"/>
Θυμάμαι χαρακτηριστικά την πρώτη φορά που μίλησα με τον Alice Cooper πριν από καμιά δεκαριά χρόνια… Ο σπουδαίος αυτός καλλιτέχνης τόνισε τουλάχιστον τρεις φορές ότι αν δεν ήταν ο Bob Ezrin και αργότερα ο Desmond Child η καριέρα του θα ήταν σίγουρα πολύ διαφορετική (και κατά πάσα πιθανότητα λιγότερο λαμπερή). Έχετε, ίσως διαβάσει, συνεντεύξεις των DEF LEPPARD οι οποίοι μιλούν μονάχα με τα καλύτερα λόγια για τον Robert John “Mutt” Lange. Μάλιστα, ο Joe Elliott δεν είχε διστάσει στα 80’s να χαρακτηρίσει τον διάσημο παραγωγό «6ο μέλος της μπάντας»! Ούτε λόγος, φυσικά, για τον μεγαλοπρεπή και ογκώδη ήχο του “Black album” των METALLICA που ακούγεται φρέσκος και επιβλητικός ύστερα από 23 ολόκληρα χρόνια…και όλα αυτά χάρη στα μαγικά χέρια και την εξαντλητική εργασιακή ηθική του Bob Rock.
Και τα ενδεικτικά παραδείγματα δεν σταματούν εδώ. Το δίδυμο Jim Steinman – Meatloaf, ο μακαρίτης Bruce Fairbairn και οι εξαιρετικές παραγωγές με τους BON JOVI και τους AEROSMITH (για να αναφέρουμε μονάχα δύο), ο Ron Nevison και οι κρυστάλλινες παραγωγές με τους HEART, τον OZZY και τόσους άλλους, ο Rick Rubin με την…εξ αποστάσεως προσέγγιση στις συνεργασίες του που κατά έναν σχεδόν παράδοξο τρόπο φέρνει αποτελέσματα κτλ. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε περισσότερους παραγωγούς αλλά δεν έχει σημασία. Το ουσιαστικό είναι να δείξουμε ότι στην εποχή του downloading, της γρήγορης πληροφορίας, της σταδιακής συρρίκνωσης των φυσικών προιόντων μουσικής, της απόλυτης εξειδίκευσης και τεχνογνωσίας, και κυρίως της ραγδαίας εξέλιξης των τεχνολογικών μέσων που (θεωρητικά) θα έπρεπε να οδηγούν σε εντυπωσιακές παραγωγές, το μυαλό μας πηγαίνει πίσω δύο και τρεις δεκαετίες για να εντοπίσει τις άριστες παραγωγές και τις σημαντικές δουλειές που σημάδεψαν τον ευρύτερο rock ήχο. Εκείνες που γίνονταν αναλογικά χωρίς υπολογιστές, pro-tools και δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Σήμερα, η πλειονότητα των παραγωγών μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί αψεγάδιαστη και συμβατή με τη ψηφιακή τεχνολογία. Ο αψεγάδιαστος αυτός χαρακτήρας όμως πάει χέρι-χέρι με μία επίπεδη, ψυχρή και σχεδόν ομοιόμορφη ηχητική ταυτότητα.
Δεν είμαι παραγωγός και δεν γνωρίζω το παραμικρό από κονσόλες, ενισχυτές, μικρόφωνα, καλώδια και τα συναφή. Απέχω πολύ από το να χαρακτηριστώ ειδικός σε αυτά τα θέματα. Ωστόσο, είμαι ένας απλός ακροατής όπως και χιλιάδες άλλοι λάτρεις της αγαπημένης μας μουσικής. Και ποιος είναι, άραγε, καλύτερος κριτής από τον μέσο (αλλά συνάμα προσεκτικό) ακροατή; Ο Chris Cornell των SOUNDGARDEN μιλώντας το 1994 στο MTV για το “Superunknown” είχε πει τα εξής: «Δώσαμε ειδικό βάρος στην παραγωγή του δίσκου γιατί προσωπικά θεωρώ ότι ο ακροατής ενός δίσκου –σχεδόν υποσυνείδητα- θα βάλει να ξανακούσει το άλμπουμ ξανά και ξανά όταν αυτό έχει μία καλά δουλεμένη και προσεγμένη παραγωγή». Έτσι είναι! Βάζεις σήμερα το “Hysteria”, το “Welcome to my nightmare”, το “The wall”, το προαναφερθέν “Black album” και μένεις κολλημένος στο στερεοφωνικό σου αφού η ποιότητα της παραγωγής (και φυσικά των τραγουδιών) είναι μοναδική.
Κάτι ακόμη… Αυτό που λείπει από τους σύγχρονους παραγωγούς είναι ο επιβλητικός χαρακτήρας και αν θέλετε το όραμα. Ο Bob Ezrin έβαζε τον Alice Cooper να τραγουδάει κάτω από πολυθρόνες στο “Ballad of Dwight Fry” για να του δημιουργήσει το αίσθημα ασφυξίας και να περάσει στην ηχογράφηση όσο πιο αληθινά γίνεται το “I gotta get out of here…”! Τριγυρνούσε στα Electric Lady Studios με σφυρίχτρα σαν ομαδάρχης σε κατασκήνωση και οργάνωνε τους KISS στις ηχογραφήσεις του “Destroyer”. Όταν, μάλιστα, ο Gene Simmons σταμάτησε να παίζει κατά τη διάρκεια ενός fade-out (την ώρα, δηλαδή, που τελείωνε το τραγούδι) χωρίς να του έχει πει ο Ezrin να κάνει κάτι τέτοιο, πήγε μπροστά του και του φώναξε: «ΠΟΤΕ…μα ΠΟΤΕ δεν θα σταματήσεις να παίζεις χωρίς να στο πω»! Μέχρι σήμερα ο Simmons το θυμάται αλλά για έναν…εχμμ…περίεργο λόγο δεν συμπεριέλαβε το συγκεκριμένο περιστατικό στην αυτοβιογραφία του.
Ο Mutt Lange χρειάστηκε σχεδόν τρία χρόνια για να ολοκληρώσει το “Hysteria” ενώ μόνο τα δεύτερα φωνητικά και τα samples του “Rocket” πήραν πάνω από μήνα! Αλήθεια, όμως… Έχετε ακούσει καλύτερη παραγωγή σε έναν hard rock δίσκο; Μιλάμε για την απόλυτη ηχητική τελειότητα! Ο Desmond Child φώναζε στο studio πάνω από 20-30 άτομα για να κάνουν φωνητικά στα trademark ρεφρέν των κομματιών του. Χωρίς υπερβολή, από το 1985 ως το 1990 το αμερικάνικο hard rock σημαδεύτηκε από το χρυσό χέρι του Desmond Child αφού άπαντες αναζητούσαν και επιζητούσαν τη συνδρομή του που θα οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια και γεωμετρική πρόοδο στην εμπορική επιτυχία.
Τα παραδείγματα είναι πολλά και η κουβέντα μεγάλη. Αν θέλετε, είναι και ένα μόνιμο πρόβλημα για την ελληνική πραγματικότητα που ταλανίζεται από μέτριες παραγωγές. Οι αιτίες είναι πολλές και μερικές από αυτές είναι απολύτως κατανοητές και δικαιολογημένες. Κάποιες άλλες δεν είναι. Αυτό είναι όμως θέμα για ένα άλλο, πιθανό άρθρο στο μέλλον…
Σάκης Νίκας
