Αν και αυτή η Ισραηλινή μπάντα, οι TOMORROW’S RAIN, υπάρχει, με πολλά μέλη να έρχονται και να απέρχονται, από το 2011, αυτός είναι μόνο ο δεύτερος δίσκος τους, που κυκλοφόρησε τον περασμένο Απρίλιο, δυο χρόνια μετά το ντεμπούτο τους, “Hollow”. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η μουσική τους πρόταση βρίσκεται κάπου μεταξύ του doom και gothic metal αλλά με πολλές αναφορές σε άλλα είδη.
Το πρώτο κομμάτι, “Roads”, όπου συμμετέχουν οι Andreas Vingback (DARK FUNERAL) και Tony Wakeford (SOL INVICTUS) στα φωνητικά, περιλαμβάνει σαξόφωνο το οποίο αμέσως μας θυμίζει το post-black metal των WHITE WARD. Συνεχίζοντας με τις black αναφορές, έχουμε στα φωνητικά τον Attila Csihar (MAYHEM) στο “Muaka”, ένα κομμάτι που αρχίζει με folk ακουστικές κιθάρες για να αλλάξει δραστικά στο δεύτερο μέρος προς ατμοσφαιρικές doom μελωδίες ενώ τα “Sunrise” και “Room 124” έχoυν να κάνουν με το Σκανδιναβικό death/doom των INSOMNIUM, BEFORE THE DAWN, κτλ.
Προσωπικά, το “I Skuggornas Grav”, με την συμμετοχή στα φωνητικά των Michael Broberg (UNANIMATED) και Anja Huwe (XMAL DEUTSCHLAND), μου φαίνεται το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του δίσκου γιατί είναι το πιο πειραματικό, το πιο ψαγμένο αν θέλετε όπου μπορούμε να βρούμε επιρροές από Leonard Cohen και Nick Cave μέχρι DEAD CAN DANCE. Το “Burning Times”, με την συμμετοχή του Jan Lubitzki (DEPRESSIVE AGE) είναι ένα στάνταρ ατμοσφαιρικό gothic metal κομμάτι ενώ το “Turn Around”, με την συμμετοχή των κιθαριστών Michael Denner (MERCYFUL FATE και King Diamond) και Ben Christo (SISTERS OF MERCY) μας θυμίζει τους PARADISE LOST των “Icon” και “Draconian Times”.
Το “Convalescence” είναι ένα κομμάτι που κλείνει το μάτι σε μπάντες όπως SWALLOW THE SUN, MY DYING BRIDE ή MOONSPELL, μπάντες αγαπημένες όλες, οπότε αναμφισβήτητα το κάνει κι αυτό από τα αγαπημένα μου κομμάτια. Τον δίσκο κλείνουν τα “Rainbow” (ένα ήρεμο και σύντομο ορχηστρικό που λειτουργεί ως ένας φάρος ελπίδας μετά από τόση μελαγχολία και μαυρίλα), το “Care Unit”, βασικά ένα spoken word track στα Εβραϊκά με τους ήχους από μια μονάδα Εντατικής ως υπόβαθρο, που προστέθηκε στον δίσκο μετά την περιπέτεια της υγείας δύο μελών του συγκροτήματος (περισσότερες πληροφορίες στην συνέντευξή μου με τον frontman Yishai Sweartz) και μια πιο gothic rock έκδοση του “Turn Around” αλά SISTERS OF MERCY ή THE MISSION. Με τόσες διαφορετικές επιρροές και ηχητικές λεπτομέρειες που ζητάνε την αδιάσπαστη προσοχή του ακροατή, μιλάμε για ένα δίσκο που χρειάζεται πολλές ακροάσεις για να μπορέσει να «χωνευτεί», αλλά εάν είστε από εκείνους που τους αρέσουν όλοι οι προαναφερόμενοι μουσικοί και μπάντες, τότε σίγουρα θα σας αρέσει κι αυτός ο δίσκος.
Μια από τις πιο αγαπημένες λίστες στη μουσική είναι αυτή με τα καλύτερα concept άλμπουμ. Μια από τις δυσκολότερες δημιουργικές προσπάθειες όμως είναι η δημιουργία ενός τέτοιου άλμπουμ. Το να καταφέρεις να βρεις την ισορροπία ανάμεσα στη διήγηση μιας ιστορίας και στην ανάπτυξη μουσικού ενδιαφέροντος από τον ακροατή είναι πάντα ένα μεγάλο στοίχημα για συνθέτες, παραγωγούς κι εκτελεστές. Όταν μάλιστα μια τέτοια προσπάθεια γεννιέται σε ένα τόπο, που η αποκλειστική ενασχόληση με τη μουσική θεωρείται ακόμα ως ένα hobby η οποία δεν σου αφήνει χρόνο να δουλέψεις, τότε ο θαυμασμός αρχικά για την υπέρβαση και μετά για το αποτέλεσμα είναι δεδομένος.
Σε μια δεύτερη τέτοια σύμπραξη, μετά το “Goditha”, λοιπόν, η Ελίνα Εγγλέζου και ο Bob Katsionis ταξιδεύουν στη θάλασσα την εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων αλλά και των απίθανων ιστοριών, που έχουν κέντρο τους μονόφθαλμους πειρατές, τους σκληρούς νόμους της θάλασσας και ιδανικά που συναντάμε με πολλές μορφές μέχρι σήμερα οι αλληγορικές διαστάσεις του “Captain Hawk – Ghosts of the Sea” ανάγουν το δίσκο ταυτόχρονα σε κάτι «παραμυθένιο» και μακρινό αλλά και ως καθρέφτη πολλών «πειρατών» του σήμερα. Σε μια ανάπτυξη που φέρνει την Οδύσσεια του Ομήρου αγκαλιά με το συμφωνικό metal , έχουμε τον δικό μας Οδυσσέα με τη φωνή του Γιάννη Παπανικολάου να μεταμορφώνεται πειστικότατα στον Captain Hawk, με το χαρακτηριστικό του γρέζι να μαρτυρά ιστορίες βουτηγμένες στο ρούμι. Όλος ο «θίασος», που λειτουργεί ως μέσο διήγησης περιλαμβάνει μερικούς από τους σπουδαιότερους Έλληνες τραγουδιστές της metal σκηνής, οι οποίοι βρίσκουν την χρυσή τομή ανάμεσα στην έκφραση των δυνατοτήτων τους αλλά και την πιστή υπηρεσία του ρόλου τους.
Η μουσική διάσταση του εγχειρήματος έχει σαφώς μια φολκ διάσταση με πολλές δόσεις από την αλμύρα του ωκεανού. Ο Bob Katsionis, δίνει μεγάλο χώρο αρμονικά στις μελωδίες της Ελίνας Εγγλέζου και μια ερμηνευτική ελευθερία στους τραγουδιστές χαρίζοντας υπέροχες στιγμές, όπως το “The Crone”. Το σημείο όμως που κεντρίζει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του ακροατή είναι ο τρόπος με τον οποίο εντάσσεται διαρκώς στην ιστορία το υπερφυσικό στοιχείο. Με αρμονική και μελωδική ανάπτυξη που προκαλεί έκπληξη, φόβο, προσμονή αλλά και ταύτιση με τους χαρακτήρες τραγούδια όπως το “Northern Winds” και “Daughters of The Ocean” σε φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά στην κινηματογραφική διάσταση του άλμπουμ.
Μόνο θαυμασμός μπορεί να υπάρξει για ανθρώπους που νικούν την αίσθηση υπόταξης του δημιουργικού τους ενστίκτου μέσα σε δισκογραφικές και εκτελεστικές συνθήκες, που μόνο οικονομικά και κοινωνικά εμπόδια μαρτυρούν . Όταν αυτό μάλιστα συμβαίνει 2 φορές μέσα σε λίγα χρόνια μάλλον η πλώρη του καραβιού σκίζει τα κύματα στη μέση, δίνοντας θάρρος και δύναμη για το μέλλον της ελληνικής σκηνής.
Πολλές φορές όλη η αλήθεια ενός συγκροτήματος βρίσκεται στο όνομά του. Σύμφωνα με τον επιστημονικό όρο, το Blackbody Radiation είναι η ενέργεια που ακτινοβολείται από οποιοδήποτε αντικείμενο ή σύστημα που απορροφά όλη την προσπίπτουσα ακτινοβολία. Προσοχή, δεν είναι ο δίαυλος, δεν είναι το υλικό εκείνο που ανάλογα τη σύστασή του ακτινοβολείται και διαφορετική ενέργεια, αλλά αυτή καθαυτή η ενέργεια. Μια λεπτομέρεια που κάνει την διαφορά καθώς οι BBR από ότι φαίνεται δεν θέλουν να αναλυθεί από τι υλικό είναι δομημένοι, αλλά από ποια ενέργεια εκπέμπουν στον ακροατή.
Και γιατί να δώσουμε τόση έμφαση στις μικρές λεπτομέρειες; Μα φυσικά γιατί το κάνει και το ίδιο το συγκρότημα. Το “Burn The Cycle” είναι η πρώτη ολοκληρωμένη τους κυκλοφορία (έχει προηγηθεί ένα EP το 2015) και σύμφωνα με τους ίδιους πρόκειται για “μια προσπάθεια μελέτης της ζωής, όπως είναι, και ένας ύμνος στον τρόπο όχι μόνο να επιβιώσουμε μέσα σε αυτή, αλλά να την αλλάξουμε τελείως”. Πλούσιο το κοινωνικό υπόβαθρο που βρίσκεται μέσα στους στίχους του συγκροτήματος, ενώ η μουσική το πλαισιώνει με το ανάλογο ύφος, όπως για παράδειγμα το “Quicksand” που περιγράφει την κινούμενη άμμο της καθημερινής ύπαρξης και μουσικά αποτυπώνεται με τον ίδιο αγωνιώδη τρόπο. Όλα αυτά φυσικά σε ένα alternative rock / grunge ηχόχρωμα, που αποπνέει μια 90s αισθητική, η οποία αρχίζει να επανέρχεται όλο και περισσότερο στις μέρες μας, διαδεχόμενη ίσως την όλη 80s ρετρολαγνεία που κυριάρχησε το προηγούμενο καιρό.
Έτσι λοιπόν, οι BBR αδιαφορούν παντελώς για το πόθεν έσχες του ήχου τους, αν αυτός προέρχεται από το Seattle ή πιο νότια στην δυτική ακτή, το ζητούμενο είναι ότι καταφέρουν να εκπέμψουν αυτή την ενέργεια που συγκεντρώνουν προς τον ακροατή. Κι αν αυτή κάποια στιγμή παύει να έχει την κλιμάκωση που θέλουμε με το πέρασμα των τραγουδιών, καταφέρνει να παραμένει σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο ώστε το “Burn The Cycle” να ακούγεται με ευχαρίστηση στην ολότητα του.
Προσγείωση αστρόπλοιου στη Γη, ή απογείωσή του προς άγνωστους γαλαξίες; Και οι δυο εκδοχές είναι σωστές, στην περίπτωση των Γερμανών power/speed metallers SCANNER. Και κάθε ευκαιρία που μας δίνεται για να τους δούμε από κοντά, οι οπαδοί τόσο του group όσο και του ήχου γενικότερα, (θα έπρεπε να) προσπαθούμε να μην τη χάνουμε. Την προηγούμενη την είχαμε το 2015, συνεπώς έπρεπε να περιμένουμε ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά εννιά ολόκληρα χρόνια, για να απολαύσουμε ξανά το υπερηχητικό μέταλλο του Axel Julius και της παρέας του επί σκηνής. Μαζί με τους SCANNER, δύο δικά μας συγκροτήματα. Οι βετεράνοι power/progsters FORTRESS UNDER SIEGE και η αλλαγή της τελευταίας στιγμής, μιας και οι ROCK N ROAD που θα άνοιγαν τη βραδιά σύμφωνα με το αρχικό πρόγραμμα αδυνατούσαν λόγω ασθενείας μέλους τους να δώσουν το «παρών», οι ILLUSIVE MIRRORS. Ας περάσουμε όμως στο «ψητό»…
Οι πόρτες θα άνοιγαν στις 19:00, σύμφωνα με το πρόγραμμα. Φτάνω στις 19:30 στο Κύτταρο και το βρίσκω με ελάχιστο κόσμο, να περιμένει απ’ έξω. Κι όταν λέω ελάχιστο, εννοώ ελάχιστο. Αποκαρδιωτικό το θέαμα… Προς τιμήν τους, περίπου δέκα λεπτά πριν τις 20:00, οι ILLUSIVEMIRRORS πατούν σκηνή και ξεκινούν. Δεν τους ήξερα, ιδέα δεν είχα περί του τι πρεσβεύουν μουσικά και πριν τους ακούσω και τους δω, ανέτρεξα στο βιογραφικό τους για τις πρώτες πληροφορίες. Αυτές τους θέλουν να αυτοπροσδιορίζονται ως “alternative/heavy rock” μπάντα, αλλά προσωπικά, πλην κάποιων στιγμών, άκουσα μελωδικό, αμερικανικό hard ‘n’ heavy ως και heavy metal.
Alternative, δεν άκουσα πουθενά. Ειδικά η προσέγγιση της κιθάρας, κυρίως στα leads, ουδεμία σχέση είχε με τον ήχο αυτό. Δεν ξέρω πως το κατάφεραν, δεν με απασχολεί, καταγράφω όσα άκουσα. Φυσικά θέλουν πολλή προπόνηση ακόμη, μιας και είναι «νέοι στο κόλπο», αλλά έδειξαν δυνατότητες και ελπίζω σε μια καλή συνέχεια. Νικώντας το άγχος της ξαφνικής εμφάνισης, του άχαρου ρόλου του opening act και του περίπου άδειου χώρου, στο τέλος χειροκροτήθηκαν από τους παρευρισκομένους…
… δίνοντας τη θέση τους στους FORTRESSUNDERSIEGE. Αυτή τη μπάντα τη θυμάμαι από τα σχολικά μου χρόνια. Ήμουν από τους τυχερούς που είχε τότε στα χέρια του το πρώτο τους EP, τι να λέμε τώρα… Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Υπήρξε διάλυση, επανασύσταση δώδεκα χρόνια μετά και πλέον το group μετρά δεκατέσσερα έτη συνεχούς παρουσίας, δείχνοντας πως έχει βρει τα πατήματά του. Το ύφος του, διαφέρει πια από εκείνο του πρώτων του κυκλοφοριών. Τότε οι Αθηναίοι μου θύμιζαν τους DREAM THEATER του ντεμπούτου και τους SHADOW GALLERY, τώρα πατούν πολύ περισσότερο στο power metal σχημάτων όπως οι ANGRA.
Σαφέστατα μιλάμε για ένα πολύ ικανό συγκρότημα, με πολύ καλούς μουσικούς και καλό υλικό, κάτι που το καταλάβαμε όλοι όσοι ήμασταν «από κάτω». Δεν τους ήταν δύσκολο να «γεμίζουν» την σκηνή ως σεξτέτο που είναι και στηριζόμενοι κατά βάση στο υλικό των δύο τελευταίων τους δίσκων, έδωσαν ένα αξιολογότατο show. Πρέπει όμως να επισημάνω πως ο κόσμος, αν και έδειχνε να δέχεται καλότροπα τα τραγούδια τους, δεν ήταν και τόσο εξοικειωμένος με αυτά. Λόγω του «φόρτου» της μουσικής τους δεν είχαν τόσο καθαρό ήχο όσο οι προηγούμενοι, αλλά εντάξει, στο Κύτταρο είσαι, τι μπορεί να πάει στραβά από πλευράς ηχητικής; Συνολικά, οι FUS έδωσαν μια καλή εμφάνιση, χωρίς όμως εξάρσεις.
Και φτάνουμε στην ώρα του headliner, στην ώρα των SCANNER. Με πρόσφατο δίσκο στις αποσκευές τους τον οποίο και άκουσε ο καλός συνάδελφος Θοδωρής Μηνιάτης, οι Γερμανοί με Έλληνα τραγουδιστή ήρθαν με σκοπό να παρουσιάσουν στο κοινό κυρίως το νέο τους υλικό, χωρίς φυσικά να λείπουν κλασσικές στιγμές του παρελθόντος. Μπήκαν φουριόζοι και όλα έδειχναν πως θα βλέπαμε ένα εξαίσιο live… μέχρι που ξεκίνησαν τα τεχνικά προβλήματα. Στην αρχή η κιθάρα του Axel Julius έμενε πίσω, μέχρι που τα «έφτυσε» εντελώς. Εκεί το live σταμάτησε, «κρέμασε» και το καταλάβαμε θαρρώ όλοι. Παρόλα ταύτα, η μπάντα προσπάθησε και κέρδισε όσο γινόταν από το χαμένο έδαφος.
Ο frontman Ευθύμης Ιωαννίδης ήταν κινητικότατος και άκρως επικοινωνιακός, συνδυάζοντας την φιλική, «χύμα» προσέγγιση με το επαγγελματικό στήσιμο. Ομοίως καλοδεμένοι ήταν και οι υπόλοιποι, με τον αρχηγό Axel να κρατά χαμηλό προφίλ και να κερδίζει την συμπάθειά μας. Όπως υποθέσαμε όταν συντάσσαμε τη χαρακτηριστική δεκάδα τραγουδιών τους η αρχή έγινε με το “The Earth song”, το οποίο μαζί με άλλες δύο ή τρεις στιγμές από το “The cosmic race”, αποτέλεσαν την ομάδα εκπροσώπησής του. Τα κομμάτια του “Hypertrace” και του “Terminal Earth” έτυχαν του μεγαλύτερου ενθουσιασμού από τον κόσμο, λογικό αυτό, ειδικότερα ο ύμνος των ύμνων “Warp 7” όπου ακόμη και ο πιο χαλαρός και μετριοπαθής παρασύρθηκε, ενώ θέση στο set βρήκε και το “The Judgement”, με τα “Mental reservation” και “Ball of the damned” να αγνοούνται σχεδόν ολοκληρωτικά (καλά, για το “Scantropolis” ούτε λόγος). Η εμφάνιση τελείωσε με το “Across the universe” όπου κόσμος και κοσμάκης ανέβηκε στην σκηνή, για να τραγουδήσει και να μοιραστεί ωραίες στιγμές με τη μπάντα.
Κάνοντας τώρα τον απολογισμό, θα πω ότι έφυγα από το Κύτταρο με την αίσθηση του ανικανοποίητου, σαν να ήταν όλα ημιτελή. Η εμφανέστατη καθυστέρηση στο πρόγραμμα, οι τεχνικές δυσκολίες των SCANNER και το κουτσουρεμένο τους set (πρέπει να παίχτηκαν 5-6 τραγούδια λιγότερα σε σχέση με όσα τσέκαρα εγώ πριν ξεκινήσει το live), ήταν ανασταλτικοί παράγοντες για να ευχαριστηθώ την συναυλία στον απόλυτο βαθμό. Επίσης, δε βοήθησε καθόλου η απελπιστικά μικρή προσέλευση του κοινού. Πολλές, πάρα πολλές οι συναυλίες, πού να πρωτοδώσει ο οπαδός λεφτά; Προσμέτρησε σε όλα αυτά και την Κυριακή σαν ημέρα, η οποία ανέκαθεν, όπως όλα έχουν δείξει, δεν είναι καθόλου καλή για live. Ειδικά τώρα που λόγω του καλοκαιριού που μας χτυπά την πόρτα κι ο καθένας προσπαθεί να βρει ανάσα δροσιάς στις παραλίες, γίνεται ακόμη πιο «δύσκολη». Μήπως να το ξανασκεφτούν οι διοργανωτές;
Αυτά… Ίσως την επόμενη (;) φορά, να πάνε όλα καλύτερα. Μακάρι!
Μιας κι έχουμε την 17η επέτειο από την κυκλοφορία του “Systematic chaos”, είπαμε να “ξεθάψουμε” τη συνέντευξη που είχε κάνει για το έντυπο Rock Hard, ο Σάκης Φράγκος με τον Jordan Rudess, όπου μιλούσαν για το άλμπουμ εκείνο…
Κάθε συνέντευξη με τους DREAM THEATER, ακόμη κι αν φαίνεται ότι έχει καταντήσει ρουτίνα, είναι διαφορετική αλλά πάνω απ’ όλα ενδιαφέρουσα. Πόσο μάλλον όταν έχω απέναντί μου τον πληκτρά του σχήματος, Jordan Rudess, έναν από τους ευγενέστερους ανθρώπους που έχω γνωρίσει στο χώρο, για να μας μιλήσει για έναν ακόμη σπουδαίο δίσκο των Αμερικάνων, το “Systematic chaos”. Καλούμε στο ξενοδοχείο που έμεναν στο Λουξεμβούργο εκείνη τη μέρα, στο δωμάτιο όπου έμενε με το ψευδώνυμο Sydney Syzer (προσέξτε το λογοπαίγνιο με το synthesizer) και ιδού τι διεμήφθη!!!
Πώς είστε κύριε SydneySyzer; Ο κύριος Sydney Syzer είναι καλά!!! Τι κάνεις φίλε μου; Αυτή τη στιγμή δουλεύω πάνω στο νέο σόλο άλμπουμ μου. Λέγεται “The road home” και θα κυκλοφορήσει στις 10 Σεπτεμβρίου. Διαβάζω τις εισαγωγικές σημειώσεις του CD και ακούω τη μίξη του ώστε να γίνει το mastering σήμερα (σ.σ. η συνέντευξη έγινε στις 15 Ιουνίου).
Νέος δίσκος για τους DREAMTHEATER και νέα εταιρία ύστερα από πολλά χρόνια. Τι σας έκανε να πάτε στη Roadrunner; Έληξε το συμβόλαιο που είχαμε με τη Warner και νιώθαμε ότι έπρεπε να κάνουμε μία αλλαγή. Η Roadrunner ήταν από τις πιο ενδιαφέρουσες επιλογές που είχαμε και μέχρι τώρα είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από όσα έχει κάνει για μας. Η αλλαγή είναι συναρπαστική για μας, αφού ήμασταν για χρόνια σε μία εταιρία που δεν έκανε και πολλά για τους DREAM THEATER. Τώρα πια είμαστε απόλυτη προτεραιότητα.
Ακούγοντας το δίσκο, μου δίνεται η εντύπωση ότι διαλέξατε πλευρές, εννοώντας ότι επιλέξατε τη metal πλευρά. Αυτό είναι εμφανές από την επιλογή της εταιρίας, από τον τρόπο που ντύνεστε ή είστε κουρεμένοι –ακόμα και το ξυρισμένο κεφάλι και το πλατινέ σου μούσι- ακόμη και από την ίδια τη μουσική. Κατά πόσο σας έχει επηρεάσει το κίνημα της ακραίας μουσικής που είναι πολύ δημοφιλές τώρα στις ΗΠΑ; Όταν γράψαμε το άλμπουμ, δεν ξέραμε σε ποια εταιρία θα πάμε, οπότε η Roadrunner δεν είχε καμία σχέση με τη μουσική κατεύθυνση του δίσκου. Εμείς θέλαμε να κάνουμε ένα σκοτεινό, heavy άλμπουμ. Κάναμε τέτοιου είδους άλμπουμ και στο παρελθόν, όπως για παράδειγμα το “Train of thought”, αλλά αυτήν τη φορά βάλαμε πολύ περισσότερα στοιχεία μέσα…
Ναι, αλλά δεν μου είπες πόσο σας έχει επηρεάσει η μόδα στο metal που υπάρχει στην Αμερική και προσωπικά και σαν συγκρότημα… Η πραγματικότητα είναι ότι δεν είμαι και ο μεγαλύτερος οπαδός της heavy metal μουσικής.
Ναι, αλλά παίζεις heavymetal!!! Μήπως τελικά metal παίζει ο κύριος SydneySyzer που συνδέθηκα μαζί του; (γέλια) Ναι!!! Η metal πλευρά του εαυτού μου!!! Χαχα!!! Υπάρχουν πολλές πλευρές του metal που μου αρέσει να εξερευνώ. Ακόμα και αυτά τα σχήματα που οι τραγουδιστές τους ακούγονται σαν το cookie monster (σ.σ. αυτή η επική μορφή που έτρωγε συνέχεια μπισκότα!!!) με τις απίστευτα σκληρές φωνές. Ακούω τακτικά στο ραδιόφωνο τέτοια σχήματα και πιστεύω ότι είναι αρκετά καλά. Μονάχα που έχουν όλοι τον ίδιο τραγουδιστή!!! (γέλια) Παρόλο που δεν είναι το στυλ μου λοιπόν, βρίσκω ότι υπάρχει ενδιαφέρον. Οι DREAM THEATER τώρα, είναι ένα σχήμα που του αρέσει να γυρίζει πίσω στις ρίζες του. Τα παιδιά μεγάλωσαν ακούγοντας METALLICA και IRON MAIDEN, αλλά δίνουν σημασία και στα καινούργια πράγματα που συμβαίνουν στο metal.
Μετά από πολλά χρόνια, διακόψατε την ενασχόλησή σας με τους DREAMTHEATER το καλοκαίρι. Πόσο σας βοήθησε αυτό στη σύνθεση του δίσκου; Είναι πραγματικά σπουδαίο να ξεκουράζεσαι λίγο και να έχεις ένα μικρό διάστημα να ηρεμείς. Είναι πολύ σημαντικό. Πάντως το έθεσες καλά. Δεν ασχολούμασταν με τους DREAM THEATER, αλλά ασχολούμασταν με άλλα πράγματα. Εγώ με τον προσωπικό μου δίσκο και οι υπόλοιποι με άλλα projects, αλλά πάντα μέσα στη μουσική.
Αυτήν τη φορά δουλέψατε με τον PaulNorthfield (μηχανικός ήχου και μίξη), αλλά για έναν ακόμα δίσκο, την παραγωγή την έκανε ο MikePortnoy με τον JohnPetrucci. Η γνώμη μου είναι ότι στους DREAMTHEATER λείπει ένας καλός παραγωγός, ένα τρίτο μάτι έξω από την μπάντα, που θα σας βοηθούσε να έχετε το καλύτερο αποτέλεσμα σε κάθε κομμάτι. Έχετε σκεφτεί κάτι τέτοιο ή μήπως είναι απλά το θέμα ότι ο Mike θέλει να έχει τον απόλυτο έλεγχο; Στην τελευταία σου δήλωση υπάρχει μεγάλη δόση αλήθειας… Παρόλα αυτά, η προσωπική μου γνώμη είναι ότι ο John και ο Mike έκαναν πολύ καλή παραγωγή στο δίσκο, θεωρώ ότι αυτή η φόρμουλα με την οποία δουλεύουμε έχει εξαιρετική επιτυχία και υπάρχει ολοένα και περισσότερη αποδοχή στη μουσική μας. Είναι αλήθεια ότι θα μπορούσε να έχει δημιουργικό ενδιαφέρον να υπήρχε ένας τρίτος άνθρωπος που να έκανε παραγωγή στους δίσκους μας, αλλά εγώ το πάω ακόμα πιο πέρα. Θα ήταν ενδιαφέρον να αλλάζαμε το παράθυρο των παραμέτρων μας με τους DREAM THEATER. Δεν ξέρω τι περιμένουν οι άνθρωποι, αλλά εγώ μέχρι τώρα πιστεύω ότι δουλεύουμε μέσα σε ένα “παράθυρο παραμέτρων” όπως συνηθίζω να το λέω, το οποίο δημιουργεί το στυλ των DREAM THEATER. Ο Mike και ο John το γνωρίζουν βέβαια αυτό.
Να περιμένουμε δηλαδή αλλαγή σε αυτόν τον τομέα στον επόμενο δίσκο; Ίσως αλλάξουμε κάποια πράγματα. Ούτως ή άλλως οι αλλαγές είναι μέσα στη φύση των μουσικών που αποτελούν το συγκρότημα.
Μιας και μιλάμε για αλλαγές, έχει γίνει πολύς λόγος για το νέο, τρίτο άλμπουμ των LIQUIDTENSIONEXPERIMENT, όπου ο Mike έχει δηλώσει πως μάλλον θα βγει το 2008. Πιστεύεις ότι αν κυκλοφορήσετε ένα δίσκο με αυτό το project, αυτό ίσως φέρει έναν αέρα αλλαγής στην μπάντα; Κάτι παρόμοιο είχε γίνει και πριν το “Scenesfromamemory” και όλοι ξέρουμε το αποτέλεσμα… Δηλαδή το –κατά τη γνώμη μου- τελευταίο τεράστιο άλμπουμ στην ιστορία του metal. Σίγουρα το να κάνουμε διάφορα projects έχει πολύ ενδιαφέρον. Δεν ξέρω αν συμβεί, αλλά συμφωνώ μαζί σου ότι μπορεί να μας δώσει έναν ανανεωτικό αέρα.
Ναι, αλλά δεν μιλάω για ένα οποιοδήποτε project. Μιλάω συγκεκριμένα για τους LTE που παίζετε όλοι μαζί και όχι για σένα που μπορεί να παίζεις με τον RodMorgenstein ή τον Mike που μπορεί να παίζει με τον DanielGildenlow… Έχεις δίκιο Σάκη. Τέτοιου είδους project μας δίνουν την ευκαιρία να κάνουμε πράγματα έξω από το παράθυρο των DREAM THEATER που σου ανέφερα πριν.
Εκεί, θα μπορέσετε να βάλετε κάποιες ιδέες που δεν ταιριάζουν απόλυτα στους D.T. και να χρησιμοποιήσετε για τον επόμενο δίσκο σας μόνο τις απολύτως ικανοποιητικές. Το κάνατε στο παρελθόν και λειτούργησε άψογα. Φυσικά. Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου…
Το “Forsaken” είναι η πιο επιτυχημένη σας προσπάθεια για να γράψετε ένα εμπορικό τραγούδι. Θα ήθελα να σε ρωτήσω δύο πράγματα: Πώς συμβαίνει κάθε φορά, τα πιο εμπορικά τραγούδια να είναι δεύτερα στη σειρά κάθε δίσκου; Βάλτα κάτω και θα δεις ότι έχω δίκιο. Από το “Anotherday” και το “Youorme”, μέχρι το “Statusseeker” του ντεμπούτου σας. Χμμμ!!! Πολύ καλή ερώτηση. Δεν έχω ιδέα. Να μία ερώτηση που πρέπει να κάνω κι εγώ στον Mike!!! Ποτέ δεν το είχα σκεφτεί! Μου φαίνεται, μετά από τόσα χρόνια που γνωριζόμαστε, ότι ξέρεις περισσότερα πράγματα για τους DREAM THEATER απ’ όσα ξέρω εγώ που παίζω κιόλας!!! Μάλλον θα πρέπει να σου κάνω συνέντευξη εγώ! (γέλια)
Αυτήν τη φορά η εμπορική σας προσπάθεια, δείχνει την πιο σκληρή πλευρά του σχήματος… Δεν είναι ενδιαφέρον;
Βέβαια και είναι ενδιαφέρον αλλά και μονόδρομος ίσως, αφού σχεδόν όλες οι προηγούμενες προσπάθειές σας ηχούσαν σαν τους U2, COLDPLAY και ήταν ως επί το πλείστον μπαλάντες. Τώρα πήγατε να κάνετε κάτι σαν τους EVANESCENCE… Σίγουρα αυτό ήταν κάτι που το κάνατε συνειδητά, έτσι; Ναι, φυσικά. Θέλαμε να ταιριάζει με το κλίμα του δίσκου. Θέλαμε να γράψουμε ένα πιο ευθύ κομμάτι, αλλά να είναι πιο σκληρό από τα συνηθισμένα παρόμοια κομμάτια μας. Και βγήκε το “Forsaken”!!! Σίγουρα ήταν κάτι συνειδητοποιημένο πάντως. Δεν έγινε στην τύχη. Θέλαμε να έχουμε ένα τραγούδι που να μπορεί να παιχτεί από το ραδιόφωνο. Δεν είχαμε όμως κανενός είδους πίεση, γιατί όταν γράφαμε το άλμπουμ, δεν είχαμε καν δισκογραφικό συμβόλαιο. Μας αρέσει να έχουμε τραγούδια που είναι μικρά σε διάρκεια, να κάνουμε κάτι που να μας βάζει κατά κάποιο τρόπο μέσα στον κόσμο της εμπορικότητας. Και γνωρίζουμε ότι κάνοντάς το, δεν ξεπουλιόμαστε, επειδή οι δίσκοι μας δεν έχουν να κάνουν με τη μόδα και την εμπορικότητα γενικώς. Κάθε άλμπουμ μας έχει όμως 1-2 κομμάτια που είναι πιο άμεσα.
Στο documentary της ειδικής έκδοσης, όταν ο JohnPetrucci μιλάει για τη θεματολογία του “Forsaken” και του “Darketernalnight” γελάει. Και το θεωρώ φυσιολογικό, γιατί δεν έχουμε συνηθίσει τους DREAMTHEATER να μιλάνε για βρικόλακες και τέρατα. Μήπως αυτό έχει να κάνει με το συνολικό metal συναίσθημα του δίσκου; Περίεργο που το λες αυτό…
Δεν είναι περίεργο. Αν λάβει κανείς υπόψη τους στίχους που έγραφαν οι THEATER στο “Imagesandwords” και αυτούς που γράφουν τώρα, είναι εντελώς διαφορετικοί. Σε αυτό το δίσκο θέλαμε να γράψουμε φανταστικούς στίχους. Ο James έγραψε κάτι για τον πόλεμο, ο Mike κάτι για το πρόγραμμά του με τις 12 βαθμίδες για τον αλκοολισμό, αλλά ο John ήθελα να κάνει κάτι διαφορετικό, κάτι που να έχει σχέση με τη φαντασία. Νομίζω ότι κολλάει όμως με το κλίμα του δίσκου.
Ένα σημαντικό θέμα, που μέχρι κάποιο σημείο θα έλεγα ότι με έχει ενοχλήσει κιόλας, είναι οι πολύ προφανείς επιρροές σας σε κάποια τραγούδια. Μιλάω για τους METALLICA στο “Constantmotion”, τους EVANESCENCE στο “Forsaken”, τους TOOL και τους PINKFLOYD στο “Repentance” και φυσικά τους MUSE στο “Prophetsofwar”, κάτι που συμβαίνει για δεύτερο συνεχόμενο δίσκο κιόλας και μου μοιάζει σαν copy–paste φάση. Γιατί έχετε τόσο προφανείς τις επιρροές σας για μία ακόμη φορά; Επίσης, στο documentary, είδαμε στο πινακάκι που γράφετε τη δομή των κομματιών, στο “Inthepresenceofenemies” κάποιες συντομογραφίες του τύπου: “RUSHriff”, “MAIDENchorus”, “MUSEtheme”… Δεν είναι πολύ έντονο αυτό νομίζεις; Αυτό που λες είναι κάτι που πάντα το έκαναν οι DREAM THEATER για να κατονομάσουν τα διάφορα μέρη από τα οποία αποτελούνται τα τραγούδια τους. Δεν είναι κρυφό ότι έχουμε πάρα πολλές και περίεργες επιρροές σαν γκρουπ και δεν ντρεπόμαστε γι’ αυτό. Αντιθέτως τις τιμάμε. Αυτά που είδες γραμμένα, δεν είναι κάτι να το πάρεις κυριολεκτικά. Είναι ένας τρόπος να θυμόμαστε τα μέρη. Όλοι οι συνθέτες έχουν επηρεαστεί από κάπου. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσω από την πλευρά μας ότι δεν παίρνουμε κάτι από άλλα γκρουπ, αλλά απλά τιμάμε τις επιρροές μας όσον αφορά το μουσικό μας ύφος.
Πηγαίνοντας το κομμάτι “Prophetsofwar”, θα πρέπει να σου πω ότι έχει σπρώξει παραπέρα τα όρια των THEATER, αφού δεν έχετε κάνει ποτέ κάτι παρόμοιο. Τι σας έκανε να πάρετε οπαδούς και να τους βάλετε στο chantsession που έχετε να φωνάζουν όλοι μαζί; Νομίζω ότι καταλαβαίνεις ότι αυτή ήταν καθαρά ιδέα του Mike. Είχε ένα προαίσθημα γι’ αυτό σαν παραγωγός.
Θεωρώ ότι έδωσε στο κομμάτι αυτό το συναίσθημα του arenametal. Ακριβώς. Πιστεύω ότι βγήκε πολύ καλό. Είχε και πλάκα όλη αυτή η διαδικασία.
Μπορεί να μην ήσουν στους DREAMTHEATER όταν ο Mike είχε το μεγάλο πρόβλημα με τον αλκοολισμό, που τον έκανε να γράψει κιόλας όλα αυτά τα κομμάτια στους τελευταίους δίσκους, αλλά μήπως μπορείς να μου πεις, από αυτά που έχεις ακούσει από τους άλλους, πώς επηρέασε αυτή η κατάσταση την μπάντα; Όπως είπες, δεν ήμουν στο γκρουπ όταν υπήρχε το πρόβλημα αυτό, αλλά ας το θέσουμε έτσι: Το γεγονός ότι ο Mike μπόρεσε να το νικήσει και να περάσει σ’ ένα νέο επίπεδο στη ζωή του, είναι ένας από τους κύριους λόγους για τον οποίο το σχήμα μπόρεσε να φτάσει μέχρι εδώ που είναι. Αν είχε συνεχίσει το δρόμο που είχε παλιά, αποκλείεται να είχαμε καταφέρει όλα αυτά. Δεν θα ήμασταν ίδιοι. Περάσαμε κάποιες δυσκολίες –όχι από τον αλκοολισμό του Mike- ιδίως την περίοδο του “Falling into infinity” και το ότι έγινε καλά, κράτησε την αυτοσυγκέντρωση του γκρουπ στη μουσική και μας κράτησε εν τέλει ζωντανούς.
Αναρωτιέμαι γιατί έχετε τόσους πολλούς καλεσμένους και μόλις μετά βίας μπορεί κάποιος να δει ποιοι κάνουν τις ομιλίες στο “Repentance”. Κάποια σχήματα θα είχαν υπερτονίσει το γεγονός ότι συμμετέχουν ο CoreyTaylor, ο JoeSatriani, ο SteveVai, ο StevenWilson, ο MikaelAkerfeldt και τόσοι άλλοι. Επίσης, κανείς δεν δείχνει το πρόσωπό του στο documentary. Δεν ήταν επιλογή μου, αλλά η αίσθησή μου είναι ότι από τη στιγμή που είχαν μικρό ρόλο –δεν έπαιζε κιθάρα ο Vai ή ο Satriani ας πούμε- αλλά απλά απήγγειλαν κάποια λόγια στο background του τραγουδιού. Από σεβασμό λοιπόν στον τρόπο που χρησιμοποιήσαμε τη συνδρομή τους, αλλά και για τους ίδιους που συμμετείχαν, δεν χρησιμοποιήσαμε τα ονόματά τους με οποιονδήποτε τρόπο. Και να σου πω κάτι; Δεν χρειάζεται να μεγάλη διαφήμιση στα ονόματά τους αφού πουλάμε καλά ούτως ή άλλως για να λέμε και την αλήθεια. Δεν ήταν ο στόχος μας οι πωλήσεις με αυτές τις συμμετοχές.
Ας πάμε στο ρόλο σου στους DREAMTHEATER. Είσαι ελεύθερος να συνθέτεις για τους DREAMTHEATER ή χρησιμοποιείσαι περισσότερα στα τζαμαρίσματα; Είμαι πολύ αναμεμειγμένος στη συνθετική διαδικασία. Συνήθως εγώ κι ο John Petrucci γράφουμε τα riff, ο Mike περισσότερο ασχολείται με το “χτίσιμο” και την “αρχιτεκτονική” των κομματιών κι επιλέγει τα μέρη που του αρέσουν για να μπουν. Κάπως έτσι δουλεύει το σύστημα.
Θεωρείς τον εαυτό σου καλύτερο σαν συνθέτη ή σαν παίχτη; Ενδιαφέρουσα ερώτηση! Ποτέ δεν είχα σκεφτεί να διαχωρίσω αυτά τα δύο. Για μένα, η δημιουργική διαδικασία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το παίξιμο. Οι ιδέες έρχονται από το κεφάλι μου και τα χέρια μου είναι το όχημα των σκέψεών μου. Μου αρέσει περισσότερο να αυτοσχεδιάζω, ενώ έχω δουλέψει και πολύ πάνω στην τεχνική μου όλα αυτά τα χρόνια και νομίζω ότι έχω φτάσει σ’ ένα ικανοποιητικό σημείο. Παράλληλα έχουν αναπτυχθεί, νομίζω, και οι ιδέες μου.
Ακούω τακτικά από τον John και τον Mike ότι έχετε ακόμη πολλά να αποδείξετε. Το πιστεύεις εσύ αυτό; Δεν ξέρω αν έχουμε ακόμα κάτι να αποδείξουμε. Μάλλον τα παιδιά το λένε αυτό, γιατί πρέπει να τίθενται συνεχώς καινούργιοι στόχοι. Ίσως όμως χρειάζεται να αποδεικνύουμε συνεχώς ότι αυτό που κάνουμε είναι πραγματικό. Πραγματική μουσική και δεν είμαστε τίποτα περίεργοι άνθρωποι από άλλον πλανήτη, αλλά σε κάθε δίσκο μας –άσχετα αν κάποιοι δεν το παραδέχονται αυτό- έχουμε άμεσα κομμάτια που σίγουρα θα μπορούσαν να παιχτούν από το ραδιόφωνο. Αυτό το συναντάμε κυρίως σε ανθρώπους μέσα από τη μουσική κοινότητα, οι οποίοι αδυνατούν να αντιληφθούν ότι κάποια κομμάτια μας θα μπορούσαν να είναι τόσο εμπορικά όσο αυτά που γράφουν εκείνοι. Μπορεί να έχουμε τη μοναδικότητα και την εκλεκτικότητά μας, που πιθανώς άλλοι να μην μπορούν να έχουν, αλλά γράφουμε και μουσική η οποία μπορεί να γίνει αποδεκτή από ένα πολύ μεγαλύτερο ακροατήριο.
Είναι αλήθεια ότι ο RogerGlover μιξάρει την εκδοχή των DREAMTHEATER για το “MadeinJapan” που θα κυκλοφορήσει από την YtseJamRecords; Δεν ξέρω. Δεν είμαι απολύτως σίγουρος (σ.σ. ισχύει πάντως ότι θα την κάνει).
Έχεις ακούσει για μία επίσημη βιογραφία των DREAMTHEATER που θα κυκλοφορήσει σύντομα και δεν υπάρχει ούτε μία λέξη μέσα για τον KevinMoore; Δεν το γνωρίζω. Τι σε κάνει να το λες; Μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο;
Έχω τις πληροφορίες μου. Ήρθα διαβασμένος. Είναι απίστευτο αυτό που μου λες. Δεν μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο. (σ.σ. κι όμως το δήλωσε ο Portnoy στο γερμανικό ROCK HARD)
Πες μας λίγο και για το solo άλμπουμ σου. Έχω καλούς καλεσμένους. Είναι άλμπουμ διασκευών στα αγαπημένα μου progressive rock τραγούδια. Διασκευάζω ELP, YES, GENTLE GIANT, GENESIS, ένα δικό μου κομμάτι κι ένα piano medley από τραγούδια των KING CRIMSON και GENESIS. Συμμετέχει ο Rod Morgenstein στα τύμπανα, τραγουδούν οι Kip Winger, Steven Wilson, Nick D’ Virgilio και ο Neal Morse. Ακόμα παίζει κιθάρα ο Bumblefoot από τους GUNS N’ ROSES, ο κιθαρίστας των OZRIC TENTACLES, ο Marco Sfogli που έπαιζε στο σόλο άλμπουμ του James LaBrie κι ένας νέος Γερμανός κιθαρίστας, ο Ricky Garcia. Ακόμα, τραγουδάω κι εγώ!!!
Περιμένω λοιπόν να τα πούμε κι από κοντά στο RockwaveFestival. Φυσικά και θα τα πούμε.
Ζητήσαμε από τον Jordan Rudess να μας εξηγήσει τους αρχικούς τίτλους των κομματιών τα οποία τελικά κατέληξαν στο δίσκο. Ας πάμε να τα δούμε ένα-ένα λοιπόν:
“In the presence of enemies”: Working title: “The pumpkin kings” (γέλια) Είχε να κάνει με τη σκληράδα της κύριας μελωδίας. Έπαιζε ο Mike τύμπανα και τραγουδούσαμε όλοι μαζί κάτι ηλίθιο για κολοκύθες και διάφορα τέτοια. Παλιμπαιδισμός δηλαδή!
“Forsaken”: Workingtitle: “Jetlag” Όταν γράφαμε αυτό το κομμάτι είχαμε μία πολύ περίεργη διάθεση, σαν να ταξιδεύαμε αλλού και είχαμε jetlag.
“Constant motion”: Working title: “Korma chameleon” Όπως μαντεύεις έχει να κάνει με το “Karma chameleon” των CULTURE CLUB. Άλλη μία ηλιθιότητά μας!!! Μας αρέσει η ινδική κουζίνα και το Korma είναι ένα από τα αγαπημένα μας φαγητά. Φαντάζεσαι τι βλακείες τραγουδούσαμε!!!
“Darketernalnight”: Workingtitle: “N.A.D.S.” Nads είναι τα αρχί*** κάποιου. Απλά το βάλαμε σε ακροστοιχίδα… Τι να λέμε τώρα!!!
“Repentance”: Workingtitle: “Fisheye” Εκείνη τη μέρα είχαμε έναν φωτογράφο όλη την ώρα που γράφαμε αυτό το κομμάτι. Το τελειώσαμε σε μία μέρα, λες και μας είχε δώσει έμπνευση αυτός ο τύπος και είπαμε να τον “τιμήσουμε” (γέλια).
“Prophets ofwar”: Working title: “Carpet babies” (γέλια) Καλύτερα ας το αφήσουμε χωρίς αναφορά!!! Είναι εντελώς γελοίο. Σκέψου πόσο γελοίο είναι που σου είπα τόσα πριν και τώρα κωλώνω!!!
“Ministry of lost souls”: Working title: “Schindler’s lisp” Φυσικά ξέρεις την ταινία “Schindler’s list”. Είναι ένα παιχνίδι με τις λέξεις. Σε κάποιο σημείο αντιδρούσαμε στην ενορχήστρωση και στη σκοτεινή ατμόσφαιρα αποτίνοντας φόρο τιμής στην ταινία. Τώρα το “lisp” (που σημαίνει τραύλισμα), είναι μία από τις κλασικές κουλαμάρες μας!!!
Το τι είναι το “Load” (1996) για το αγαπημένο μου συγκρότημα, τα έχω αναλύσει επαρκώς νομίζω στη στήλη The Insider πριν 3 χρόνια τέτοιο καιρό, δεν θα σας κουράσω με αυτά δεύτερη φορά. Θα σας πω ωστόσο τι είναι το “Load” για τη πάρτη μου. Ήταν που λέτε το πρώτο καιρό εκεί το 2004, όπου ο έφηβος Γιάννης, ανακάλυπτε το μεγαλείο των METALLICA. “Ride the lightning”, “Master of puppets” και τα ρέστα. Μου δανείζει συμμαθητής το “Load” (ούτε που θυμάμαι με τι χαρακτηρισμό από δίπλα). Βλέπω άλλο λογότυπο, “ΟΚ” λέω από μέσα μου, βλέπω κουρεμένους τους METALLICA, βλέπω το αστεράκι του ninja με τα M, βλέπω τις τουλάχιστον περίεργες φωτογραφήσεις. “Μυστήρια πράγματα, είναι οι ίδιοι τύποι;” αναρωτιέμαι. Αλλά λέω “κάτσε, μπορεί ο δίσκος να είναι καλός”. Και ήταν ΌΝΤΩΣ, πολύ καλός.
Οι στίχοι μίλησαν στη ψυχούλα μου, μουσικά βρήκε κέντρο, ενώ σαν ροή κάτι φοβερό μου έκανε παρά τα 79 λεπτά διάρκειας. Ένας από τους δίσκους – μαθήματα ανοιχτομυαλιάς από πολύ νωρίς θα πω εγώ. Ναι, μπορεί το “ReLoad” να το θεωρώ άνισο, το “St. Anger” χάλι, ωστόσο η αρχή της πειραματικής περιόδου της απόλυτα αγαπημένης μου μπάντας αποτέλεσε ένα σχολείο για μένα από μόνο του. Στα αυτιά μου, ακουγόταν η φυσική πορεία από κομμάτια τύπου “Wherever I may roam” και “Enter sandman” που είχα ακούσει τότε, αγκαζέ με τα προηγούμενα, υπερκλασσικά άλμπουμ της πρώτης περιόδου. ΧΑΙΡΟΜΑΙ, βαθύτατα όμως, που δεν το απέρριψα λόγω διαφορετικού ύφους, δίνοντας του την ευκαιρία που άξιζε. Τώρα, αν αυτό το ύφος ΔΕΝ σου κάνει, εσένα που το διαβάζεις αυτό το κείμενο, περί ορέξεως, κολοκυθόπιτα. Αν διαφωνείς, λοιπόν, μάλλον είναι περιττό να διαβάζεις περαιτέρω.
Και τώρα που μείναμε όσοι γουστάρουμε το άλμπουμ, πάμε να δούμε τα της κατάταξης:
The “Load” countdown:
14) “Ronnie” (5.18):
Εντάξει τώρα, ειλικρινά, μεταξύ μας είμαστε, δεν είναι όλα τα κομμάτια του δίσκου το ίδιο. Αυτό ας πούμε, καλούλι είναι, αλλά αν έπρεπε να τριμάρουμε το άλμπουμ, θα ήταν το πρώτο που θα έφευγε, εύκολα κιόλας. Τυπική σύνθεση για δεδομένα METALLICA, καλή μεν (έχει και μια αφηγησούλα James, περνάει τη βάση), κυλάει ευχάριστα, χωρίς να είναι κάτι το συγκλονιστικό. Τέτοια, νομίζω συμφωνούμε όλοι πως τα γράφουν για ζέσταμα!
13) “Poortwistedme” (4.00): Στο ίδιο μήκος κύματος, μόνο που αυτό έχει λίγο παραπάνω μια πιο ωραία σολιστική στιγμή. Πραγματικά, ο μόνος τρόπος που μου έμεινε αυτός ο τίτλος είναι γιατί έτσι ονομάστηκε η περιοδεία του ‘97 “Poor touring me”. Δείγμα χαλαρής διάθεσης στην μετά – “Black album” εποχή, χωρίς την απαραίτητη έμπνευση. Κάτι που θα φαινόταν περισσότερο στο “ReLoad”, λόγω άνισου συνόλου. Ναι, έχει μια τσαχπινιά παραπάνω, αλλά ως εκεί.
12) “Cure” (4.55):
Πιο ορεξάτο, πιο ωραίο riff για να πηγαίνει το κομμάτι τρένο, πιο όμορφο στήσιμο, ο πιο “αφηγηματικός” James να δίνει πόνο στο κουπλέ, ενώ η μπάντα δείχνει παραπάνω νεύρο από ότι στα άλλα δύο κομμάτια που είπαμε. Το καλύτερο από τα 3 ας πούμε fillers του δίσκου. Οποιαδήποτε άλλη μπάντα, θα σκότωνε να τα έχει γράψει.
11) “Mamasaid” (4.55):
Συγκλονιστικό κομμάτι. Ο James Hetfield σε μια σχεδόν country μπαλάντα, που δένει τόσο μα ΤΟΣΟ με την αισθητική των METALLICA μετά το “Black album”. Στύβοντας τη καρδιά του πάνω από την εξάχορδη, για μια ακόμα φορά στη ζωή του, μιλώντας για όσα του λείπουν από τη μητέρα που τόσο άδικα έχασε από την καταραμένη ασθένεια. Δεν ξέρω για εσάς και τι σχέση είχατε με τη μητέρα σας, πάντως εγώ, ειδικά σε αυτούς τους εναρκτήριους στίχους, με έπιανε ένας κόμπος στο λαιμό. Και με πιάνει μέχρι και σήμερα.
Mama, she has taught me well
Told me when I was young
“Son, your life’s an open book
don’t close it ‘fore its done”
“The brightest flame burns quickest”
That’s what I heard her say
A son’s heart owed to mother
But I must find my way
10) “Herooftheday” (4.32):
Θεωρώ ότι μέχρι σήμερα, οι METALLICA, δεν έχουν αποπειραθεί να γράψουν τέτοιο κομμάτι ξανά. Ορθώς ή όχι, δεν το εξετάζω. Ωστόσο, θεωρώ πως η μοναδικότητά του, είναι που του προσδίδει αυτό τον χαρακτήρα μη αναμενόμενης επιλογής ειδικά τόσο ψηλά στη λίστα μου. Είναι σχεδόν άλλης μπάντας αυτό το riff, άλλο που πέρασε μέσα από το χαρακτήρα των METALLICA. Ένα κομμάτι για εκείνη τη τάση του κόσμου να βρουν τον ήρωα της ημέρας, αυτόν που θα πάρει όλα τα βάρη πάνω του και θα λύσει όλα τα προβλήματα. Τον ρωτάνε όμως, άμα το θέλει ο ίδιος; Αυτό το μελαγχολικά alternative ξέσπασμα και κλείσιμο δε, είναι απίστευτο, ειδικά σε συνδυασμό με τους στίχους που το προλογίζουν.
Don’t want your aid but the fist I made
For years can’t hold or feel
No, I’m not all me
So please excuse me while I tend to how I feel!
9) “2x4” (5.29):
Το μεγάλο ευχαριστώ των METALLICA στους Πατέρες BLACK SABBATH. Ένα riff αρχοντικό, βγαλμένο από τη “μήτρα” του “Hole in the sky”, προλογισμένο από το ωραιότατο γύρισμα του Lars στα τύμπανα, ό,τι πρέπει για να διαδεχθεί το υπέροχο “Ain’t my bitch” που μπήκε με φόρα! Ασίκικο groove, φοβερός James και Kirk, με το κομμάτι να δείχνει πως γίνεται σωστά το χαλαρό παίξιμο με έμπνευση και γούστο.
Yeah! Got some hell to pay ya, I steal your thunder
The joy of violent movement, pulls you under
Uh bite the bullet, well hard
Yeah, but I bite harder, so go too far, too far
8) “Ain’tmybitch” (5.05):
Πόσο το αγαπάω αυτό το μπάσιμο! Πόσο υπέροχα ροκάρει ΔΙΑΟΛΕ! Θες να χορέψεις με το που μπαίνει, τι να λέμε τώρα; Ή να γκαρίζεις σαν τον Jason στο “Cunning stunts” “Hey, hey!” το ίδιο κάνει! Στα του κομματιού, τσαμπουκαλεμένο μπάσιμο, MOTORHEAD-ικής υφής riff, πωρωτικό, γκαζωμένο, τζαμαριστό…ό,τι πρέπει για να παίζεται επί σκηνής. Δεν με πιστεύετε; Άψογα, μου δίνετε τη πάσα να σας ξαναδείξω το πόσο σκοτώνει ακόμα και στην “αμφισβητούμενη” περίοδο της η απόλυτη μπάντα του σύμπαντος. Το δε slide στο solo, ευφυέστατο από τον Kirk!
You arrived, but now it’s time to kiss your ass goodbye…
Dragging me down, why you around?
So useless
It ain’t my fault, it ain’t my call
It ain’t my bitch!
7) “Bleedingme” (8.19):
Ζόρικα τα πράγματα. Πεθαίνω όταν ο Hetfield ανοίγει τη ψυχή του πάνω σε ένα χαρτί. Έχει ένα τρόπο να λέει τις λέξεις και τους στίχους εν γένει. Το βιώνεις κι εσύ μαζί του σχεδόν. Εδώ ας πούμε, έχουμε μια ψυχή που αιμορραγεί με το πέρασμα του χρόνου, από πράγματα που δεν άφησε ποτέ να περάσουν οργανικά, από τραύματα που δεν άφησε να γιατρευτούν ποτέ. Γιατί; Διότι δεν σταμάτησε ποτέ να τους δώσει τη δέουσα προσοχή…μέχρι που απλά είναι λίγο ως πολύ αργά, η ψυχή ξεσπάει, ο άνθρωπος λέει ΦΤΑΝΕΙ, εμείς γινόμαστε αλοιφή για τους κάλους. Και κάπου εκεί, είναι το εκπληκτικό solo του Kirk, ένα από τα καλύτερα του στο δίσκο. Πάμε πάλι:
Caught under wheels roll
I take that leech, I’m bleeding me
Can’t stop to save my soul
I take the leash thats leading me
I’m bleeding me oh, I can’t take it
I can’t take it, I can’t take it
Oh, oh the bleeding of me….
6) “Wastingmyhate” (3.58):
Υποτιμημένος mid-tempo οδοστρωτήρας, με ένα φοβερό και τρομερά έξυπνο εισαγωγικό riff που αργότερα χρησιμοποιείται στο ρεφρέν, προτού φας τη μπουνιά με το επόμενο riff. Μασίφ κομμάτι που με χτυπάει στα outsider ένστικτα μου. Είμαι σίγουρος ότι άμα το ακούγανε πολέμιοι αυτού του δίσκου με παραγωγή τύπου “Black album” θα αναρωτιόντουσαν “μα καλά, γιατί δεν το παίζουν live; Αυτό σκοτώνει!”. Αλλά τώρα, επειδή ρίξανε το κούρδισμα, παίξανε πιο χαλαρά και πιο southern και πιο 70s, αρχίζουν και τσινάνε όλοι. Εναλλακτικός τίτλος του ύμνου: “Και τι α κάνς; Α κάειτς α μαλώεις;”
“Good day, how do?” and I send a smile to you
Don’t waste, waste your breath and I won’t waste my hate on you
Waste my hate on you
Think I’ll keep it for myself, yeah! Hate!
5) “Untilitsleeps” (4.34):
Η “πέτρα του σκανδάλου” για πολλούς εκεί έξω. Εκεί, πολλοί είπαν “τέλος, δεν ξανασχολούμαι με τους METALLICA”. Μεγάλη η αλλαγή η αλήθεια είναι. Και κούρεμα και άλλος τελείως σκηνοθέτης στο video clip και άλλο στυλ κομματιού από αυτό που είχε συνηθίσει ο πολύς κόσμος. Αυτό εξηγεί κάποιες καταστάσεις, χωρίς να δικαιολογεί στερεότυπα που δημιουργήθηκαν στα μυαλά ορισμένων. Αφήνοντας αυτά ωστόσο στην άκρη, έχουμε να κάνουμε με ένα από τα συγκλονιστικότερα (ειδικά πρώτα) singles που έχουν βγάλει οι METALLICA. Στίχοι αρκετά ποιητικοί, ένας James ο οποίος μιλάει για αυτές τις “γραντζουνιές” (όπως τις περιέγραφε πάντα) στη ψυχή του με τον πλέον πειστικό τρόπο. Εδώ, άλλο ένα κομμάτι που μιλάει για το χαμό της μητέρας του (ίσως εδώ, πιο άμεσα), ή τουλάχιστον έτσι μπορεί να ερμηνευτεί. Ένα βρώμικο alternative/hard rock hit με τον όγκο των METALLICA, που οι τότε μπάντες του χώρου θα ΣΚΟΤΩΝΑΝ να το είχαν γράψει. Όχι άδικα, μια και τα βραβεία του τσέπωσε και αγαπήθηκε από το κόσμο
So, tear me open but beware
There’s things inside without a care
And the dirt still stains me
So wash me till I’m clean
I’ll tear me open, make you gone
No longer will you hurt anyone
And the hate still shapes me
So hold me until it sleeps
4) “ThehouseJackbuilt” (6.39):
Λιώνω για αυτό το κομμάτι, αλήθεια! Απίστευτα πιασάρικο, groove για μερακλήδες, γέφυρα για αρχόντους και όχι για λινάτσες (τι να μας πει τώρα κι ο κύριος Αυγολέμονος) και ρεφρενάρα από τις καλύτερες αυτής της περιόδου που έγραψαν οι METALLICA. Στοιχειωμένο κομμάτι που αναφέρεται στον μεγαλύτερο δαίμονα του James αλλά και του Kirk: το αλκοόλ. Το Jack στον τίτλο, αναφέρεται στο Jack Daniels! Και αν το καλοσκεφτείτε, είναι σαν ένα μεθύσι αυτό το κομμάτι. Πρώτα ποτά (εισαγωγή και πρώτο riff), νιώθεις υπέροχα, κάνεις “κεφάλι”. Μετά από κάποια ακόμα ποτά, στο κουπλέ, όλα σκοτεινιάζουν, θολώνουν, δεν ξέρεις τι γίνεται γύρω σου (“is that you there; Or just another demon that I meet;”). Και κάπως έτσι, καταλήγεις στη συμπαντική αλήθεια του ρεφρέν:
The higher you are, the farther you fall
The longer the walk, the farther you crawl
My body my temple, this temple it tilts
Step into the house that Jack built
3) “King nothing” (5.15):
Το southern αδερφάκι του “Enter sandman”. Με υπέροχη μπασοεισαγωγή του Jason να προλογίζει το βασικό riff, εδώ έχουμε ένα από τα πλέον συναυλιακά κομμάτια. Ο Βασιλιάς Τίποτα. Όταν ήμουν πιτσιρικάς και το άκουγα, απλά μου άρεσε ο τίτλος (και το κομμάτι φυσικά). Κάτι στίχους έπιανα, αλλά έπρεπε να μεγαλώσω για να καταλάβω ακριβώς ποιος ήταν αυτός ο βασιλιάς για τον οποίο μιλούσαν οι Θεοί. Φυσικά, ήταν ένα δριμύ κατηγορώ για τον κάθε καταραμένο νάρκισσο που έχουμε γνωρίσει στη ζωή μας. Αυτόν, που θα πει έναν ΚΟΥΒΑ ΨΕΜΑΤΑ, προκειμένου να έχει ένα κοινό από αυλοκόλακες να τον αποθεώνουν σαν βασιλιά. Αυτόν που δεν θα διστάσει να γίνει αδίστακτος, ανάλγητος προκειμένου να πετύχει τα παραπάνω. Όταν όμως τα ψέματα αποκαλύπτονται, όταν τα θύματα του βρίσκουν το θάρρος να τον φέρουν προ των λαθών του, όλο το σκηνικό καταρρέει και δεν έχει που να στραφεί, εκεί τα πάντα τελειώνουν. Ή όπως το λέει ο ίδιος ο James:
Careful what you wish
Careful what you say
Careful what you wish you may regret it
Careful what you wish you just might get it
Then it all crashes down
And you break your crown
And you point your finger
But there’s no one around
Just want one thing
Just to play the King
But the castle’s crumbled
And you’re left with just a name
Where’s your crown, King Nothing?
2) “Thornwithin” (5.52):
Πολλοί εκπλήσσεστε, ήδη, σας βλέπω! Λοιπόν, αυτό είναι το καλύτερο κομμάτι υφής “Black album” που δεν μπήκε στο “Black album” και πήρε λίγη από την αύρα του δίσκου στον οποίο βρίσκεται. Στακάτο (τι riff-άρα που να με πάρει ο διάολος!), σκοτεινό (μουσικά και στιχουργικά) και περιπετειώδες στα σχεδόν έξι λεπτά του, μια από τις καλύτερες συνθέσεις όλης αυτής της περιόδου. Οι δε στίχοι, μιλάνε για τη σχέση με τους γονείς. Τι γίνεται όταν ο γονιός σου, σε δείχνει με το δάχτυλο, για τον α ή β λόγο και δη, άδικα; Είναι ένα βάρος που το κουβαλάει για όλη του τη ζωή, σαν ένα αγκάθι στο πλευρό του. Όλοι οι υπέροχοι παραλληλισμοί με την θρησκεία (σαν ένα άλλο “The God that failed”), η εξιστόρηση από τη πλευρά του ατόμου που δέχεται αυτή τη συμπεριφορά που κορυφώνεται σε αυτό εδώ το σημείο:
Forgive me father for I have sinned
Find me guilty when true guilt is from within
So point your fingers
Point right at me
For I am shadows and will follow you
One and the same are we
I am (I am) the secret
I am (I am) the sin
I am (I am) the guilty
And I (and I), I am the thorn within
1) “Theoutlawtorn” (albumversion – 9.49) (singleversion – 10.49):
Το κομμάτι που ήξερα από τη πρώτη στιγμή, ότι θα ήταν το νούμερο ένα. Αυτό που στέκεται αγέρωχο από πλευράς διάρκειας (οριακά κάτω από 10 λεπτά – ή και όχι, πιο πολλά παρακάτω), από πλευράς αρχοντικής γκρούβας, από πλευράς συναισθηματος στην ερμηνεία του James, από πλευράς solo (πως τους πετσόκοψες έτσι ρε Kirk;!)…το άσμα φυσάει, τι να λέμε τώρα! Και τι άσμα ε; Για πιάστε τους στίχους και δείτε το μαζί μου. Η εξομολόγηση ενός αλήτη που έχει ερωτευτεί παράφορα κάποια που περίμενε όλη του τη ζωή. Πέρασε τα πάντα για να βρεθεί δίπλα της, όλα αυτά του έχουν αφήσει σημάδια. Οπότε στην πιο ειλικρινή ερωτική εξομολόγηση που δεν έχει τη λέξη “αγάπη” μέσα ούτε μια φορά, λέγονται τα παρακάτω:
Hear me! And if I close my mind in fear, please pry it open
See me! And if my face becomes sincere, beware yeah
Hold me! And when I start to come undone, stitch me together
Save me! And when you see me strut, remind me of what left this outlaw torn
O γράφων, έχει δηλώσει ευθαρσώς ότι αυτό θα ήταν το κομμάτι της δικής του εξομολόγησης στο κατάλληλο πρόσωπο. Από εκεί να καταλάβετε! Το κομμάτι κόπηκε σε κάτω του 10λεπτου με fade out γιατί το υλικό ξεπερνούσε το χρόνο του CD. Ωστόσο, στο single του “The memory remains” αυτή η αδικία διορθώθηκε, με το κομμάτι να τελειώνει όπως κανονικά έπρεπε να τελειώσει. Με την riff-άρα/lead/solo του James να παίζει κάμποσες φορές ακόμα σε ένα από τα πιο υπέροχα τζαμαριστά μέρη στην ιστορία Τους. Το γεγονός ότι αυτό το κομμάτι ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ θα ακουγόταν όπως έπρεπε, έστω και σαν b-side σε single, ήταν τουλάχιστον λύτρωση για όσους αναρωτιόντουσαν “μα καλά, που τελειώνει το jam;”. ΕΚΕΙ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ. Θα ήτο έγκλημα δεύτερη φορά, αν δεν βάζαμε ΑΥΤΗ την εκτέλεση κοινώς. Αυτά.
Time was never on my side, and on I wait my whole lifetime…
Μου αρέσει που είπα “ε ας το κρατήσω λίγο πιο σύντομο αυτό το κείμενο. Άλλωστε, τα έχω γράψει και στο “The Insider” και ο κειμενογράφος πάει να ξεπεράσει τις 2500 λέξεις. Εμ έτσι είναι όταν μιλάς για τον έρωτα, παραληρείς και σε κοιτάζει ο κόσμος λες και είσαι βλαμμένος! Αυτά τα ωραία είχα να πω και για το “Load”, ελπίζω όσοι το αγαπήσατε εξαρχής γι’ αυτό που είναι, να θυμηθήκατε πράγματα (ειδικά όσοι και όσες το ζήσατε σε πραγματικό χρόνο) και το κυριότερο: να το βάλατε να το ακούσετε άλλη μια φορά.
ΟΝΟΜΑΑΛΜΠΟΥΜ – “Distant satellites” – ANATHEMA ΕΤΟΣΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ – 2014 ΕΤΑΙΡΙΑ – Kscope ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ – Christer-Andre Cederberg ΣΥΝΘΕΣΗΜΠΑΝΤΑΣ
Vincent Cavanaugh – κιθάρες, φωνητικά
Daniel Cavanaugh – κιθάρες, πλήκτρα
Jamie Cavanaugh – μπάσο
Lee Douglas – φωνητικά
John Douglas – ηλεκτρονικά τύμπανα, πλήκτρα
Daniela Cardoso – τύμπανα
Τέταρτη μέρα σήμερα του Ιουνίου και, σαν σήμερα, κυκλοφόρησε το 2014 το δέκατο άλμπουμ των πολύ αγαπητών στο ελληνικό κοινό ANATHEMA, “Distant satellites”. Είναι το πρώτο άλμπουμ με τον Daniel Cardoso πίσω από τα τύμπανα αφού ο John Douglas ανέλαβε τα ηλεκτρονικά τύμπανα και τα πλήκτρα. Είναι επιπλέον ο τρίτος δίσκος των ANATHEMA που βασίζεται στην πετυχημένη συνταγή του “We’re here because we’re here” και που τους έφερε υπό τη στέγη της prog εταιρίας Kscope.
Πιο συγκεκριμένα, τα αδέρφια Cavanaugh άρχισαν να επιδεικνύουν ολοένα και περισσότερες επιρροές από τους PINK FLOYD, ήδη από το “Judgement”, και με το “We’re here because we’re here” από τους MOGWAI και εν γένει το post rock ιδίωμα. Μιλούσαμε τότε για ακόμα μια μεταμόρφωση και ένα νέο μουσικό και ηχητικό μονοπάτι, έχοντας εξερευνήσει πιο πριν εκείνο των RADIOHEAD. Με τον διάδοχο, το αριστουργηματικό “Weather systems”, γίναμε μάρτυρες του πιο άρτιου ίσως κράματος που εμπεριείχε όλα όσα έκαναν τους ANATHEMA αυτό που έμελλαν να γίνουν. Και ύστερα, κατ’ εμέ και όχι μόνο, άρχισε μια αναπόφευκτη πτώση με το “Distant satellites” λίγο πριν το άδοξο τέλος της μπάντας που λείπει σε πολλούς από μας μέχρι και σήμερα.
Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε στο Όσλο στα Cederberg studios υπό την εποπτεία του Christer-Andre Cederberg με μια μικρή συνδρομή από τον Steven Wilson στο μιξάρισμα. Ο τελευταίος φαίνεται να είναι παρών παντού τη περίοδο εκείνη μιας και το ιδιαίτερο μουσικό και ηχητικό κράμα που έχτισε αποτελεί τη βάση για πολλά γκρουπ στα 10s, ανάμεσα τους και οι ANATHEMA. Στο “Distant satellites” όμως ακούμε ένα συγκρότημα που κοιτούσε σχεδόν αποκλειστικά προς post rock μονοπάτια με κομμάτια που βασίζονται σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο με την ένταση να χτίζεται σταδιακά και μεθοδικά με πίστη στη συνταγή των MOGWAI τους οποίους έχουν παραθέσει συχνά ως αγαπημένη μπάντα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι ANATHEMA επιδεικνύουν τρομερή έφεση προς το συναίσθημα, ενίοτε υπόκωφο ενίοτε έντονο, με το υπέροχο πιάνο και τις ερμηνείες των Vincent Cavanaugh και Lee Douglas η οποία εδώ έχει σημαίνοντα ρόλο. Αυτό που προσωπικά με ξένισε και που συνεχίζει να με ενοχλεί είναι η επανάληψη, κάτι που αναπόφευκτα θα συνέβαινε απ’ τη στιγμή που το συγκρότημα βασίστηκε σε μια συνταγή, έστω και πετυχημένη για ένα διάστημα. Τα post rock μοτίβα εδώ ακούγονται λίγο πολύ ίδια και, όπως προστάζει και το είδος στη τελική, δημιουργούν μια μονοτονία που πιστεύω δεν ταίριαζε στους ANATHEMA μιας και πάντοτε πειραματίζονταν και δεν έμεναν στάσιμοι. Με το “Distant satellites” ωστόσο, μου φαίνεται πως είχαν αρχίσει να βαλτώνουν και να ξεμένουν από ιδέες και έμπνευση, με κάποιες μοναδικές εκλάμψεις εδώ και κει όπως στο υπέροχο “Ariel” και το “Anathema”, το πρώτο με την Douglas να συγκινεί όπως πάντα και, το δεύτερο, με την πιο doom ατμόσφαιρα.
Είπα παραπάνω πως οι ANATHEMA αρέσκονταν να πειραματίζονται και να μπλέκουν άλλα είδη και στυλ, κάτι που κάνουν στο δέκατο τους άλμπουμ αλλά όχι και τόσο πετυχημένα πάλι. Έτσι, συναντάμε σε αρκετά σημεία πολλά στοιχεία από dance μουσική και pop μπάντες όπως FLORENCE AND THE MACHINE και τους COLDPLAY. Στο ομώνυμο τραγούδι κάπως κολλάει όμορφα αυτή η πρόσμιξη, αλλά όχι αλλού. Από δίσκο σε δίσκο, οι πειραματισμοί των ANATHEMA ήταν πάντοτε κάπως αμήχανοι, τουλάχιστον στην αρχή και προτού αποκρυσταλλωθούν. Οι pop επιρροές εδώ επομένως θα μπορούσαν να ακουστούν πιο άρτιες στον επόμενο δίσκο, κάτι που δεν συνέβη αφού η μπάντα με τον ενδέκατο δίσκο της, “The optimist”, το πήγε πάλι αλλού και ύστερα χτυπήθηκε από την πανδημία, δίχως απ ότι φαίνεται επιστροφή.
Did you know that:
Το τραγούδι “Anathema” ήταν μια σύνθεση του Daniel Cavanaugh την οποία έγραψε αυτοσχεδιάζοντας στο πιάνο που υπήρχε στο σαλόνι ενός ξενοδοχείου. Ο Vincent τον άκουσε να παίζει το εισαγωγικό άρπισμα και τον ακολούθησε. Το κομμάτι μιλάει για τη διαδρομή της μπάντας, τα πάνω και τα κάτω τους.
Η επερχόμενη κυκλοφορία του νέου, τρίτου άλμπουμ των epic doomsters CRYPTSERMON, με τίτλο “TheStygianRose”, είναι ένα από τα σημαίνοντα δισκογραφικά γεγονότα της χρονιάς, τουλάχιστον όσον αφορά το underground. Δικαιολογημένα λοιπόν, τούτο το “volume” τους ανήκει. Πριν όμως δούμε καλύτερα το νέο πόνημα των Αμερικανών από την Πενσυλβάνια, ας πάμε τον χρόνο έντεκα χρόνια πίσω, για να καταλάβουμε καλύτερα την πορεία και την εξέλιξή τους.
The story so far…
Η αρχή, έγινε με το “DemoMMXIII”, το 2013. Ιδιαίτερο πράγμα τα demos… Μπορεί να μην έχουν τον καλύτερο/κατάλληλο ήχο, μπορεί να μην είναι τόσο ελκυστικά, έχουν όμως τη γοητεία τους και είναι ικανά, όταν υπάρχει υλικό αξίας, να δημιουργήσουν τις καλύτερες των εντυπώσεων. Αυτό συνέβη με αυτό το demo, τα τρία τραγούδια του οποίου θα ήταν αρκετά ώστε να δείξουν ένα μικρό αλλά επαρκές μέρος των δυνατοτήτων των Αμερικανών, κάνοντας όσους doomsters ήταν «παρόντες» την στιγμή εκείνη, να αδημονούν για να ακούσουν κάτι ολοκληρωμένο…
… που ήρθε με τη μορφή του “OutoftheGarden”, δύο χρόνια μετά. Ο λόγος για ένα ντεμπούτο τόσο εντυπωσιακό, που ήδη θεωρείται σημείο αναφοράς για το επικό doom metal. Είμαι σίγουρος πως η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου, δεν ήταν υποψιασμένη για κάτι τέτοιο. Μάλλον ήμασταν ανέμελοι και ως εκ τούτου απροετοίμαστοι, με φωτεινή εξαίρεση τους πολύ «χωμένους» στην underground doom metal φάση, που ψάχνουν ακόμη και τα demos. Πόσοι όμως είναι αυτοί; Μην παραμυθιάζεσαι… ελάχιστοι και σίγουρα πολύ λιγότεροι από όσους διατυμπανίζουν πως ανήκουν σε αυτό το πολύ «κλειστό» club. Βαρύς και σκοτεινός δίσκος, όπου το πένθιμο συναίσθημα συμβαδίζει με το επικό και οι SOLITUDE AETURNUS, CANDLEMASS, SORCERER και λοιποί τεράστιοι της σχολής αυτής, ακολουθούνται μέχρι κεραίας. Νομίζω μάλιστα πως και οι ίδιοι ακόμη, εκτός του ότι θα ήταν υπερήφανοι για τους μαθητές τους, θα ήθελαν να έχουν στο παλμαρέ τους έναν τέτοιον δίσκο.
2017… Από πού ήρθε αυτό, ρε παιδιά; “DemysteriisdoomSathanas” λέει και ναι, πρόκειται για το θρυλικό black metal κομμάτι των MAYHEM, μόνο που το “dom” έγινε εξυπνότατα “doom” για λόγους… ευνόητους. Μια απίστευτη δουλειά από το group, που κρατά τη «μαυρίλα», φέρνει το κομμάτι στα μέτρα του και το μετατρέπει από black metal, σε doom metal ύμνο. Ή ίσως… doom/black! Πανέξυπνη και ταιριαστή επίσης η προσέγγιση στο artwork, με τον καθεδρικό ναό στο εξώφυλλο να παραπέμπει στο αυθεντικό εξώφυλλο και το logo να έχει αλλάξει προς το πιο «σατανικό». Μια τρανή απόδειξη του τι μπορεί να κάνει ένα πραγματικά ικανό συγκρότημα και μια ακόμη, για το αν τα διάφορα είδη του metal μπορούν να ανταλλάζουν πάσες μεταξύ τους, όποτε και όπως θέλουν.
Τέσσερα χρόνια είχαν περάσει από το “Out of the Garden”. Η προσμονή, η περιέργεια, οι απαιτήσεις, όλα είχαν «χτυπήσει κόκκινο». Και το “Theruinsoffadinglight” δεν απογοήτευσε, τελικά, κανέναν. Και λέω «τελικά», γιατί θυμάμαι πολύ καλά τις πρώτες αντιδράσεις… κάποιες εξ αυτών, ήταν όντως απογοητευτικές. Ίσως υπήρχε η προσδοκία για ένα “Out of the Garden” pt. 2, ποιος ξέρει… Ως προς αυτό ναι, το “The ruins…” δεν ήταν τέτοιο. Ήταν πιο «μαύρο», περισσότερο πολυδιάστατο και πειραματικό, χωρίς neoclassical στοιχεία, πιο δύσκολο στην ακρόασή του… Πέραν όμως αυτών των νεωτερισμών που προσωρινά αποπροσανατόλιζαν τον ακροατή, στο «διά ταύτα», υπερτερούσε. Είχε ένα άκρατο επικό συναίσθημα που ξεχείλιζε, από την στιγμή που οι BATHORY «μπλέχτηκαν» μαζί με τις doom metal «σταθερές», ο Arthur Rizk έκανε ένα μικρό θαύμα σκαρώνοντας έναν ιδανικό ήχο οπότε, εν τέλει, αν του έδινες την κατάλληλη προσοχή, θα καταλάβαινες πως όντως ήταν καλύτερο του προκατόχου του. Το θέμα είναι, του την έδωσες;
Και φτάνουμε στο 2024, όπου οι CRYPT SERMON επιστρέφουν για να ταράξουν και πάλι τα νερά, μολονότι η επιφάνεια της λίμνης του doom metal, ποτέ δε μένει γαλήνια. Δε μιλούν οι Αμερικανοί, όπως φαίνεται. Κρατούν το στόμα τους κλειστό και προτιμούν να μας έχουν σε πλήρες σκότος, χωρίς το παραμικρό στοιχείο για το πού βρίσκονται, τι κάνουν και τι να περιμένουμε από αυτούς. Κάπως έτσι, με μια αίσθηση αδράνειας να πλανάται πάνω τους, έπεσε ξαφνικά στα κεφάλια μας το πρώτο δείγμα του “The Stygian Rose”, το κομμάτι “Heavy is the crown of bone”. Μου άρεσε… μας άρεσε! Τα σχόλια θετικά ως και αποθεωτικά. «Αν αυτό ήταν ένα αντιπροσωπευτικό πρώτο δείγμα, πάμε για μεγάλο δίσκο», είπα από μέσα μου. Το άκουσα, το ξανάκουσα, το εμπέδωσα… Ώσπου μετά από πολύ λίγο, εκεί κατά το μέσο της Άνοιξης, έφτασε στα χέρια μου το ολοκληρωμένο promo.
Όταν παρουσίασα το “The ruins of fading light”, αναφερόμενος στην τότε αλλαγή του ήχου, είχα γράψει πως ίσως αυτό να ήταν «…το πρώτο βήμα μιας νέας ταυτότητας, ένας «οδηγός» προς έναν επιπρόσθετο πειραματισμό και προς ακόμη πιο ‘σκοτεινές φόρμες’». Εδώ λοιπόν, παρατηρώ να γίνεται το επόμενο βήμα. Η μπάντα ακολουθεί τα ίδια μοτίβα, δεν παρεκκλίνει από αυτά, αλλά τα εξελίσσει. Ο πληκτράς Tanner Anderson (OBSEQUIAE, MAJESTIES) ως το νέο, έκτο και μόνιμο μέλος, βρίσκει πολύ γρήγορα τη θέση του στο νέο line up και αναλαμβάνει τον ρόλο που του αναλογεί και του αρμόζει. Πράγματι, το νέο άλμπουμ δεν έχει τα πλήκτρα σε ρόλο κομπάρσου. Είμαι δε σίγουρος, πως η ίδια θέση τον περιμένει και στις επερχόμενες συναυλίες του group, κάτι που θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην όσο γίνεται πιστότερη αναπαραγωγή του παλαιότερου υλικού.
Ο τραγουδιστής Brooks Wilson κι ο κιθαρίστας Steve Jansson, δηλώνουν πως στόχος είναι η δημιουργία μουσικής μοναδικής, που δεν την ακούς σε άλλους. Καταλαβαίνω τι θέλουν ακριβώς να πουν και τους πιστώνω απόλυτη επιτυχία σε αυτό: Το metal των CRYPT SERMON δεν το ακούς πουθενά αλλού. Μια νότα αρκεί για να τους αναγνωρίσεις. Επιθετικές κιθάρες, επιβλητικό rhythm section, ανατολίτικες κλίμακες [“Thunder (Perfect Mind)”], ψυχρό, BATHORY-ικό μέταλλο (“Scrying orb”)… Και το μεγαλύτερο ως τώρα τραγούδι τους, το ομώνυμο, να ωθεί τα πάντα στα άκρα. Μεγάλη σύνθεση. Σπουδαία στιγμή.
Ο Arthur Rizk είναι εννοείται ξανά εδώ, έχοντας τώρα μαζί του τον Aidan Elias των BLOOD INCANTATION, WAYFARER. Ο λόγος είναι συγκεκριμένος: Μαζί, έθεσαν ως στόχο να ακούγεται ο δίσκος σαν να τον επιμελήθηκαν ο Neil Kernon, ο Dave Jerden, ο Rick Rubin… Να ακολουθηθεί μια απολύτως σύγχρονη προσέγγιση, που να «αγκαλιάζει» τα διάφορα ετερόκλητα είδη που συναποτελούν τον CRYPT SERMON ήχο και να δρα ως η extra συγκολλητική ουσία. Και το πέτυχαν. Στα Redwoods Studios της Φιλαδέλφεια, έγινε άψογη δουλειά. Όπως έγινε εξίσου άψογη δουλειά και πάλι από τον Brooks Wilson, στο artwork – κομψοτέχνημα.
Δεν θα είμαι υπερβολικός. Δεν του χρειάζεται του “The Stygian Rose”. Οι δημιουργοί του ξέρουν καλά τι έχουν στα χέρια τους. Αν διαβάσεις από άλλους πράγματα που θα σου φανούν υπερβολικά, μην τα παρεξηγήσεις. Ο δίσκος αυτός είναι ικανότατος στο να ενθουσιάσει και να οδηγήσει σε αντιδράσεις υπέρμετρου θαυμασμού. Εγώ θα σου πω πως οι CRYPT SERMON, στον τρίτο τους δίσκο, ξεπερνούν το ντεμπούτο τους, ισοφαρίζουν τον κολοσσό “The ruins of fading light” και από εκεί και έπειτα, είναι στο γούστο του καθενός, αν τον ξεπερνά ή όχι. Για μένα, πρόκειται περί ισάξιων περιπτώσεων.
Εύγε στους Αμερικανούς.
(9 / 10)
Δημήτρης Τσέλλος
ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ/ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ: CRYPT SERMON ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΣΚΟΥ: “The Stygian Rose” ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Dark Descent Records ΣΥΝΘΕΣΗ:
Brooks Wilson – φωνητικά
Enrique Sagarnaga – ντραμς
Steve Jansson – κιθάρες
Frank Chin – κιθάρες
Matt Knox – μπάσο
Tanner Anderson – πλήκτρα ΣΥΝΔΕΣΜΟΙΜΠΑΝΤΑΣ: Official site Facebook Spotify Bandcamp Tidal ΣΥΝΔΕΣΜΟΙΕΤΑΙΡΕΙΑΣ: Official site Facebook Bandcamp ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ:
“Demo MMXIII” (Independent, 2013)
“Out of the Garden” (Dark Descent Records, 2015)
“De mysteriis doom Sathanas” (Decibel, 2017)
“The ruins of fading light” (Dark Descent Records, 2019)
“The Stygian Rose” (Dark Descent Records, 2024)
Στις 22.00 ώρα Ελλάδας, οι ANNIHILATOR θα παίξουν ένα once in a lifetime show για όλους εσάς! Ένα live stream show. Χωρίς επαναλήψεις ή downloads.
Δείτε και ακούστε την μπάντα, με τον Stu Block στα φωνητικά (τιμώντας τον μακαρίτη Randy Rampage), να παίζει ολόκληρο τον δίσκο της “Alice in hell”, συν μερικές ακόμη μεγαλύτερες επιτυχίες, ένα bonus ντοκιμαντέρ “Alice” και πράγματα που δεν έχετε ξαναδεί!
Το “Alice in hell”, το ντεμπούτο άλμπουμ των ANNIHILATOR, κυκλοφόρησε το 1989 και ήταν ο πρώτος δίσκος της Roadrunner Records που έγινε χρυσός!
17 δίσκοι στούντιο, εκατομμύρια σε πωλήσεις, πάνω από 30 περιοδείες με συγκροτήματα όπως οι JUDAS PRIEST, οι PANTERA και πολλά άλλα & αμέτρητες headline εμφανίσεις σε φεστιβάλ, οι ANNIHILATOR δεν σταμάτησαν ποτέ.
35 χρόνια και μετά, αυτό το επιδραστικό συγκρότημα Heavy Metal/Thrash γιορτάζει την 1η του προσφορά δίνοντάς σας μια οικεία και τρομακτική παράσταση, Live in UK.
Δεν θα έχετε ποτέ άλλη ευκαιρία να το δείτε, οπότε αποκτήστε το εισιτήριό σας τώρα εδώ: https://evt.live/annihilator
Έχουμε μια προσφορά για τους αναγνώστες του Rock Hard. Χρησιμοποιήστε τον κωδικό ROCKHARD για έκπτωση 15% στα εισιτήρια. Αυτό ισχύει μέχρι τις 13 Ιουνίου. Λάβετε εισιτήρια στη διεύθυνση https://evt.live/annihilator, κάντε κλικ στο “GET TICKETS” και πληκτρολογήστε τον κωδικό προσφοράς: ROCKHARD
Weekly Metal Meltdown και γι’ αυτή την εβδομάδα, λοιπόν, με μία ανασκόπηση των νέων τραγουδιών που κυκλοφόρησαν και από επερχόμενες κυκλοφορίες που περιμένουμε με ενδιαφέρον. Και αυτήν την εβδομάδα δεν έχουμε δέκα τραγούδια διαθέσιμα, οπότε θα παρουσιάσουμε οχτώ από τα πιο πολυαναμενόμενα τραγούδια, που βγήκαν από τις 25 ως τις 31 Μαΐου.
Photo by Grzegorz Golebiowski
Ξεκινάμε με τους Νορβηγούς progsters LEPROUS, οι οποίοι έχουν ήδη ανακοινώσει ότι το νέο τους, όγδοο στη σειρά, άλμπουμ, θα βγει από την InsideOut στις 30 Αυγούστου (αρκετές μέρες, δηλαδή, μετά την εμφάνισή τους με τους OPETH στον Λυκαβηττό για το Rockwave Nights, στις 3 Ιουλίου), με τίτλο “Melodies of atonement”. Το πρώτο single/video clip είναι το “Atonement”, που είναι σε κλασικό LEPROUS ύφος, ικανοποιώντας και παλιούς και νέους οπαδούς του σχήματος. Δείτε το από κάτω:
Photo by Casey Coscarelli
Οι Αμερικάνοι technical death metallers, NILE, (ή όπως λέει το Δελτίο Τύπου, οι extreme metal Αιγυπτιολόγοι!!!) έχουν έτοιμο για κυκλοφορία τον δέκατο δίσκο της καριέρας τους και πρώτο τους από τη Napalm Records, το “The underworld awaits us all”, για τις 23 Αυγούστου. Το πρώτο single, που θα δούμε/ακούσουμε από κάτω, είναι για το τραγούδι (κρατήστε την ανάσα σας): “Chapter for Not Being Hung Upside Down on a Stake in the Underworld and Made to Eat Feces by the Four Apes”. Όσο το ακούτε, προσπαθήστε να μάθετε και τον τίτλο απ’ έξω. Εμείς δεν το καταφέραμε πάντως! Να υπογραμμίσουμε ότι εκτός του Γιώργου Κόλλια (ντραμς) και του Karl Sanders (κιθάρα), για πρώτη φορά είναι πεντάδα, έχοντας τους τραγουδιστές/κιθαρίστες Brian Kingsland και Zach Jeter και τον μπασίστα Dan Vadim Von.
Photo by Shane Eckart
“I am the weapon”, είναι ο τίτλος του 15ου full length δίσκου των Τεξανών thrashers, FLOTSAM AND JETSAM, που θα δει το φως της ημέρας από την AFM Records στις 23 Σεπτεμβρίου. Το νέο τους single, είναι το “Primal”, που μπορείτε να δείτε το video clip του.
Photo by Dana Trippe
Ένα ακόμα πολύ καλό δείγμα γραφής από το επερχόμενο άλμπουμ των Σουηδών BLUES PILLS, που ονομάζεται “Birthday party” (2 Αυγούστου). Ο τίτλος του, είναι “Top of the sky” και είναι εμπνευσμένο από έναν Κινέζο influencer, ο οποίος σκαρφάλωνε σε ψηλά κτίρια και σκοτώθηκε το 2017, σε live streaming, προσπαθώντας να σκαρφαλώσει σ’ έναν ουρανοξύστη.
Photo by Patric Ullaeus
Εφτά χρόνια απουσίας ήταν πολλά για τους DREAM EVIL, του πασίγνωστου παραγωγού Fredrik Nordström (για τις “ανάγκες” του συγκροτήματος, κιθαρίστας). Μετά το άλμπουμ “SIX”, λοιπόν, σειρά έχει το “Metal Gods” (όπως πάντα τίγκα στα metal κλισέ). 26 Ιουλίου, όπως πάντα από τη Century Media, η κυκλοφορία του και πρώτο video clip, για το ομώνυμο τραγούδι…
Photo by Kevin Estrada
Τα αδέρφια CAVALERA, Max και Iggor, επανηχογράφησαν το κλασικό “Schizophrenia”, μετά τις επανηχογραφήσεις των “Bestial devastation” και “Morbid visions”. Πάρτε μια ιδέα πως ακούγεται εν έτει 2024 το “From the past comes the storms”, μέσα από το animated video του Costin Chioreanu.
Photo by Jakob Dahlstrom
Standalone single, κυκλοφόρησαν οι Σουηδοί hard rockers, ECLIPSE, του τραγουδιστή Erik Martensson. Τίτλος του; “Falling to my knees”, με το συγκρότημα να δηλώνει ενθουσιασμένο για το τελικό αποτέλεσμα; Δικαίως; Διαπιστώστε οι ίδιοι…
Ραντεβού την επόμενη εβδομάδα, με περισσότερα νέα τραγούδια από πολυαναμενόμενες, επερχόμενες κυκλοφορίες.
This mode enables people with epilepsy to use the website safely by eliminating the risk of seizures that result from flashing or blinking animations and risky color combinations.
Visually Impaired Mode
Improves website's visuals
This mode adjusts the website for the convenience of users with visual impairments such as Degrading Eyesight, Tunnel Vision, Cataract, Glaucoma, and others.
Cognitive Disability Mode
Helps to focus on specific content
This mode provides different assistive options to help users with cognitive impairments such as Dyslexia, Autism, CVA, and others, to focus on the essential elements of the website more easily.
ADHD Friendly Mode
Reduces distractions and improve focus
This mode helps users with ADHD and Neurodevelopmental disorders to read, browse, and focus on the main website elements more easily while significantly reducing distractions.
Blindness Mode
Allows using the site with your screen-reader
This mode configures the website to be compatible with screen-readers such as JAWS, NVDA, VoiceOver, and TalkBack. A screen-reader is software for blind users that is installed on a computer and smartphone, and websites must be compatible with it.
Online Dictionary
Readable Experience
Content Scaling
Default
Text Magnifier
Readable Font
Dyslexia Friendly
Highlight Titles
Highlight Links
Font Sizing
Default
Line Height
Default
Letter Spacing
Default
Left Aligned
Center Aligned
Right Aligned
Visually Pleasing Experience
Dark Contrast
Light Contrast
Monochrome
High Contrast
High Saturation
Low Saturation
Adjust Text Colors
Adjust Title Colors
Adjust Background Colors
Easy Orientation
Mute Sounds
Hide Images
Hide Emoji
Reading Guide
Stop Animations
Reading Mask
Highlight Hover
Highlight Focus
Big Dark Cursor
Big Light Cursor
Cognitive Reading
Virtual Keyboard
Navigation Keys
Voice Navigation
Accessibility Statement
rockhard.gr
April 27, 2026
Compliance status
We firmly believe that the internet should be available and accessible to anyone, and are committed to providing a website that is accessible to the widest possible audience,
regardless of circumstance and ability.
To fulfill this, we aim to adhere as strictly as possible to the World Wide Web Consortium’s (W3C) Web Content Accessibility Guidelines 2.1 (WCAG 2.1) at the AA level.
These guidelines explain how to make web content accessible to people with a wide array of disabilities. Complying with those guidelines helps us ensure that the website is accessible
to all people: blind people, people with motor impairments, visual impairment, cognitive disabilities, and more.
This website utilizes various technologies that are meant to make it as accessible as possible at all times. We utilize an accessibility interface that allows persons with specific
disabilities to adjust the website’s UI (user interface) and design it to their personal needs.
Additionally, the website utilizes an AI-based application that runs in the background and optimizes its accessibility level constantly. This application remediates the website’s HTML,
adapts Its functionality and behavior for screen-readers used by the blind users, and for keyboard functions used by individuals with motor impairments.
If you’ve found a malfunction or have ideas for improvement, we’ll be happy to hear from you. You can reach out to the website’s operators by using the following email
Screen-reader and keyboard navigation
Our website implements the ARIA attributes (Accessible Rich Internet Applications) technique, alongside various different behavioral changes, to ensure blind users visiting with
screen-readers are able to read, comprehend, and enjoy the website’s functions. As soon as a user with a screen-reader enters your site, they immediately receive
a prompt to enter the Screen-Reader Profile so they can browse and operate your site effectively. Here’s how our website covers some of the most important screen-reader requirements,
alongside console screenshots of code examples:
Screen-reader optimization: we run a background process that learns the website’s components from top to bottom, to ensure ongoing compliance even when updating the website.
In this process, we provide screen-readers with meaningful data using the ARIA set of attributes. For example, we provide accurate form labels;
descriptions for actionable icons (social media icons, search icons, cart icons, etc.); validation guidance for form inputs; element roles such as buttons, menus, modal dialogues (popups),
and others. Additionally, the background process scans all the website’s images and provides an accurate and meaningful image-object-recognition-based description as an ALT (alternate text) tag
for images that are not described. It will also extract texts that are embedded within the image, using an OCR (optical character recognition) technology.
To turn on screen-reader adjustments at any time, users need only to press the Alt+1 keyboard combination. Screen-reader users also get automatic announcements to turn the Screen-reader mode on
as soon as they enter the website.
These adjustments are compatible with all popular screen readers, including JAWS and NVDA.
Keyboard navigation optimization: The background process also adjusts the website’s HTML, and adds various behaviors using JavaScript code to make the website operable by the keyboard. This includes the ability to navigate the website using the Tab and Shift+Tab keys, operate dropdowns with the arrow keys, close them with Esc, trigger buttons and links using the Enter key, navigate between radio and checkbox elements using the arrow keys, and fill them in with the Spacebar or Enter key.Additionally, keyboard users will find quick-navigation and content-skip menus, available at any time by clicking Alt+1, or as the first elements of the site while navigating with the keyboard. The background process also handles triggered popups by moving the keyboard focus towards them as soon as they appear, and not allow the focus drift outside it.
Users can also use shortcuts such as “M” (menus), “H” (headings), “F” (forms), “B” (buttons), and “G” (graphics) to jump to specific elements.
Disability profiles supported in our website
Epilepsy Safe Mode: this profile enables people with epilepsy to use the website safely by eliminating the risk of seizures that result from flashing or blinking animations and risky color combinations.
Visually Impaired Mode: this mode adjusts the website for the convenience of users with visual impairments such as Degrading Eyesight, Tunnel Vision, Cataract, Glaucoma, and others.
Cognitive Disability Mode: this mode provides different assistive options to help users with cognitive impairments such as Dyslexia, Autism, CVA, and others, to focus on the essential elements of the website more easily.
ADHD Friendly Mode: this mode helps users with ADHD and Neurodevelopmental disorders to read, browse, and focus on the main website elements more easily while significantly reducing distractions.
Blindness Mode: this mode configures the website to be compatible with screen-readers such as JAWS, NVDA, VoiceOver, and TalkBack. A screen-reader is software for blind users that is installed on a computer and smartphone, and websites must be compatible with it.
Keyboard Navigation Profile (Motor-Impaired): this profile enables motor-impaired persons to operate the website using the keyboard Tab, Shift+Tab, and the Enter keys. Users can also use shortcuts such as “M” (menus), “H” (headings), “F” (forms), “B” (buttons), and “G” (graphics) to jump to specific elements.
Additional UI, design, and readability adjustments
Font adjustments – users, can increase and decrease its size, change its family (type), adjust the spacing, alignment, line height, and more.
Color adjustments – users can select various color contrast profiles such as light, dark, inverted, and monochrome. Additionally, users can swap color schemes of titles, texts, and backgrounds, with over seven different coloring options.
Animations – person with epilepsy can stop all running animations with the click of a button. Animations controlled by the interface include videos, GIFs, and CSS flashing transitions.
Content highlighting – users can choose to emphasize important elements such as links and titles. They can also choose to highlight focused or hovered elements only.
Audio muting – users with hearing devices may experience headaches or other issues due to automatic audio playing. This option lets users mute the entire website instantly.
Cognitive disorders – we utilize a search engine that is linked to Wikipedia and Wiktionary, allowing people with cognitive disorders to decipher meanings of phrases, initials, slang, and others.
Additional functions – we provide users the option to change cursor color and size, use a printing mode, enable a virtual keyboard, and many other functions.
Browser and assistive technology compatibility
We aim to support the widest array of browsers and assistive technologies as possible, so our users can choose the best fitting tools for them, with as few limitations as possible. Therefore, we have worked very hard to be able to support all major systems that comprise over 95% of the user market share including Google Chrome, Mozilla Firefox, Apple Safari, Opera and Microsoft Edge, JAWS and NVDA (screen readers).
Notes, comments, and feedback
Despite our very best efforts to allow anybody to adjust the website to their needs. There may still be pages or sections that are not fully accessible, are in the process of becoming accessible, or are lacking an adequate technological solution to make them accessible. Still, we are continually improving our accessibility, adding, updating and improving its options and features, and developing and adopting new technologies. All this is meant to reach the optimal level of accessibility, following technological advancements. For any assistance, please reach out to
