιναν τα επόμενα χρόνια για την ποιότητα του δίσκου. Από την μεριά των μελών του σχήματος υπήρξαν συγκεχυμένες δηλώσεις, προϊόν όλων αυτών των γεγονότων και των δυσκολιών που περνούσε η μπάντα εκείνη την περίοδο που προσπαθούσε να απαλλαγεί από τον πρώην manager της.
Aκόμα και το περιοδικό Rolling Stone, ένας από τους πιο σκληρούς επικριτές της μουσικής της μπάντας εκείνη την εποχή, αναγκάστηκε να τους παραδεχθεί εν τέλη και έγραψε ότι αυτό είναι το καλύτερο ίσως άλμπουμ της μπάντας.
Πάντως οι οπαδοί δεν φάνηκαν να επηρεάζονται και ακόμα και σήμερα, 40 χρόνια μετά, θεωρείται ένας από τους καλύτερους δίσκους του σχήματος. Εμπορικά τα πήγε επίσης καλά και το single “Am I going insane (Radio)” με b-side to “Hole in the sky” βγήκε για να προετοιμάσει το έδαφος. Δυστυχώς για τους BLACK SABBATH ενώ η περιοδεία είχε ξεκινήσει με support τους KISS, αναγκάστηκε να ματαιωθεί λόγω ενός ατυχήματος του Ozzy με μηχανή που τον άφησε σακατεμένο.
Το εξώφυλλο με τον καθρέπτη ήταν ιδέα του Bill Ward σε συνεργασία με τον drum roadie του που ήταν και καλλιτέχνης, αλλά δυστυχώς είχαν συμφωνηθεί τα πάντα για την φωτογράφιση εκτός από τα ρούχα που θα φορούσαν σε αυτήν. Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφή και βγάζει μάτια.
Παρόλα τα παραπάνω προβλήματα το “Sabotage” αποτελεί ξεκάθαρα ένα από τα μνημεία του heavy metal, που σαράντα χρόνια μετά ακούγεται το ίδιο αιχμηρό και δυναμικό όπως όταν κυκλοφόρησε. Απόλυτο MUST HAVE άλμπουμξ, ανεξαρτήτως μουσικού ύφους που έχει επιλέξει ο καθένας να ακούσει. Προσωπικά, απόλυτα αγαπημένο άλμπουμ όπως και τα πρώτα πέντε που προηγήθηκαν αυτού. Γιατί έχετε ακούσει αυτό το σοφό ρητό που λέγεται για τα πρώτα έξι SABBATH άλμπουμ…
The “Sabotage” countdown:
- “Don’t start (too late)” (0:49)
Ένα ακουστικό κομμάτι από τον Ιommi με μικρή διάρκεια και μια μικρή εισαγωγή για την επερχόμενη ηχητική καταιγίδα που θα ακολουθούσε (“Symptom of the universe”). O τίτλος αναφέρετε στον David Harris, τον χειριστή της μαγνητοταινίας στο studio, που συχνά παραπονιόταν ότι η μπάντα ξεκινούσε να παίζει πριν αυτός πατήσει το start.
- “The writ” (8:45)
Το “The Writ” κλείνει τον δίσκο και είναι ένα από τα πιο αγανακτισμένα τραγούδια που ηχογράφησαν ποτέ οι BLACK SABBATH. Ο Ozzy έγραψε σχεδόν όλους τους στίχους ο ίδιος σε αυτό, κάτι που ήταν ασυνήθιστο μιας και ο Butler ήταν ο κύριος στιχουργός του συγκροτήματος. Εδώ ο στιχουργός καυτηριάζει με καυστικούς στίχους όλη την ταλαιπωρία, σωματική και ψυχολογική που περνούσαν με την δικαστική διαμάχη με τον πρώην manager τους Patrick Meehan. Μουσικά είναι ένα πολύ καλό κομμάτι που αλλάζει συνέχεια ρυθμούς, διαθέτει και μερικά εξαιρετικά riffs ανάμεσα στα πολλά προσόντα του μιας και διαρκεί κοντά στα εννέα λεπτά. Αξίζει να το τσεκάρετε αν δεν το γνωρίζετε.
- “The thrill of it all” (5:55)
Η δεύτερη πλευρά ανοίγει με αυτό το μικρό διαμαντάκι που και αυτό είναι από τα σχετικά μη δημοφιλή κομμάτι του δίσκου. Ένα heavy rock κομμάτι με πολύ ωραίο χαρακτηριστικό riff και επίσης εξαιρετικά φωνητικά από τον Ozzy. Ένα πιάνο στην μέση και ένας ρυθμός που “ξεδιπλώνεται” αριστοτεχνικά, δίνει στο κομμάτι αυτό το κάτι παραπάνω που χρειάζεται στο να απογειωθεί στην στρατόσφαιρα με τους ψυχεδελικούς ήχους που ενσωματώνει προς το τέλος του. Οι στίχοι περιλαμβάνουν μια άμεση, απεγνωσμένη έκκληση προς τον Ιησού, ρωτώντας αν εξακολουθεί να πιστεύει στην ανθρωπότητα αφού είδε την κατάσταση του κόσμου.
- “Am I going Insane” (Radio)
Το “Am I Going Insane (Radio)” είναι το μοναδικό single του δίσκου και από τα πρώτα ΒLACK SABBATH κομμάτια που υπήρχαν στις πρώτες μου κασέτες. Eίναι χτισμένο γύρω από μια γραμμή των Moog που έπαιξε ο ίδιος ο Ozzy. Ο Bill Ward χαρακτήρισε τη δουλειά των Moog ενοχλητική κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων και εξαιρετική εκ των υστέρων. “Ο Ozzy μας τρέλανε όλους με αυτό το πράγμα των Moog, αλλά το τραγούδι ήταν υπέροχο. Και εκ των υστέρων, ήταν κατά κάποιο τρόπο ένας πρόδρομος για τη solo καριέρα του. Η προσωπικότητά του άνθιζε σε αυτό το τραγούδι” αναφέρει σχετικά. Ο τίτλος “Radio” στο τέλος του κομματιού “Am I going insane” είναι αναφορά στην αργκό έκφραση mental, μια έμμεση αναφορά στον χαρακτήρα του Ozzy κυρίως.
- “Supertzar” (3:44)
Εξαιρετικό δραματικό instrumental κομμάτι που δημιουργεί μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα με την συμμετοχή Φιλαρμονικής ορχήστρας. Ο Ιommi είχε κλείσει την Φιλαρμονική χορωδία του Λονδίνου και επίσης και έναν τύπο για να παίξει την άρπα. Ο κακόμοιρος ο Ozzy δεν είχε ενημερωθεί όμως και καθώς μπήκε στο studio και βλέπει την χορωδία και την άρπα βγήκε αμέσως έξω θεωρώντας ότι μπήκε σε λάθος studio. Επίσης υπεύθυνος για τις ενορχηστρώσεις της Φιλαρμονικής ορχήστρας στο κομμάτι αυτό είναι ο παραγωγός Will Malone που μερικά χρόνια αργότερα θα αναλάμβανε την παραγωγή στον πρώτο δίσκο των IRON MAIDEN, για την οποία ο Steve Harris δεν ήταν και τόσο ευχαριστημένος μιας και είχε δηλώσει ότι αν τον πετύχαινε στον δρόμο θα τον σκότωνε.
- ‘Megalomania” (9:42)
Ένα κομμάτι που ουσιαστικά χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος είναι ένα αργό μέρος αλλά γρήγορα θα δώσει την σκυτάλη σε ένα πιο ρυθμικό και σκληρό μέρος που ξεχωρίζουν τα φωνητικά του Ozzy και η χαρακτηριστική ερμηνεία του σε αυτό. Ένα εξαιρετικό κομμάτι που νομίζω ότι δεν είναι από τα πολύ αναγνωρίσιμα, αλλά είναι ένα από τα πιο σπουδαία αυτού του δίσκου. Αυτό το τραγούδι αφορά τη μεγαλομανία, η οποία είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από παραληρητικές φαντασιώσεις εξουσίας. Λέγεται επίσης ότι αφορά μια εμπειρία του Butler με την ηρωίνη και καθώς όλο το βράδυ παρακολουθούσε τον εαυτό του στον καθρέπτη έβλεπε τον διάβολο σαν αντανάκλασή του. Μια μάχη δηλαδή μεταξύ του καλού και του κακού.
- “Hole in the sky” (3:59)
Mε ένα ΦΟΒΕΡΟ riff ανοίγει αυτός ο δίσκος που προσωπικά το θεωρώ από τα σπουδαιότερα κομμάτια της Οzzy περιόδου. Χαρακτηριστικό in your face attitude και καρά heavy YMNOΣ, παρόλα αυτά κυκλοφόρησε σαν b-side στο “Am I going insane(Radio)” single. Τι να πει κανείς για τα ξεφτέρια των δισκογραφικών της εποχής; Στιχουργικά, το τραγούδι μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές ερμηνείες. Θα μπορούσε να αναφέρεται στη ζωή σε μια φυλακή και στην επιθυμία να απελευθερωθείς ή στην ανάβαση μέσα από μια τρύπα για να φτάσεις στη μετά θάνατον ζωή ή ακόμα και στην Αποκάλυψη. Φανταστικό όπως και να το δεις.
- “Symptom of the universe” (6:29)
Τι να πεις για αυτόν το ύμνο, πραγματικά! Το “Symptom of the Universe” θεωρείται ευρέως ως ένα πρωτο-thrash metal κομμάτι που επηρέασε πολλά thrash metal συγκροτήματα. Ειδικά το πρώτο μέρος του με το εκρηκτικό riff, τα απίστευτα τύμπανα και μετέπειτα με τα αλλεπάλληλα solos στρώνουν το έδαφος για μια γενιά μουσικών που θα αλλάξει τον μουσικό ορίζοντα τους σκληρού ήχου. Οι SABBATH εδώ (για ακόμα μια φορά) παραδίδουν μαθήματα heavy metal και ευτυχώς υπήρξαν οι κατάλληλοι μαθητές για να τα μελετήσουν. Ηeavy fucking metal λέγεται και (νομίζετε ότι) είναι απλό. Οι στίχοι αυτού του τραγουδιού αφορούν ένα όνειρο που είχε κάποτε ο Geezer Butler και όπως έχει αναφέρει και ο ίδιος αφορά την αγάπη. “Η αγάπη είναι το σύμπτωμα του σύμπαντος. Αυτό μας βοηθά να το ξεπεράσουμε” αναφέρει χαρακτηριστικά.
Extra track:
- Το κρυμμένο κομμάτι σε πολλές επανεκδόσεις του δίσκου λέγεται “Blow on a Jug” και πρόκειται για τους Ozzy και Bill Ward που κάνουν πλάκα στο studio.
Γιάννης Παπαευθυμίου
