“Viking campfire songs”
Οι Σουηδοί Viking death metallers, AMON AMARTH, μόλις κυκλοφόρησαν το 13ο άλμπουμ τους, “The Allfather awakens”, και ο Σάκης Φράγκος, άρπαξε την ευκαιρία να μιλήσει με τον ντράμερ του σχήματος (και «κλώνο» του Φραγκίσκου Σαμοΐλη), Jocke Wallgren, και να μάθει τα πάντα γύρω από την πρώτη μπαλάντα του γκρουπ, τη μόδα με την «κωπηλασία» του κοινού, τις διαφορές με τις προηγούμενες κυκλοφορίες και πολλά άλλα, ενδιαφέροντα.
Είναι πολύ ωραίο που σε έχουμε για πρώτη φορά στο Rock Hard. Ο νέος δίσκος των AMON AMARTH ονομάζεται “The Allfather Awakens”. Η πρώτη μου ερώτηση είναι η εξής: γιατί ονομάσατε το τραγούδι “The Allfather Awakes” και τον δίσκο “The Allfather Awakens”; Αυτή ήταν η πρώτη απορία που μου ήρθε στο μυαλό.
Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση και, ειλικρινά, δεν έχω την απάντηση. Ίσως επειδή οι στίχοι επικεντρώνονται περισσότερο στην ιστορία του τραγουδιού, παρά στο να αποτελεί το ίδιο το τραγούδι τον ομώνυμο τίτλο του δίσκου, ξέρεις. Οπότε, δεν είναι το ομώνυμο τραγούδι του άλμπουμ, αλλά περισσότερο μια ακόμη ιστορία, υποθέτω.
Ο δίσκος γράφτηκε με έναν μάλλον ασυνήθιστο τρόπο, θα έλεγα, καθώς το συγκρότημα δούλευε πάνω στα τραγούδια ενώ βρισκόσασταν σε περιοδεία. Πώς άλλαξε αυτό τη δημιουργική διαδικασία σε σύγκριση με το να περιμένετε μέχρι να επιστρέψετε στο σπίτι; Και επηρέασε η συνεχής παρουσία σας στο περιβάλλον των ζωντανών εμφανίσεων την ενέργεια ή την επιθετικότητα του νέου υλικού;
Δεν ξέρω αν βοήθησε ή όχι, αλλά πιστεύω ότι μερικές φορές είναι καλό να δοκιμάζεις τα τραγούδια πριν τα ηχογραφήσεις. Οπότε, θα έλεγα ότι ήταν ένα είδος δοκιμής, για να δούμε αν έπρεπε να αλλάξουμε το drum beat, τη φρασεολογία ή το riff, ξέρεις. Έτσι, μόλις οι κιθαρίστες είχαν κάποιες ιδέες, κλεινόμασταν στην αίθουσα προβών μας και δοκιμάζαμε τα τραγούδια με διαφορετικούς τρόπους. Αυτό μου άρεσε, επειδή μου αρέσει να παίζω. Και πιστεύω ότι ήταν πολύ χρήσιμο και για τους κιθαρίστες μας, γιατί μπορούσαν να αποκτήσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του riff και των τραγουδιών.
Και το γεγονός ότι βρισκόσασταν σε περιοδεία σε επηρέασε με την έννοια ότι… Νομίζω ότι τα τραγούδια που γράψατε είναι, ως επί το πλείστον, φτιαγμένα για να παίζονται ζωντανά. Ένιωσα σαν να άκουγα μια ζωντανή εμφάνιση των AMON AMARTH, ενώ στην πραγματικότητα άκουγα το στούντιο άλμπουμ. Το ένιωσες κι εσύ αυτό κατά την ηχογράφηση;
Κατά την ηχογράφηση, όχι, επειδή είσαι τόσο συγκεντρωμένος στο να παίξεις σωστά τα μέρη σου. Αλλά καταλαβαίνω απόλυτα τι εννοείς, γιατί αυτός ο δίσκος ακούγεται πολύ πιο ανοιχτός, τόσο από άποψη παραγωγής όσο και από άποψη ήχου, σε σύγκριση με τους προηγούμενους στους οποίους έχω παίξει, τουλάχιστον. Οπότε, καταλαβαίνω απόλυτα γιατί σου δίνει αυτή την εντύπωση. Και, κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι κάτι καλό. Ακούγεται πολύ αυθεντικός και καθαρός. Μπορείς να ακούσεις τα πάντα.
Κάτι ακόμη που ήταν κάπως διαφορετικό είναι ότι, όπως διαβάσαμε, δουλέψατε πάνω σε ένα τραγούδι κάθε φορά. Αυτό σημαίνει ότι ολοκληρώνατε πλήρως κάθε κομμάτι προτού περάσετε στο επόμενο. Αυτό σήμαινε ότι προσπαθούσατε να αποσπάσετε το χίλια τοις εκατό από κάθε τραγούδι πριν συνεχίσετε;
Νομίζω πως ναι. Θέλω να πω, μόλις ολοκληρωνόταν ένα τραγούδι, όπως ανέφερες, περνούσαμε στο επόμενο. Αλλά αυτό είναι πάντα κάτι καλό. Μπορείς να επιστρέψεις και να το ακούσεις, ενώ έτσι συμμετέχουν όλοι συνεχώς. Διαφορετικά, είναι πολύ συνηθισμένο να μπαίνεις στο στούντιο και να ηχογραφείς πρώτα τα ντραμς, μετά τις κιθάρες, έπειτα το μπάσο και στη συνέχεια τα φωνητικά. Όταν όμως δουλεύουμε με αυτόν τον τρόπο, είναι όλοι εκεί όλη την ώρα, επειδή σύντομα θα έρθει και η δική τους σειρά. Και όταν όλοι βρίσκονται συνεχώς στον χώρο των ηχογραφήσεων και παρακολουθούν τι συμβαίνει, πιστεύω ότι παραμένουν διαρκώς ενεργά εμπλεκόμενοι και μπορούν να εκφράσουν τη γνώμη τους, όπως «Αυτό το σημείο δεν μου άρεσε» ή «Αυτό το σημείο ήταν πάρα πολύ καλό». Ή μπορεί να προτείνουν να δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό. Ξέρεις, έχεις τη γνώμη όλων μέσα στο ίδιο δωμάτιο, κάτι που, κατά τη γνώμη μου, είναι πολύ ωραίο.
Φυσικά, θα έχεις ακούσει πολλά για το τραγούδι “Upphaf”. Το προφέρω σωστά;
Ναι, “Upphaf” (σ.σ. «ούπχαφ»).
Ωραία. Το “Upphaf” έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, φυσικά, επειδή είναι το πρώτο ακουστικό τραγούδι των AMON AMARTH. Ποια ήταν η αρχική αντίδραση όταν έπεσε στο τραπέζι η ιδέα να κάνετε ένα ακουστικό κομμάτι; Σίγουρα έχει μια ατμόσφαιρα που θυμίζει Game of Thrones, θα έλεγα. Θέλατε να κάνετε κάτι τέτοιο εξαρχής; Αυτή ήταν η αρχική ιδέα;
Δεν νομίζω ότι αυτή ήταν η αρχική ιδέα. Όχι. Αλλά όταν ο Olavi μού παρουσίασε αυτή την ιδέα, δεν αντέδρασα καθόλου αρνητικά στο γεγονός ότι επρόκειτο για ένα ακουστικό τραγούδι. Μου φάνηκε απλώς ένα καλό κομμάτι που έπρεπε οπωσδήποτε να κάνουμε. Και δεν νομίζω ότι κάποιος στο συγκρότημα αντιμετώπισε αρνητικά αυτή την ιδέα. Όλοι φαίνεται να είναι πολύ θετικοί απέναντι σε αυτό το εγχείρημα, επειδή δεν το είχαμε ξανακάνει ποτέ. Όταν ο Olavi μας παρουσίασε το τραγούδι, το όνομα του project ή ο προσωρινός τίτλος του ήταν “The Campfire Song”. Οπότε, μόλις παίρνεις από εκείνον το αρχείο της κιθάρας και το ακούς, βλέποντας παράλληλα ότι γράφει “Campfire Song”, ξέρεις αμέσως σε τι διάθεση πρέπει να μπεις. Και τότε όλα βγάζουν νόημα. Έτσι, όλοι ήταν πραγματικά θετικοί απέναντι σε αυτή τη νέα προσέγγιση.
Είναι ένα πείραμα. Έχετε κάποιον άλλο ενδιαφέροντα προσωρινό τίτλο; Εσείς οι μουσικοί έχετε τον δικό σας τρόπο να επινοείτε εξαιρετικούς προσωρινούς τίτλους. Υπάρχει κάποιο άλλο τραγούδι του δίσκου με έναν τόσο ξεχωριστό working title, όπως το “The Campfire Song”; Θυμάσαι;
Νομίζω πως όχι, τουλάχιστον όχι με αυτόν τον τρόπο. Οι περισσότεροι τίτλοι απλώς περιγράφουν το τραγούδι. Για παράδειγμα, το “Ascending Like an Eagle”, που νομίζω ότι είναι το τελευταίο κομμάτι. Νομίζω ότι ο προσωρινός τίτλος του ήταν “Old School Triplet Feeling Test Two” ή κάτι τέτοιο, ξέρεις, είναι ένα…
Ωραία. Θεωρείς, λοιπόν, το “Upphaf” ένα πείραμα ή πιστεύεις ότι ανοίγει μια πόρτα για τους AMON AMARTH, ώστε να εξερευνήσουν και άλλα μουσικά πεδία στο μέλλον;
Νομίζω ότι είναι σίγουρα ένα πολύ καλό πείραμα. Αλλά πιστεύω επίσης ότι ανοίγει πόρτες, ξέρεις, γιατί δεν βλέπω τον λόγο για τον οποίο δεν θα μπορούσαμε να το ξανακάνουμε. Μόλις άκουσα το τραγούδι, σκέφτηκα «Ναι, φυσικά». Δεν μου φάνηκε καθόλου παράξενο το να κάνουμε ένα ακουστικό τραγούδι. Και πιστεύω ότι το κάναμε πολύ καλά. Αυτό σημαίνει ότι, θεωρητικά, μπορούμε να το ξανακάνουμε, αν και το πιθανότερο είναι ότι δεν θα το κάνουμε, ξέρεις. Αλλά βλέπεις και τις αντιδράσεις του Τύπου και των οπαδών. Οπότε, θα δούμε.
Γιατί, αν δεν κάνω λάθος, κυκλοφόρησε ως πρώτο single. Και μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Αρχικά πίστεψα ότι ήταν ένα αυτόνομο κομμάτι των AMON AMARTH, που δεν θα συμπεριλαμβανόταν σε κάποιο άλμπουμ. Σκέφτηκα ότι απλώς τους άρεσε η ιδέα, το έκαναν και μέχρι εκεί. Εντάξει.
Ναι, θέλω να πω, φυσικά. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ένα αυτόνομο τραγούδι. Αλλά, όχι. (γέλια)
Θέλω να πω, είσαι καλλιτέχνης και μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Σου πέρασε ποτέ από το μυαλό να συμπεριλάβετε κάποιον guest, όπως είχατε τον Biff από τους SAXON στον προηγούμενο δίσκο ή τον Messiah Marcolin ή τον LG Petrov σε παλαιότερες κυκλοφορίες;
Ναι, είχαμε την ιδέα να συμμετάσχει κάποιος guest σε ένα από τα τραγούδια. Αλλά μετά, δεν νομίζω… Δεν ξέρω τι ακριβώς συνέβη με αυτό. Απλώς δεν προχώρησε. Πάντως, πιστεύω ότι το τραγούδι στο οποίο επρόκειτο να συμμετάσχει κάποιος guest βγήκε πολύ καλό και χωρίς αυτόν. Και δεν πρόκειται να αποκαλύψω για ποιο τραγούδι μιλάμε, αλλά ναι.
Επρόκειτο για κάποιον από τον χώρο του death metal, του κλασικού death metal;
Όχι, ήταν κάτι πιο αμφιλεγόμενο, ξέρεις, μια προσπάθεια να προσθέσουμε ένα διαφορετικό όνομα στη λίστα με τους ανθρώπους που έχουν συνεργαστεί μαζί μας. Και πιστεύω ότι θα είχε πολύ ενδιαφέρον. Αλλά τελικά τα πράγματα δεν προχώρησαν.
Μερικές φορές τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως θα ήθελες, επειδή είσαι καλλιτέχνης, τα προγράμματά σας είναι πολύ διαφορετικά και είναι δύσκολο να συνδυαστούν. Οι AMON AMARTH έχουν εξελιχθεί σημαντικά από το “Once sent from the Golden Hall” μέχρι σήμερα. Ωστόσο, ο κόσμος μπορεί ακόμη να αναγνωρίσει το συγκρότημα σχεδόν αμέσως, θα έλεγα. Ποιο πιστεύεις ότι είναι το στοιχείο που έχει παραμείνει σταθερό όλα αυτά τα χρόνια; Αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε την υπογραφή των AMON AMARTH.
Λοιπόν, αν κάποιος ακούσει τον τραγουδιστή μας να τραγουδάει, θα καταλάβει αμέσως ότι πρόκειται για τους AMON AMARTH, σωστά; Από την άλλη, στο άλμπουμ “Berserker”, όταν κυκλοφορήσαμε το “Fafner’s Gold”, ο κόσμος αντιδρούσε κάπως έτσι, επειδή και αυτό το τραγούδι έχει μια εισαγωγή με ακουστική ή κλασική κιθάρα. Οι άνθρωποι το άκουγαν και, μέσα σε δύο δευτερόλεπτα, έλεγαν «Εντάξει, αυτοί είναι οι AMON AMARTH». Υποθέτω ότι έχει να κάνει με τον τρόπο που παίζουν οι κιθαρίστες μας ή με τον τρόπο που γράφουν τα τραγούδια, ξέρεις. Δεν ξέρω. Σίγουρα είναι ένα μυστήριο.
Και μετά από 13 άλμπουμ, ανησυχείς ποτέ μήπως η θεματολογία της σκανδιναβικής μυθολογίας γίνει δημιουργικά περιοριστική; Ή μήπως, στην πραγματικότητα, προσφέρει σχεδόν ανεξάντλητο υλικό για εξερεύνηση;
Νομίζω ότι, τουλάχιστον στιχουργικά, δεν πιστεύω ότι θα ξεμείνουμε από ιδέες, επειδή ο τραγουδιστής μας, ο Johan, είναι πραγματικά πολύ καλός στο να δίνει διαφορετικές διαστάσεις στις λέξεις και να τις προσεγγίζει από διαφορετικές οπτικές γωνίες, ξέρεις. Αν έχει μια ιστορία που θέλει να αφηγηθεί από μια συγκεκριμένη οπτική, θα σου την παρουσιάσει από αυτή τη σκοπιά. Και μπορεί κάποιο άλλο τραγούδι, σε έναν διαφορετικό δίσκο, να αφορά το ίδιο θέμα, αλλά να το προσεγγίσει με τέτοιον τρόπο ώστε να το ακούσεις από μια εντελώς διαφορετική οπτική γωνία. Ξέρεις, έχει πραγματικά μεγάλη ικανότητα στη χρήση των λέξεων. Ας πούμε ότι είναι πολύ επιδέξιος σε αυτό. Έτσι, ακόμη κι αν ένα τραγούδι αφορά το ίδιο θέμα, μπορεί πάντα να το κάνει να ακούγεται σαν ένα εντελώς διαφορετικό τραγούδι.
Το τελετουργικό της “κωπηλασίας” του κοινού έχει γίνει διεθνές φαινόμενο.
Ναι.
Φαντάστηκες ποτέ ότι κάτι που ξεκίνησε σε μια συναυλία των AMON AMARTH θα γινόταν ένα τόσο αναγνωρίσιμο τελετουργικό; Πες μου γι’ αυτό.
Είναι συναρπαστικό. Όταν μπήκα στο συγκρότημα, δεν γνώριζα καν ότι συνέβαινε αυτό. Μετά, όμως, άρχισα να το παρατηρώ. Και αυτή η συνήθεια στις συναυλίες και στις ζωντανές εμφανίσεις όλο και μεγάλωνε. Τώρα, όταν μιλάω με φίλους μου ή συναντώ ανθρώπους, μου λένε «Α, ναι, οι AMON AMARTH, αυτοί που κάνουν την κωπηλασία στον αέρα». Και αυτό έχει πλάκα, γιατί πλέον αποτελεί κι αυτό χαρακτηριστικό γνώρισμα του συγκροτήματος. Είναι πολύ ωραίο να το βλέπεις.
Παρακολούθησες κανέναν αγώνα στο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου;
Όχι, δεν παρακολούθησα. Αλλά ξέρω ότι και οι οπαδοί της εθνικής ομάδας της Νορβηγίας έκαναν την “κωπηλασία”. Και αυτό είναι πολύ ωραίο.
Ναι. Ένιωθες σαν να παρακολουθείς μια συναυλία των AMON AMARTH μέσα σε ένα γήπεδο ποδοσφαίρου. Στις συναυλίες των AMON AMARTH βλέπεις πλέον οπαδούς από πολλές διαφορετικές γενιές. Πώς αισθάνεσαι όταν βλέπεις γονείς να φέρνουν τα παιδιά τους σε ένα συγκρότημα του οποίου τη μουσική ανακάλυψαν οι ίδιοι πριν από δεκαετίες;
Ναι, μου αρέσει. Νομίζω ότι έτσι πρέπει να γίνεται. Βλέπεις μικρά παιδιά καθισμένα στους ώμους των γονιών τους, στην πρώτη σειρά ή στις θέσεις των καθήμενων. Και μου αρέσει αυτό. Μόλις δω ένα παιδί που είναι ολοφάνερο ότι μόλις ανακαλύπτει τη μουσική μας ή πηγαίνει για πρώτη φορά σε συναυλίες, προσπαθώ πάντα να του δώσω και μια μπαγκέτα μετά το τέλος της συναυλίας, ξέρεις, για να το ενθαρρύνω.
Φυσικά, αυτό πρέπει να κάνουν οι μουσικοί. Να ενθαρρύνουν τους νέους ανθρώπους.
Ακριβώς. Ναι, μου αρέσει.
Υπάρχει μια πολύ έντονη αίσθηση αδελφοσύνης μέσα στους AMON AMARTH. Έχοντας περάσει τόσο πολύ χρόνο μαζί, καθώς είστε ένα συγκρότημα που περιοδεύει ασταμάτητα, πώς διατηρείτε υγιείς τις σχέσεις σας όταν βρίσκεστε συνεχώς σε περιοδείες, ταξιδεύετε, ηχογραφείτε και είστε διαρκώς μαζί;
Νομίζω ότι όλοι έχουν ανοιχτό μυαλό και δείχνουν μεγάλο σεβασμό ο ένας στον άλλον. Γνωρίζουμε ότι ο καθένας έχει τη δική του άποψη και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Έτσι, δεν θυμώνουμε ποτέ επειδή κάποιος σκέφτεται διαφορετικά. Επίσης, έχουμε έναν πολύ καλό τρόπο να συζητάμε μεταξύ μας, διατηρώντας έναν ευγενικό τόνο. Και αν κάποιος θέλει να μείνει μόνος του, το αντιλαμβανόμαστε. Είναι, ξέρεις, κάτι σαν άτυπα, μη λεκτικά σημάδια που καταλαβαίνουμε μεταξύ μας. Αρκεί απλώς να είσαι σωστός άνθρωπος και να δείχνεις κατανόηση. Είναι αρκετά εύκολο, αρκεί να χαλαρώνεις λίγο.
Δεν χρειάζεται να είμαστε συνεχώς σε ένταση.
Ακριβώς, ναι. Συγγνώμη, έχω άλλη μία συνέντευξη σε ένα λεπτό.
Σε ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σου, Jocke.
Ευχαριστώ.
Χάρηκα πολύ που σε γνώρισα και που σε είδα. Ελπίζω να σε ξαναδούμε στην Ελλάδα πολύ σύντομα.
Το ελπίζω κι εγώ. Να περάσεις ένα υπέροχο βράδυ.
Σάκης Φράγκος
