ΟΝΟΜΑ ΑΛΜΠΟΥΜ: “In your multitude” – CONCEPTION ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ: 1995 ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Noise Records ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Tommy Newton ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΠΑΝΤΑΣ: Φωνητικά – Roy Khan Κιθάρες – Tore Østby Μπάσο – Ingar Amlien Drums – Arve Heimdal
Οι Νορβηγοί CONCEPTION μπορεί να μην έχουν και την πιο πλούσια δισκογραφία σε αριθμό δίσκων, αλλά η μουσική που έχουν δημιουργήσει φτάνει και περισσεύει για να τους χαρακτηρίσουμε τεράστια μπάντα, τουλάχιστον σε σημασία. Με σταθερή σύνθεση από το ντεμπούτο “The last sunset”, και μία εικοσαετή παύση μεταξύ 1998 και 2018, σήμερα έχουν κυκλοφορήσει 5 άλμπουμ και ένα EP έχοντας κάνει στο ενδιάμεσο μία μεγάλη στροφή στον ήχο τους. Πλέον έχουν μία καθαρά Progressive μορφή, αλλά τη σκυτάλη σε αυτόν τον ήχο τους την παρέδωσε το “In your multitude” που ήταν και η τελευταία φορά που υπήρχε έντονο το Power στοιχείο. Αν σας μιλάει πιο πολύ το “Flow” δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, τόσο αυτό όσο και το “State of deception” είναι εξαιρετικά, αλλά για μένα στην κορυφή είναι το “Parallel minds” και ακολουθεί η τρίτη τους κυκλοφορία “In your multitude”, που συμπληρώνει 30 χρόνια ζωής φέτος.
Είναι μια ιδιαίτερη δουλειά, με την καλή έννοια, από κάθε άποψη, ξεκινώντας από το εξώφυλλο που είναι ξεχωριστό για τα δεδομένα του metal. Σου τραβάει την προσοχή και θες να πατήσεις play για να δεις τι μουσική κρύβει. Και τι κρύβει. Σκάει από το πουθενά το “Under the mourning star” που σε αρπάζει με το καλημέρα και σε πετάει κάτω. Λες τυχαίο θα είναι πάμε παρακάτω, και πέφτει σαν κεραμίδα το riff του “Missionary man” με το larger than life ρεφραίν του. Θα ηρεμήσουμε στο επόμενο κομμάτι νομίζουμε, για να έρθει το “Retrospect” με τρελό groove να μας ξεσηκώσει. Το “Guilt” στην πορεία το χάνει λίγο οπότε ας αλλάξω και εγώ θέμα. Τι είναι αυτό που κάνει τους CONCEPTION τόσο μα τόσο ξεχωριστούς; Πολύ απλά, είναι 4 ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΙ μουσικοί σε αυτόνομο επίπεδο, που τυχαίνει να κάνουν και φοβερή ομάδα μεταξύ τους, κάτι που παρατηρείται και από την αντοχή τους στο χρόνο. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως ότι είδος και να εισάγουν σαν επιρροή στη μουσική που παίζουν, το κάνουν άψογα.
Ο Roy Khan είναι από τις καλύτερες φωνές που έχει περάσει από το Heavy Metal και κάθε φορά που τον ακούω να τραγουδάει μου προκαλεί ανατριχίλα. Το 1995 δεν είχε τόσο έντονη την θεατρικότητα που χαρακτήρισε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του, αλλά τότε τραγουδούσε σε πιο ψηλές οκτάβες και πέταγε μέχρι και τσιρίδες οπότε καλύπτομαι, συν ότι ακόμα και ως πιο άγουρος ερμηνευτής ήταν απλά καθηλωτικός. Tore στις κιθάρες; Κεντάει είτε παίζει ρυθμικά μέρη είτε lead, δεν έχουν δεύτερο κιθαρίστα γιατί δεν τον χρειάζονται, τόσο απλά, ενώ φαίνεται ξεκάθαρα πως έχει πλούσιο μουσικό υπόβαθρο με παιξίματα που ξεφεύγουν από τα σύνορα του ακραίου ιδιώματος. Βέβαια έχει τον Ingar δίπλα του που σιγοντάρει με το μπάσο επιστρατεύοντας πλούσια φρασεολογία, καταλήγοντας σε μία από τις λίγες φορές που ευχαριστιέμαι μπάσο σε δίσκο τόσο πολύ. Το κουπλέ του “Solar serpent” το κάνει δικό του και αυτό είναι μόλις ένα από τα πολλά παραδείγματα. Και τέλος ο Arve που χτυπά τα τύμπανα με τρομερή ακρίβεια τονίζοντας τις νότες που πρέπει σε κάθε σημείο και πιάνει τρομερα groove, δίνει τον παλμό που χρειάζεται η κάθε σύνθεση για να ξεδιπλωθεί.
Όταν συνδυάζονται αυτές οι μουσικές προσωπικότητες το αποτέλεσμα είναι ασύγκριτο, και για τους δύσπιστους έρχεται η κορυφή του άλμπουμ που δεν είναι άλλη από το “A million gods”. Είναι μία σύνθεση που όλοι καταθέτουν τη ψυχή τους, ακούς το τραγούδι και αναγνωρίζεις μία τετραμελή μπάντα όπου ο καθένας έχει το ρόλο του και είναι εξίσου σημαντικός, κανείς δεν μένει στο περιθώριο. Στο 4ο λεπτό δε, αρχίζει ένα σεμιναριακό ορχηστρικό σημείο όπου το συγκρότημα δίνει τα ρέστα του. Αυτό το μεγαλείο δεν συναντάται μόνο στην ασφάλεια που προσφέρει το στούντιο, αλλά το είδαμε να ξετυλίγεται μπροστά μας το 2022 όταν οι CONCEPTION έπαιξαν το τραγούδι στην Ελλάδα, όπου μας έδωσαν τα μυαλά στα χέρια.
Συμφωνώ πως δεν είναι όλα τα τραγούδια στο ίδιο σκαλί, πόσο εφικτό είναι άραγε να κρατήσεις σταθερό το επίπεδο ενός “Missionary man”; Αλλά ας πάρουμε το “Carnal comprehension”. Το ποιο; Ναι σωστά, δεν είναι το πιο γνωστό τραγούδι των CONCEPTION, αλλά αν το ακούσεις μόνο του κάποια στιγμή λες ότι είναι μία πολύ ποιοτική σύνθεση και ούτε πάει το μυαλό σου πως κατατάσσεται στο δεύτερο μισό σε μία υποτιθέμενη κατάταξη του δίσκου. Όλα αυτά έγιναν εφικτά χάρις στην παραγωγή του Tommy Newton, να τα λέμε και αυτά. Παρά τα τριάντα χρόνια που έχουν περάσει ο ήχος είναι κρύσταλλο, είναι τόσο φυσικός λες και η μπάντα είναι στον ίδιο χώρο με σένα. Μακάρι να είχαμε και σήμερα δουλειές που να ακούγονται έτσι.
Νομίζω δεν έχει πολύ μεγάλο νόημα να συνεχίσω τους διθυράμβους, όσοι έχουν ακούσει τον δίσκο ξέρουν και τον έβαλαν ήδη να παίζει για πολλοστή φορά, όσοι όχι νομίζω έχουν πειστεί να τον ακούσουν. Το ταλέντο της τετράδας ξεχειλίζει τόσο άφθονο που δεν μπορεί να περιγραφεί εύκολα με λόγια στην τελική. Όποιος θεωρεί ότι η έλλειψη ηλεκτρισμού θα περιορίσει τους Roy και Tore στο ακουστικό τους show, μπορεί να κλείσει τα μάτια και να χαθεί στο τρίλεπτο “Sanctuary”. Αυτό άλλωστε περιμένουμε να συμβεί και στο ακουστικό show που θα κάνουν στα πλαίσια του Rock Hard Festival Greece! Μία στάλα συναισθήματος να έχεις μέσα σου αρκεί για να σε αγγίξει. Το γεγονός πως το συγκρότημα έχει απομακρυνθεί από την συνθετική φιλοσοφία του “In your multitude”, σε συνδυασμό με το σύντομο πέρασμα τους από τα power κατατόπια, καθιστούν την εν λόγω κυκλοφορία μία από τις κορωνίδες του είδους τόσο για την ποιότητά του, όσο και για την μοναδικότητά του, τουλάχιστον για τα δικά μου δεδομένα.
Δύο προσωπικότητες οι οποίες όταν δε συγκρούονται γράφουν ιστορία.
Από τη μία ο Leif Edling, ιθύνων νους πίσω από το μεγαθήριο που ακούει στο όνομα CANDLEMASS. Και από την άλλη ο Messiah Marcolin. Το σύμβολο. Ο πληθωρικός Μεσσίας με το ράσο του δαιμονικού καλόγερου.
Είχαμε μπει στην πρώτη πενταετία της νέας χιλιετίας. Το νέο έσκασε σα βόμβα. Ο Messiah μετά από 16 χρόνια επέστρεφε στον τόπο του εγκλήματος, σε ένα reunion που τότε υποσχόταν πολλά.
Οι ηγέτες του epic doom metal ανακοινώνουν ότι κυκλοφορούν νέο δίσκο με τον Messiah στα φωνητικά και με τον λιτό τίτλο “Candlemass”.
Κακά τα ψέματα, αν και οι CANDLEMASS στα 90s είχαν βγάλει εξαιρετικές δουλειές, καμία τους δεν είχε καταφέρει να αγγίξει τα επίπεδα δημοφιλίας που άγγιξε η Αγία Τριάδα “Nightfall” – “Ancient Dreams” – “Tales Of Creation”.
Στους οπαδούς επικρατεί ανατριχίλα. Η επιστροφή της επιτυχημένης συνταγής προϊδεάζει για μεγαλεία. Ο καλόγερος με την αφάνα γραπώνει και πάλι το μικρόφωνο για να εκτοξεύσει τα εκκωφαντικά του vibrato οργώνοντας τις σκηνές με το Doom Dancing.
Το εξώφυλλο λιτό. Λευκό με μαύρο το λογότυπο της μπάντας και έναν διακριτικό μαύρο σταυρό. Ο συμβολισμός προφανής. Αν το Γινγκ είναι το “Epicus…” που σηματοδοτεί τη γέννηση του θρύλου ο νέος δίσκος είναι το Γιανγκ που σηματοδοτεί την αναγέννηση.
Η πρώτη γεύση ήταν πραγματικά πικάντικη με το εναρκτήριο “Black dwarf”. Ένα κομμάτι-οδοστρωτήρας. Συνοδεύτηκε μάλιστα από ένα πολύ χαρακτηριστικό video clip όπου ο οπαδός ξαναέβλεπε τον Messiah με το ράσο.
Το ήδη χαμηλό κούρδισμα της μπάντας πέφτει κι άλλο. Τα φωνητικά του Messiah ακούγονται μεστά με μια κακόβουλη υπόνοια βραχνάδας σε κάποια σημεία που απογειώνει το αποτέλεσμα. Διάολε. Οι CANDLEMASS είναι πραγματικά σε φόρμα.
Ακολουθεί ο πυροστρόβιλος. “Seven silver keys”, “Assassin of the light”, “Witches”, από που να τα πιάσεις και που να τα αφήσεις.
Ένα-ένα τα κομμάτια του δίσκου εκπέμπουν τη μελάνη ακτινοβολία των εμπνεύσεων του Leif Edling που χτίστηκε στα χρόνια του αστικά μελαγχολικού doom metal που λάνσαρε είτε με τους ABSTRAKT ALGEBRA είτε με τους KRUX είτε με τις πιο πειραματικές δουλειές που είχαν το λογότυπο CANDLEMASS. Ο ομώνυμος δίσκος όμως πετυχαίνει κάτι που έλειπε από τις προηγούμενες συνθέσεις. Ενσωματώνει το λυρισμό των παλιών δίσκων και το αποτέλεσμα είναι μοναδικό.
Όλα έδειχναν τέλεια. Η προσγείωση ήρθε όμως απότομα. Ο Μεσσίας ήταν και πάλι παρελθόν. Η συνέχεια με το μικρόφωνο των CANDLEMASS ήταν επίσης επεισοδιακή αλλά αυτό είναι ιστορία για μια άλλη φορά.
20 χρόνια μετά, το ομώνυμο άλμπουμ των CANDLEMASS έχει τραγούδια που αντέχουν στο χρόνο. Αν μου ζητήσεις να καταστρέψω τον κόσμο θα το κάνω με υπόκρουση το “Assassin of the light” και το Witches την ώρα που θα καταποντίζω την ξηρά και θα μετατρέπω τις πόλεις σε σιντριβάνια λάβας. Εδώ θα μου επιτραπεί μια μικρή υπερβολή. Το “Witches” θεωρώ ότι στέκεται στο πάνθεον των καλύτερων doom metal τραγουδιών γενικά. Μάλιστα είχε συμπεριληφθεί στο soundtrack του παιχνιδιού “Brutal legend”. Αν δεν έμπαινε στη μέση το προσωπικό των μελών πιστεύω ότι κομμάτια του συγκεκριμένου δίσκου θα κοσμούσαν τα live set των Σουηδών μέχρι και σήμερα.
Με τα μάτια του σήμερα είναι λίγο αστείο το να σκέφτεσαι τις προσδοκίες που είχε δημιουργήσει τότε το “λευκό άλμπουμ” για την αρχετυπική επιστροφή των CANDLEMASS. Αν γυρνούσα το χρόνο πίσω Θα μου έλεγα “κράτα μικρό καλάθι”. Γιατί κακά τα ψέματα ο Messiah είναι αρχετυπική εικόνα για το συγκρότημα. Το “Candlemass” ήταν ο τελευταίος δίσκος τους που θα έκανε φωνητικά.
Ωστόσο από την άλλη η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις. Κανείς δεν περίμενε ότι στους CANDLEMASS κάποτε θα τραγουδούσε ο frontman του αντίπαλου doom metal δέους από την άλλη άκρη του Ατλαντικού. Κανείς δεν περίμενε ότι θα τραγουδούσε και πάλι ο ερμηνευτής του “Epicus…”. Κανείς δεν περίμενε ότι θα τα έφερναν οι συγκυρίες έτσι που οι CANDLEMASS να μοιραστούν και πάλι το σανίδι με τον δαιμονικό καλόγερο για μια και μοναδική εμφάνιση στο Rock Hard Festival στις 13 Σεπτεμβρίου. Ποιος ξέρει ίσως στο set που θα πλημμυρίζει από ανεπανάληπτα έπη της παλιάς εποχής να χωρέσουν και καμιά καυτή έκπληξη από το καταιγιστικό ομώνυμο.
«Πόσα αντίτυπα έχει πουλήσει το συγκρότημα; Από ποια εταιρεία κυκλοφορεί το άλμπουμ; Παίζει μέσα κανένας γνωστός;». Ερωτήματα που τουλάχιστον εδώ, δεν υφίστανται. Και δεν υφίστανται, διότι πολύ απλά, δε μας ενδιαφέρουν οι απαντήσεις τους. Η ποιότητα στη μουσική είναι αυτό που μας ενδιαφέρει. Το να ανακαλύπτει κανείς νέες αγαπημένες μπάντες εκεί που δεν το περιμένει, θα αποτελεί πάντα, εκτός από μεγάλη ικανοποίηση, την πλέον ευχάριστη πρόκληση, καθώς κι εμείς είμαστε πρωτίστως οπαδοί. Σε μια στήλη λοιπόν όπου τα «αδηφάγα» αυτιά των ολοένα και αυξανόμενων φίλων της δεν έχουν σύνορα, έτσι κι εμείς θα προσπαθούμε κάθε φορά να παρουσιάζουμε τη μεγαλύτερη δυνατή γκάμα ήχων και συγκροτημάτων. Άλλωστε, κανένα bestseller δε θα υπήρχε, αν δεν υπήρχε η σκηνή του UNDERGROUND.
ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ/ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ: ALDAARON ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΣΚΟΥ: “Par-delà les cimes” ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Ordre du Givre Records ΣΥΝΘΕΣΗ:
Ioldar – Όλα τα όργανα, φωνητικά
Voldr – Κιθάρες ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΙ ΜΟΥΣΙΚΟΙ: Rich Gray – Μπάσο
Oleg Bezuglov – Βιολί
Eric Castiglia – Φωνητικά ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ: Bandcamp Officialsite Deezer Instagram Spotify YouTube
Οι ALDAARON, από τα βάθη των Γαλλικών Άλπεων, επιστρέφουν με το τέταρτο full-length άλμπουμ τους, “Par-delà les cimes” – έναν δίσκο που σφραγίζει τη θέση τους ανάμεσα στις πιο συνεπείς και ειλικρινείς φωνές του επικού black metal. Η μπάντα, που ιδρύθηκε το 2004 στη Γκρενόμπλ, έχει χτίσει μια δισκογραφία με βαθιά ριζωμένη θεματολογία στη φύση, την εσωτερική αναζήτηση και την κληρονομιά του προγονικού πνεύματος. Από το “Nous reviendrons immortels” του 2010, ως το “Arcane mountain cult” του 2020, κάθε δουλειά τους αποτελεί ένα κεφάλαιο σε μια συνεκτική μυθολογία – μια αφήγηση που κορυφώνεται, με μεγαλοπρέπεια, στο “Par-delà les cimes”.
Το νέο άλμπουμ συνεχίζει την παράδοση του συγκροτήματος να εμπνέεται από τα επιβλητικά φυσικά τοπία και την υπαρξιακή αγωνία του ανθρώπου απέναντι στο χάος και το μεγαλείο της φύσης. Ο τίτλος, που σημαίνει “Πέρα από τις κορυφές”, αποτυπώνει απόλυτα το πνεύμα της μουσικής: ένα ταξίδι που ξεκινά από τις ρίζες του βουνού και καταλήγει σε ένα υπερβατικό όραμα, έξω από τα όρια του ανθρώπινου κόσμου. Η μουσική τους παραμένει πιστή στο μελωδικό black metal ύφος, αλλά με ακόμη πιο ώριμη σύνθεση, πολυπλοκότητα και δομή.
Οι κιθάρες υφαίνουν μακρόσυρτες, επικές μελωδίες με απόλυτη φυσικότητα, δημιουργώντας έναν ηχητικό καμβά που άλλοτε στροβιλίζεται με ορμή και άλλοτε καταλαγιάζει σε παγωμένα περάσματα σχεδόν ατμοσφαιρικού χαρακτήρα. Τα φωνητικά, σπαρακτικά και γεμάτα πάθος, παραμένουν ένα από τα δυνατότερα στοιχεία της μπάντας, καθώς απαγγέλλουν στα γαλλικά με τρόπο που θυμίζει μυστικιστική τελετή σε αρχαίο δάσος. Οι ρυθμοί κυμαίνονται ανάμεσα σε αστραπιαίες εξάρσεις και αργόσυρτα, τελετουργικά σημεία, δίνοντας στον δίσκο μια ροή που σπανίζει στο είδος.
Το “Par-delà les cimes” δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη προσθήκη στη δισκογραφία των Aldaaron, αλλά την πιο πλήρη και εκφραστική μορφή της μέχρι σήμερα. Το συγκρότημα δείχνει πως δεν χρειάζεται να ανακαλύψει εκ νέου τον τροχό για να παραμείνει συναρπαστικό, αρκεί να εξελίσσει διαρκώς το δικό του, προσωπικό όραμα. Εδώ, η τεχνική δεξιοτεχνία συναντά τη συναισθηματική αλήθεια σε απόλυτη ισορροπία.
Τελικά, ο δίσκος αυτός μοιάζει με ένα χειμερινό οδοιπορικό σε αχαρτογράφητα βουνά: αμείλικτο, αποκαλυπτικό και βαθιά λυρικό. Οι ALDAARON δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν, προσκαλούν. Και όποιος τους ακολουθήσει πέρα από τις κορυφές, θα βρει κάτι σπάνιο: τη μαγεία που γεννιέται όταν το black metal συναντά την αυθεντική ανθρώπινη εμπειρία.
(8,5/10)
Φανούρης Εξηνταβελόνης
ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ/ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ: PHANTOM ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΣΚΟΥ: “Tyrants of wrath” ΕΤΑΙΡΕΙΑ: High Roller Records ΣΥΝΘΕΣΗ:
J.C. García – Φωνητικά
Harel O. – Κιθάρες
Raír Tavizón – Μπάσο
J. P. Alatorre – Τύμπανα ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ: Bandcamp Facebook Deezer Instagram Spotify YouTube
Οι Μεξικάνοι speed/ thrashers PHANTOM, μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα δημιούργησαν μεγάλο ντόρο γύρω από το όνομα τους. Όχι άδικα, αν θέλετε τη γνώμη μου, καθώς το ντεμπούτο τους του 2023 “Handedtoextinction” αλλά και το EP “Transylvaniannightmare” που ακολούθησε έναν χρόνο αργότερα, είναι εξαιρετικά δείγματα ωμού και ασυμβίβαστου speed/ thrash metal και άφησαν τις καλύτερες των εντυπώσεων. Με σπασμένα φρένα, οι λεβέντες από τη Γουαδαλαχάρα επιστρέφουν δισκογραφικά με το δεύτερο άλμπουμ τους που τιτλοφορείται “Tyrantsofwrath”.
Η αλήθεια είναι ότι εξεπλάγην ευχάριστα ακούγοντας το “Tyrants of wrath”. Και αυτό επειδή, ενώ λάτρεψα τις δύο προηγούμενες δουλειές τους, ήμουν σχεδόν σίγουρος ότι θα ακούσω “μια από τα ίδια”. Και όμως έπεσα έξω. Φυσικά υπάρχουν και εδώ οι φρενιασμένες ταχύτητες με το ξύλο να πέφτει ανελέητο, όμως αυτή τη φορά είναι πιο κοντρολαρισμένο και μεθοδικό. Δεν λείπουν και οι εκπλήξεις, όπως για παράδειγμα στο μελαγχολικό και απρόσμενα μελωδικό “Nimbus” όπου οι ταχύτητες πέφτουν αισθητά, και με κύριο χαρακτηριστικό τα καθαρά φωνητικά, γεγονός που δείχνει ότι οι PHANTOM δεν επαναπαύονται αλλά τολμούν να πειραματιστούν με τον ήχο τους.
Από εκεί και πέρα, και βγάζοντας στην άκρη τα δύο instrumental, το εναρκτήριο “Poltergeist” και “Nocturnal opus 666”, φαίνεται ξεκάθαρα ότι υπάρχει μέθοδος στην τρέλα τους με τα “Dance of the spiders” και “Dark wings of death” να εντυπωσιάζουν με την τεχνική και τις εναλλαγές τους. Τα υπόλοιπα κομμάτια κινούνται στις γνωστές αγαπημένες PHANTOM φόρμες, με το ομώνυμο να αποτελεί, κατά την ταπεινή μου άποψη, την πιο αδύναμη στιγμή του δίσκου. Το “Violent invasion” θυμίζει έντονα DESTRUCTION, κάτι που προσωπικά δεν με χαλάει καθόλου. Τέλος, πολύ εντυπωσιακά είναι το εξαιρετικό “ The tower of Seth” με τις κολασμένες ταχύτητες του, το μοχθηρό “Nazghul” με τους VENOM και τους SLAYER να κλείνουν πονηρά το μάτι, το “Thunderbeast” να συνδυάζει με ιδανικό τρόπο καφρίλα και τεχνική και το “Lost in the sands” με ένα απίστευτο riff πραγματικό ανεμοστρόβιλο, καθηλωτικό και συνάμα στοιχειωτικό.
Ηχητικά, ο δίσκος παίρνει κεφάλια! Φοβερή, ογκώδης παραγωγή με τον πασίγνωστο Patrick W. Engel να είναι υπεύθυνος για το mastering και το τελικό αποτέλεσμα. Αξίζει τέλος, να απονείμουμε τα εύσημα στη συνολική απόδοση της μπάντας, καθώς η εξέλιξη της, τόσο τεχνικά όσο και συνθετικά, και μάλιστα σε ένα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, είναι αξιοπρόσεκτη. Δεν θα μπω στη διαδικασία να συγκρίνω το “Tyrants of wrath” με τις προηγούμενες δουλειές των PHANTOM, να πω δηλαδή αν είναι καλύτερο ή χειρότερο. Είναι όμως ξεκάθαρα διαφορετικό, πιο τεχνικό, πιο ποικίλο, χωρίς όμως να αφαιρεί πόντους από την ταυτότητα της μπάντας. Ενδεχομένως οι πιο σκληροπυρηνικοί οπαδοί να απογοητευτούν. Για όλους τους υπόλοιπους όμως, που αρέσκονται να ακούν πραγματικές συνθέσεις πίσω από το αγαπημένο headbanging, το “Tyrants of wrath” αποτελεί ένα εξαιρετικά ποιοτικό speed/ thrash διαμαντάκι που είναι άδικο να αγνοηθεί.
(8/10)
Θοδωρής Κλώνης
ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ/ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ: TROVAO ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΣΚΟΥ: “Diamante” ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Classic Metal Records ΣΥΝΘΕΣΗ:
Gustavo Trovão – Φωνητικά
Alexandre Gatti – Κιθάρες
Igor Senna – Κιθάρες
Lucas Chuluc – Μπάσο
Alan Caçador – Τύμπανα
Luke D. Couto – Πλήκτρα ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ: Classicmetalofficialsite Deezer Facebook Spotify YouTube
Μια πολύ όμορφη έκπληξη, έρχεται από το São Paulo. Οι Βραζιλιάνοι TROVAO, στο δεύτερό τους άλμπουμ με τίτλο “Diamante”, έρχονται να τραγουδήσουν στη μητρική τους Γλώσσα και να αποδείξουν πως, αν η μουσική είναι πραγματικά καλή, η μη χρήση Αγγλικών περνά σε δεύτερη μοίρα, όσον αφορά την απόλαυση ενός metal δίσκου. Και το λέω αυτό διότι, ας λέμε αλήθειες, τα Αγγλικά είναι αυτά που κατεξοχήν ταιριάζουν στο rock και στο παραδοσιακό metal και όλες οι μπάντες που δοκίμασαν κάτι έξω από αυτά, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, ε, δεν έκαναν και το γνωστότερο των ονομάτων εκτός της περιοχής τους. Εκτός αν μιλάμε για ακραίο ήχο, τύπου black, οπότε εκεί εντάξει, δεν έχει και μεγάλη σημασία αν θα ουρλιάζεις στα Αγγλικά, στα Γερμανικά ή στα Σουαχίλι (sorry blacksters, σας αγαπάμε)!
“Trovão” σημαίνει «κεραυνός» στα Πορτογαλικά ή Πορτογαλέζικα ή Πορτουγκέζικα όπως τα λένε οι ναυτικοί της «παλαιάς σχολής» και ο Gustavo Trovão (κατά κόσμον Gustavo Eid) διάλεξε ένα ωραίο, εύηχο και ταιριαστό όνομα για τη μπάντα του. Αυτό όμως δεν είναι το πραγματικά εντυπωσιακό της υπόθεσης. Ούτε η χρήση των Πορτογαλικών στους στίχους. Το εντυπωσιακό είναι το πόσο ωραίο, σωστά ρετρολάγνο και εμπνευσμένο ακούγεται το “Diamante”. Είναι από εκείνους τους δίσκους που όχι απλά θυμίζουν απελπιστικά τα 80s, αλλά θαρρείς πως βγήκαν εκείνη την εποχή! Από το εξώφυλλο ως την τελευταία νότα, το “Diamante” φέρνει στο νου εποχές που η νεολαία διασκέδαζε σε ντίσκο, σε ουφάδικα (arcade games) και έκανε «ουρές» στους κινηματογράφους, για να δει το “Rocky IV” και το “Terminator”.
O Γουσταύος δεν έχει καμιά σπουδαία φωνή, αλλά ακούγεται ταιριαστός με τη μουσική, η οποία ενώνει τους SAXON του “Destiny”, τους LOUDNESS του “Disillusion”, τον OZZY του “The ultimate sin” και τους DOKKEN του “Under lock and key”. Όλα τα τραγούδια είναι προσανατολισμένα να παιχτούν πρωτίστως σε κάποιο αμάξι, κάπου σε κάποια εθνική οδό και κερδίζουν τον ακροατή με τα «πιασάρικα» refrains, τα «παλιακά» leads και τα απαραίτητα πλήκτρα, που όπως θέλει ο φίλος μου ο Νίκας, ακούγονται «μπροστά». Άλλωστε, η πλειοψηφία των υπολοίπων μελών του γκρουπ έχει προϋπηρεσία σε μπάντες σαν τους NIGHT PROWLER και TIGER οπότε ήξεραν εκ των προτέρων, τι έπρεπε να κάνουν!
Μπορεί σε κάποια σημεία να σου δημιουργηθεί η εντύπωση ότι κάποιες μελωδίες είναι οικίες περισσότερο του… εχμ… επιτρεπτού, αλλά μη δώσεις σημασία. Εδώ υπάρχουν μπάντες που συνθέτουν και ηχογραφούν ΑΙ μουσική ή κατακλέβουν τους πάντες, σε ένα riff που θυμίζει πχ LOUDNESS θα κολλήσουμε; Άκουσε το “Diamante”, άκου και το προηγούμενο “Prisioneiro do Rock ‘n’ Roll” (2018) και άσε τον εαυτό σου ελεύθερο, να ευχαριστηθεί ανέμελο 80s heavy metal! Έχει μέσα και γαμάτη διασκευή στο “Não Lembre Mais de Mim” των super cult hard rockers VAPOR.
Ο βαθμός λαμβάνεται υπόψη, σαν να μιλάμε για δίσκο του 1986.
Οι VERSATILE είναι από εκείνες τις μπάντες που ξεφεύγουν από την απλή κατηγοριοποίηση. Προερχόμενοι από τη Ελβετία, ξεκίνησαν τη μουσική τους πορεία το 2019, έχοντας στο ενεργητικό τους ένα ΕΡ από το 2022 και από τότε κινούνται στις παρυφές του avant-garde black metal, με industrial και αρκετά συμφωνικά στοιχεία, με μια καθαρά προσωπική και ανεξάρτητη φωνή. Δεν ακολουθούν τη γνώριμη φόρμα του είδους, αντίθετα, χτίζουν έναν δικό τους μικρόκοσμο, σκληρό, αποσυντεθειμένο και ενδοσκοπικό. Παρόμοιο με τις μάσκες και την εμφάνιση του συγκροτήματος. Το “Les litanies du vide” είναι το πρώτο τους πλήρες άλμπουμ και μοιάζει με άσκηση αυτογνωσίας μέσα σε έναν κόσμο που έχει χάσει κάθε σημείο αναφοράς.
Από τον τίτλο κιόλας, «Οι λιτανείες του κενού», προετοιμάζεται το έδαφος για κάτι διαφορετικό. Το άλμπουμ δεν προσφέρει παραδοσιακή κάθαρση. Δεν υπάρχει λύτρωση, ούτε σκοτεινός ρομαντισμός. Αντίθετα, οι VERSATILE μάς παραδίδουν έναν κόσμο όπου η ελπίδα έχει εκπνεύσει και το μόνο που μένει είναι η αποδοχή του απόλυτου κενού. Η μουσική τους είναι μια διαρκής ρήξη με τις προσδοκίες: θόρυβος, ψίθυροι, ambient στοιχεία, σπασμένες δομές και μια αίσθηση ακινησίας μέσα στον χαμό. Πρόκειται για μια εμπειρία που προσεγγίζεται περισσότερο ως υπαρξιακή τέχνη παρά ως «μουσική» με την κλασική έννοια.
Οι κιθάρες δεν ακολουθούν μελωδικές γραμμές αλλά καταρρέουν σε αλλοιωμένες συγχορδίες. Τα τύμπανα ακολουθούν έναν σχεδόν τελετουργικό ρυθμό, παύοντας και ξεσπώντας ακανόνιστα. Η φωνή είναι σε ένα άλλο επίπεδο μόνο της: παραμορφωμένη, σπαρακτική, μια κραυγή που μοιάζει να έρχεται όχι από το λαρύγγι αλλά από κάποιο βαθύτερο σημείο της ύπαρξης. Η παραγωγή έχει δικό της χαρακτήρα, δίνοντας στο υλικό μια μεταφυσική υφή.
Το “Les litanies du vide” δεν φτιάχτηκε για να ευχαριστήσει (άσχετα αν το κάνει). Είναι ένας δίσκος για όσους έχουν περάσει τη γραμμή, για όσους κοιτάζουν τον κόσμο με βλέμμα που δεν ζητά πλέον απαντήσεις. Δεν υπάρχουν ρεφρέν, δεν υπάρχουν κορυφώσεις παρά μόνο μια συνεχής καταβύθιση που αποτελεί την δική του σκοτεινή κορύφωση. Οι VERSATILE δεν ενδιαφέρονται για το αν θα σε κερδίσουν, σου ζητούν απλώς να ακολουθήσεις τη λιτανεία, να γίνεις μέρος της. Κάθε κομμάτι λειτουργεί σαν ψαλμός ενός κόσμου χωρίς Θεό, χωρίς ηθική, χωρίς σκοπό. Ordo ab chao; Ίσως.
Στο ντεμπούτο τους, οι VERSATILE κατορθώνουν κάτι σπάνιο: δίνουν μορφή στο άμορφο, φωνή στο ανείπωτο, χώρο στο τίποτα. Το “Les litanies du vide” είναι ένα έργο-καθρέφτης, που αντέχεις να κοιτάξεις μόνο όταν είσαι έτοιμος να δεις και τη δική σου αντανάκλαση μέσα στο κενό. Τιμήστε τους, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αποκαλυπτικό.
Βρισκόμαστε στο τελευταίο Σάββατο του Απριλίου. Οι NIGHTRAGE και FULL HOUSE BREW CREW, σε μια συναυλία – γιορτή της εγχώριας σκηνής στο Gagarin205, ενώνουν τις δυνάμεις τους, παρουσιάζοντας τα τελευταία τους studio πονήματα έκαστος (“Remains of a dead world” και “Rise of the underdogs” αντίστοιχα). Στο πλευρό τους, δύο νέες μπάντες, οι GRIM LOVE και οι OATHSWAN. Μετά από μια αναβολή για λόγους υγείας, όλα δείχνουν έτοιμα. Είναι 8 η ώρα έξω από τον ιστορικό συναυλιακό χώρο στην οδό Λιοσίων, ο κόσμος έχει ήδη αρχίσει να μπαίνει μέσα, οπότε ήρθε η ώρα να αρχίσουμε να εξιστορούμε τι είδαμε και τι ακούσαμε εκείνο το βράδυ.
1 of 4
Πρώτοι στο σανίδι, οι OATHSWAN. Να σημειωθεί ότι ούτε εκείνους ούτε τους GRIM LOVE τους ήξερα, οπότε δεν ήξερα τι να περιμένω. Οι OATHSWAN λοιπόν, παίζουν ένα υβρίδιο που παντρεύει τις ευαισθησίες των LEPROUS (ειδικά στα φωνητικά φαίνεται πολύ) με τα μοντέρνα breakdowns και τα ηλεκτρονικά στοιχεία. Έχει ενδιαφέρον αυτό που παρουσιάζουν σαν πρόταση, είναι κινητικότατοι επί σκηνής, είναι σοβαροί παίκτες, ωστόσο θα ήθελα παραπάνω συνθετική ποικιλία εν τέλει στο υλικό τους. Ένα υλικό παρμένο, από το μοναδικό τους EP “For those who breathe from darkness” συν κομμάτια από επερχόμενη δουλειά τους. Φυσικά ευχαρίστησαν όπως και οι GRIM LOVE, τους NIGHTRAGE και τους FULL HOUSE BREW CREW για τη πρόσκληση και το κόσμο που είχε μισογεμίσει το χώρο.
1 of 5
Επόμενοι, οι GRIM LOVE, οι οποίοι μπήκαν με τσαμπουκά στο σανίδι, κάνοντας με να γουρλώσω τα μάτια μου! Ένα κράμα SLIPKNOT, MACHINE HEAD και μέχρι και λίγο LINKIN PARK έπιασαν τα αυτιά μου σαν γενικότερο ύφος, σε μια εμφάνιση που δεν κατάλαβα πότε τελείωσε, γιατί απλά ήθελα κι άλλο, ειλικρινά! Άμα ισχύει αυτό που άκουσα ότι είναι το πρώτο τους live, θα έχουμε θέμα με αυτούς τους κυρίους. Πολύ ωραία καθαρά φωνητικά που κάνανε όλη τη διαφορά, σε συνδυασμό με πολύ ωραία σκισμένα, πάνω από πραγματικά ωραία κομμάτια. Κομμάτια παρμένα από τη φετινή παρθενική κυκλοφορία τους “Mataora”. Τρομερή ενέργεια, έδωσαν μια ηχηρή σφαλιάρα στο κοινό, κέρδισαν το θερμό του χειροκρότημα, προετοιμάζοντας ιδανικότατα το έδαφος για τους FULL HOUSE BREW CREW.
1 of 8
Είχα τοποθετηθεί για το “Rise of the underdogs” ενυπόγραφα, ενώ γενικότερα, είναι γνωστή η αγάπη που τρέφω για τους FULL HOUSE BREW CREW και τον ήχο που υπηρετούν. Αυτό που περίμενα να δω, είναι σε συναυλιακό περιβάλλον, πως θα λειτουργούσαν τα κομμάτια του. Ειδικά δίπλα στα ήδη γνωστά και αγαπημένα κομμάτια τους. Και δεδομένου ότι είχαμε ΚΑΙ καινούργιο drummer στις τάξεις τους, η ανυπομονησία για να δούμε πως θα κινηθεί, είναι ακόμα μεγαλύτερη. Πατάνε στη σκηνή το λοιπόν, με το “Voice of doubt” και όποια φωνή αμφιβολίας γίνεται σκόνη. Είναι μια καλολαδωμένη μηχανή που σαρώνει τα πάντα στο πέρασμα της, δεν χαμπαριάζουν ούτε από τεχνικά προβλήματα, ούτε από τίποτα!
Το “Rise of the underdogs” αποδείχθηκε πόσο υπέροχα συναυλιακός δίσκος είναι, μια και αποδόθηκε στην ολότητα του (πλην του “πειραματικού” “Nightmare”) με τη μπάντα να ακούγεται έτοιμη για πολλά και σπουδαία! Ο δε μπροστάρης των FULL HOUSE BREW CREW, Βαγγέλης Καρζής, έκανε το κοινό ό,τι ήθελε, ξεσηκώνοντας το κανονικά και με το νόμο. Δεν παρέλειψε φυσικά να προτρέψει το κόσμο να στηρίξει όλες τις μπάντες που είδε, όσο περισσότερο μπορεί και με όποιο τρόπο μπορεί. Φυσικά, κομμάτια από το “Me against you” (ομώνυμο, “Hollow God”, “No one’s safe”, “Cannot be judged” – στο τελευταίο συστήθηκε ο καταστροφέας των τυμπάνων με ένα μικρό drum solo!) και το “Bare knuckle” (“Black flag”) είχαν τη τιμητική τους. Μια από τις καλύτερες φορές που τους έχω δει και νομίζω πως τα καλύτερα δεν έχουν έρθει ακόμα. Εύγε κύριοι!
Τώρα, οι NIGHTRAGE, το κυρίως της βραδιάς μαζί με τους FULL HOUSE BREW CREW. 25 χρόνια συνέπειας στο μελωδικό death metal και εκπροσώπησης προς τα έξω της χώρας μας γενικότερα. Αποτέλεσμα όλης αυτής της εμπειρίας, φυσικά, είναι και τέτοιες αποδόσεις μπετό. Από το μπάσιμο του “Being nothing”, καταλάβαμε ότι βγήκε ο (τύποις, έστω) headliner της βραδιάς. Το τελευταίο άλμπουμ “Remains of a dead world” εκπροσωπήθηκε φυσικά (“Euphoria through chaos”, “A throne of melancholy”, “Dark light”) αλλά περισσότερο εκπροσωπήθηκε το “Descent into chaos” (το καταστροφικό ομώνυμο, “Phantasma” και το “Frozen” – το τελευταίο το προλόγισε ο Φώτης Bernardo από πίσω από τα τύμπανα!), προς τέρψη του γράφοντος (έχω τοποθετηθεί για τη σχέση μου με το εν λόγω άλμπουμ) αλλά και του κοινού από κάτω.
1 of 12
Και στους NIGHTRAGE φυσικά, δεν έλειψαν τα (ευτυχώς λιγότερα) τεχνικά προβλήματα, κυρίως με τη κιθάρα του Μάριου Ηλιόπουλου, αλλά φτιάχτηκαν στο λεπτό. Αφού μας χιλιοευχαρίστησαν δια στόματος Κωνσταντίνου Τόγκα (που αποδεικνύεται κάθε φορά μανιασμένος frontman!) για τη στήριξη, ευχαρίστησαν τις μπάντες που παίξανε μαζί τους, αποφασίσανε να μας δώσουν και κάποια “εξτραδάκια”. Το πρώτο ήταν ο τραγουδιστής των BEYOND PERCEPTION στο “Affliction”, που προτού αρχίσουν να παίζουν, είπε “είναι ΠΟΛΥ μεγάλη μου τιμή να βρίσκομαι εδώ πάνω”, έπαιξε λίγο χιουμοριστικά με το κοινό (αυτά μας αρέσουν) και είπε σαν τελευταία κουβέντα “θα το σκοτώσουμε αλλά δε βαριέσαι!”. Προς τιμήν τους, κάθε άλλο παρά το σκότωσαν! Ο δεύτερος καλεσμένος είναι συμπαίκτης του Τόγκα στους HERTA, κιθαρίστας συγκεκριμένα στο “The tremor”.
Το δε “In my heart” αφιερώθηκε σε εμάς, ενώ η εκπροσώπηση του ντεμπούτου “Sweet vengeance” ολοκληρώθηκε με το “Elusive emotion”, ενώ από το “A new disease is born” ακούσαμε το “Scathing” και το “Spiral”. Από αυτή την απόδοση, το μόνο μου παράπονο είναι ότι ήθελα 2-3 κομμάτια παραπάνω ακόμα. Αλλά μικρό παράπονο σε κάτι τέτοιο, μια και όλοι γυρίσαμε εγκαίρως σπίτια μας, χωρίς ταλαιπωρία. Εις άλλα, με υγεία!
Μπαίνοντας στην τέταρτη περίοδό τους, οι NIGHTFALL επαναπροσδιόρισαν τα standards του ήχου τους για μια ακόμη φορά. Τότε η κατάθλιψη ως concept δημιούργησε ένα, πολύπλευρο ηχητικά, δίσκο που ακολουθούσε τη ροή των στίχων και της θεματολογίας του. Αυτή τη φορά το concept επικεντρώνεται στην κεντρική ιδέα ότι όλοι είμαστε παιδιά της ίδιας πηγής και δεν πρέπει να υπάρχει τίποτα να μας χωρίζει, όπως συμβαίνει στις οργανωμένες θρησκείες που μόνο διαιρούν, παρά ενώνουν. Ο ηγέτης τους, Ευθύμης Καραδήμας, κατάφερε όχι μόνο με τους τίτλους των κομματιών να προσδιορίσει κάθε κομμάτι ξεχωριστά, αλλά η σειριακή ανάγνωση των τίτλων να είναι μια φράση: “I hate the cannibal lurking inside my head seeking rEvenge for the expelled ones the traders of anathema with outlandish desire to disobey the makhaira of the deceiver christian svengali”. Αντίστοιχα και με τους THE SLAYERKING έκανε κάτι ανάλογο, αλλά είναι η πρώτη φορά που καταφέρνει κάτι ανάλογο με τους τίτλους των τραγουδιών. Ο Eliran Kantor οπτικοποίησε ιδανικά το concept του δίσκου και με τους αντίθετους χρωματισμούς την ένταση που διαπερνά τον ακροατή του.
Και λέω «τραγουδιών» γιατί το κύριο χαρακτηριστικό της νέας τους προσέγγισης είναι η παρουσία ταιριαστών φωνητικών γραμμών και ρεφραίν και στα 10 μέρη του άλμπουμ. Σε επίπεδο απόδοσης ο Ευθύμης Καραδήμας είναι μάλλον στην καλύτερή του φάση, ταιριάζοντας απόλυτα τους στίχους με τη ροή της μουσικής. Κι αυτό είναι σπάνιο στον ακραίο ήχο, όπου συνηθίζεται να μην καταλαβαίνει ο ακροατής τους στίχους. Αντίθετα εδώ τα φωνητικά είναι ευδιάκριτα έχοντας άρθρωση που καθιστά τις συνθέσεις τους τραγούδια και όχι απλά κομμάτια.
Με την επαναδραστηριοποίηση τους σε συναυλιακό επίπεδο, οι NIGHTFALL απέκτησαν συνοχή και δέσιμο με το νέο τους line up. Ηχητικά είναι πιο συμπαγείς από ποτέ, έχοντας ένταση σε όλη τη διάρκεια του δίσκου, ανεξαρτήτως ταχύτητας. Κύριο χαρακτηριστικό τους ήταν πάντα τα κιθαριστικά lead περάσματα και ο Κώστας Κυριακόπουλος τα αποδίδει μοναδικά χωρίς φλυαρίες, έχοντας το πιο νευρικό παίξιμο που είχαν ποτέ στις αντίστοιχες ρυθμικές. Η Βασιλική Μπίζα καταφέρνει με το, πολύπλευρο σε ρυθμούς, παίξιμο του Φώτη Benardo να αναμορφώσει το rhythm section της μπάντας με μοναδικό τρόπο. Ο τρόπος σύνθεσης και ηχογράφησης όπως μας αποκάλυψαν στη συνάντησή μας στα Devasoundz studios, εξηγεί γιατί υπάρχει πλήρης διαχωρισμός των οργάνων, μιας και έβαλε το μαγικό του χέρι στη μίξη και στο mastering ο Jacob Hansen. Η συμμετοχή της Μάγιας Μαργαρίτη είναι ταιριαστή σε κάθε σημείο που συμμετέχει με τη φωνή της. Αποκορύφωμα είναι στην εκπληκτική εισαγωγή του “Seeking rEvenge”, όπου αποδίδει μέρος που άλλες μπάντες θα χρησιμοποιούσαν απλά μια ηλεκτρική κιθάρα.
Ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο και οι NIGHTFALL βρίσκονται στην ίδια θέση που βρέθηκαν οι ROTTING CHRIST στο “Aealo” (2010) μετά το “Theogonia” (2007) και οι SEPTICFLESH στο “The great mass” (2011) μετά το “Communion” (2008). Όπως εκείνοι οι δίσκοι προσδιόρισαν πλήρως τον ήχο τους στην ύστερη πορεία τους, έτσι και το “Children of Eve” ολοκληρώνει πλήρως ό,τι ξεκίνησαν σε όλα τα επίπεδα με το, προ τετραετίας, “At night we prey”. Έχοντας όλες τις συνθετικές αρετές τους, τον πιο συμπαγή και πολύπλευρο ήχο που είχαν ποτέ, καταφέρνουν να αναδείξουν τη θεματολογία του δίσκου με τον βέλτιστο τρόπο. Προσωπικά η ροή του με έχει αναγκάσει να τον ακούω ολόκληρο και όχι κάποια συγκεκριμένα μέρη του, κάτι που έχω να βιώσω από την κυκλοφορία του magnum opus της πρώτης περιόδου τους, “Athenian echoes” (1995). Όλα αυτά συνηγορούν ότι για άλλη μια φορά άγγιξαν το απόλυτο στον υπερθετικό βαθμό, αφήνοντας τους οπαδούς τους να ατενίζουν ήδη το δισκογραφικό τους μέλλον με ανυπομονησία.
Και επιτέλους ήρθε αυτή η “ευλογημένη” στιγμή για το νέο άλμπουμ των GHOST. Ίσως το μεγαλύτερο arena rock/metal project της τελευταίας δεκαπενταετίας. Ενός project που δικαιολογημένα έχει χιλιάδες φίλους ανά την υφήλιο και ακόμη περισσότερους εχθρούς, που δεν μπορούν να χωνέψουν πόσο larger than life είναι αυτό που κάνει θραύση.
Το “Skeletá” είναι το άλμπουμ που σίγουρα θα τους ανοίξει ακόμη περισσότερες πόρτες σε ακόμη μεγαλύτερα και εντελώς mainstream ακροατήρια. Και αυτό είναι κάτι που γίνεται αντιληπτό από την πρώτη κιόλας ακρόαση. Και τα δέκα του τραγούδια περιέχουν τόσο κολλητικές μελωδίες και ακόμη πιο ευκολομνημόνευτα refrains που δύσκολα φεύγουν από το μυαλό σου. Και όσο φαίνεται παράξενο, η συνάφεια με το “Impera” υπάρχει, αλλά εξελίσσεται σε συναρπαστική.
Για δεύτερο συνεχές άλμπουμ ο Tobias Forge εμπιστεύεται την πλειοψηφία των συνθέσεων στους pop παραγωγούς Vargas and Lagola και Max Grahn, με τον ίδιο να έχει τα αποκλειστικά credits στα εκπληκτικά “Missilia amori” (με το έντονο SCORPIONS άρωμα) και “Marks of the evil one” (ένα πραγματικό EUROPE tribute). Παράλληλα, για πρώτη φορά μετά το “Opus eponymous”, ξαναπαίρνει στα χέρια του εξ ολοκλήρου την παραγωγή σε full length δουλειά ως Gene Walker, καθώς πλέον έχει ξεκάθαρο όραμα για το πως πρέπει να ακούγεται το διαβολικό “παιδί” του.
Εκείνο που διαφοροποιεί και αναβαθμίζει τη μουσική ρότα των GHOST στο “Skeletá” είναι η εξάλειψη όχι μόνο των intros και των instrumentals, αλλά και του occult στοιχείου. Το οποίο ναι μεν υπάρχει στιχουργικά, όταν όμως ακούς τα cowbells στο “Umbra”, στην καλύτερη σύνθεση εδώ, πως γίνεται να σκεφτείς συνειρμικά σκοτεινές τελετές; Η όταν ξεκινά η δεύτερη πλευρά με το “Cenotaph”, πως είναι δυνατό στο σόλο να μην ανακαλέσεις στη μνήμη σου τους σπουδαίους MR. BIG;
Το μοναδικό που έχει την αύρα του παρελθόντος των GHOST είναι το αισθαντικό αποχαιρετιστήριο “Excelsis”, που προσωπικά μου έφερε κάτι από το “Pro memoria”. Άντε και το “Lachryma” με το “Meliora” era riff. Κατά τα λοιπά, η αριστουργηματική έναρξη του “Peacefield” σε καλωσορίζει, το single “Satanized” κυριολεκτικά σε διαολίζει, ενώ ταυτόχρονα σε πιάνει τον γιακά και σχεδόν σου επιβάλλει να ακούσεις την επτάδα που ακολουθεί. Και η αλήθεια είναι ότι η κάθε ακρόαση του “Skeletá” σε εθίζει, μεγαλώνει μέσα σου και σε παρακινεί να το ανακαλύψεις περισσότερο, παρ’ όλη την απλότητα που δείχνει επιφανειακά να το διακατέχει.
Το “Skeletá” κάνει τη δουλειά του και με το παραπάνω. Ο Papa V Perpetua τους στέλνει σε πιο εμπορικά μονοπάτια, λοξοκοιτά για τα καλά το 80s hard rock, έχει μπόλικα καλώς εννοούμενα pop στοιχεία, αλλά κρατάει και τους δεσμούς με τους προκαθήμενους ιερείς. Μετά από αμέτρητες, συνεχείς ακροάσεις, στο μόνο που διστάζω λίγο είναι η αντοχή του έκτου άλμπουμ στον χρόνο, υπό το πρίσμα ότι ίσως σταματήσει γρήγορα να μου προσφέρει τον ίδιο ενθουσιασμό για ανακάλυψη, κάτι που συμβαίνει από την ημέρα που βρέθηκε στα ηχεία μου. Για τον λόγο αυτό θα συγκρατηθώ και θα βάλω μόνο…
Οι Νορβηγοί COVENANT έρχονται στην Αθήνα το Σάββατο 3 Μαΐου για μια μοναδική εμφάνιση όπου θα παρουσιάσουν ολόκληρο το δεύτερό τους άλμπουμ, “Nexus polaris”, με όλους τους μουσικούς που συμμετείχαν στην ηχογράφηση του το 1998.
Στα late 90s το black metal είχε αρχίσει να γίνεται αποδεκτό στο ευρύ φάσμα των ακροατών του σκληρού ήχου. Ο δίσκος που έγινε περισσότερο αποδεκτός από όλους είναι σίγουρα το “Nexus polaris”, το οποίο κυκλοφόρησε από τη Nuclear Blast. Το line up της μπάντας χαρακτηρίστηκε ως dream team, έχοντας στα πλήκτρα τον Sverd (ARCTURUS), στα drums τον Hellhammer (MAYHEM, ARCTURUS), την τραγουδίστρια Sarah Jezebel Deva (CRADLE OF FILTH) και τον Astennu (DIMMU BORGIR). Αυτοί οι μουσικοί θα πλαισίωναν μόνο σε αυτό το δίσκο τον κύριο συνθέτη και κιθαρίστα της μπάντας, Blackheart, και τον μπασίστα και τραγουδιστή τους, Nagash.
Η ηχογράφηση του στα Woodhouse studios με παραγωγό τον Siggi Bemm είχε τον trademark ξερό ήχο, ο οποίος βοήθησε στο μέγιστο βαθμό στην επιτυχία του. Οι συνθέσεις του είχαν όλα τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου νορβηγικού ήχου, έχοντας τις ατμόσφαιρες και την ευφάνταστη ηχητική στα πλήκτρα από τον Sverd. Παραμένει μέχρι και σήμερα ως ο μόνος δίσκος που προσέγγισε ιδανικά τον ήχο των ARCTURUS σε επίπεδο πλήκτρων. Η παρουσία των πλήκτρων ανέδειξε στον μέγιστο βαθμό τις μελωδίες στις κιθάρες, διαμορφώνοντας συνθέσεις που διαπνέονταν από έμπνευση και ένταση. Ο Hellhammer στα drums εμπλούτισε με το τεχνικό του παίξιμο κάθε σημείο και η Sarah προσέθεσε τα χαρακτηριστικά οπερετικά φωνητικά της, για τα οποία έγινε διάσημη με τους CRADLE OF FILTH εκείνη την περίοδο. Έτσι, λοιπόν, δεν ήταν απλά μουσικοί που συμμετείχαν στο δίσκο, αλλά συνδιαμορφωτές των συνθέσεων του Blackheart/Nagash. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος της μεγάλης επιτυχίας του, που έκανε τη νορβηγική τηλεόραση να τους προβάλει για 6 συνεχόμενες μέρες!
Βασικός λόγος της αποδοχής του δίσκου είναι η θεματολογία των στίχων που δεν είχαν σχέση με την συνήθη που είχε το black metal τότε. Το εντυπωσιακό εξώφυλλο επίσης βοήθησε να φανεί αυτή η διαφοροποίηση, όπως και το άψογο promotion της Nuclear Blast. Συνολικά μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι το “Nexus polaris” είναι ένας one of a kind δίσκος και ο αντίκτυπος του παραμένει ισχυρός μέχρι και σήμερα.
Για την προώθηση του δίσκου περιόδευσαν για μόλις δυο εβδομάδες, μιας και τα μέλη του είχαν υποχρεώσεις με τις κύριες μπάντες που ήταν ενεργοί τότε. Έτσι η μπάντα δεν θα άλλαζε μόνο line up, αλλά όνομα (THE KOVENANT) και μουσική κατεύθυνση πηγαίνοντας σε industrial μονοπάτια.
Στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας επαναδραστηριοποιήθηκαν για να παρουσιάσουν ολόκληρο το ντεμπούτο τους, “In times before the light”. Λίγοι θα πίστευαν ότι κάποια στιγμή θα παρουσίαζαν το “Nexus Polaris” και ακόμα περισσότερο με το line up με το οποίο το ηχογραφήσαν. Τελικά αυτό έγινε με σειρά εμφανίσεων σε festivals, όπου το παρουσιάζουν ολόκληρο. Η ιδιαιτερότητα της εμφάνισης τους στο Gagarin αυτό το Σάββατο 3/5 είναι ότι θα παίξουν και κομμάτια από το “In times before the light” και θα είναι πολύ ενδιαφέρον πως θα ακούγονται με αυτό το line up!
Υπάρχει μία κοινότητα οπαδών εκεί έξω που παραμένουν στις επάλξεις, διατηρούν την πίστη και παραμένουν νοσταλγικά προσηλωμένοι σε ένα μουσικό ιδίωμα που για δεκαετίες μας έχει χαρίσει μεγάλες χαρές και συγκινήσεις. Περί hard rock το ανάγνωσμα, λοιπόν, και με το Shelter Me, ευελπιστούμε να δείξουμε ότι αυτή η μουσική παραμένει alive and kicking με πολύ αξιόλογες κυκλοφορίες, μερικές εκ των οποίων θα αναφέρουμε εδώ…let’s get rocked!
ΟΝΟΜΑΑΛΜΠΟΥΜ:“Songs from the warehouse/The hits rewired” – Russ Ballard
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ:2025
ΕΤΑΙΡΕΙΑ:Frontiers
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ: Russ Ballard
ΣΥΝΘΕΣΗΜΠΑΝΤΑΣ: Russ Ballard – Έχει αναλάβει τα πάντα…
Ο Russ Ballard δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Για να ακριβολογούμε δεν χρειάζεται καμία απολύτως σύσταση μιας και πρόκειται για έναν από τους χαρισματικούς συνθέτες που μας έχουν χαρίσει αλησμόνητα τραγούδια στο πέρασμα του χρόνου. Αυτό που συχνά πολύς κόσμος αγνοεί ή έστω του δίνει ελάσσονα σημασία είναι ότι ο Ballard έχει κυκλοφορήσει και μερικά σπουδαία solo άλμπουμ. Έτσι με ιδιαίτερη χαρά έλαβα το promo για το “Songs from the warehouse” που αποτελεί ουσιαστικά τον καρπό έμπνευσης του Ballard κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Μπορεί τα χρόνια να έχουν περάσει και ο Ballard να έχει περάσει κατά πολλού την ηλικία συνταξιοδότησης αλλά η φλόγα καίει ακόμη στην καρδιά του και έτσι όταν ακούς τραγούδια σαν το “Last man standing”, “Resurrection” και “Sleepwalking” αισθάνεσαι πραγματικά περήφανος που αγαπάς αυτή τη μουσική! Κλασικό songwriting από τον Ballard που ανασύρει στις μνήμες το επίπεδο του songwriting άλλων εποχών. Θα θέλαμε μία πιο δυνατή παραγωγή αλλά για όλους τους γνωστούς και ευνόητους λόγους κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο στην εποχή μας.
Όσον αφορά στο δεύτερο CD με τις επανεκτελέσεις πολλών γνωστών του επιτυχιών, θα έλεγα ότι είναι μία ευπρόσδεκτη αλλά όχι ιδιαίτερη προσθήκη στο όλο πακέτο καθώς όλες ανεξαιρέτως ωχριούν απέναντι στις αρχικές ή έστω γνωστές εκτελέσεις. Όπως και να έχει, είναι ένα άλμπουμ το οποίο συστήνω ανεπιφύλακτα…
7,5 / 10
ΟΝΟΜΑΑΛΜΠΟΥΜ:“Love tactics” – STRATEGY
ΕΤΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ:2025
ΕΤΑΙΡΕΙΑ:Metalapolis Records
ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ:Lennart Hammerer
ΣΥΝΘΕΣΗΜΠΑΝΤΑΣ: Weazzel – φωνητικά, μπάσο
Lennart Hammerer – κιθάρα
Jakob Struve – κιθάρα
Tobias Reinhardt – ντραμς
Guest Musicians: Karl Ehbats – πλήκτρα
Isolde Schmidt-Voigt – δεύτερα φωνητικά
Κάτι γίνεται το τελευταίο διάστημα στη Γερμανία, μία χώρα που μπορεί να μας έχει προσφέρει σπουδαία hard rock στο παρελθόν αλλά εδώ και 15 περίπου χρόνια δεν κατάφερε να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά…τουλάχιστον με θεαματικό τρόπο και (κυρίως) σε παγκόσμιο βεληνεκές. Οι STRATEGY όμως δείχνουν ότι έχουν όλα τα εχέγγυα για να κάνουν τη διαφορά. Μπορεί να μην αγγίζουν το επίπεδο των VIOLET αλλά σίγουρα κινούνται σε σωστή κατεύθυνση. Αναπόφευκτα η νοσταλγία για το AOR των 80s είναι ευδιάκριτο, τα πλήκτρα είναι σαφώς ευδιάκριτα στη μίξη, τα refrains πιασάρικα, οι κιθάρες και τα φωνητικά αξιοπρεπέστατα. Θα ήμασταν περισσότερο ευχαριστημένοι αν ακούγαμε καλύτερη παραγωγή αλλά αυτό ήταν μάλλον αναμενόμενο.
Αυτό που αξίζει να προσθέσουμε είναι ότι οι STRATEGY φλερτάρουν και με μία prog αισθητική κυρίως όσον αφορά στο…πλασάρισμα των πλήκτρων, όπως είχαν κάνει τόσο πετυχημένα οι ASIA και οι YES. Για αυτό, άλλωστε, δεν είναι διόλου παράταιρη η διασκευή στο “Into the lens”. Από μένα είναι ξεκάθαρη η στήριξη και θεωρώ ότι αξίζει πραγματικά να τους τσεκάρετε.
Φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι εκεί έξω γνωρίζουν ότι η σχέση της Γαλλίας με το AOR/melodic rock είναι εφάμιλλη με αυτή των Ισλανδών και το progressive metal! Ωστόσο οι HEART LINE είναι μία μπάντα που μου έχει κινήσει το ενδιαφέρον από την πρώτη στιγμή για δύο, κυρίως, λόγους: ο πρώτος είναι η αψεγάδιαστη ποιότητα των συνθέσεων τους και ο δεύτερος ο φανταστικός τραγουδιστής Emmanuel Creis! To τρίτο τους άλμπουμ “Falling heaven” είναι με διαφορά ό,τι καλύτερο μας έχουν προσφέρει σε αμιγώς συνθετικό επίπεδο αλλά και από πλευράς παραγωγής. Επιπλέον, το εξαιρετικό artwork του εξωφύλλου σε προδιαθέτει για κάτι το εξαιρετικό…όπερ και εγένετο που έλεγε και ο Χάρης Αλευρόπουλος!
Μην ψάχνετε συγγενικές μπάντες καθώς οι HEART LINE παντρεύουν ιδανικά το παρελθόν με το μέλλον του hard rock ιδιώματος δίνοντας βάση στις μελωδικές κιθάρες και τοποθετώντας (δικαίως) ψηλά στη μίξη τη φωνή του Creis. Αν θα έπρεπε να εντοπίσω μία ειδοποιό διαφορά σε σχέση με τις δύο προηγούμενες δουλειές των HEART LINE αυτή σίγουρα θα ήταν μία διάθεση να σκληρύνουν λίγο τον ήχο τους σε κομμάτια όπως τα “We rule the night” και “Fire in the sky”…ωστόσο το focus είναι φυσικά στις μελωδίες. Highly recommended, που λένε και οι φίλοι μας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Κυριακή βράδυ, δεύτερη σερί μέρα που όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο Gagarin205. Ο λόγος, πολύ σοβαρός. Οι Σουηδοί θρύλοι του μελωδικού death metal DARK TRANQUILLITY, οι Πορτογάλοι θρύλοι του gothic metal MOONSPELL και οι Γερμανοί νέοπες HIRAES, ενώνουν τις δυνάμεις τους και στα πλαίσια της περιοδείας των πρώτων για το “Endtime signals”, περνώντας από τη χώρα μας για δύο συναυλίες. Η συναυλία της Αθήνας, είχε γίνει sold out λίγες μέρες πριν, οπότε η ανυπομονησία ήταν πολύ μεγάλη. Άλλωστε, αμφότερες οι “κύριες” μπάντες της βραδιάς, έχουν μακρά σχέση αγάπης με την Ελλάδα που πάει πίσω 20 και βάλε χρόνια. Ως εκ τούτου το δημογραφικό ήταν μια μίξη παλαιών ακροατών και νεότερων προσώπων που ίσως να τους έβλεπαν για πρώτη φορά. Πάμε να δούμε τι και πως έγινε, γιατί έχουμε να πούμε πράγματα εδώ, με τη καλή και τη κακή έννοια.
1 of 6
Στο σανίδι, σε ένα πρόγραμμα που τηρήθηκε κατά γράμμα, ανεβαίνουν οι HIRAES. Τους Γερμανούς δεν τους σκάμπαζα να σας είμαι ειλικρινής. Βγήκαν ορεξάτοι ωστόσο, με μια πολύ ενεργητική frontwoman, άκρως ευγνώμονες για το κοινό που τους υποδέχτηκε από πλευράς όγκου. Επιδίδονται σε ένα μελωδικό death metal σχολής ARCH ENEMY θα έλεγα, στο πιο βαρύ ενίοτε και πιο τεχνικό. Ό,τι μπορούσα να ακούσω τουλάχιστον, γιατί ο ήχος στην αρχή ήταν βαβουριάρικος τελείως, με μπάσο και τύμπανα να καλύπτουν τις κιθάρες. Μετά κάπως καθάρισε και έστρωσε, μπόρεσα δηλαδή να καταλάβω τι παίζουν. Για την ιστορία, τίμησαν κυρίως το “Dormant” (“Through the storm”, “About lies”, “Undercurrent”, “We owe no one”) συν μια επιλογή από το “Solitary” (“Under fire”). Επαγγελματικότατοι και σοβαροί, παρά τα ζόρια, θέλω να τους δω με ήχο της προκοπής ωστόσο.
1 of 14
Στη συνέχεια, από τη Γερμανία, μεταφερόμαστε, στα “δικά” μας, πιο κοντά στη Μεσόγειο. Η σχέση με τους MOONSPELL πάει όπως είπα και στην εισαγωγή πολύ “πίσω” χρονικά. Τότε που έδωσαν όρκους αδελφικής φιλίας με τους ROTTING CHRIST (περίοδος “A dead poem” και πέρα), αλλά και με το ελληνικό κοινό με τις συνεχείς επισκέψεις τους. Ε λοιπόν αυτό δεν άλλαξε, με το μπάσιμο του “Opium” από το ΥΠΕΡΤΑΤΟ “Irreligious” να αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Ένα κομμάτι που προλογίστηκε, πέρα από την εισαγωγή που είχαν ετοιμάσει, από το θέμα του Αλέξη Ζορμπά, ανεβάζοντας κι άλλο το κέφι! H σύνδεση με το ελληνικό στοιχείο δεν σταμάτησε εκεί, μια και προλογίζοντας το “Magdalene” από το “Sin / pecado” (πως το πες αυτό αντίχριστε;!), δεν παρέλειψε να εκφράσει την αγάπη του για το έργο του Νίκου Καζαντζάκη και συγκεκριμένα για το βιβλίο που ενέπνευσε το εν λόγω κομμάτι, το “Ο τελευταίος πειρασμός”.
Το set ήταν αρκούντως μερακλίδικο και κιμπάρικο, με το “The antidote” να έχει τη μερίδα του λέοντος (“From lowering skies”, “In and above men”, “Everything invaded” – από τα κομμάτια γνωριμίας του γράφοντα μαζί τους), μαζί με το “Irreligious” (“Awake!” και το παραδοσιακό κλείσιμο με ουρλιαχτά λύκων από το κοινό “Full moon madness”). Από τα υπόλοιπα, είχαμε επιλογές από “Hermitage” (“Common prayers”), “Extinct” (ομώνυμο και “Breathe (until we are no more)”), “Memorial” (“Finisterra” – τι ύμνος…) και “Night eternal” (το ομώνυμο – άλλο από εκεί!). Αναφέρθηκαν φυσικά, δια στόματος Ribeiro και στα “αδέρφια, σίγουρα από διαφορετικές μανάδες” στους DARK TRANQUILLITY που έπονταν. Βεβαίως, όντες στην Ελλάδα, έπρεπε να αναφερθούν στις μπάντες που λατρεύουν από τη χώρα μας όπως οι DEATH COURIER, οι ROTTING CHRIST (το αίμα, νερό δεν γίνεται!) και οι NIGHTFALL, με το σχόλιο του τύπου “απέδειξαν ότι το καλό metal δεν χρειάζεται να έρχεται από τη Σκανδιναβία, αλλά μπορεί να έρθει κι από τη Μεσόγειο”. Και με αυτό, τους αφιέρωσε το κλασσικό, λατρεμένο “Alma mater”. Μετά από περίπου 75 λεπτά, οι Πορτογάλοι κατέβηκαν θριαμβευτές από το σανίδι. Στα επόμενα κύριοι!
1 of 21
Και τώρα, η ώρα των DARK TRANQUILLITY. Ο Mikael Stanne, υποσχέθηκε και στα πλαίσια της συνέντευξης που κάναμε παρέα, ότι θα έχει διάφορα visuals και φώτα επί σκηνής η εμφάνιση τους. Αυτό που μάλλον δεν μπόρεσε να μου υποσχεθεί ο άνθρωπος (και πως θα μπορούσε στο κάτω κάτω της γραφής;!) είναι ότι ο ήχος θα ήταν της προκοπής! Γιατί μπαίνουν οι δόλιοι με το “Shivers and voids” από το “Endtime signals”, κάπου στο βάθος ακούμε κιθάρα, μπάσο και τον ίδιο τον Stanne, τύμπανα κανονικά και εμείς να μαντεύουμε τι παίζει ακριβώς. Το σύνθημα ήταν ένα και ήταν ενιαίο “FIX THE SOUND”. Γιατί ήταν πραγματικά ΚΡΙΜΑ ΚΑΙ ΑΔΙΚΟ να χαντακώνεται ένα τόσο ωραίο setlist (δείτε παρακάτω τι εννοώ), μια τόσο σοβαρή και επαγγελματικότατη απόδοση από έναν ήχο που ειλικρινά, δεν είναι αντάξιος Σουηδικού σχήματος ειδικότερα (έχω δει πιο “βρώμικες” ηχητικά μπάντες της σκηνής με πιο ισορροπημένο και καθαρό ήχο), αλλά και οποιουδήποτε σχήματος γενικότερα.
Δεν ξέρω ποιος ευθύνεται γι’ αυτό που βιώσαμε ηχητικά επιεικώς (σ.Σάκη Φράγκου: Δυστυχώς, ήταν ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ευθύνη του ηχολήπτη του σχήματος, που έκανε ήχο και στους MOONSPELL με αντιστρόφως ανάλογα αποτελέσματα!!!) ως και τη στιγμή που μπήκε το “Terminus (where death is most alive)” (το σημείο που αρχίσανε τα πράγματα να παίρνουν μια τροπή προς το καλύτερο), αλλά είναι απαράδεκτο να φέρνεις έναν frontman στη δύσκολη θέση του να χρησιμοποιήσει το χιούμορ προκειμένου να κατευνάσει ένα εξοργισμένο κοινό. Παρεμπιπτόντως, πολλά μπράβο στον κύριο Stanne που το χειρίστηκε ΆΨΟΓΑ, με ένα χιουμοριστικό σχόλιο του τύπου “δεν είναι αρκετά δυνατά για εσάς ε;”. Τέλος πάντων, το set για την ιστορία ξεκίνησε χρονολογικά από το “Projector” (αυτό το “ThereIn”) και συνέχισε με επιλογές από “Haven” (“The wonders at your feet”), “Damage done”, (“Hours passed in exile”, “Cathode ray sunshine”, “Single part of two”, ομώνυμο, “Final resistance”), “Character” (“Lost to apathy” – πρώτο κομμάτι επαφής με τους κυρίους για τον γράφοντα!), “Fiction” (“Nothing to no one”, “Empty me”, “Misery’s crown” που έκλεισε εμφατικά το set τους), “Atoma” (ομώνυμο), “Moment” (“Phantom days”, “The dark unbroken”) και τέλος “Endtime signals” (“Unforgivable”, “The last imagination”, “Not nothing”).
Αυτό το setlist, έφερε μια κάποια ισορροπία στην βραδιά, δείχνοντας παράλληλα πολλά και χρήσιμα συμπεράσματα. Πόσο αγαπάει ο κόσμος τους DARK TRANQUILLITY από τη στροφή του 2000 και πέρα, μια και πολλά πρόσωπα ήταν σε φάση “τι λες τώρα;” ακούγοντας κομμάτια από το “Damage done” φερ’ ειπείν. Προσωπικά, οι επιλογές από το “Fiction” ειδικότερα, μίλησαν στη καρδούλα μου, μια και με αυτό τους “έπιασα” σε πραγματικό χρόνο. Ναι, θα ήθελα έστω 2-3 κομμάτια από τα πριν το “Projector” άλμπουμ, για την έτι περαιτέρω πληρότητα του πράγματος, αλλά όταν ο κόσμος αγαπάει τόσο την ύστερη εποχή σου, σαν μπάντα πρέπει να τα ζυγίσεις και αυτά. Και ειλικρινά και τις δύο φορές που τους έχω δει πλέον, δεν ήταν καν παράπονο κάτι τέτοιο (περισσότερο ευσεβής πόθος ενός ρομαντικού ούγκανου), μια και με την απόδοση τους με έπεισαν, με κράτησαν και μου απέδειξαν ότι έχουν μια από τις πλέον συμπαγείς δισκογραφίες εκεί έξω. Αυτό κανένας κατώτερος των περιστάσεων ήχος δεν μπορεί να τους το πάρει και φάνηκε κυριολεκτικά στο χειροκρότημα από τον κόσμο, που τους έδωσε όση αγάπη είχε και δεν είχε.
Μετά από μια χορταστική εμφάνιση 90 λεπτών, οι DARK TRANQUILLITY έφυγαν οπωσδήποτε πλήρεις από το σανίδι του Gagarin, ενώ εμείς, κρατάμε τα πραγματικά καλά της βραδιάς και ανανεώνουμε το ραντεβού με τους Σουηδούς για την επόμενη φορά. Άλλωστε, πάντα τους αρέσει να επιστρέφουν όπως είπε και ο ίδιος ο Stanne (ενθυμούμενος τα πάντα – ακόμα και τις πρώτες εμφανίσεις με τους THE HAUNTED στις αρχές του 2000). Και εις άλλα με υγεία πάνω από όλα!
Το τρίτο full length άλμπουμ των ROTTING CHRIST ήταν χωρίς να το ξέρει κανείς και το τελευταίο μιας ολόκληρης εποχής για τους ίδιους. Με το “Non serviam” κατάφεραν να κερδίσουν την καθολική αποδοχή από τους Έλληνες οπαδούς, αλλά λόγω της ανεπαρκούς διανομής της Unisound χάθηκαν από το προσκήνιο στο εξωτερικό. Με μια κασέτα στα χέρια τους όργωσαν οδικώς την Ευρώπη, ψάχνοντας δισκογραφική στέγη που βρήκαν στην Century Media. Έτσι ηχογράφησαν το δίσκο στη Γερμανία την άνοιξη του 1996, αφαιρώντας από τον ήχο τους την τραχύτητα και βάζοντας τις κιθαριστικές μελωδίες να πρωταγωνιστούν. Προσωπικά θεωρώ τον δίσκο άνισο, μιας και έχει κομμάτια που δεν φτάνουν εκείνα που επιλέγουν διαχρονικά στα setlist των συναυλιών τους. Σε καμία περίπτωση δεν τα θεωρώ fillers, αλλά το “Triarchy of the lost lovers” δεν είναι σαν το “Thy mighty contract” από το οποίο δεν είναι ποτέ έκπληξη ποιο θα επιλέξουν, επιβεβαιώνοντας ότι είναι ισάξια όλα τα κομμάτια τους.
Κύριο χαρακτηριστικό του δίσκου είναι οι μελωδίες, που όπως μας έχει πει ο Σάκης Τόλης σε ραδιοφωνική συνέντευξη χαριτολογώντας: «Είχα ιλαρά όταν τον ηχογραφούσαμε οπότε για μελωδίες προτείνω μόνο ιλαρά»! Τα ξεσπάσματα είναι ελεγχόμενα και η γενικότερη ηχητική τους έφερε σε πλήρη ισορροπία το heavy metal στοιχείο με το αντίστοιχο δικό τους black metal. Ο Mutilator που έγραψε για τελευταία φορά όλους τους στίχους τους, αφιέρωσε το δίσκο στον Euronymous των MAYHEM, που δολοφονήθηκε τρία χρόνια πριν την κυκλοφορία του “Triarchy of the lost lovers”.
Είναι ο τελευταίος δίσκος με το παλιό λογότυπο, με τον Mutilator στις τάξεις τους, πρώτος χωρίς τον The Magus και με ελάχιστα ατμοσφαιρικά σημεία. Καταληκτικά είναι ο τελευταίος δίσκος που οι, μέχρι τότε, οπαδοί τους αποδέχονται πριν την μεγάλη κρυάδα που τους περίμενε την επόμενη χρονιά με το “A dead poem”. Η ιεράρχηση πέρα από προσωπική, στηρίζεται και στις επιλογές τους από τα setlists των συναυλιών τους έκτοτε.
The “Triarchy of the lost lovers” countdown:
“The opposite bank” (5:56)
Ίσως το πιο τυπικό κομμάτι του δίσκου, έχοντας mid tempo μελωδικό μέρος στην κιθάρα και με συνεχόμενα ελεγχόμενα ξεσπάσματα. Η δομή του είναι καθ’όλα προβλέψιμη.
“One with the forest” (4:34)
Μάλλον το πιο heavy metal κομμάτι του δίσκου με τη mid tempo ρυθμική κιθάρα να οδηγεί τη σύνθεση. Οι lead κιθάρες δεν μπορούν να θεωρηθούν σπουδαίες. Το ανέβασμα της ταχύτητας ακολουθεί την νοοτροπία που διαπνέει όλο τον δίσκο.
“Diastric alchemy” (4:59)
Η επαναλαμβανόμενη εθιστική μελωδία από την αρχή του κομματιού οδηγείται σε ένα ενδιαφέρουσες lead κιθάρες. Το μέρος με τα πλήκτρα, η απαγγελία και η ρυθμική κιθάρα είναι μια φυσική συνέχεια του προηγούμενου δίσκου τους, “Non serviam”.
“The first field of the battle” (5:37)
Το κλείσιμο του δίσκου με αυτό το κομμάτι που συνοψίζει ουσιαστικά όλο το δίσκο. Φοβερές μελωδίες και εναλλαγές ρυθμών που ακολουθούν τη λογική που είχαν οι ROTTING CHRIST σε αυτό το δίσκο.
“A dynasty from the ice” (4:29)
Στις κιθάρες του οι δυναμικές της ρυθμικής ενώνονται αριστοτεχνικά με τις μελωδικές lead διαμορφώνοντας ένα κομμάτι που είναι το πιο μελαγχολικό του δίσκου. Σε όλη τη διάρκεια του ο mid tempo ρυθμός του είναι εθιστικός.
“Snowing still” (5:44)
Κομμάτι που ακούστηκε πριν κυκλοφορήσει ο δίσκος και αποτελούσε ένα από τα κομμάτια του “Promo tape 1995”. Αργόσυρτο με εκτεταμένες κιθαριστικές μελωδίες και lead περάσματα μέχρι τα ελεγχόμενα ξεσπάσματα. Πολλοί προτίμησαν τον πιο ακατέργαστο ήχο της demo ηχογράφησης λόγω της τραχύτητας που είχε. Θεωρείται το κρυμμένο διαμάντι του άλμπουμ.
“Archon” (4:09)
Το μόνο κομμάτι του δίσκου που οι ρυθμοί είναι καταιγιστικοί στην αρχή του και μεταμορφώνονται από τη μέση και μετά με τη κιθαριστική μελωδία να το οδηγεί στο φρενήρες ξέσπασμα στο τέλος. Μοναδικό σαν σύνθεση σε όλη τη δισκογραφία τους και όχι μόνο για το δίσκο. Όποτε επιλέγουν να το παίξουν γίνεται πραγματικός χαμός!
“Shadows follow” (4:37)
Αγαπημένο των οπαδών τους για τις φοβερές μελωδίες του και το ρεφραίν που τραγουδάνε στις συναυλίες τους όταν συχνά μπαίνει στο setlist τους. Όταν οι ρυθμοί γίνονται φρενήρεις κυριαρχεί η lead κιθάρα που έχει μια προσέγγιση που δεν έχουν ξανακάνει στη δισκογραφία τους. Οι φωνητικές γραμμές του είναι υποδειγματικές, καθιστώντας το ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά τους τραγούδια εκείνης της περιόδου.
“King of a stellar war” (6:17)
Ό καλύτερος τρόπος για να ξεκινήσει ο δίσκος. Κομμάτι – ύμνος για τους οπαδούς και με συνεχή παρουσία στα setlist τους όποτε επιλέγουν να παίξουν έστω ένα τραγούδι από το άλμπουμ αυτό. Η σύνδεση των mid tempo ρυθμών με τις μελωδίες και το ρεφραίν είναι υποδειγματική σαν δομή με τα ξεσπάσματα να δένουν ιδανικά. Είναι ίσως το πιο ολοκληρωμένο κομμάτι τους στα mid 90s.
This mode enables people with epilepsy to use the website safely by eliminating the risk of seizures that result from flashing or blinking animations and risky color combinations.
Visually Impaired Mode
Improves website's visuals
This mode adjusts the website for the convenience of users with visual impairments such as Degrading Eyesight, Tunnel Vision, Cataract, Glaucoma, and others.
Cognitive Disability Mode
Helps to focus on specific content
This mode provides different assistive options to help users with cognitive impairments such as Dyslexia, Autism, CVA, and others, to focus on the essential elements of the website more easily.
ADHD Friendly Mode
Reduces distractions and improve focus
This mode helps users with ADHD and Neurodevelopmental disorders to read, browse, and focus on the main website elements more easily while significantly reducing distractions.
Blindness Mode
Allows using the site with your screen-reader
This mode configures the website to be compatible with screen-readers such as JAWS, NVDA, VoiceOver, and TalkBack. A screen-reader is software for blind users that is installed on a computer and smartphone, and websites must be compatible with it.
Online Dictionary
Readable Experience
Content Scaling
Default
Text Magnifier
Readable Font
Dyslexia Friendly
Highlight Titles
Highlight Links
Font Sizing
Default
Line Height
Default
Letter Spacing
Default
Left Aligned
Center Aligned
Right Aligned
Visually Pleasing Experience
Dark Contrast
Light Contrast
Monochrome
High Contrast
High Saturation
Low Saturation
Adjust Text Colors
Adjust Title Colors
Adjust Background Colors
Easy Orientation
Mute Sounds
Hide Images
Hide Emoji
Reading Guide
Stop Animations
Reading Mask
Highlight Hover
Highlight Focus
Big Dark Cursor
Big Light Cursor
Cognitive Reading
Virtual Keyboard
Navigation Keys
Voice Navigation
Accessibility Statement
rockhard.gr
April 27, 2026
Compliance status
We firmly believe that the internet should be available and accessible to anyone, and are committed to providing a website that is accessible to the widest possible audience,
regardless of circumstance and ability.
To fulfill this, we aim to adhere as strictly as possible to the World Wide Web Consortium’s (W3C) Web Content Accessibility Guidelines 2.1 (WCAG 2.1) at the AA level.
These guidelines explain how to make web content accessible to people with a wide array of disabilities. Complying with those guidelines helps us ensure that the website is accessible
to all people: blind people, people with motor impairments, visual impairment, cognitive disabilities, and more.
This website utilizes various technologies that are meant to make it as accessible as possible at all times. We utilize an accessibility interface that allows persons with specific
disabilities to adjust the website’s UI (user interface) and design it to their personal needs.
Additionally, the website utilizes an AI-based application that runs in the background and optimizes its accessibility level constantly. This application remediates the website’s HTML,
adapts Its functionality and behavior for screen-readers used by the blind users, and for keyboard functions used by individuals with motor impairments.
If you’ve found a malfunction or have ideas for improvement, we’ll be happy to hear from you. You can reach out to the website’s operators by using the following email
Screen-reader and keyboard navigation
Our website implements the ARIA attributes (Accessible Rich Internet Applications) technique, alongside various different behavioral changes, to ensure blind users visiting with
screen-readers are able to read, comprehend, and enjoy the website’s functions. As soon as a user with a screen-reader enters your site, they immediately receive
a prompt to enter the Screen-Reader Profile so they can browse and operate your site effectively. Here’s how our website covers some of the most important screen-reader requirements,
alongside console screenshots of code examples:
Screen-reader optimization: we run a background process that learns the website’s components from top to bottom, to ensure ongoing compliance even when updating the website.
In this process, we provide screen-readers with meaningful data using the ARIA set of attributes. For example, we provide accurate form labels;
descriptions for actionable icons (social media icons, search icons, cart icons, etc.); validation guidance for form inputs; element roles such as buttons, menus, modal dialogues (popups),
and others. Additionally, the background process scans all the website’s images and provides an accurate and meaningful image-object-recognition-based description as an ALT (alternate text) tag
for images that are not described. It will also extract texts that are embedded within the image, using an OCR (optical character recognition) technology.
To turn on screen-reader adjustments at any time, users need only to press the Alt+1 keyboard combination. Screen-reader users also get automatic announcements to turn the Screen-reader mode on
as soon as they enter the website.
These adjustments are compatible with all popular screen readers, including JAWS and NVDA.
Keyboard navigation optimization: The background process also adjusts the website’s HTML, and adds various behaviors using JavaScript code to make the website operable by the keyboard. This includes the ability to navigate the website using the Tab and Shift+Tab keys, operate dropdowns with the arrow keys, close them with Esc, trigger buttons and links using the Enter key, navigate between radio and checkbox elements using the arrow keys, and fill them in with the Spacebar or Enter key.Additionally, keyboard users will find quick-navigation and content-skip menus, available at any time by clicking Alt+1, or as the first elements of the site while navigating with the keyboard. The background process also handles triggered popups by moving the keyboard focus towards them as soon as they appear, and not allow the focus drift outside it.
Users can also use shortcuts such as “M” (menus), “H” (headings), “F” (forms), “B” (buttons), and “G” (graphics) to jump to specific elements.
Disability profiles supported in our website
Epilepsy Safe Mode: this profile enables people with epilepsy to use the website safely by eliminating the risk of seizures that result from flashing or blinking animations and risky color combinations.
Visually Impaired Mode: this mode adjusts the website for the convenience of users with visual impairments such as Degrading Eyesight, Tunnel Vision, Cataract, Glaucoma, and others.
Cognitive Disability Mode: this mode provides different assistive options to help users with cognitive impairments such as Dyslexia, Autism, CVA, and others, to focus on the essential elements of the website more easily.
ADHD Friendly Mode: this mode helps users with ADHD and Neurodevelopmental disorders to read, browse, and focus on the main website elements more easily while significantly reducing distractions.
Blindness Mode: this mode configures the website to be compatible with screen-readers such as JAWS, NVDA, VoiceOver, and TalkBack. A screen-reader is software for blind users that is installed on a computer and smartphone, and websites must be compatible with it.
Keyboard Navigation Profile (Motor-Impaired): this profile enables motor-impaired persons to operate the website using the keyboard Tab, Shift+Tab, and the Enter keys. Users can also use shortcuts such as “M” (menus), “H” (headings), “F” (forms), “B” (buttons), and “G” (graphics) to jump to specific elements.
Additional UI, design, and readability adjustments
Font adjustments – users, can increase and decrease its size, change its family (type), adjust the spacing, alignment, line height, and more.
Color adjustments – users can select various color contrast profiles such as light, dark, inverted, and monochrome. Additionally, users can swap color schemes of titles, texts, and backgrounds, with over seven different coloring options.
Animations – person with epilepsy can stop all running animations with the click of a button. Animations controlled by the interface include videos, GIFs, and CSS flashing transitions.
Content highlighting – users can choose to emphasize important elements such as links and titles. They can also choose to highlight focused or hovered elements only.
Audio muting – users with hearing devices may experience headaches or other issues due to automatic audio playing. This option lets users mute the entire website instantly.
Cognitive disorders – we utilize a search engine that is linked to Wikipedia and Wiktionary, allowing people with cognitive disorders to decipher meanings of phrases, initials, slang, and others.
Additional functions – we provide users the option to change cursor color and size, use a printing mode, enable a virtual keyboard, and many other functions.
Browser and assistive technology compatibility
We aim to support the widest array of browsers and assistive technologies as possible, so our users can choose the best fitting tools for them, with as few limitations as possible. Therefore, we have worked very hard to be able to support all major systems that comprise over 95% of the user market share including Google Chrome, Mozilla Firefox, Apple Safari, Opera and Microsoft Edge, JAWS and NVDA (screen readers).
Notes, comments, and feedback
Despite our very best efforts to allow anybody to adjust the website to their needs. There may still be pages or sections that are not fully accessible, are in the process of becoming accessible, or are lacking an adequate technological solution to make them accessible. Still, we are continually improving our accessibility, adding, updating and improving its options and features, and developing and adopting new technologies. All this is meant to reach the optimal level of accessibility, following technological advancements. For any assistance, please reach out to